III SA/Po 334/12

Dnia 15 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi H. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2011 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2006 roku oddala skargę Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu nr [...] z dnia 19 lipca 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika z dokumentów zebranych w niniejszej sprawie, w dniu 19 lipca 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu wydał decyzję nr [...] określającą H. T. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] H. T. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za wskazane miesiące 2006 roku. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona stronie, w dniu 4 sierpnia 2011 r. Decyzja stała się więc ostateczna z dniem 18 sierpnia 2011 r., natomiast odwołanie zostało nadane przez stronę w dniu 16 września 2011 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie H. T., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 162 w zw. z art. 233 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy, a w konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący dochował wszelkich starań, aby zapewnić sobie możliwość zapoznania się z kierowanymi do niego pismami urzędowymi, a mianowicie - w związku z pracą wykonywaną poza miejscem zamieszkania, upoważnił matkę do odbioru korespondencji. Skarżący nie wiedział o pogłębiającej się chorobie matki, która spowodowała, że matka zapominała o przekazywaniu mu listów lub awiz z poczty. Za te okoliczności nie ponosi zatem winy skarżący, który miał pełne zaufanie do matki, jednak nie miał wpływu na jej pogłębiającą się chorobę. Ponadto skarżący podniósł, że nie można mu czynić zarzutu, iż nie ustanowił wcześniej w sprawie pełnomocnika, ponieważ przepisy prawa poza wyjątkami, które nie zachodzą w niniejszej sprawie, nie obligują strony do korzystania z profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowo skarżący podniósł, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest przedwczesne, ponieważ skarżącemu przysługiwało prawo zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z którego skarżący skorzystał. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowi art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej O.p., stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Należy wyjaśnić, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia, tj. czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Natomiast uchybienie powyższemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, w następstwie czego decyzja staje się ostateczna, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Stąd po przekazaniu sprawy wraz z odwołaniem organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W razie zaś wniesienia odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) i odstępuje od merytorycznego rozpatrzenia odwołania. W przedmiotowej sprawie z niekwestionowanych i znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 lipca 2011 r. w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania w podatku akcyzowym za wskazane miesiące 2006 roku została doręczona stronie w dniu 4 sierpnia 2011 r. - w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej (po dwukrotnym awizowaniu przesyłki). Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął więc z dniem 18 sierpnia 2011 r. Natomiast odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone dopiero w dniu 20 września 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odrębnym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił przy tym skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega zatem wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Chybione są przy tym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 162 w zw. z art. 233 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczą one w istocie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jako takie były one przedmiotem rozważań w odrębnej sprawie ze skargi strony na to postanowienie (sprawa o sygn. akt III SA/Po 335/12). Natomiast przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które zostało wydane w następstwie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy uznać za przedwczesne. Jak bowiem przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wniesienie odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie oznacza, że organ nie może stwierdzić uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem tej prośby. Uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Natomiast odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie tylko uprawnia, lecz nawet zobowiązuje organ, w takim przypadku, do stwierdzenia jego uchybienia stosownie do art. 222 § 1 pkt 2 O.p. (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 534/06, Lex nr 935950; wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08, LEX nr 537058; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1342/10, Lex nr 1070934). W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu został rozpatrzony. W wyniku tego rozpatrzenia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro zatem odwołanie zostało wniesione po terminie, a organ odwoławczy ostatecznym postanowieniem odmówił przywrócenia tego terminu, obowiązany był w konsekwencji stwierdzić wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).