II FSK 2432/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 442/12 w sprawie ze skargi W.O. na decyzję Ministra Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w L.) z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. W dniu 2 listopada 2011 r. skarżący złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego przez akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej. Dnia 10 lutego 2012 r. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę za nieprawidłowe. W dniu 21 lutego 2012 r. pełnomocnik wnioskodawcy nadał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaną interpretacją. W dniu 5 marca 2012r. skierował skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Dyrektor Izby Skarbowej w L. w dniu 2 marca 2012 r. udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdzając brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W skardze z dnia 5 marca 2012 r. pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że zainteresowany nie ma obowiązku oczekiwania na odpowiedź Ministra Finansów bądź oczekiwania na upływ określonego terminu od wezwania, zanim wniesie skargę do WSA na interpretację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. odrzucił skargę. W motywach rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga została wniesiona przedwcześnie. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie zarzucając naruszenie: a) art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez uznanie istnienia dodatkowych przesłanek do wniesienia skargi na interpretację indywidualną niż tylko wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa wyraźnie i wprost przewidziane w treści tego przepisu, b) art. 53 § 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na wydaniu skarżonego postanowienia, które zawiera nieprawidłową interpretację zakresu terminów do wniesienia skargi na indywidualną interpretację prawa podatkowego i przez to odrzuca zasadną merytorycznie, prawidłowo i w terminie wniesioną przez Skarżącego skargę, c) art. 141 § 4 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na sporządzeniu uzasadnienia, które: – nie wyjaśnia należycie przesłanek podjętego przez sąd rozstrzygnięcia, w tym w szczególności nie wskazuje należycie i nie wyjaśnia w sposób jasny i spójny treści przepisów, na podstawie których odrzucono skargę wnioskodawcy, w tym m.in. treści art. 52 § 3 oraz 53 § 2 p.p.s.a., – zawiera wewnętrzne sprzeczności, – nie odnosi się w żadnym zakresie do zaprezentowanego przez Skarżącego w skardze orzecznictwa NSA dotyczącego bezpośrednio kwestii będącej przedmiotem sporu, tj. możliwości wniesienia skargi na indywidualną interpretację tuż po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w tym potwierdzających argumentację wnioskodawcy postanowień NSA z dnia 19 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2762/11 oraz II FSK 2763/11, d) art. 1 § 1 oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), polegające na niewystarczającym sprawowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroli w zakresie legalności zaskarżonych działań organu, przejawiające się w utrzymaniu w mocy aktu naruszającego prawo, e) art. 146 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a., a mianowicie odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było uchylenie interpretacji indywidualnej, w sposób oczywisty naruszającej przepisy prawa materialnego, w szczególności w kontekście z ugruntowaną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych zapoczątkowaną uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2012 r. sygn. akt II FPS 1/11. W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zainteresowany ma obowiązek oczekiwania na odpowiedź organu, bądź oczekiwania na upływ określonego terminu od wezwania, zanim wniesie ewentualną skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na interpretację indywidualną. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 53 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Istotą i celem tej instytucji jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego (T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, praca zbiorowa, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2008, str. 275, por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 497/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl - zwanej dalej "CBOSA"). Organ może, ale nie musi udzielić tej odpowiedzi. Brak odpowiedzi nie pozbawia też strony możliwości wniesienia skargi. Z kolei gdyby organ uznał racje przedstawione w wezwaniu, wniesienie skargi byłoby zbędne. Skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego ma jedynie obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Nie jest natomiast zobowiązany czekać na odpowiedź organu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 53, teza 5). Przepisy bowiem nie wskazują, w jakim terminie organ powinien udzielić odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z utrwalonym linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) nie przyznaje organowi terminu do wydania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2762/11, z dnia 22 listopada 2012 sygn. akt II FSK 2217/12, z dnia 22 listopada 2012r. sygn. akt II FSK 2219/12, z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 2191/12, z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 2430/12, z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II FSK 1845/12, z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II FSK 2102/12, z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II FSK 1650/12, z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II FSK 2131/12 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie: CBOSA ). Zasadnie uznał sąd pierwszej, że w rozpoznawanej sprawie nie jest wiążąca uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, jednak zaproponowaną wykładnię art. 52 § 3 p.p.s.a należy uznać za trafną. Skoro skarżący wezwał skutecznie organ do usunięcia naruszenia prawa, a zatem spełnił wymóg formalny, to należało uznać, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi wydane zostało z naruszeniem przywołanego w skardze kasacyjnej art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a i jako takie podlegało uchyleniu jako wadliwe. Skarga została bowiem wniesiona w ustawowo przewidzianym terminie. W tym stanie sprawy na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.