II SA/Gd 818/11

WyrokWSA w Gdańsku2012-06-13

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji wydane w trybie autokontroli (art. 54 § 3 PPSA) jest prawidłowe, jeśli nie zawiera stwierdzenia, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Postanowienie organu administracji wydane w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, które uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie, musi zawierać obligatoryjne stwierdzenie, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Brak takiego stwierdzenia stanowi naruszenie tego przepisu i uzasadnia uchylenie postanowienia przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o oddaleniu zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w trybie autokontroli, uchylił własne postanowienie oraz postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając, że tytuł wykonawczy został skierowany do niewłaściwej osoby. Skarżący złożył skargę na to postanowienie autokontrolne, zarzucając naruszenie art. 54 § 3 PPSA. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że nie zawierało ono obligatoryjnego stwierdzenia o rażącym naruszeniu prawa lub braku podstawy prawnej działania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2011 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 stycznia 2010 r. nr [...] nakazał M. W. i W. W. dokonać rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. B. II gmina K. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2010 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 324/10 odrzucił skargę W. W. na decyzję organu II instancji. Wobec niewykonania przez zobowiązanych nałożonego obowiązku rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił w dniu 3 sierpnia 2010 r. upomnienie nr [...] z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone M. W. w dniu 11 sierpnia 2010 r., a pełnomocnikowi W. W. w dniu 24 sierpnia 2010 r. W dniu 25 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który został doręczony M. W. w dniu 3 marca 2011 r. zaś pełnomocnikowi W. W. w dniu 7 marca 2011 r. W. W. reprezentowany przez pełnomocnika pismem z dnia 14 marca 2011 r. wniósł zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego, wskazując na: bezpodstawne wystawienie jednego tytułu w stosunku do dwóch osób fizycznych; brak wypełnienia pól 7 – 10 części B; wadliwe określenie adresu zobowiązanego; brak doręczenia upomnienia z zagrożeniem wszystkim wymienionym w tytule wykonawczym zobowiązanym; różnica w nazwie organu zawarta w pieczęciach w części E w polu 27 w stosunku do części G pole 34. Wyjaśniono, że zobowiązany zamieszkuje pod adresem: [...], 10 587 B., N. i taki sam jest adres jego małżonki, tym samym upomnienie z zagrożeniem nie mogło być prawidłowo doręczone małżonce zobowiązanego w dniu 24 sierpnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 22 marca 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 kpa oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 § 1 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) oddalił zarzuty. Uzasadniając organ wskazał, że przedstawione przez pełnomocnika zobowiązanego zarzuty zawarte są w art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a polegają na braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 oraz w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Organ I instancji stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy zawarte w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niepieniężny tytuł wykonawczy obowiązku rozbiórki orzeczony łącznie wobec kilku współwłaścicieli może być wystawiony zarówno wobec wszystkich zobowiązanych łącznie (wówczas postępowanie egzekucyjne toczyć się będzie wobec wszystkich zobowiązanych łącznie), jak i wobec jednego zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie rozstrzyga o trybie postępowania w sytuacji wielości zobowiązanych w tym postępowaniu. Postępowanie egzekucyjne wszczyna się w celu przymusowego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu. Tym samym stanowi ono swoistą kontynuację postępowania administracyjnego, w którym na zobowiązanych nałożono w drodze decyzji określony w niej obowiązek rozbiórki. Ponieważ jest to jeden obowiązek, orzeczony w jednej decyzji wobec wszystkich współwłaścicieli obiektu, tym samym uzasadnionym jest prowadzenie jednego postępowania egzekucyjnego, a tym samym wystawienie jednego tytułu wykonawczego, a następnie jednego postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Gdyby przyjąć, że należy jednocześnie wystawić odrębne tytuły wykonawcze i prowadzić równolegle więcej niż jedno postępowanie egzekucyjne, prowadziłoby do nieuzasadnionego mnożenia środków egzekucyjnych oraz kosztów takiej egzekucji. Na stronie 1 tytułu wykonawczego TYT-3 w górnym prawym rogu jednoznacznie wskazano, że wierzycielem w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zgodnie z art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Tym samym, upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. zostało poprawnie doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego, a doręczenie upomnienia M. W. zostało dokonane zgodnie z art. 43 kpa, gdyż pełnoletni domownik – K. W., podpisując przesyłkę listowną, podjęła się oddania pisma adresatowi. Dane zobowiązanych ustalono w oparciu o informacje uzyskane ze Starostwa Powiatowego w P. - Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru, które są zgodne z danymi adresowymi wymienionymi w przedmiotowym tytule wykonawczym. Do dnia wydania przedmiotowego postanowienia zobowiązani nie powiadomili o zmianie adresu zamieszkania. Na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zażalenie wniósł W. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc tożsame zarzuty co dotychczas. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. Organ ten ocenił, że upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. zostało doręczone prawidłowo i skutecznie. Zobowiązana do rozbiórki obiektu budowlanego M. W. otrzymała upomnienie w dniu 11 sierpnia 2010 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie jego odbioru. Ponieważ strona nie poinformowała o zmianie adresu zamieszkania, upomnienie zostało przesłane na adres wynikający z postępowania administracyjnego. Urząd Pocztowy nr 5 w G. pismem z dnia 13 maja 2011 r. wyjaśnił, że przesyłkę poleconą o numerze [...] adresowaną do M. W. pod wskazanym adresem ul. [...], [...] G., wydano osobie wspólnie zamieszkałej i uprawnionej do odbioru – matce. Z kolei upomnienie kierowane do W. W. zostało doręczone ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Organ wskazał również, że art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozwala na wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków, jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego jak i z ich majątków osobistych a ponadto, zdaniem organu, tytuł wykonawczy zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł W. W., domagając się jego uchylenia. W skardze podniesiono: naruszenie przepisów postępowania polegające na wydaniu postanowienia w warunkach dających podstawę do wznowienia postępowania; naruszenie przepisów postępowania polegające na braku jednoznacznego określenia stron postępowania; naruszenie przepisu art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez: bezpodstawne zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy oboje małżonkowie byli stronami postępowania i tym samym oboje są zobowiązani, zastosowanie przepisu w egzekucji świadczeń niepieniężnych co nie daje podstaw do egzekucji "z majątku". Uzasadniając zarzuty skargi wskazano, że M. W. aktualnie zamieszkuje w B. pod adresem [...] i brak jest podstaw do uznania doręczeń dokonywanych na adres w G. za skuteczne. Obowiązek strony do wskazywania jej adresu, wynikający z art. 41 § 1 kpa, wygasa z momentem zakończenia postępowania decyzją ostateczną i tym samym nie można automatycznie przyjmować, że adres wskazany w toku postępowania administracyjnego jest nadal adresem strony w postępowaniu egzekucyjnym. Pełnomocnik podkreślił również, że samo postanowienie określa zobowiązanego raz jako Z. W., raz jako W. W., a brak jednoznacznego określenia stron postępowania egzekucyjnego jest oczywistym i rażącym uchybieniem w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 8 września 2011 r. nr [...] wydanym na postawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.): 1) uchylił postanowienie własne z dnia 26 lipca 2011 r.; 2) uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2011 r.; 3) umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25 lutego 2011 r. Organ odwoławczy uznał, że skarga W. W. zasługiwała w całości na uwzględnienie, lecz z innego powodu niż podano w jej uzasadnieniu. Tytuł wykonawczy z dnia 25 lutego 2011 r. został skierowany do M. W. i Z. W. zamiast W. W. Stanowi to podstawę do uwzględnienia skargi, gdyż tytuł wykonawczy został skierowany niewłaściwie, do osoby niebędącej stroną w sprawie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ wyjaśnił, że upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. zostało doręczone prawidłowo i skutecznie. Zobowiązana do rozbiórki obiektu budowlanego M. W. otrzymała upomnienie w dniu 11 sierpnia 2010 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie jego odbioru. Ponieważ strona nie poinformowała o zmianie adresu zamieszkania, upomnienie zostało przesłane na adres wynikający z postępowania administracyjnego. Urząd Pocztowy nr 5 w G. pismem z dnia 13 maja 2011 r. wyjaśnił, że przesyłkę poleconą o numerze [...], adresowaną do M. W., pod wskazanym adresem wydano osobie wspólnie zamieszkałej i uprawnionej do odbioru – matce, z powodu niezastania adresata. Z kolei upomnienie kierowane do W. W. zostało doręczone ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł W. W., domagając się jego uchylenia. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającym na nie uwzględnieniu skargi w całości oraz na orzeczeniu ponad zakres sprawy objętej skargą oraz na wydaniu postanowienia dotkniętego w części nieważnością wynikająca z art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Mimo, że zaskarżonym postanowieniem organ II instancji uchylił własne poprzednie postanowienie i postanowieniem organu I instancji, nie można uznać, że skarga została uwzględniona w całości. Skarżący podnosił w skardze istnienie podstaw do wznowienia postępowania, a nadto wskazywał na brak skutecznych doręczeń do rąk M. W. Organ II instancji nie uwzględnił tego zarzutu. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ II instancji nie był w zakresie swojej właściwości upoważniony do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a takie postanowienie mógłby wydać jedynie organ prowadzący postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia autokontrolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga wniesiona przez W. W. zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało autokontrole postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2011 r. nr [...], mocą którego uchylono postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2011 r., uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2011 r. o oddaleniu zrzutów wniesionych pismem z dnia 14 marca 2011 r. przez pełnomocnika W. W. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25 lutego 2011 r. oraz umorzono postępowanie organu I instancji prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25 lutego 2011 r. Kontrowane postanowienie wydane zostało na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przytoczony przepis reguluje instytucję autokontroli, której celem jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) z prawem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt VII SA/WA 1185/09, Legalis; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., FPS 20/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 120; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 343/08, Legalis). Ten szczególny tryb uprawnia organ administracji publicznej do zastąpienia sądu administracyjnego w rozpoznaniu skargi. Tryb ten wymaga jednocześnie, aby wydana decyzja autokontrolna spełniała najwyższe standardy stosowania prawa tak, aby w jej rezultacie nie było już potrzeby dalszej kontroli sądowoadministracyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 955/11, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, warunkiem skorzystania z trybu przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skargi w całości, a więc uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej jak i wniosków (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 158/05, z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 712/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 102/10 – wszystkie dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi. Przy czym oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 7/10, Legalis). Przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba, że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu o inne rozstrzygnięcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012 r., str. 195). Rozstrzygnięcie organu administracji wydane w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może ograniczać się do stwierdzenia, że organ ten "uwzględnia skargę". Autokontrola ma na celu ponowne zajęcie się daną sprawą i ponowne jej rozstrzygnięcie, dlatego też organ administracji publicznej, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., może skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 kpa. Organ administracyjny, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie przekształca się w sąd administracyjny i w przeciwieństwie do sądu ma kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym decyzja wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. powinna nie tylko rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji ale również decyzji wydanej w pierwszej instancji, jeśli tego wymaga tok postępowania. Organ wydający rozstrzygnięcie na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek zastosować przewidziane ustawą środki w celu uniknięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, str. 148-149; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 222). Organ, korzystając z instytucji samokontroli, nie jest związany granicami skargi, a więc może w ramach samokontroli stosować również art. 135 p.p.s.a., przy czym zakres zastosowania tej ostatniej instytucji jest limitowany granicami sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 581/07, Legalis). Podzielając przedstawione wyżej poglądy orzecznictwa i doktryny Sąd wskazuje, że prawidłowo wydana decyzja autokontrolna (w rozpoznawanym przypadku postanowienie) może zawierać następujące rozstrzygnięcia: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy; 2) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy; 3) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji; 4) uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania odwoławczego. W ramach samokontroli możliwe jest również, o ile takie żądanie zostało zawarte w treści skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie kontrolowane postanowienie zostało wydane na skutek wniesienia przez W. W. skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2011 r. o oddaleniu zarzutów wniesionych przez W. W. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W skardze tej skarżący domagał się uchylenia postanowienia organu odwoławczego oraz wstrzymania wykonania tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu zaskarżaone postanowienie, uchylające postanowienia organów obu instancji i umarzające postępowanie przed organem I instancji w pełni uwzględnia żądanie skargi. Niewątpliwie organ odwoławczy w decyzji autokontrolnej orzekł ponad konkretnie sprecyzowane żądanie skargi, ale orzeczenie takie ma uzasadnienie w podniesionych w skardze zarzutach, które faktycznie dotyczyły całego postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułu wykonawczego z dnia 25 lutego 2011 r. nr PINB-7146/057/11. Kontrolowane postanowienie rozstrzygnęło zatem sprawę ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi, tak jak tego wymaga art. 54 § 3 p.p.s.a. Ponadto, sposób sformułowania rozstrzygnięcia w kontrolowanym postanowieniu mieści się w kompetencjach organu rozstrzygającego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., przy czym umorzenie postępowania przed organem I instancji (pkt 3 zaskarżonego postanowienia) w istocie stanowi merytoryczne rozstrzygnięcie co do istoty niniejszej sprawy, do czego w ramach autokontroli organ administracji II instancji jest w pełni upoważniony. Jednakże, stosownie do treści art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę organ musi stwierdzić jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Aktualne brzmienie tego przepisu wprowadzone zostało ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173), z mocą obowiązującą od dnia 17 maja 2011 r., a więc w stanie prawnym z dnia kontrolowanego rozstrzygnięcia. Jak wskazuje się w doktrynie, organ jest zobowiązany precyzyjnie wskazać na konkretne naruszenie prawa, które to miało miejsce w ramach zaskarżonego działania, zaniechania lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ma to istotne znaczenie zarówno dla dochodzenia przez stronę odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną na skutek rażącego naruszenia prawa przez organ administracji publicznej jak i odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza za rażące naruszenie prawa (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012 r., str. 199; R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck, Warszawa 2011 r., str. 295). Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera rozstrzygnięcia, czy działanie tego organu (bo z takim stanem mamy do czynienia w niniejszej sprawie) miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Jak to już wyżej zostało wyjaśnione, rozstrzygnięcie w tym zakresie jest obligatoryjnym elementem każdej decyzji autokontrolnej wydanej po zmianie art. 54 § 3 p.p.s.a., a więc od dnia 17 maja 2011 r., niezależnie od tego, czy będzie ono stwierdzać pozytywnie czy negatywnie wystąpienie jednej ze wskazanych w omawianym przepisie przesłanek. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. bez zawarcia stwierdzenia, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa uzasadnia konieczność uchylenia takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 955/11, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych przyczyn Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie z dnia 8 września 2011 r. wydane zostało z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz uiszczonego wpisu sądowego. Tryb dalszego postępowania uzależniony jest od woli organu odwoławczego co do tego, czy ponownie wyda postanowienie autokontrolne, o ile jego wydanie jest dopuszczalne z uwagi na granice czasowe (do dnia rozpoczęcia rozprawy). W innym przypadku, uchylenie zaskarżonego postanowienia otwiera kontrolę sądową postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2011 r., na skutek skargi wniesionej przez W. W. Sąd zwraca przy tym uwagę, że niezależnie od uwzględnienia skargi w trybie autokontroli organ administracji obowiązany jest wykonać czynności przewidziane w art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc przekazać skargę wraz z aktami sądowi administracyjnemu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło