I SA/Wa 345/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-22
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Iwona Kosińska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia, rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w przeszłości przez organ, który już nie istnieje, powinien ustalić swoją właściwość rzeczową w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania pierwotnej decyzji, czy też w oparciu o przepisy aktualne?Ratio decidendi
Organ wyższego stopnia, rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ, który już nie istnieje, powinien ustalić swoją właściwość rzeczową w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania pierwotnej decyzji. Niewłaściwe umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy istnieje możliwość ustalenia właściwego organu, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych zasad pewności prawa.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1967 r. Minister Infrastruktury umorzył postępowanie, uznając się za organ niewłaściwy. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że właściwym organem do stwierdzenia nieważności jest Wojewoda, zgodnie z aktualnymi przepisami. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 105 § 1 i art. 65 § 1 kpa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. B., K. G., A. B., A. B. i A. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących J. B., K. G., A. B., A. B. i A. K. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. B., A. K., K. G. oraz A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1967 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w Z.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że orzeczeniem z dnia [...] listopada 1967 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] oznaczonej jako parcele [...] o powierzchni [...] m2, zapisane w księdze wieczystej KW [...] i [...] o powierzchni [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej KW [...], stanowiącej współwłasność W. K., H. z B. K., J. B., J. B. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia wystąpiła w dniu 30 września 2007 r. J. B. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K. G. i A. B. Po jego rozpatrzeniu Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia wywłaszczeniowego, gdyż uznał się za organ niewłaściwy w sprawie.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. B., A. K., K. G. oraz A. B. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że niewłaściwość Ministra Infrastruktury nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie postępowania. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu tego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że na podstawie z art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że organy powinny przestrzegać swojej właściwości zarówno w momencie wszczęcia postępowania, jak również w każdym stadium postępowania administracyjnego. Przy czym zgodnie z art. 157 § 1 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Organ odwoławczy odwołał się do stanowiska Ministra Infrastruktury zawartego w decyzji z dnia [...] marca 2011 r., zgodnie z którym właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości ustala się z uwzględnieniem zmian w strukturze administracji publicznej. W przypadku takich zmian ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w takich sprawach, a dopiero potem organ wyższego stopnia. W przypadku wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności należy wziąć pod uwagę, zdaniem Ministra, że uruchamia on nowe postępowanie w sprawie. W przedmiotowej sprawie orzeczenie, którego strony domagają się stwierdzenia nieważności, zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, ze zm.). Stosownie do art. 14 powołanej ustawy, organem właściwym w sprawie orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu był w pierwszej instancji organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej ze względu na położenie nieruchomości. Odwołanie od decyzji wydanej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej rozpatrywała Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia działająca przy Ministrze Spraw Wewnętrznych (art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.). Kwestionowane orzeczenie zostało wydane przez Prezydium Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych, a strony nie skorzystały z przysługującego im prawa odwołania do organu II instancji - Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zatem, zdaniem Ministra, w celu ustalenia organu właściwego do oceny jego legalności należy poszukać najpierw organu, który zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami jest właściwy w pierwszej instancji w sprawach wywłaszczania nieruchomości, bowiem o właściwości organu uprawnionego do działania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 kpa przesądza tok instancji istniejący w dacie orzekania. W aktualnym stanie prawnym sprawy wywłaszczeniowe zostały przekazane staroście, który zgodnie z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest organem właściwym w sprawach wywłaszczenia, wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej. Na podstawie art. 9a tej ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jest wojewoda. W ocenie Ministra w obecnym systemie prawnym organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1967 r. jest Wojewoda [...]. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w rozstrzygnięciach sporów o właściwość dokonanych przez Prezesa Rady Ministrów w analogicznych sprawach. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym organ skoro wszczął postępowanie, to powinien je procesowo zakończyć, na przykład stosując art. 105 § 1 kpa, a gdy tego rodzaju decyzja stanie się ostateczna, może przekazać sprawę organowi właściwemu. Skoro więc organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda [...], to postępowanie prowadzone przez Ministra Infrastruktury jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Natomiast wniosek J. B., K. G. i A. B. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1967 r. zostanie przekazany według właściwości do Wojewody [...] odrębnym pismem.
Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. B., K. G., A. B., A. B. i A. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] marca 2011 r. Kwestionowanemu orzeczeniu organu skarżący zarzucili rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 kpa i art. 65 § 1 kpa. Argumenty na poparcie podanych naruszeń skarżący przedstawili w obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że ustalony przez organ nadzoru stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Istota sporu na tym etapie rozpatrywania sprawy sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia kwestii, czy Minister Infrastruktury a obecnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu wydawania zaskarżonych decyzji był organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 kpa właściwym do rozpatrzenia złożonego przez skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa decyzji orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1967 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w Z.
W ocenie Ministra, jeśli organ (Prezydium Rady Narodowej w K.), który wydał kwestionowaną decyzję ostateczną, poddaną jego ocenie w trybie nadzoru, już nie istnieje, to należy najpierw ustalić, jaki organ w chwili obecnej jest kompetentny do rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych tego samego rodzaju i po ustaleniu takiego organu, należy ustalić organ wyższego stopnia na ogólnych zasadach (art. 17 kpa). Ponieważ obecnie organem I instancji, zgodnie z brzmieniem art. 112 ust. 4 i art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.) właściwym w kwestii wywłaszczenia i odszkodowania jest starosta, a organem wyższego stopnia jest wojewoda (art. 9a powołanej ustawy w związku z art. 17 pkt 1 kpa, właściwość organu wyższego stopnia ukształtowana w ustawie szczególnej), to Minister doszedł do wniosku, że organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej powinien być Wojewoda [...]. W tej sytuacji najpierw Minister Infrastruktury umorzył postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1967 r. a następnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy tę decyzję.
Z takim stanowiskiem organu nadzoru w rozpatrywanej sprawie nie można się zgodzić. Istotnie istnieje koncepcja ustalania organu wyższego stopnia, zaprezentowana przez Ministra Infrastruktury, polegająca na założeniu, że organ wyższego stopnia, który ma orzekać w trybie nadzoru, ustala się w oparciu o aktualne przepisy, a oceny decyzji poddanej nadzorowi dokonuje się w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu jej wydania i koncepcja ta znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych oraz w doktrynie (np. M. Jaśkowska - komentarz do art. 157 kpa, LEX 2009, niepublikowane postanowienie NSA z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt II SA 1484/03). Zgodnie z tą koncepcją organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 157 § 1 kpa określany jest według nowego stanu prawnego. Jeżeli więc nastąpiła zmiana w podziale kompetencji organów, wskutek np. zmian w podziale administracyjnym, wyznacza się w świetle aktualnie obowiązujących przepisów organ pierwszej instancji i w zależności od konkretnej regulacji odpowiednio organy stopnia wyższego.
Nie jest to jednak jedyna koncepcja prowadząca do ustalenia organu wyższego stopnia w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana w strukturze organów administracji i nie istnieje już organ, który wydał ostateczną decyzję w trybie zwykłym. Przywołać tu należy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 83/98 (OSNP/1999/9/293), który - co jest istotne - ukształtował kilkunastoletnią powszechną praktykę ustalania organu wyższego stopnia na szczeblu właściwego Ministra, jeśli chodzi o postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, wydawanych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. Praktyka ta była niezmienna na przestrzeni owych kilkunastu lat, mimo zmian we właściwości organów odnośnie wywłaszczenia (orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 października 1998 r. sygn. akt IV SA 2077/98; z dnia 8 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA 884/02; z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 159/08; z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 840/09; z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 585/10; z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1398/10). W powołanym powyżej orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził, że właściwość rzeczową organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości należy oceniać według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydania tej decyzji. Wyłącza to możliwość oceny kwestii ważności decyzji ostatecznej na podstawie innych przepisów prawa, niż zastosowano do jej wydania. Podobne stanowisko wyrażono także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 7 lipca 1993 r. sygn. akt I SA 116/93, ONSA 1994, z. 3, poz. 109, wyrok z dnia 25 marca 1997 r. sygn. akt IV SA 1257/95). Oznacza to, zdaniem Sądu Najwyższego, że organem wyższego stopnia w stosunku do organu stopnia wojewódzkiego, którym w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej był Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej jest właściwy w sprawie minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa. W konkluzji orzeczenia Sąd Najwyższy uznał za wadliwe i rażąco naruszające prawo wskazanie w zaskarżonym wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanej sprawie właściwy do orzekania o nieważności decyzji wywłaszczeniowej jest Wojewoda. Przypomnieć w tym miejscu należy, że początkowo, po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w tym bowiem czasie Sąd Najwyższy dokonywał wspomnianej wyżej wykładni) organem właściwym w sprawach wywłaszczenia był wojewoda (art. 112 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w pierwotnym brzmieniu), a dopiero od dnia 1 stycznia 1999 r., w związku z reformą ustrojową państwa, organem właściwym w sprawach wywłaszczenia stał się starosta. Nie miało to jednak znaczenia dla ustalania organu wyższego stopnia, gdyż jak przyjął Sąd Najwyższy "właściwość rzeczową organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości należy[ało] oceniać według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydania tej decyzji".
Nawet gdyby uznać, że koncepcja przyjęta przez Ministra odnośnie sposobu ustalania organu wyższego stopnia jest w chwili obecnej powszechniej stosowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, to jednak w sprawach dotyczących decyzji w przedmiocie wywłaszczeń, wydawanych w przeszłości przez prezydia wojewódzkich rad narodowych, nie można w ocenie Sądu lekceważyć odmiennej, kilkunastoletniej praktyki, ukształtowanej orzecznictwem Sądu Najwyższego. Ta wieloletnia praktyka ma bowiem niebagatelny wpływ na takie wartości konstytucyjne jak pewność i stabilność prawa i stosunków prawnych, które są wywodzone z art. 2 Konstytucji i zasady demokratycznego państwa prawnego (np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 grudnia1997 r. sygn. akt K 22/96, OTK 1997/5-6/71). Jeśli więc przy tak ukształtowanej praktyce stosowania prawa nie miała miejsca żadna zasadnicza zmiana stanu prawnego odnośnie sposobu ustalania organu wyższego stopnia, to w ocenie Sądu nie istnieją uzasadnione powody, aby od tej praktyki odstąpić.
W orzecznictwie występuje wprawdzie pogląd, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206) na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1691/09, LEX nr 745130 uznał, że "...w szczególności (z) postanowień art. 3 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy (wynika), że wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a", co może wiązać się, zdaniem tego Sądu wyrażonym w tym wyroku, ze zmianą właściwości wojewody, jako organu wyższego stopnia, to jednak w ocenie Sądu orzekającego takie stanowisko może budzić wątpliwości. Sąd w tym składzie podziela bowiem stanowisko (zob. Daniel Sałuda, Domniemanie właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie, CASUS 2011.1.11), zgodnie z którym artykuł 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie nie powinien stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wydawania przez wojewodę decyzji administracyjnych w określonej kategorii spraw, ale zawsze należy wskazać konkretny przepis prawa materialnego, który zalicza do zadań wojewody określoną sprawę i przewiduje kompetencje wojewody do jej załatwienia. Regulacja art. 7 Konstytucji wyraźnie wskazuje na obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa, a zatem wojewoda zobowiązany jest do działania w granicach kompetencji przewidzianych w ustawach szczególnych, tj. dotyczących spraw określonego rodzaju. Wojewoda może w sposób władczy kształtować uprawnienia i obowiązki jednostek w drodze decyzji administracyjnej, tylko jeżeli ustawa szczególna przyznaje mu do tego kompetencje. Dlatego też w ocenie Sądu także przepis art. 3 ust. 1 pkt 7 wspomnianej ustawy z 2009 r. wskazuje, jak się wydaje, jedynie na potencjalne ("ustrojowe") kompetencje wojewody jako organu wyższego stopnia, jeśli taką kompetencję można wyprowadzić z przepisów dotyczących określonych rodzajów spraw. Samo zatem wejście w życie tej ustawy nie uzasadnia odstąpienia od dotychczasowej praktyki stosowania prawa, wynikającej ze wskazanego wcześniej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 83/98.
Oznacza to, że Sąd w składzie orzekającym w powyższej sprawie z wyżej przedstawionych powodów nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 526/11.
Ze względu na zawarte w skardze zarzuty wyjaśnić jeszcze należy, że w świetle podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego strona ma prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia (co do istoty) sprawy stanowiącej przedmiot postępowania. Umorzenie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stanowiącą wyjątek od tej zasady. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie administracyjne podlega umorzeniu tylko wtedy, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Skutki umorzenia postępowania polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn, określonych w ustawie procesowej, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. Postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie w sytuacji, gdy ma swój "przedmiot" rozumiany jako związek prawa procesowego z prawem materialnym (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 165). Zgodnie z treścią artykuł 65 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Mając powyższe na uwadze zwrócić należy uwagę, że różne mogą być etapy postępowania administracyjnego, na których organ administracji publicznej stwierdzi swoją niewłaściwość do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli organ, do którego wniesiono podanie, przed wszczęciem postępowania administracyjnego stwierdzi swoją niewłaściwość w sprawie, a sprawa podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnym, to zgodnie z art. 65 § 1 kpa przekaże to podanie niezwłocznie do organu właściwego. Jeżeli organ administracji publicznej stwierdzi swoją niewłaściwość na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, to zobowiązany jest umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa, a sam wniosek niezwłocznie przekazać do załatwienia organowi właściwemu zgodnie z art. 65 § 1 kpa. Z całą stanowczości podkreślić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości jest postępowaniem bezprzedmiotowym ale jedynie przed tym organem i dla uniknięcia wątpliwości takie sformułowanie powinno znaleźć się w sentencji decyzji o umorzeniu. Postępowanie nie staje się bowiem bezprzedmiotowe jako sprawa administracyjna, bowiem nadal istnieje zarówno przedmiot, jak i podmiot tego postępowania. Złożony wniosek musi zatem stanowić przedmiot postępowania administracyjnego (nadzorczego), które w przypadku braku ku temu ustawowych przeszkód winno zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem, lecz toczącego się przed innym, właściwym już organem (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2002 r. sygn. akt I SA 2470/00, Lex nr 81745, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2460/06 oraz sygn. akt VII SA/Wa 2460/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1393/05, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1311/05).
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 157 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 kpa, a także z naruszeniem konstytucyjnej zasady pewności prawa wynikającej z art. 2 Konstytucji, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na sposób rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru mając na względzie przedstawioną w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną ponownie rozpatrzy zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże tym razem dokona ich analizy również od strony merytorycznej ich zasadności. Następnie zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które odzwierciedli rację decyzyjną i wyjaśni tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Minister w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskaże również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło