IV SA/Wa 246/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-05

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ocenił wpływ realizacji inwestycji drogowej na stosunki wodne na nieruchomościach sąsiednich, w szczególności czy wystarczająco wyjaśnił kwestię potencjalnego podniesienia poziomu wód i czy nałożył odpowiednie obowiązki zapobiegawcze?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu wpływu planowanych przedsięwzięć wodnoprawnych na stosunki wodne na nieruchomościach skarżącego. Organ nie dokonał samodzielnej oceny skutków realizacji inwestycji, opierając się jedynie na stanowisku inwestora, co narusza przepisy K.p.a. dotyczące uzasadnienia decyzji i wnikliwego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, która w części uchyliła decyzję Marszałka Województwa w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych i rozbiórkę urządzeń drenarskich w związku z rozbudową drogi krajowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji, błędnych ustaleń faktycznych oraz pominięcia stron postępowania. Uczestniczka postępowania podniosła zarzuty dotyczące wadliwego wykonania urządzeń drenarskich.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w określonych punktach, stwierdził, że uchylona część decyzji nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Prezesa zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymano nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] (pozwolenie na wykonanie urządzeń wodnych – przepustów na rowach melioracyjnych dla drogi dojazdowej nr [...]) oraz w pkt. [...] (pozwolenie na rozbiórkę – wyłączenie z eksploatacji urządzeń drenarskich w kilometrażu od [...] do [...] drogi krajowej nr [...]); II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonym zakresie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego W. W. kwotę 540 (słownie: pięćset czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2011 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, przywołując art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., uchylił we wskazanych przez siebie punktach decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] maja 2011 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w związku z realizacją szeregu przedsięwzięć (wykonanie: wylotów z kanalizacji deszczowej i sieci drenarskiej, zbiorników przepływowo - infiltracyjnych oraz bezodpływowo - infiltracyjnych, budowli regulacyjnych na rzece J., przepustów na rowach melioracyjnych i drogach, rowów melioracyjnych i infiltracyjnych oraz urządzeń drenarskich, prowadzenie przez wody powierzchniowe: obiektów mostowych, budowlanych i infrastruktury technicznej, rozbiórka: przepustów, obiektów mostowych, rowów melioracyjnych i urządzeń drenarskich, przebudowa oraz wykonanie rowów przydrożnych oraz urządzeń drenarskich,) a także odprowadzanie wód oraz wynikające stąd obowiązki (m.in. prowadzenie pomiarów, partycypacji w kosztach utrzymania odbiornika wód – K.) wiążących się z rozbudową drogi krajowej nr [...] na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] w P. do skrzyżowania z drogą krajowa nr [...] wraz z budową obwodnicy G. i w tym zakresie umorzył postępowanie a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Jako podstawę orzekania przywołano art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano przyczyny, dla których uchylono decyzje organu I. instancji w określonych punktach - brak uzasadnienia dla nałożenia obowiązków pomiarowych w pewnym zakresie, powtórzenie określonych elementów pozwolenia, warunki zbędne i zbyt ogólne, brak związku przyczynowo- skutkowego nałożonych obowiązków z pozwoleniem wodnoprawnym. Uzasadniając utrzymanie decyzji w pozostałym zakresie w mocy wskazano, iż nie zachodziła żadna przesłanka dla odmowy wydania pozwolenia spośród wskazanych w art. 126 ustawy - Prawo wodne. Wyjaśniono, iż odwołanie od decyzji organu I. instancji wnieśli p. H. i W. W. Wskazano, iż zarzucili oni wadliwość dokonywania doręczeń, co do innych stron postępowania (nie ustalono prawidłowo adresu) oraz brak doręczenia przez ogłoszenie publiczne. Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 Organ wskazał, iż strona nie może skutecznie podnosić kwestii doręczenia pism, gdy chodzi o innych uczestników postępowania, wyjaśniając jednocześnie, iż w jego ocenie doręczeń dokonywano prawidłowo. Zasada doręczania na adres wynikający z ewidencji gruntów i budynków wynikała z art. 11d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) natomiast w świetle brzmienia art. 49 K.p.a., który ma zastosowanie w zw. z art. 127 ust. 9 ustawy - Prawo wodne dopuszczalne jest informowanie stron poprzez doręczenia indywidualne, skoro wskazany przepis Kodeksu wskazuje możliwość doręczeń przez ogłoszenie publiczne. Odnosząc się do zarzutów o charakterze merytorycznym wskazano: - Skarżący na swoje wystąpienie z 7 października 2010 r. otrzymali odpowiedź od pełnomocnika inwestora (z 18 października 2010 r.), gdzie wskazano sposób gromadzenia wód opadowych z drogi zabezpieczający działkę nr ew. [...] przed zalaniem; przywołano też naturalne zabezpieczenie, jakim jest spadek ternu działki w kierunku drogi, - 14 czerwca 2011 r. w siedzibie projektanta odbyło się spotkanie z wnoszącymi odwołanie, gdzie wyjaśniono, iż wydający pozwolenie wodnoprawne nie ma kompetencji do dokonania zmian w przestawionym przez inwestora koncepcji przebiegu drogi oraz związanych z nim zjazdów lub odjazdów, - na wskazanym spotkaniu poinformowano p. W. o sposobie zagospodarowania wód opadowych powstających w pasie drogi oraz wyjaśniono funkcjonowanie zbiorników retencyjnych, ilość wód, na jakie zostały przewidziane oraz sposób odprowadzania tych wód, W skardze na tę decyzję, skarżący p. W. W. reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego - sformułował zarzuty naruszenia: - art. 138 § 1 i 2 K.p.a. - przez uznanie, iż organ odwoławczy może zastosować, jako podstawę orzekania jednocześnie oba tryby, - art. art. 6, 7, 8, 9, 80 i 107 K.p.a. przez błędne uzasadnienie - nie wskazanie, jakie fakty uznano za udowodnione nie skonkretyzowano dowodów, na których się oparto, nie rozważono i nie oceniono wszystkich aspektów sprawy i dokonano błędnych ustaleń faktycznych, Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 - art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 10 i 30 § 4 K.p.a., przez pominięcie jednej ze stron oraz następców prawnych innej strony postępowania (nieżyjącego p. S. C.). Wskazano również, iż decyzja jest dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. gdyż jest skierowana do osoby nieżyjącej. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie Pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrot kosztów postępowania. Uczestniczka postępowania p. H. W. (współwłaścicielka działki nr ew. [...]) podniosła, iż urządzenia drenarskie, które mają w części odbierać wodę z drogi w rzeczywistości nie istnieją. Mylnie oceniono ich wykonanie w 1984 roku gdyż koliduje z budynkiem, który już wtedy istniał (nabyła działkę w 1983 roku). Podniosła, iż obciążają ją koszty konserwacji rowu, który jak się zakłada, ma także odbierać wodę z drogi. Sąd administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wymagało rozważenia czy Skarżący, dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości, w pasie gdzie są realizowane przedsięwzięcia objęte pozwoleniem wodnoprawnym, może skutecznie zaskarżyć decyzje w przedmiocie pozwolenia dotyczącego wszystkich inwestycji związanych z przebudową drogi krajowej nr [...] oraz budowy obwodnicy G. (o długości, ok. 20 km). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd w niniejszej sprawie, iż interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności (patrz tak samo wyrok NSA o sygn. akt NSA II OSK 507/08, 897/11 - dostępne w CBOSA). Wyrażane w tych sprawach poglądy odnieść należy wprost do rozważanej sprawy z uwagi na analogiczne uwarunkowania. Należy zauważyć, iż stosowne decyzje mogą dotyczyć realizacji przedsięwzięć liniowych o długości od kilkudziesięciu metrów do dziesiątek kilometrów. Z kolei podnoszenie kwestie, np., co do kwestii oddziaływania na nieruchomość - zmianę stosunków wodnych w kontekście rozwiązań przyjętych na innych odcinkach niż w pobliżu nieruchomości skarżącego może być wprawdzie w interesie Skarżącego. Jednak interes ten, jako niemający charakteru pochodnego Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 z prawem własności nieruchomości (w tym przypadku prawo chronione, z którego wywodzony jest interes prawny), ma wyłącznie charakter faktyczny. Trzeba odnotować, iż analogiczne interesy w sprawie może mieć szereg osób (podmiotów), dla których faktycznie sposób rozstrzygnięcia sprawy ma znaczenie. Brak jest przesłanek dla przyjęcia, iż z tytułu posiadania nieruchomości, w strefie realizacji przedsięwzięcia konkretna osoba ma szersze uprawnienia niż inne podmioty faktycznie w tym samym zakresie zainteresowane sprawą, lecz niedysponujące nieruchomościami w pasie inwestycji. W tym kontekście, w rozpoznawanej spawie należy uznać, iż Skarżący, jako dysponujący nieruchomościami na konkretnym odcinku planowanej drogi może, co do zasady skutecznie kwestionować decyzję jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jego indywidualnego interesu prawnego. Skutkuje to tym, iż gdy chodzi o rozstrzygnięcie decyzji w pozostałym zakresie, skarga nie może być skutecznie wniesiona, w myśl art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Kontrola decyzji w zakresie, w jakim nie może być ona skutecznie zaskarżona przez konkretną stronę, wykracza poza kompetencje sądów administracyjnego. Wynikający z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak związania sądu wnioskami i zarzutami skargi dotyczy wyłącznie możliwości szerszej kontroli aktu, lecz w granicach, w jakich został on skutecznie zaskarżony. Interes prawny skarżącego ma związek wyłącznie z warunkami dotyczącymi realizacji przedsięwzięć związanych z kształtowaniem stosunków wodnych na terenie nieruchomości, do których ma on tytuł prawny. Postanowienia pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie dotyczą likwidacji urządzeń drenarskich oraz realizacji przepustu na rowie melioracyjnym znajdującym się na terenie działki skarżącego. Oznacza to, iż ponownie orzekając w sprawie (wobec uchylenia niniejszym wyrokiem decyzji w stosownym zakresie) organ odwoławczy będzie uprawniony do zmiany warunków pozwolenia we wskazanym zakresie np. inaczej określi warunki realizacji urządzeń wodnych w obrębie oddziaływania na grunty skarżącego czy też określi dodatkowe warunki, które mogą dotyczyć również szczególnego korzystania z wód, o ile ustali potrzebę realizacji dodatkowych działań czy wykonania innych obowiązków w celu zapobieżenia niedopuszczalnemu oddziaływaniu na nieruchomości Skarżącego. Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 W zakresie, w jakim zaskarżona decyzja dotyczy interesu prawnego skarżącego, skarga zasługuje bowiem na uwzględnienie, gdyż została ona wydana z naruszeniem prawa, choć nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty są trafne. W rozpoznawanej sprawie udzielono m.in. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - szeregu przedsięwzięć związanych z realizacją inwestycji tj. modernizacją drogi krajowej i budową obwodnicy (w myśl art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo wodne chodzi także o rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub likwidację tych urządzeń). Z jednej strony ich realizacja wynika z potrzeby przebudowy szeregu urządzeń wodnych kolidujących z modernizowaną drogą (przebudowa przepustów itp. likwidacja sieci drenażowej na zajmowanych polach itp.). Równocześnie jednak potrzeba realizacji szeregu z nich ma być, co jest bezsporne, następstwem przewidywanej zmiany stosunków wodnych wynikającą częściowo z likwidacji dotychczasowych urządzeń a częściowo z przebudowy bądź realizacji nowej drogi wraz z infrastrukturą do odprowadzania wód. Do przedsięwzięć tego rodzaju należy realizacja rowów przydrożnych, drenaży, zbiorników przepływowo - infiltracyjnych oraz bezodpływowo - infiltracyjnych itd. Z realizacja nowego przedsięwzięcia wiąże się również wydanie pozwolenia na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych (pozwolenie na szczególne korzystanie z wód). W świetle art. 128 ust. 1 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne ma m.in. określać niezbędne obowiązki, gdy chodzi o wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego oraz niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko. W razie, gdy pozwolenie dotyczy przebudowy sytemu urządzeń służących kształtowaniu właściwych stosunków wodnych na gruntach, obowiązkiem organu administracji jest ustalenie, czy proponowane przez wnioskodawcę rozwiązania są właściwe tzn. wystarczające dla osiągnięcia zamierzonego celu, jakim jest w danym przypadku ukształtowanie właściwych stosunków wodnych po zrealizowaniu inwestycji - drogi. W toku postępowania wnioskujący o uzyskanie pozwolenia jest obowiązany do przedłożenia specjalistycznej dokumentacji - operatu wodnego (art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ustawy - Prawo wodne). Przedmiotem postępowania nie jest jednak zatwierdzenia owej dokumentacji, lecz - z wykorzystaniem zawartych w niej informacji, po ich Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 zweryfikowaniu - określenie, jakie działania organ uznał za dopuszczalne i na jakich warunkach - tu m.in. zgoda na realizację określonych przedsięwzięć. Tak zakreślony przedmiot postępowania przesądza, jakie kwestie mogą mieć istotne znaczenie w jego toku. Bez znaczenia jest wobec tego akcentowana w zaskarżonej decyzji kwestia, iż art. 126 ustawy - Prawo wodne zawiera zamknięty katalog przesłanek odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Nie zwalnia to bowiem organu administracji z obowiązku określenia adekwatnych do stanu faktycznego warunków wydania pozwolenia, gdy brak przesłanek dla odmowy - także w kontekście właściwego określenia warunków wskazanych w art. 128 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo wodne. W rozpoznawanej sprawie, w jej toku, były formułowane zarzuty dotyczące domniemanej niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na działce skarżącego i uczestniczki postępowania sądowego - ewentualne podniesienie poziomu wód, jej zlewnie. W takiej sytuacji, mając na uwadze przedmiot postępowania, rolą organu administracji było wyjaśnienie, czy w wyniku realizacji proponowanych we wniosku przedsięwzięć dojdzie na nieruchomościach stron do określonej zmiany (na ile można to przewidywać w świetle dostępnych metod prognozowania) a jeżeli tak, to czy stan taki uznać można za zgodny z prawem. O ile daną zmianę należałoby uznać za niedopuszczalną, konieczne byłoby wyjaśnienie, jakie działania powinny zostać zrealizowane dodatkowo, aby stanowi takiemu przeciwdziałać. Odzwierciedlać musi te rozważania uzasadnienie orzeczenia w kontekście wymagań art. 107 §3 K.p.a. W pierwszej kolejności musi być wskazane w zasięgu realizacji, jakich przedsięwzięć znajduje się nieruchomość skarżącego (jakie urządzenia mają być zlikwidowane a jakie zrealizowane, czy będą tam odprowadzane wody), jaki jest cel realizacji poszczególnych zadań, a następnie jakie, w ocenie organu, będą tego skutki (w szczególności, czy dojdzie do zamiany stosunków wodnych). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy odnotować, iż była ona rozpatrywana przez organy administracji 4 krotnie (dwie decyzje Marszałka Województwa [...] - z dnia [...] października 2010 r. oraz dnia [...] maja 2011 r., decyzja Prezesa KZGW z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz zaskarżona). Pomimo tego, wobec zarzutów sformułowanych pierwotnie w piśmie z dnia 7 października 2010 r., brak podstaw do uznania, aby wskazane wyżej kwestie zostały rozważone, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu. Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 W szczególności wymaganiu temu nie czyni zadość wskazanie w decyzji z dnia [...] października 2010 r., jakoby inwestor odniósł się do uwag Strony oraz przytoczenie, w jaki sposób i zamieszczenie stwierdzenia "Z powyższego należy wnioskować, iż działka stanowiąca własność Pani W. nie będzie narażona na dodatkowe nawadnianie wodami opadowymi i roztopowymi". Sposób sformułowania wypowiedzi wskazuje bowiem jednoznacznie, iż w danym przypadku organ administracji nie uznał się właściwym do dokonania stosownej oceny, co do meritum - stwierdzono, iż podstawą konkluzji jest stanowisko Inwestora nie zaś samodzielna analiza dokona przez organ administracji, co jak wskazano, należy do jego zadań. Trzeba podkreślić, iż ani operat, bądź też tym bardziej stanowisko Inwestora (powołanie na pismo z dnia 18 października 2010 r.), nie stanowią w sprawie dowodów korzystających z domniemania prawdziwości w myśl art. 76 K.p.a. Samo przywołanie stanowiska inwestora, z pominięciem jego oceny, nie może być uznane za rozważenie sprawy w kontekście istotnych aspektów. Trzeba mieć na uwadze, iż w szeregu przypadków interes inwestora, nawet zbieżny z interesem publicznym (np. realizacja przedsięwzięcia - tu drogi - najniższym możliwie kosztem), może być sprzeczny z interesem innych stron postępowania. Podtrzymane w odwołaniu z dnia 14 czerwca 2011 r. (złożonym w dniu 15 czerwca 2011 r.) zarzuty zostały skwitowane w zaskarżonej decyzji wskazaniem, iż strony uzyskały odpowiedź od inwestora oraz stosowne wyjaśnienia w trakcie spotkania w dniu 14 czerwca 2011 r. Lakoniczne stwierdzenie, iż zastosowane urządzenia będą wystarczające, a dodatkowym zabezpieczeniem jest spadek terenu nie czynią zadość postulatowi wnikliwego rozpoznania sprawy. Nie wskazano, czy w ocenie organu orzekającego, w wyniku realizacji pozwolenia (likwidacja określonych urządzeń i realizacja innych, oraz odprowadzanie z nich wód), powstaną określone nowe oddziaływania na nieruchomości wnoszących odwołanie, nie odniesiono się do stanowiska inwestora sformułowanego w piśmie z dnia 18 października 2010 r. Nie można wykluczyć, iż precyzyjne ustalenia wskazanych kwestii może mieć istotne znaczenie w sprawie m.in. w kontekście potrzeby ustalenia, czy naniesiony na rysunkach stanowiących element operatów system drenów miał mieć znaczenie dla sformułowania konkluzji, iż nie dojdzie do zalewania nieruchomości skarżących w następstwie realizacji pozwolenia. Jak podnosi bowiem Uczestnik postępowania mylne są ustalenia, jakoby stosowny sączek istniał w rzeczywistości (kolizja z budynkiem istniejącym w terminie Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 domniemanej realizacji systemu melioracyjnego). Podkreślenia wymaga, iż w piśmie z dnia 18 października 2010 r. powołano spoczywający na stronie obowiązek utrzymania drenów, co nie pozwala wykluczyć jakoby kwestia ich funkcjonowanie miała jakieś znaczenie z punktu widzenia założeń projektowych, gdy chodzi o ukształtowanie właściwych stosunków wodnych po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Nie znane jest stanowisko organów obu instancji w tej kwestii jako, iż wyłącznie przytoczono stawisko inwestora (w decyzji z dnia [...] października 2010 r.) bez jego skomentowania. Należy jednocześnie podkreślić, iż nie jest obowiązkiem inwestora realizacja działań w celu poprawny dotychczasowych stosunków wodnych na gruntach przyległych. O ile zostanie ustalone, iż realizacja planowanych przedsięwzięć nie spowoduje żadnych zmian w stosunku do stanu dotychczasowego (brak dodatkowego dopływu wód oraz nie utworzenie przeszkód dla dotychczasowego spływu) inwestor nie jest zobowiązany do podejmowania dodatkowych działań. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym. Trafnie zauważa organ administracji, iż przedmiotem postępowania nie jest poszukiwanie stosownych rozwiązań, co do przebiegu dróg i towarzyszącej infrastruktury oraz ustalanie wymagań technicznych w tym zakresie. Jednak istotnym jest ustalenie, czy proponowane rozwiązania, w zakresie gospodarki wodnej w następstwie zmian w systemie regulującym stan wody na gruncie są właściwe - nie prowadzą do zmiany oddziaływań poza granicami dopuszczalnymi. Wyjaśnieniu sprawy w tym zakresie nie uczynił zadość organ odwoławczy, co musiało skutkować uchyleniem jego orzeczenia w zakresie, w jakim dotyczyło ono spraw związanych z przyjętymi rozstrzygnięciami dotyczącymi nieruchomości skarżącego. W tym świetle zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia decyzji jak i zasad ogólnych - art. 6, art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 K.p.a. - jest trafny. Należy podkreślić, iż ocena czy wskazane uchybienie w zakresie uzasadnienia zaskarżonego aktu miało w istocie wpływ na wynik sprawy wykracza poza kompetencje Sądu Administracyjnego. Wymagałoby to bowiem przesądzenia na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia kwestii co do meritum - czy w następstwie realizacji praw z pozwolenia wodnoprawnego dojdzie do niedopuszczalnego oddziaływania na nieruchomości skarżącego. Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.), należy do organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA sygn. akt II OSK 672/10 oraz II OSK 1717/10 ogólnodostępne w CBOSA). Do podniesionego natomiast dopiero na etapie skargi zarzutu, w kwestii nie nałożenia na inwestora obowiązku partycypacji w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego przebiegającego przez działkę skarżącego, gdzie mają być odprowadzane wody z drogi, odniesie się organ administracji rozpoznając ponownie sprawę. Należy wskazać, iż orzekanie w przedmiocie partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych dokonuje się jedynie w miarę przesłanek ku temu (art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo wodne), stąd wobec nie zgłoszenia stosownych żądań w tym zakresie w toku postępowania, organ administracji nie był obowiązany uzasadniać przyczyn nie ustalenia obowiązków w tym zakresie, co do wszelkiego rodzaju urządzeń wodnych w zakresie oddziaływania przedsięwzięć. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 1 i 2 K.p.a. Trafnie wprawdzie wywodzi się, iż w świetle treści wskazanych regulacji ich prosta językowo- logiczna wykładnia prowadziłaby do wniosku o możliwości utrzymania w mocy orzeczenia bądź jego uchylenia (użycie na końcu pkt 1 łącznika "albo"). Wskazane uwarunkowania trzeba jednak odnosić w pewnych przypadkach do realiów określonego typu sprawy administracyjnej. W rozpoznawanym przypadku orzeczenie administracyjne - pozwolenie wodnoprawne - zawierało szereg rozstrzygnięć szczegółowych (dotyczyło szeregu przedsięwzięć i warunków ich realizacji, zgody na odprowadzanie wód obowiązków pomiarowych itp.). Zastosowanie najprostszych reguł wykładni - językowo-logicznej - prowadziłoby do skrajnego wniosku, iż o ile organ odwoławczy w tego rodzaju sytuacji uznałby, iż konkretny - np. jeden z punktów orzeczenia jest zbędny (lub kilka z nich), obowiązany byłby do uchylenia całego orzeczenia oraz ponownego orzeczenia z pominięciem wadliwie zamieszczonego. Oznacza to, iż możliwa jest wprawdzie procesowo modyfikacja orzeczenia - usunięcie jego pewnych postanowień, lecz expressis verbis jedynie Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 przez nowe orzeczenie w sprawie. Tego rodzaju orzekanie w szeregu przypadku byłoby jednak zupełnie nieracjonalne i odzwierciedlało wyłącznie nieobowiązującą w polskim procesie administracyjnym zasadę rygoryzmu i formalizmu. Stąd w orzecznictwie sądowym nie kwestionuje się generalnie możliwości orzeczenia kasatoryjnego polegającego na eliminacji pewnych punktów wadliwego orzeczenia, o ile tylko w tego następstwie treść rozstrzygnięcia jest jasna i jednoznaczna. Dowodem na to może być orzeczenie przywołane przez Pełnomocnika skarżącego na poparcie innej tezy w sprawie o sygn akt IV SA/Wa 247/12 (patrz wyrok WSA o sygn. akt I SA/Wa 2040/06, ogólnodostępny w CBOSA). Nie mogły odnieść natomiast skutków pozostałe zarzuty, z następujących przyczyn: - w świetle tez prezentowanych w aktualnie jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych - patrz wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 1934/10, 1882/10, I OSK 356/11, 1239/11 (ogólnodostępne w CBOSA) kwestie zapewnienia udziału innym stronom postępowania administracyjnego, w tym dokonania doręczeń, nie mogą być oceniane przez Sąd, o ile stosowne żądania nie zostaną sformułowane przez stronę, której udział w postępowaniu był pominięty; Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela ten pogląd; - kwestia ewentualnego zastosowania wadliwej formy doręczenia w danej sprawie - doręczenie indywidualne zamiast przez ogłoszenie publiczne (w myśl art. 49 K.p.a.) nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie; rozważanie trafności tego zarzutu byłoby całkowicie bezzasadne - kwestia ta nie mogła mieć bowiem wpływu na wynik sprawy; nie jest bowiem sporne doręczanie skarżącemu orzeczeń - był więc skutecznie informowany o ich treści, a jak wskazano prawidłowość doręczenia innym stronom pozostaje poza oceną Sądu; - zamieszczenie w rozdzielniku decyzji informacji o próbie jej doręczenia osobie nieżyjącej nie skutkuje w przypadku przedmiotowych decyzji (pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych i na szczególne korzystanie w wód) jej nieważnością w myśl art. 156 § 1 pkt2 lub 4 K.p.a.; skutek taki mogłoby mieć przyznanie uprawnień wynikających z pozwolenia na rzecz osoby nieżyjącej; nie można uznać, aby rozdzielnik pełnił rolę przesądzającą, Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 do kogo skierowano decyzję - określał podmioty zobowiązane; zakres praw i obowiązków, wynikających z tego rodzaju decyzji dla osób trzecich wskazuje jej treść (np. zgoda na realizację urządzeń wodnych w określonych granicach); należy podkreślić, iż przedmiotowa decyzja - pozwolenie wodnoprawne - nie daje uprawnienia do rozporządzaniem gruntem, analogiczne stanowisko jest prezentowane w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu administracyjnego - patrz wyrok w sprawie o sygn. akt II OSK 1934/10 (ogólnodostępny w CBOSA); - nie uzasadniono, ani Sąd nie dostrzegł z urzędu, w jakim zakresie organ administracji naruszył art. 9 K.p.a. (obowiązek pouczania i informowania stron) - zarzut w tym zakresie nie jest trafny. Sąd odniósł się do kwestii nieprawidłowości doręczeń oraz ewentualnej próby doręczenia decyzji osobie nieżyjącej, uchylono bowiem decyzję organu odwoławczego w szerszym zakresie niż dotyczy ona wyłącznie nieruchomości skarżącego (oznaczenie przedsięwzięć kilometrażem planowanej drogi nie tylko na wysokości działki skarżącego). Takie orzeczenie było niezbędne, gdyż stosowne przedsięwzięcia były ujęte w decyzji organu I instancji w jednostkach redakcyjnych ujmujących nieco szerszy zakres przedsięwzięć, jak można wnosić z uwagi na ich funkcjonalne powiązanie. Bez znaczenia w niniejszej sprawie są natomiast kwestie związane z ewentualnymi nieprawidłowościami, dotyczącymi doręczenia decyzji osobom trzecim czy domniemanego skierowanie jej do osoby nieżyjącej, gdy chodzi o podmioty, których interesów nie dotyczy decyzja organu I. instancji, w części, co do której ma sprawę ponownie rozpatrzyć organ odwoławczy. Wobec braku skutecznego wniesienia skargi na decyzję, gdy chodzi o interes tych osób, kwestia kontroli legalności decyzji w tym zakresie pozostaje w ogóle poza kompetencją Sądu. Kwestionowanie zaskarżonej decyzji, jako wadliwej w zakresie nieobjętym skutecznie niniejszą skargą może nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych przewidywanych w K.p.a. do wzruszenia prawomocnej decyzji z inicjatywy stron (osób mających interes prawny). Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I i II sentencji. Sygn. akt IV SA/Wa 246/12 Orzekając w punkcie III wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 300 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Rozpatrując ponowni sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło