II OSK 1275/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-10

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Zbigniew Ślusarczyk, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na udziale w postępowaniu osoby zmarłej przed jego wszczęciem, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na skutek skargi strony, która nie była tą zmarłą osobą ani jej następcą prawnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że naruszenie przepisów postępowania, polegające na udziale w postępowaniu osoby zmarłej przed jego wszczęciem, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji na skutek skargi strony, która nie jest tą zmarłą osobą ani jej następcą prawnym. Sąd podkreślił, że prawo do żądania wznowienia postępowania z powodu pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) jest uprawnieniem wyłącznie tej strony, której dotyczy naruszenie, zgodnie z zasadą ochrony subiektywnego porządku prawnego (art. 147 k.p.a.). Ponadto, NSA stwierdził, że zarzut nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z powodu śmierci strony nie jest zasadny, jeśli śmierć nastąpiła przed wszczęciem postępowania przed sądem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. T. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wójt Gminy Rokietnica wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku gospodarczo-garażowego. W odwołaniu J. T. zarzuciła m.in. naruszenie art. 97 § 1 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć sąsiada S. J. oraz wadliwe uzgodnienie decyzji z organem ochrony gruntów rolnych i leśnych. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA del. Tamara Dziełakowska /spr./ Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 232/12 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia z dnia 31 grudnia 2012 r. oddalający skargę J. T.na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zaskarżony wyrok został wydany w następujących, istotnych dla rozpoznania skargi kasacyjnej, okolicznościach faktycznych i prawnych: Wójt Gminy Rokietnica decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., podjętą na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 i art. 61 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), ustalił warunki zabudowy dla realizacji inwestycji określonej jako "budowa budynku gospodarczo – garażowego na maszyny rolnicze na terenie południowej części działek nr [...],[...] obr. T[...]". Jak wynika z akt sprawy powyższa decyzja została wydana w wyniku rozpoznania wniosku A. i S. P. z dnia [...] marca 2011 r. Sprawa z tego wniosku była dwukrotnie rozpoznawana. Decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2011 r. została rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu uchylona z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W uzasadnieniu wydanej następnie w dniu [...] listopada 2011 r. decyzji organ powołał się na wyniki przeprowadzonej w sprawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdził też, że projekt decyzji został pozytywnie uzgodniony ze Starostą Jarosławskim, który po doręczeniu mu wniosku o uzgodnienie w terminie 14 dni nie zajął stanowiska. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przed złożeniem wniosku z dnia [...] marca 2011 r. inwestorzy ubiegali się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji określonej jako "budowa garażu na maszyny i urządzenia rolnicze" na terenie obejmującym wyłącznie działkę nr [...]. W sprawie z tego wcześniejszego wniosku projekt pozytywnej dla inwestorów decyzji uzgadniany był z organem właściwym w sprawach z zakresu ochrony gruntów rolnych i leśnych. Postanowienie w tym przedmiocie Starosty Jarosławskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. zostało uchylone rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] czerwca 2010 r., a wydane w jego następstwie postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. – utrzymane w mocy postanowieniem tego organu z dnia [...] września 2010 r. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 1073/10 stwierdził nieważność ostatniego z tych rozstrzygnięć z tego względu, że zostało podjęte z naruszeniem art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. na skutek zażalenia wniesionego przez nieuprawniony podmiot (nie inwestora). Odwołanie od decyzji Wójta Gminy Rokietnica z dnia [...] listopada 2011 r. wnosili J. i S. T. Wskazywali w nim m. in. na naruszenie art. 97 § 1 kpa przez brak zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć S. J. – właściciela jednej z nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji, wskazując na informacyjny charakter decyzji o warunkach zabudowy stwierdziło, że nie ma podstaw do zawieszania postępowania do czasu uregulowania kwestii związanych z prawem własności nieruchomości sąsiedniej. Ponadto, odwołując się do przeprowadzonej analizy Kolegium wskazało na zgodność ustalenia warunków zabudowy z przepisami art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 oraz art. 63 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze na powyższą decyzję J. T. zarzuciła między innymi brak prawidłowego uzgodnienia decyzji z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz "uznanie za stronę" osobę, która zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego. W kwestii uzgodnienia decyzji, skarżąca, nawiązując do opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wskazała, że w następstwie jego wydania Kolegium uchyliło postanowienie Starosty Jarosławskiego z dnia [...] lipca 2010 r. i organ ten ponownie postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. uzgodnił decyzję o warunkach zabudowy. Uzgodnienie to jednak dotyczy innej inwestycji niż wskazana w decyzji (odnosi się do budowy garażu na działce nr [...]) i z tego względu jest nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przytoczył treść art. 61 ust. 1 pkt 1-5 oraz art. 61 ust. 4 tej ustawy i wskazał, że zgodnie z tym ostatnim przepisem zasada "dobrego sąsiedztwa" ustanowiona w art. 61 ust. 1 pkt 1 podlega wyjątkowi w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zwrócił uwagę na przepisy art. 64 ust. 1, 53 ust. 3-5a, art. 54, art. 55 i art. 56 tej ustawy wyjaśniając, że w powiązaniu ze stanem faktycznym pozwalają one stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego. Wnioskodawcy złożyli wniosek odpowiadający wymaganiom ustawowym w którym m. in. wskazali, że posiadają gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, a wnioskowana inwestycja jest związana z tym gospodarstwem. W kwestii uzgodnienia decyzji z organem wymienionym w art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy Sąd stwierdził, że jak wynika z akt i co dodatkowo potwierdza pismo Starosty Jarosławskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. o numerze [...] (w aktach Kolegium) takie uzgodnienie w sprawie miało miejsce, a nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 53 ust. 5 w/w ustawy tj. w sposób "milczący" przez niezajęcie stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej uznania za stronę S. J. Sąd wyjaśnił, że rozpoznając sprawę organy nie posiadały informacji o jego śmierci, gdyż kierowana korespondencja była odbierana przez żonę zmarłego. W związku z tym na etapie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd udokumentował odpisem aktu zgonu fakt śmierci S. J. w dniu [...] sierpnia 2004 r. tj. przed wszczęciem postępowania administracyjnego, ustalił też jego następców prawnych i doręczył im odpisy dokumentów (skargi i odpowiedzi na skargę). Żadna z tych osób, zawiadomiona także o rozprawie, nie zajęła jednak stanowiska w sprawie. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że wprawdzie brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę do wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jednak jest ona uwzględniana - stosownie do art. 147 kpa - wyłącznie na wniosek tej strony której dotyczy, a to oznacza, że żadna inna strona, nie może z tej przyczyny domagać się wznowienia postępowania administracyjnego i w konsekwencji też żądać na tej podstawie uwzględnienia wniesionej skargi. W skardze kasacyjnej J. T., zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a "o stwierdzenie nieważności toczącego się postępowania, a w szczególności decyzji organów obu instancji i zaskarżonego wyroku", ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, Podstawy skargi kasacyjnej sformułowane zostały w następujący sposób: 1. "W granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie: - a to art. 64 ust. 1 w zw. z art. 52 w zw. z art. 53 ust.3-5a w zw. z art. 54 w zw. z art. 55 w zw. z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez przyjęcie przez Sąd, że decyzja wydana przez Wójta Gminy Rokietnica ustalająca warunki zabudowy, jest zgodna z przepisami prawa materialnego, podczas gdy w rzeczywistości decyzja ta rażąco narusza powołane powyżej przepisy prawne i po ich wnikliwym przeanalizowaniu wyraźnie widać, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki niezbędne do wydania decyzji o warunkach zabudowy; - a to art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5 cyt. powyżej ustawy, przez przyjęcie, że organ wydający decyzję - Wójt Gminy Rokietnica - faktycznie pierwotnie nie dokonał jej uzgodnienia z powołanym do tego organem, podczas gdy w rzeczywistości, zgodnie z brzmieniem art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 decyzja taka zawsze wymaga uzgodnienia; - art. 922 k.c. w zw. z art. 8 §1 kodeksu cywilnego przez przyjęcie, że fatycznie w sprawie Organ prawidłowo ustalił krąg uczestników przedmiotowego postępowania, podczas gdy mając na uwadze brzmienie ww. przepisów, skoro z chwilą śmierci człowiek traci zdolność prawną i byt osoby fizycznej, niemożliwe było, a zarazem sprzeczne z prawem, przyznanie statusu strony w rozumieniu przepisów k.p.a., zmarłemu S. J., który faktycznie zmarł jeszcze przed wszczęciem postępowania. 2. W granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 – naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 28 i 29 § k.p.a. w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na przyznaniu statusu strony zmarłemu jeszcze przed wszczęciem przedmiotowego postępowania S. J., podczas gdy w rzeczywistości, strona ta fatycznie nie istniała, jako podmiot postępowania i na Organie prowadzącym postępowaniu ciążył obowiązek ustalenia prawidłowego kręgu podmiotów legitymowanych do występowania w charakterze strony, tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. oraz do pozbawienia spadkobierców po S. J. prawa do udziału w sprawie, a w tym zakresie wyczerpuje to przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt 4." W uzasadnieniu tak sformułowanych podstaw skargi kasacyjnej skarżąca, wskazując na wydane "w przedmiotowej sprawie" postanowienia uzgadniające Starosty Jarosławskiego z dnia [...] maja 2010 r. i po jego uchyleniu z dnia [...] lipca 2010 r. oraz dalsze podjęte w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 stycznia 2011 r. wskazała, że wbrew stanowisku Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie organ nie uzgodnił decyzji o warunkach zabudowy, lecz "poprzestał na postanowieniu Starosty Jarosławskiego z dnia [...] września 2011 r. uznając je za prawidłowe". Wskazała, że uzgodnienia zawsze dokonuje się do konkretnej wydanej w sprawie decyzji. Sąd mylnie przyjął prawidłowe uzgodnienie dla przedmiotowej inwestycji i w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonego już wcześniej naruszenia prawa. W niniejszej sprawie ponowne postanowienie Starosty (po uchyleniu decyzji przez SKO i jej ponownym wydaniu) zostało wydane, ale pozytywnie uzgadniające decyzję o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego o nazwie "garaż na maszyny i urządzenia rolnicze na terenie działki nr [...] położonej w obr. T.", a nie dla zamierzenia określonego jako "budowa budynku gospodarczo – garażowego na terenie południowej części działek nr [...],[...] obr. T.", a zatem całkowicie odmiennego pod inną nazwą. Dalej w tym zakresie wywodzono, że "nie wiedzieć dlaczego organ uzgadniający wydał postanowienie dla inwestycji pod inną nazwą, a tym samym takie określenie przedmiotowej inwestycji jest niespójne z nazwą, jaka widnieje w decyzji o warunkach zabudowy i jednocześnie odnosi się wyłącznie do działki nr [...]". W związku z powyższym nie można uznać, że decyzja została uzgodniona we właściwy sposób. W dalszej kolejności zarzucono, że Sąd I instancji potraktował przesłanki do wydania decyzji w sposób ogólnikowy i nie przełożył ich na stan przedmiotowej sprawy. Zwrócono uwagę, że zasada dobrego sąsiedztwa wyrażona w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu uzależnia zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Uzasadniając pozostałe podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wywodziła, że organy prowadziły postępowanie z nieistniejącą stroną, przyjmując w ten sposób fikcję prawną, która winna skutkować nieważnością postępowania. Obowiązkiem organów było ustalenie następców prawnych a jeżeli nie to zawieszenie postępowania w sprawie. Przyznanie statusu strony postępowania osobie nieżyjącej i skierowanie do niej decyzji skutkuje bowiem wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i w konsekwencji nieważnością postępowania. Z kolei pozbawienie następców prawnych S. J. prawa do udziału w postepowaniu wyczerpuje przesłankę do wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wskazano, że "nie jest trafnym argumentem podana przez Sąd okoliczność, że w trakcie postępowania sądowego zostali ustaleni sądownie spadkobiercy po zmarłym i nie zgłosili żadnych uwag i zarzutów, gdyż logicznym jest, że błędne ustalenie kręgu podmiotów postępowania, miało miejsce od samego początku – od wszczęcia postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W szczególności nie jest zasadny zarzut nieważności postępowania sądowoadministracyjnego związany ze śmiercią S. J. Sąd I instancji na podstawie skróconego odpisu aktu zgonu ustalił, ze osoba ta zmarła w dniu [...] sierpnia 2004 r. tj. przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Fakt ten ma istotne znaczenie z tego względu, że podstawa nieważności na którą powołuje się skarżąca, wymieniona w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a (brak zdolności sądowej) z uwagi na śmierć strony występuje wtedy gdy po pierwsze okoliczność ta zaistnieje w toku postępowania sądowoadministracyjnego i po drugie dotyczy strony tego postępowania w rozumieniu art. 32 – 33 p.p.s.a (skarżącego, osoby, która brała udział w postępowaniu administracyjnym lub została dopuszczona do udziału w sprawie), a dodatkowo postępowanie to jest nadal prowadzone tak jakby okoliczność ta nie miała miejsca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r. w sprawie II OSK 1409/09, Lex nr 7465160). Przesłanka nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a odnosi się do strony postępowania sądowoadministracyjnego. Skoro S. J. zmarł przed wszczęciem tego postępowania, a dodatkowo także przed wszczęciem postępowania administracyjnego (co z kolei ma znaczenie dla pozostałych podstaw skargi kasacyjnej) to nie był stroną i fakt jego śmierci nie mógł skutkować nieważnością postępowania przed sądem administracyjnym. Okoliczność ta nie skutkowała także nieważnością postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie. Owszem nałożenie obowiązków czy przyznanie uprawnień osobie zmarłej decyzją administracyjną kwalifikowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ale jedynie wówczas gdy osoba taka jest bezpośrednim adresatem decyzji (przykładowo nakaz rozbiórki obiektu budowlanego skierowany do osoby nieżyjącej). W innych przypadkach, fakt zgonu danej osoby w postępowaniu administracyjnym powoduje co najwyżej dla jej następców prawnych uprawnienie do żądania wznowienia postępowania z powodu kwalifikowanej wady proceduralnej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, o czym w dalszej części uzasadnienia. Kontynuując natomiast zagadnienie dotyczące "uznania za stronę nieżyjącego S. J." należy wyjaśnić, że już samo to określenie w skardze kasacyjnej jest niewłaściwe. Doręczenie decyzji administracyjnej osobie, która nie żyje, czy umieszczenie jej w wykazie stron postępowania (w tak zwanym "rozdzielniku" do decyzji) nie powoduje, że osoba ta staje się stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Innymi słowy wysłanie przez organ decyzji nieżyjącemu nie oznacza przyznania mu statusu strony postępowania i nie powoduje, jak wywodzi skarżąca, naruszenia art. 922 i art. 8 § 1 kodeksu cywilnego oraz art. 28, 29 w zw. z art. 30 § 1 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa z art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Pomijając samą wadliwość konstrukcyjną powołanych podstaw skargi kasacyjnej przez brak powołania właściwych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zbiorcze przywołanie w jednym zarzucie wielu przepisów nie pozostających ze sobą w jakimkolwiek związku i zawierających różne normy prawne, to w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby któryś z powyższych przepisów został naruszony przez Sąd I instancji. Przede wszystkim należy wskazać, że skarga kasacyjna to środek odwoławczy skierowany przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego, a nie przeciwko zaskarżonej decyzji. Stąd argumentacji wniesionej do sądu administracyjnego skargi nie można tak jak w niniejszej sprawie przenieść wprost do skargi kasacyjnej, powołując jedynie art. 174 p.p.s.a bez wskazania w niej na przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonego wyroku. W istocie w rozpoznawanej sprawie cała argumentacja skargi kasacyjnej skierowana jest przeciwko rozstrzygnięciom organów, a nie przeciwko wyrokowi Sądu I instancji. Odnosząc się jednak do pozostałych przepisów wymienionych w w/w zarzucie należy wskazać, że śmierć S. J., która miała miejsce jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie obligowała organów do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 kpa i Sąd zasadnie nie podzielił tych wywodów skargi. Prawidłowo natomiast Sąd I instancji dostrzegł w prowadzonym przez organy postępowaniu administracyjnym zaistnienie wadliwości określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a spowodowanej pominięciem w postępowaniu w charakterze stron postępowania właścicieli sąsiedniej nieruchomości stanowiącej uprzednio własność S. J. Właściwie też ocenił, że naruszenie to nie uprawniało go do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy wyjaśnić, że przepisem, który uprawnia wojewódzki sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia kwalifikowanego naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a i to ten przepis powinna skarżąca wskazywać jako dopełnienie normy wyrażonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jego niepowołanie nie jest jednak jedynym powodem uznania niezasadności zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Brak udziału strony w postępowaniu niewątpliwie stanowi podstawę do wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jednak jak prawidłowo stwierdził Sąd I instancji jest ona uwzględniana wyłącznie na żądanie tej strony, której dotyczy tzn. strony pozbawionej udziału w postępowaniu, a nie strony, która brała czynny udział w sprawie. Takie stanowisko wynika z treści art. 147 kpa. Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2009 r. w sprawie II OSK 1628/08 (Lex nr 694081) "uregulowanie zawarte w art. 147 zdanie ostatnie kpa, w którym stwierdza się, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony oraz w art. 184 § 4 kpa, w którym stanowi się że jeżeli podstawą sprzeciwu prokuratora jest naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to jego wniesienie wymaga zgody strony, świadczą o istnieniu reguły, iż takie naruszenie prawa może być uwzględnione tylko wówczas, gdy jest to zgodne z wolą podmiotu, którego to naruszenie dotyczy" i dalej "(...) z przepisów tych wynika, że ustawodawca wyraźnie w przypadku naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 4 kpa odstąpił od ochrony obiektywnego porządku prawnego na rzecz ochrony subiektywnego porządku prawnego, a szczególnym tego dowodem jest art. 184 § 4 kpa w którym przewidziano, że w przypadku naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nawet prokurator, a więc podmiot powołany do ochrony obiektywnego porządku prawnego, musi uzyskać zgodę podmiotu, którego to naruszenie dotyczy". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na przestrzeni ostatnich lat wypracowany został jednolity pogląd, że uprawnioną do zgłoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy jest wyłącznie osoba, której zarzut ten dotyczy, a sąd administracyjny tylko wówczas może ten zarzut uwzględnić o ile korzysta z niego strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08; z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1781/08; z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 277/10; z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 990/10, z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 9/12, z dnia 23 listopada 2013 r. sygn.. akt II OSK 1475/12 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Wobec tego, że podstawa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa w rozpoznawanej sprawie nie dotyczyła skarżącej uwzględnienie jej skargi z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie było możliwe. Za niezasadne należało uznać także pozostałe sformułowane przez skarżącą zarzuty. Z uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a odnoszącego się do prawidłowości uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych wynika, że skarżąca nie dostrzega, iż organy prowadziły dwa odrębne postępowania administracyjne z dwóch różnych wniosków inwestorów złożonych w różnym czasie. Pierwsze z tych postępowań dotyczyło budowy garażu na terenie działki nr [...], drugie – wszczęte wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. - budowy budynku gospodarczo – garażowego na terenie obejmującym działki nr [...] i [...]. Postanowienia uzgadniające na które wskazuje skarżąca, w tym postanowienie z dnia [...] września 2011 r. wydane po wyroku WSA w Rzeszowie z 13 stycznia 2011 r. nie były postanowieniami uzgadniającymi "wydanymi w przedmiotowej sprawie", jak twierdzi skarżąca, lecz postanowieniami odnoszącymi się do decyzji o warunkach zabudowy dla innej planowanej przez inwestorów inwestycji. Sąd I instancji prawidłowo na podstawie akt sprawy ustalił, że w odniesieniu do wniosku inwestorów z dnia [...] marca 2011 r. decyzja została uzgodniona w trybie określonym w art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. na skutek upływu dwutygodniowego terminu do zajęcia stanowiska. W kwestii uzgodnienia zaskarżonej decyzji organ uzgadniający nie wydawał zatem żadnego postanowienia. Za niezrozumiałą natomiast należało uznać podstawę skargi określoną jako "naruszenie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 3 – 5a w zw. z art. 54 w zw. z art. 55 w zw. z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez przyjęcie, że decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego, podczas gdy w rzeczywistości decyzja ta rażąco narusza powołane powyżej przepisy prawne i po ich wnikliwym przeanalizowaniu wyraźnie widać, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki niezbędne do wydania decyzji o warunkach zabudowy". Powołane przepisy nie określają bowiem przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanki te wymienia art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazany z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy jako wymagający, zdaniem skarżącej, "szczególnego omówienia" w sprawie, nie znajdował w niej w ogóle zastosowania. Sąd I instancji prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił, że ustanowiona tym przepisem "zasada dobrego sąsiedztwa" nie jest stosowana w przypadku zabudowy zagrodowej, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja odnosiła się do takiej właśnie zabudowy zagrodowej nie była w skardze kasacyjnej podważana. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, również tych branych przez Naczelny Sąd Administracyjny pod uwagę z urzędu (por. art. 183 § 2 p.p.s.a. i 189 p.p.s.a. ), orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło