II OSK 1810/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-17

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Paweł Miładowski, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej te warunki, powołując się na potencjalny wpływ inwestycji na poziom wód gruntowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący, który nie był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, nie wykazał swojego interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i oparty na przepisach prawa materialnego, a sama obawa o obniżenie poziomu wód gruntowych, bez jej uprawdopodobnienia i związku z prawem materialnym, nie stanowi podstawy do uznania kogoś za stronę postępowania.
Stan faktyczny
J.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Michałowice z 2008 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając J.K. za niebędącego stroną postępowania o warunki zabudowy i nieposiadającego interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności. WSA oddalił skargę J.K., a NSA oddalił skargę kasacyjną J.K. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 212/12 w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r. nr KOA 3332/Ar/11 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 212/12, oddalił skargę J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r., nr KOA 3332/Ar/11, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W motywach wyroku Sąd powołał się na następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r., nr KOA 3332/Ar/11, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpoznaniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2011 r., KOA 2438/Ar/11, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Michałowice, nr 82/2008/w, z dnia 22 października 2008 r., ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu jednorodzinnych budynków mieszkalnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. .... położonych w obrębie wsi N. W., gm. M., przy ul. B. i K., działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zw. dalej k.p.a., utrzymało w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, iż decyzją z dnia 22 października 2008 r., nr 82/2008/w, Wójt Gminy Michałowice ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu jednorodzinnych budynków mieszkalnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. ... położonych w obrębie wsi N. W., gm. M., przy ul. .... Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2011 r. J. K. wystąpił o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r., KOA 2438/Ar/11, odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 października 2008 r. , nr 82/2008/w, Wójta Gminy Michałowice. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie ma legitymacji do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 22 listopada 2011 r. J. K. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w postępowaniu z zakresu stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej biorą udział te strony (następcy prawni stron), które brały udział w postępowaniu instancyjnym zakończonym decyzją analizowaną w trybie nadzorczym. Zgodnie z art. 157§ 2 k.p.a. - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 28 k.p.a. - stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. będzie osoba fizyczna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Za stronę postępowania administracyjnego może być uznany jedynie podmiot, który - zgodnie z własną oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy - posiada interes prawny lub obowiązek, o których należy rozstrzygnąć przez wydanie decyzji administracyjnej. Żądanie wszczęcia postępowania, wniesione przez ten podmiot, będzie jednak skuteczne tylko wtedy, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, który dopuszcza istnienie takiego właśnie interesu prawnego lub obowiązku. Treścią pojęcia "interesu prawnego" jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. Borkowski w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1998, Art. 27, Nb. 7). Istotne zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, kogo w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy można uznać za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. W wyroku z dnia 28 września 2006 r. (sygn. akt II OSK 726/06, Lex nr 203457) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono, kto jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.). W uchwałach składów pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95 (publ. w ONSA 1995 i, z. 4, poz. 154) i z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt VISA 20/95 (publ. w ONSA 1996 i, z. 2, poz. 54) stwierdzono, iż stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Z motywów tych uchwał wynika, iż z zasady stroną takiego postępowania jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości której dotyczy postępowanie. Natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek; z omówionych wyżej uchwał NSA nie wynika też, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości dalej położonych nigdy nie mogą być uznani za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania. Uznanie ich za stronę wymaga jednak wykazania, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Interes prawny jest oparty na przepisach prawa materialnego. Tylko więc wykazanie, że osoba żądająca uznania jej za stronę powołuje się na swój interes oparty na konkretnej normie prawa materialnego pozwala na przyjęcie, iż ma ona interes prawny w toczącym się postępowaniu. J. K. nie był i nie jest nadal stroną (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu jednorodzinnych budynków mieszkalnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. ... położonych w obrębie wsi N. W., gm. M., przy ul. B. i K.. Ponadto brak jest w ocenie organu podstaw do uznania, że posiada on interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji ostatecznej. Z dokonanych przez Kolegium ustaleń wynika, że J. K. jest współwłaścicielem dwóch niezabudowanych działek (nr ew. ... i ...), nie graniczących z terenem planowanej inwestycji, oddzielonych od owego terenu pasem gruntu utworzonym przez działki o nr ew. ... oraz ... W skład obu działek stanowiących współwłasność wnioskodawcy wchodzą grunty rolne (R, Ps). Brak jest podstaw do uznania, że realizacja inwestycji, której dotyczy przedmiotowa decyzja, w jakikolwiek sposób wpłynie na zakres posiadanych obecnie praw lub obowiązków wnioskodawcy. Podnoszona przezeń obawa, że realizacja owej inwestycji, polegającej na budowie stosunkowo niskich, bo nie przekraczających w kalenicy wysokości 10 m, niepodpiwniczonych budynków spowoduje obniżenie poziomu wód gruntowych, do uznania za stronę postępowania nie wystarcza, same wyartykułowanie takiej obawy, bez choćby uprawdopodobnienia, że jej spełnienie jest realne, nie może decydować o przyznaniu takiego statusu. Odnosząc się do zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ uznał je za niesłuszne. J. K. nie był stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu jednorodzinnych budynków mieszkalnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. ... położonych w obrębie wsi N. W., gm. M., przy ul. B. i K.. Powyższa decyzja nie była także do niego kierowana. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. wskazując, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy niewłaściwie ustalono strony postępowania, bowiem działki ... i ... należą do terenu planowanej inwestycji. Co z kolei czyni go stroną tego postępowania. Wskazał także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do uchybień decyzji z 22 października 2008 r., tj. brak analizy urbanistycznej analizowanego obszaru sporządzonej przez uprawnioną osobę oraz brak zgody na zmianę przeznaczenia terenu na cele nierolnicze. Dodatkowo skarżący dołączył do akt sprawy kopię pisma Starosty Pruszkowskiego z dnia 20 października 2008 r. adresowaną do Wójta Gminy Michałowice dot. sprawy UA-7331/175/2007-2008 w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. ... położonych przy ul. B. i K. we wsi N. W., gm. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W ocenie Sądu słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, powołując się na art. 157 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, uznało, że skarżący nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 22 października 2008 r., nr 82/2008/w, którą Wójt Gminy Michałowice ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu jednorodzinnych budynków mieszkalnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. ... położonych w obrębie wsi N. W., gm. M., przy ul. B. i K., a tym samym nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności tej decyzji. W myśl art. 28 k.p.a. - stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. będzie osoba fizyczna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Właściwie orzekający w niniejszej sprawie organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż w stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości której dotyczy postępowanie. W orzecznictwie przyjęło się także, iż za stronę postępowania uznaje się właścicieli lub wieczystych użytkowników działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, w przypadku zaś nieruchomości położonych dalej jej właściciel, wieczyści użytkownicy mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k. p. a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Sąd Wojewódzki wskazał, że z dokonanych przez Kolegium ustaleń wynika, że skarżący jest współwłaścicielem dwóch niezabudowanych działek (nr ew. ... i ...). Z treści decyzji Wójta Gminy Michałowice z dnia 22 października 2008 r., nr 82/2008/w, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący wynika zaś, że planowana inwestycja ma zostać zlokalizowana na działkach o nr ew. ... położonych w obrębie wsi N. W., gm. M., przy ul. B. i K.. Analiza załączonych do akt sprawy map wskazuje zaś, iż należące do skarżącego działki nie graniczą z terenem planowanej inwestycji, oddzielone są one od owego terenu pasem gruntu utworzonym przez działki o nr ew. ... oraz ... W skład obu działek stanowiących współwłasność wnioskodawcy wchodzą grunty rolne (R, Ps). W ocenie Sądu Wojewódzkiego, mając na uwadze rodzaj planowanej inwestycji (zabudowa mieszkaniowa- jednorodzinna i bliźniacza), słusznie orzekający organ uznał, iż realizacja tej inwestycji nie wpływa na zakres posiadanych obecnie praw lub obowiązków skarżącego, co stanowiło podstawę do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Michałowice z dnia 22 października 2008 r., nr 82/2008/w. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze Sąd Wojewódzki wskazał, że nie mają one wpływu na kwestionowane rozstrzygnięcie. Przedłożona przez skarżącego kopia pisma Starosty Pruszkowskiego z dnia 20 października 2008 r. adresowana do Wójta Gminy Michałowice dotyczy innej sprawy o czym świadczy jej numer. Sprawa o ustalenie warunków zabudowy, którą kwestionuje skarżący toczyła się pod nr UA- 7331/112/2008, tymczasem pismo to dotyczy sprawy nr UA-7331/175/2007-2008 Okoliczność, iż jest to sprawa przedmiotowo zbliżona, dotyczy bowiem także decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej z niezbędną infrastrukturą techniczną różnica odnosi się zaś do części działek na których ma ona być zlokalizowana tj. na działkach o nr ew. ... położonych przy ul. B. i K. we wsi Nowa Wieś, gm. Michałowice, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy . Odnosząc się zaś do zarzutów merytorycznych sformułowanych przez skarżącego w odniesieniu do decyzji Wójta Gminy Michałowice z dnia 22 października 2008 r., nr 82/2008/w, wskazać należy, iż wobec odmowy wszczęcia przez SKO postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, organ te nie miał podstaw prawnych do badania zasadności i poprawności wydania tej decyzji. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucono naruszenie art. 28 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie stwierdziło, że J. K. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Michałowice z dnia 22 października 2008 r., nr 82/2008, o warunkach zabudowy. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia, nakazanie rozpoznania wniosku J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Michałowice z dnia 22 października 2008 r. nr 82/2008 oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego według norm przepisanych. Na rozprawie skarżący złożył wniosek o ujawnienie akt sprawy I OSK 2678/12, do czego Naczelny Sąd Administracyjny się przychylił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim wskazać należy, że skarga kasacyjna została sporządzona wadliwie, a jej uchybienia co do zasady nie pozwalają na ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 28 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. Z petitum skargi kasacyjnej, w której nie wskazano nawet podstawy zaskarżenia, tj. jednego z dwóch punktów art. 174 p.p.s.a. nie sposób odczytać zamiaru autora skargi kasacyjnej, czy naruszenie wymienionych przepisów mieści się w przesłance naruszenia prawa materialnego, czy też procesowego. Nie wskazano w skardze kasacyjnej żadnego przepisu postępowania przed sądami administracyjnymi, które mógłby naruszyć Sąd Wojewódzki, chociaż ze sformułowań zarzutu naruszenia wymienionych przepisów poprzez uznanie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie stwierdziło, że J. K. nie był stroną postępowania, domniemywać tylko można, że skarżącemu chodzi o naruszenie przepisów związanych z kontrolą sądową aktu administracyjnego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tych elementów w skardze kasacyjnej zabrakło, co powoduje niemożność dokonania oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Na marginesie zatem przypomnieć tylko można, że cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Ponadto treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, LEX nr 1121192). W odpowiedzi na pytanie organu rozpatrującego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy wskazano tylko, że interes ten wywołuje obawa, że na skutek budowy na sąsiedniej działce zamierzenia inwestycyjnego nastąpi obniżenie stanu wód gruntowych, co może prowadzić do pozbawienia wody pitnej. Nie skonkretyzowano jednak jak mogłoby dojść do takiego zdarzenia, skoro zamierzenie inwestycyjne polega na budowie wolnostojących niepodpiwniczonych budynków. Jak już wyżej powiedziano wskazanie podstaw istnienia interesu prawnego winno znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W literaturze prawniczej przyjmuje się, a należy zgodzić się z tym poglądem, że konieczność wstępnego badania i orzekania w drodze postanowienia przez właściwy organ, czy osoba, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, jest stroną, nie budzi żadnych wątpliwości, także w kontekście przyjętej przez orzecznictwo materialnoprawnej koncepcji strony(...). A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 61a (Lex). Jeśli zaś ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia szeregu wyjaśnień i dokonywania ustaleń w sferze faktycznej, czynności te mogą być podjęte wyłącznie po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w razie zaś negatywnego wyniku będą podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Jednakże na gruncie rozpatrywanej sprawy bez konieczności dogłębnego wyjaśniania przez Kolegium jej okoliczności faktycznych stwierdzić można było, że podana przez skarżącego przesłanka, sprowadzająca się do wyrażenia obawy o pozbawienie dostępu do wody pitnej na skutek wpływu inwestycji na obniżenie poziomu wód gruntowych, pozostaje bez związku ze stanem faktycznym sprawy. Nie jest bowiem dopuszczalne przyjmowanie przez organy domniemania posiadania interesu prawnego w sprawie (a w konsekwencji przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a.) przez wnioskodawcę, bez rozważenia w ramach zakreślonych przez art. 61a § 1 k.p.a. związku okoliczności podnoszonej jako przesłanka nieważności z okolicznościami rozpatrywanej sprawy, jeśli z oceny wniosku i okoliczności sprawy wprost (bez konieczności dalszych badań) wynika brak takiego związku. Ponieważ przepis ten, w związku z uchyleniem art. 157 § 3 k.p.a.) ma również zastosowanie do postępowań, których przedmiotem ma być stwierdzenie nieważności decyzji, powyższe wskazanie dotyczy również spraw, w których wnioskodawcą występującym z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jest osoba niebiorąca udziału w postępowaniu zwykłym. Nie zmienia tej oceny analiza akt sprawy I OSK 2878/12 w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział działek inwestora. Okoliczności tej sprawy nie miały znaczenia dla oceny legitymacji skarżącego w sprawie o warunki zabudowy. Linie rozgraniczające teren inwestycji na załączniku graficznym decyzji biegną po granicy działki ... rozgraniczającej teren inwestora od działek których właścicielem jest skarżący. Gospodarzem wniosku w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest inwestor, on zatem określa jaki teren obejmie jego inwestycja, przy czym wbrew zapatrywaniom skarżącego, nie jest on związany tym, iż granice terenu objętego wnioskiem muszą pokrywać się z granicami działki. W art. 52 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy mowa jest o tym, iż wniosek o ustalenie lokalizacji powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Nie ma zatem podstaw do wiązania granic terenu z granicami działek. Niezależnie od powyższego, jak wyjaśniono już wyżej, kwestia sąsiedztwa nie miała decydującego wpływu na ocenę legitymacji skarżącego do udziału w sprawie. Z wymienionych wyżej względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło