II GSK 1619/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-08
Skład orzekający: Janusz Zajda, Krystyna Anna Stec, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej, dotycząca kryteriów "zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" oraz "innowacyjność projektu", została przeprowadzona prawidłowo, a w szczególności, czy wnioskodawca wykazał, że nowe produkty różnią się technologicznie ulepszonym procesem wytwarzania, a także czy przedłożone dokumenty potwierdzają innowacyjność projektu w skali międzynarodowej, krajowej lub regionalnej?Ratio decidendi
Ocena projektu pod kątem "zakresu korzyści" i "innowacyjności" była prawidłowa, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, że nowe produkty różnią się od dotychczasowych znacząco, a jedynie ulepszonym procesem wytwarzania. Ponadto, przedłożone dokumenty nie potwierdziły innowacyjności projektu w skali szerszej niż przedsiębiorstwo, a jedynie dotyczyły konkretnych urządzeń. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "I." – L. S.A. na informację L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości (LAWP) o ocenie wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu UE. Agencja przyznała wnioskowi 63 punkty, umieszczając go na liście rezerwowej. Wnioskodawca zarzucił nieprawidłową ocenę w kryteriach "Zakres korzyści" i "Innowacyjność projektu". Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Beata Cisek – Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "I." – L. S.A. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 325/12 w sprawie ze skargi "I." – L. S.A. w L. na informację L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "I." – L. S.A. w L. na rzecz L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z 10 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 325/12, oddalił skargę "I. – L." S.A. w L. na informację L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. (dalej: LAWP lub Agencja) z [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej, z następującym uzasadnieniem.
Wniosek "I. – L." S.A. w L. o dofinansowanie projektu pt. "[...]" (nr ewidencyjny [...]) został złożony w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.3 RPO WL na lata 2007-2013 w konkursie nr [...]. Agencja wskazała, że po dokonaniu oceny merytorycznej wniosku, przyznano mu 63 punkty i umieszczono na liście rezerwowej konkursu.
W proteście wnioskodawca zarzucił Komisji Oceny Projektów (dalej: KOP) nieprawidłową ocenę zgodności projektu z kryteriami: 1) Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu - wprowadzenie do oferty nowych lub ulepszonych produktów/usług; 2) Innowacyjność projektu.
Agencja stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie podstawą przyznania 2 punktów przez KOP w ramach pierwszego ze wskazanych kryteriów była treść pkt D1b w kontekście opisu objętego pkt B1 Biznes Planu. Zgodnie bowiem z oświadczeniem objętym tym punktem "nowe produkty od dotychczasowo produkowanych będą różniły się technologicznie ulepszonym procesem wytwarzania". Zdaniem oceniających, wnioskodawca wykazał nieprawidłowo sporządzone wskaźniki rezultatu. Z uwagi na niezakwestionowanie stanowiska specjalistów KOP odnośnie oceny wskaźników rezultatu, nie było zatem podstaw do zakwestionowania oceny w odniesieniu do przedmiotowego kryterium. Oświadczenie strony, że "nowe" produkty od poprzednio oferowanych różnią się jedynie "ulepszonym" procesem wytwarzania, nie daje podstaw do uznania, że specjaliści KOP dokonali błędnej oceny w ramach przedmiotowego kryterium.
W kwestii drugiego ze wskazanych kryteriów, tj. "Innowacyjności projektu" LAWP podniosła, że ocenie podlega innowacyjność projektu, nie zaś czas stosowania określonych rozwiązań technicznych czy technologicznych w planowanych do zakupu środkach trwałych. Ponieważ opis kryterium odwołuje się do "wdrożenia innowacji" - utożsamianie tego pojęcia z zakupem urządzenia, wprowadzonego na rynek w określonym czasie, w ocenie organu, nie jest uprawnione. Według treści punktu C2, innowacyjność o charakterze procesowym oznacza, że będzie ona polegała na zasadniczych zmianach w metodach wytwarzania produktów przez wnioskodawcę. Niezależnie od tego, że nie wskazano, na czym owa zasadnicza zmiana miałaby polegać, gdyż opis odwołuje się do budowy maszyny, ogranicza się on do przedsiębiorstwa wnioskodawcy.
"I. – L." S.A. po negatywnym rozstrzygnięciu protestu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę. W jej uzasadnieniu podniesiono m.in., że w ramach pierwszego ze wskazanych wyżej kryteriów wniosek został oceniony na 2 z 5 możliwych do przyznania punktów, zaś w przypadku kryterium innowacyjności wniosek nie otrzymał żadnego z 10 punktów możliwych do uzyskania - pomimo, iż w przypadku obydwu kryteriów wniosek o dofinansowanie złożony przez skarżącą winien otrzymać maksymalne oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając skargę stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona ocena projektu przeprowadzona została w sposób naruszający prawo. W uzasadnieniu podniesiono, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości zastosowania kryteriów merytorycznych zgłoszonego projektu. Sąd I instancji wskazał, że w ramach pierwszego z zakwestionowanych kryteriów oceny – "zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" – ocenia się, na jaką skalę zostanie umocniona pozycja wnioskodawcy na rynku, na którym funkcjonuje, bezpośrednio w wyniku realizacji projektu. Kryterium to związane jest zatem z dywersyfikacją usług, która zwiększa zdolność konkurencyjną przedsiębiorcy. Przedmiotowe kryterium składa się z kilku podkryteriów (elementów), w tym m.in. "wprowadzenie do oferty nowych lub ulepszonych usług". Podkryterium to ocenia wprowadzenie do oferty, dzięki realizacji projektu, nowych lub ulepszonych produktów/usług, zaś ocenie podlega analiza wskaźników rezultatu. Z karty oceny strategicznej wynika, że wnioskodawca otrzymał w tym podkryterium 2 punkty wskutek uznania przez KOP, że w wyniku realizacji projektu zostaną wprowadzone jedynie ulepszone produkty. Sąd wskazał, że zdaniem skarżącej Spółki, takie stanowisko Agencji jest nieuzasadnione, gdyż zamierzeniem strony było wprowadzenie do oferty nie tylko dwóch produktów ulepszonych (opakowań z precyzyjnie wytłoczonym napisem w języku Braille’a i opakowań o podwyższonej jakości sklejania i złożenia), ale wprowadzenie również dwóch nowych produktów (bookletów i ulotki farmaceutycznej wielopanelowej). Zdaniem strony, prawidłowo dokonana ocena projektu w tym kryterium, powinna skutkować przyznaniem wnioskodawcy co najmniej 3 punktów.
Sąd I instancji podniósł, że uzasadnienie informacji o negatywnym rozstrzygnięciu protestu w prawidłowy sposób wpisywało się w ustanowione kryterium oceny "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu", podając podstawy, dla których nie przychylono się do stanowiska wyrażonego w środku odwoławczym. Prawidłowo wskazano, że w omawianym kryterium ocenie podlega analiza wskaźników rezultatu, zaś wnioskodawca nie kwestionował stanowiska KOP co do oceny tych wskaźników. Nie było zatem podstaw do zakwestionowania oceny w odniesieniu do omawianego kryterium. Rozstrzygnięcie protestu zawiera również podstawy, dla których uznano prawidłowość oceny specjalistów KOP w zakresie podkryterium "wprowadzenie do oferty nowych lub ulepszonych produktów/usług". Jako podstawę przyznania 2 punktów wskazano treść pkt D1b w związku z opisem objętym pkt B1 Biznes Planu. W kontekście oświadczenia objętego pkt D1b Biznes Planu, iż "nowe" produkty od poprzednio oferowanych różnią się jedynie "technologicznie ulepszonym procesem wytwarzania", nie było zdaniem Agencji podstaw do uznania, iż specjaliści KOP dokonali błędnej oceny w ramach przedmiotowego kryterium. Sąd I instancji podkreślił, że sposób określenia "nowych" produktów przez wnioskodawcę nie pozwala na ich traktowanie jako produktów rzeczywiście nowych, w szczególności w świetle założeń "Kryteriów wyboru projektów". O uznaniu danych produktów za "nowe" nie mogło bowiem przemawiać jedynie nazwanie ich "nowymi" przez wnioskodawcę. Sąd wskazał, że treść pkt D1 Biznes Planu obliguje do dokonania odpowiedzi na pytanie – czym nowe produkty będą różniły się od dotychczasowych?. Na tak postawione pytanie wnioskodawca udzielił odpowiedzi, iż "nowe produkty od dotychczasowo produkowanych będą różniły się technologicznie ulepszonym procesem wytwarzania". W ocenie sądu, udoskonalony proces produkcji, nie zawsze musi skutkować wytworzeniem nowego produktu. Ponadto opis zawarty w pkt D1 b Biznes Planu wskazuje jedynie na walor nowości bookletów, pomijając przy tym całkowicie drugi produkt uważany przez wnioskodawcę za nowy, a mianowicie ulotkę farmaceutyczną wielopanelową. Sąd I instancji stwierdził zatem, że opis niepełny (bo dotyczący tylko jednego produktu uważanego za nowy) musi wpływać niekorzystnie na ocenę danego projektu, a tym samym zmniejszać szansę na uzyskanie maksymalnej ilości punktów w danym kryterium.
W odniesieniu do drugiego spornego kryterium - "Innowacyjność projektu", Sąd I instancji podniósł, że punkty przyznaje się, jeżeli projekt zakłada wdrożenie innowacji produktowej, procesowej, organizacyjnej lub marketingowej. Oceniający przyzna 0 punktów w przypadku, gdy innowacyjność polega jedynie na tym, że przedmiotem zakupu jest nowa wersja seryjnego oprogramowania, 10 punktów w przypadku projektu dotyczącego wdrożenia innowacji stosowanej w skali międzynarodowej w okresie krótszym niż 5 lat (innowacyjność w skali międzynarodowej), 7 punktów w przypadku rozwiązania stosowanego w Polsce w okresie krótszym niż 3 lata zaś 3 punkty w przypadku wdrożenia innowacji znanej i stosowanej w województwie l. w okresie krótszym niż 1 rok. Punkty w tym kryterium są przyznawane pod warunkiem, że oświadczenie przedsiębiorcy o okresie stosowania wdrażanej innowacji jest uzasadnione, przy czym wnioskodawca powinien przede wszystkim podać źródła informacji, które pozwoliły mu wskazać okres stosowania innowacji na rynku regionalnym, krajowym lub międzynarodowym. W przypadku, gdy oświadczenie przedsiębiorcy nie będzie odpowiednio udokumentowane oceniający przyzna 0 punktów w tym zakresie.
Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona informacja prawidłowo odniosła się do zarzutów protestu podnosząc, że przedłożone przez wnioskodawcę opinie, stanowiące załącznik (opinia Politechniki Ł. i opinia H. spółki z o.o.) odnoszą się do produkowanych przez określone przedsiębiorstwa urządzeń, nie zaś do projektu zgłoszonego do dofinansowania. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że załączniki składane z wnioskiem o dofinansowanie służą uzupełnieniu danych w nim zawartych, bądź ich uwiarygodnieniu i weryfikacji. Ponadto oświadczenie wnioskodawcy o innowacyjności produktu (produktowej, procesowej, organizacyjnej, marketingowej) z odniesieniem do zakresu terytorialnego i czasu stosowania innowacji winno znaleźć swoje uzasadnienie i potwierdzenie (np. w postaci opinii rzeczoznawcy, jednostek badawczo – naukowych, innych niezależnych instytucji lub stowarzyszeń, oświadczenia producenta). Sąd I instancji zaznaczył, że opis pkt C2 Biznes Planu jednoznacznie wskazuje, że do wniosku o dofinansowanie należy obowiązkowo dołączyć kopie dokumentów lub wyciągi z dokumentów potwierdzających stosowanie innowacji, zaś w niniejszej sprawie przedłożone opinie dotyczyły w istocie określonych urządzeń. Opinia specjalistów Politechniki Ł. odwołała się do innowacyjności produktowej bardzo zwięźle. W odniesieniu zaś do stwierdzenia wskazującego na wdrożenie przez wnioskodawcę nowej technologii o okresie stosowania poniżej 5 lat, opinia nie określa o jaką technologię chodzi. Tymczasem w ramach wskazanego kryterium ocenie podlega innowacyjność projektu, a opis kryterium odwołuje się do wdrożenia innowacji, przy czym pojęcia tego nie można utożsamiać z zakupem urządzeń, których wprowadzenie na rynek spowoduje zastosowanie określonych rozwiązań technicznych czy technologicznych w określonym czasie. Sąd podkreślił ponadto, że w ramach tego kryterium punkty przyznaje się za wdrożenie innowacji w skali międzynarodowej, krajowej lub regionalnej, lecz nie przyznaje się ich za wdrożenie innowacji w skali przedsiębiorstwa. W ocenie sądu, w treści złożonej aplikacji wnioskodawca nie przedstawił uzasadnienia i potwierdzenia innowacyjności złożonego projektu, wobec czego organ zasadnie uznał za prawidłową ocenę specjalistów KOP, przyznającą w tym kryterium 0 punktów.
Sąd I instancji nie uwzględnił wskazanego przez skarżącą Spółkę zarzutu naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 4 i art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., zwanej dalej: u.z.p.p.r.) Wbrew jej stanowisku, uzasadnienie zaskarżonej informacji co do oceny wnioskowanego projektu odpowiada prawu. W świetle art. 30b u.z.p.p.r. informacja o negatywnym rozstrzygnięciu protestu odwołuje się do zarzutów wnioskodawcy zawartych w proteście, a dotyczących sposobu oceny projektu, a więc na tym etapie nie dokonuje się już oceny projektu.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., bowiem zasady i procedury, tworzące system operacyjny – zgodnie z nakazem realizacji zasady równego traktowania oraz transparencji działań Agencji – były zachowane, a wszystkie podmioty składające wnioski o dofinansowanie w konkursie nr [...] podlegały takim samym zasadom i procedurom notyfikowanym na stronie internetowej Agencji.
W skardze kasacyjnej "I. – L." S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz stwierdzenie, że ocena
projektu przez L. Agencję Wspierania Przedsiębiorczości dokonana
zaskarżoną informacją została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LAWP. Ponadto skarżąca Spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
I. prawa materialnego przez przyjęcie, że:
1) wniosek I. – L. S.A. o dofinasowanie projektu o numerze ewidencyjnym [...] pt. "[...]" złożony w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.3 RPO WL 2007-2013 - konkurs nr [...] został przez LAWP właściwie oceniony oraz przyjęcie, iż projekt objęty wnioskiem zasadnie został niezakwalifikowany do dofinansowania - co naruszyło art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. w związku z uchwałą Komitetu Monitorującego RPO WL Uchwała nr 37/10 z dnia 7 września 2010 r. (załącznik nr 2) w związku z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.);
2) L. Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w sposób wyczerpujący
uzasadniła ocenę kryteriów "zakresu korzyści osiągniętych w wyniku realizacji
projektu oraz "innowacyjności projektu" w zakresie faktycznym i prawnym,
bez uwzględnienia okoliczności wskazanych we wniosku - co spowodowało
naruszenie przepisu art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.;
3) L. Agencja Wspierania Przedsiębiorczości nie naruszyła zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach Programu - co spowodowało naruszenie przepisu art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
II. przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na które składały się wnioski o dofinansowanie wraz z kartami merytorycznej oceny projektów (oceny strategicznej):
a. nr [...] pt. "[...]";
b. nr [...] pt. "[...]";
c. nr [...] pt. "[...]";
d. nr [...] pt. "[...]";
na okoliczność dokonanej przez LAWP oceny kryteriów "Zakresu korzyści osiągniętych w wyniku realizacji projektu" oraz "Innowacyjność projektu" w odniesieniu do wskazanych powyżej projektów oraz jej uzasadnienia, co spowodowało naruszenie art. 106 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a.
Autor skargi kasacyjnej wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych we wniosku dowodowym zgłoszonym w postępowaniu przed WSA.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono – powołując też art. 10 i 107 § 1 k.p.a. - że rozstrzygnięcie protestu nie zawiera uzasadnienia przyczyn, z jakich przy ocenie kryterium "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu – wprowadzenie do oferty nowych lub ulepszonych produktów/usług", Spółce zostały przyznane tylko 2 punkty w sytuacji, kiedy można było przyznać 5 punktów. Uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu nie zawiera również uzasadnienia przyczyn, z jakich, przy ocenie kryterium "Innowacyjność projektu" Spółce nie zostały przyznane punkty w sytuacji, kiedy można było przyznać 10 punktów z tego tytułu. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, wskazane zapisy Biznes Planu powinny być ocenione w szerszym kontekście dokumentacji związanej z realizowaniem przez Spółkę projektu, w zakresie którego złożono wniosek o dofinansowanie.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. Spółka wskazała, że bez przeprowadzenia dowodów z dokumentacji projektów, które wybrano do dofinansowania – o co wnosiła w postępowaniu przed WSA na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – nie jest możliwe twierdzenie, że wszyscy wnioskodawcy byli traktowaniu równo.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną LAWP wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. Stosownie zatem do art. 183 § 1 ww. ustawy sprawa podlegała rozpoznaniu w granicach skargi kasacyjnej.
W ocenie składu orzekającego, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony, bowiem podstawy, na których skargę kasacyjną oparto, nie są usprawiedliwione.
I tak: zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności: /.../ wybór, w oparciu o kryteria, o których mowa w pkt 3, projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego, przy czym kryteria, o których mowa w powołanym pkt 3, to propozycje kryteriów przygotowanych i przekazanych przez instytucję zarządzającą Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia.
Treść przytoczonej regulacji uzasadnia pogląd, że art. 26 cyt. ustawy jest przepisem kompetencyjnym - wskazuje instytucję właściwą (instytucję zarządzającą) i określa jej zadania przy realizacji programu operacyjnego poprzez wybór projektów według określonych reguł.
Do naruszenia wymienionego przepisu mogłoby zatem dojść, gdyby oceny projektów i wyboru dokonała instytucja niewłaściwa bądź też gdyby wybór projektu do dofinansowania został dokonany w oparciu o inne kryteria niż kryteria wyboru zatwierdzone przez Komitet Monitorujący. Taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła i zarzutów w tym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera. Z treści podstaw kasacyjnych określonych w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej wynika jednoznacznie, że naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. autor skargi kasacyjnej wiąże z niewłaściwą oceną projektu. W świetle poczynionych dotąd rozważań przepis art. 26 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy nie może jednak służyć za podstawę zarzutu wadliwego zastosowania poszczególnych kryteriów. Naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. należy bowiem odróżnić od błędnego odczytania regulacji określających kryterium czy też wadliwego ich zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy, wynikających z treści wniosku i będących jego integralną częścią załączników.
Trzeba też zwrócić uwagę, że postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. został wadliwie powiązany z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepis ten określa podstawy kasacyjne, a zatem Sąd I instancji przepisu tego nie mógł stosować i - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - nie stosował. Omawiany zrzut uznać należy za wadliwie skonstruowany także jeśli uznać, że intencją strony było jedynie wskazanie, że podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego. Art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r. – wskazując kompetencję instytucji zarządzającej i określając jej zadania – nie może być bowiem uznany za przepis prawa materialnego.
Charakteru przepisów prawa materialnego nie można też przypisać regulacji zawartej w art. 26 ust. 2 i art. 30 b ust. 1 u.z.p.p.r. Wskazane mankamenty w konstrukcji podstaw kasacyjnych nie wykluczają jednak możliwości odniesienia się do zarzutów.
Zgodnie z ostatnim ze wskazanych przepisów "W przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. W takim przypadku w pisemnej informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, właściwa instytucja zamieszcza uzasadnienie wyników oceny projektu oraz pouczenie o możliwości wniesienia środka odwoławczego, wraz ze wskazaniem terminu przysługującego na jego wniesienie, sposobie wniesienia oraz właściwej instytucji, do której środek ten należy wnieść".
Nie ulega zatem wątpliwości, że pisemna informacja o wynikach oceny projektu (o której mowa w art. 30 a ust. 3 ustawy) winna być uzasadniona.
Przytoczony przepis jest jednakże przepisem proceduralnym, a zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepis prawa procesowego może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej tylko, gdy jego uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co strona winna wykazać. W rozpoznawanej sprawie poza sporem braku uzasadnienia informacji o negatywnej ocenie projektu nie zarzucono w proteście. Pamiętać należy natomiast, że - stosownie do treści art. 30 c ust. 1 u.z.p.p.r. - Sąd weryfikuje ocenę projektu w zakresie objętym procedurą odwoławczą, której wynik podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r.).
Choć niewątpliwie motywy oceny, co do spornych kryteriów, zostały przedstawione dopiero w uzasadnieniu informacji o negatywnym rozstrzygnięciu protestu – strona nie wykazała jednak, że brak uzasadnienia w pierwotnej informacji o negatywnym wyniku oceny uniemożliwił jej wdanie się w spór, czy też że w inny sposób brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ma nadto podstaw by przyjąć, że w rozpatrywanym przypadku, wskutek wskazywanych uchybień, Sąd I instancji pozbawiony był możliwości kontroli legalności zaskarżonego aktu. Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie postawiono przy tym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące niewyczerpującego - w ocenie strony - uzasadnienia zarówno informacji o negatywnej ocenie projektu jak i o negatywnym rozstrzygnięciu protestu nie mogły naruszać wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej artykułów 10 i 107 § 1 k.p.a. Art. 37 u.z.p.p.r. stanowi bowiem wprost, że "Do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego".
Zarzut naruszenia art. 30b ust. 1. nie uzasadniał zatem wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Kolejny, objęty podstawami skargi kasacyjnej przepis - a to art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. - stanowi, że instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów.
W ocenie składu orzekającego NSA, podzielić należy pogląd, że - na etapie wyboru projektów w oparciu o kryteria, o których mowa w pkt 3 tego artykułu - naruszenie zasady przejrzystości mogłoby mieć miejsce gdyby nazwa ustalonego kryterium, budząc językowe trudności przez posłużenie się niejednoznacznymi, skrótowymi lub obcojęzycznymi czy sprzecznymi znaczeniowo terminami, utrudniała odczytanie istoty tego kryterium, co skutkowałoby niebezpieczeństwem różnych ocen. (v. wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r. II GSK 309/10 oraz z dnia 21 czerwca 2011 II GSK 1034/11). Zarzutu wadliwego określenia kryteriów w sprawie brak.
Z kolei co do zasady równego dostępu – z treści art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. wynika wprost, że dotyczy ona równości wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu - w dostępie do pomocy. Realizowanie tej zasady pozostaje więc związku z prawidłowym określeniem tych kryteriów. Kontrola tak określonej zasady równego dostępu - na etapie wyboru projektu według kryteriów - nie oznacza zaś, że w razie wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi przez jednego z beneficjentów, kontroli podlega prawidłowość oceny wszystkich wniosków, złożonych w ramach danego konkursu.
Przestrzeganie zasady równego dostępu na etapie wyboru kryteriów dotyczy zaś przede wszystkim tego czy kryteria wyboru były znane wszystkim zainteresowanym.
W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wiązano zaś z art. 106 § 3 p.p.s.a. i odmową przeprowadzenia dowodów z dokumentów złożonych w ramach tego samego konkursu przez inne podmioty ubiegające się o dofinansowanie projektów (konkurentów).
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z treści powołanego przepisu wynika - przede wszystkim - że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r. II GSK 1220/10; LEX nr 1151579). Przy tym skład orzekający podziela pogląd, że cel regulacji zawartej w art. 106 § 3 p.p.s.a. wyraża się w tym, że przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu, o którym mowa w tym przepisie, jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wnioskowany bądź dopuszczony z urzędu dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r. II GSK 228/11; LEX 1145498).
W tym stanie rzeczy należy zauważyć, że - skoro zgodnie z art. 30 b ust. 1 u.z.p.p.r. środki odwoławcze przysługują od negatywnej oceny projektu, a w myśl art. 30 c ust. 1 tej ustawy wyczerpanie środków odwoławczych jest wymogiem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego – przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego został ograniczony do kwestii oceny projektu strony wnoszącej skargę. W konsekwencji dokumenty stanowiące podstawę do oceny projektów podmiotów innych niż podmiotu wnoszącego skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie pozostają w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Z tych względów: wniosek o dopuszczenie dowodów w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - zgłoszony w skardze kasacyjnej - nie zasługiwał na uwzględnienie, a Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić naruszania art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. ani też art. 106 § 3 p.p.s.a.
Formułowane w podstawach skargi kasacyjnej - pod adresem Sądu I instancji - zarzuty niewłaściwej oceny projektu w powiązaniu ze wskazaniem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na dwa kryteria merytorycznej oceny projektów / 1- "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu - wprowadzenie do oferty nowych lub ulepszonych produktów/usług" i 2 - "Innowacyjności projektu"/ wskazuje, że istota sporu w postępowaniu kasacyjnym (tak jak w postępowaniu przed Sądem I instancji) sprowadza się do prawidłowości wykładni tych kryteriów, a następnie do prawidłowości ich zastosowania przy kwalifikowaniu projektu do dofinansowania.
Poza sporem, zgodnie z "Kryteriami wyboru projektów", w pierwszym z kryteriów pod nazwą: "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" ocenie podlega m.in. "Wprowadzenie do oferty nowych lub ulepszonych produktów/usług" - dzięki realizacji projektu.
Przy braku regulacji nakładających na organ obowiązek podejmowania kroków celem ustalenia okoliczności uzasadniających wniosek przyjąć należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej - tak, aby w oparciu o ten wniosek i załączone do niego dokumenty projekt mógł zostać prawidłowo oceniony. W tym celu wnioskodawca, zgłaszający do konkursu własny projekt, winien zapoznać się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową i kryteriami wyboru.
Zgodzić należy się też z tym, że oceniający nie są związani deklaracjami zawartymi we wniosku, ale oceniają projekt weryfikując oświadczenia wnioskodawcy, kontrolując prawidłowość deklaracji w oparciu o całokształt dokumentacji.
W rozpoznawanym przypadku brak podstaw by przyjąć, że weryfikacja oświadczeń zawartych we wniosku w zakresie wskazanych wyżej kryteriów była wadliwa. W tym stanie rzeczy nie można Sądowi I instancji postawić zarzutu, że nie dostrzegł, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem prawa. Poza sporem bowiem wnioskodawca w pkt E 1 wniosku (opis projektu) wskazał, że celem projektu jest wprowadzenie 2 nowych produktów i 2 ulepszonych. Nie jest jednak sporne i to, że w pkt D 1b Biznes Planu wnioskodawca wskazał, że "nowe" produkty od poprzednio oferowanych będą się różniły jedynie "technologicznie ulepszonym procesem wytwarzania". Ocena tak opisanych produktów jako "ulepszone" – a nie "nowe" – nie może więc być uznana za niezasadną. Trafnie też wskazano, że opis waloru nowości dotyczy tylko jednego produktu (booklet), zaś "nowość" drugiego produktu (wielopanelowa ulotka farmaceutyczna) nie została w ogóle opisana.
Nie ulega kwestii, że regulacje "Kryteriów wyboru" odróżniają przy ocenie projektu produkty "nowe" i "ulepszone" i w związku z tym przewiduje zróżnicowaną punktację. Mimo braku definicji tych zwrotów - dla potrzeb oceny wskazanego kryterium - różnica wydaje się oczywista.
Wprawdzie pojęciem produktów "nowych" i "udoskonalonych" posłużono się też w definicji innowacji i jej rodzajach. Zgodnie z opisem "Osi priorytetowej I" przez innowacje należy rozumieć prace związane z przygotowaniem i uruchomieniem wytwarzania /../ nowych lub udoskonalonych produktów /.../.
Wskazana we wniosku "innowacyjność produktowa" oznacza m.in. zmiany polegające na udoskonaleniu wyrobu produktu już wytwarzanego – jednakże innowacją nie może nazwać zwykłego ulepszenia, zmian drugorzędnych /.../, które nie zmieniają funkcji, sposobu użycia lub parametrów technicznych dobra. Innowacja musi objąć znaczące ulepszenia parametrów technicznych, komponentów i materiałów funkcjonalności. Produkt nowy pod względem technologicznym zaś, to produkt, którego cechy technologiczne lub przeznaczenie różnią się znacząco od uprzednio wytwarzanych. "Innowacja procesowa" zaś, to zmiana w metodach wytwarzania /.../ Metody te mogą polegać na dokonywaniu zmian w urządzeniach lub organizacji produkcji./.../, mogą mieć na celu produkcję lub dostarczanie nowych lub udoskonalonych produktów, które nie mogły być wytwarzane przy pomocy metod konwencjonalnych.
W ocenie składu orzekającego, skoro jednak kryterium "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" nie odsyła do tych uregulowań, to znaczy, że ocena czy produkty są nowe czy ulepszone/udoskonalone – zgodnie z przedstawionym rozumieniem tych zwrotów - służy kontroli kryterium "Innowacyjność projektu".
W kryterium "Innowacyjność projektu" punkty są przyznawane, jeśli projekt zakłada wdrożenie innowacji produktowej, procesowej, organizacyjnej lub marketingowej. Ocenę tego kryterium należy zaś opierać na informacjach przedstawionych we wniosku oraz załącznikach, takich jak m.in. opinia rzeczoznawców, jednostek B-R.
Ocena załączonych informacji uzasadnia zaś przyjęte w sprawie stanowisko, że dotyczą one urządzeń, podczas gdy kryterium innowacyjności odnosi się do projektu. Tym samym - wbrew wywodom skargi kasacyjnej - załączone informacje nie potwierdzają, że projekt wprowadza innowację produktową, a w rezultacie dojdzie do zmiany funkcji, sposobu użycia lub parametrów technicznych produktów, że innowacja obejmie znaczące ulepszenia parametrów technicznych, komponentów i materiałów funkcjonalności produktu czy też, że produkt uzyska cechy technologiczne lub przeznaczenie różniące się znacząco od tych, które występowały w uprzednio wytwarzanych produktach. Informacje te nie potwierdzają nadto, że mamy do czynienia z innowacją procesową, gdyż brak w nich danych czy produkty nowe lub udoskonalone mogły być wytworzone przy pomocy konwencjonalnych metod.
Z tych względów nie można uznać, że oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia kryteriów wyboru projektów jest usprawiedliwione. Wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ograniczają się w istocie do polemiki z oceną danych, zawartych we wniosku i jego załącznikach.
W konsekwencji chybiony jest zarzut wadliwego oddalenia skargi.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w ocenie składu orzekającego NSA, w sprawach ze skarg wnoszonych na podstawie art. 30 c ust. 1 u.z.p.p.r. – wskazany w skardze kasacyjnej art. 145 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania.
Zgodnie z art. 30e u.z.p.p.r. "W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy".
Fakt, że zacytowany u.z.p.p.r. nie wymienia wprost art. 145 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach objętych regulacją ww. ustawy. Istotne jest to, że ustawa o zasadach polityki rozwoju reguluje w sposób odmienny katalog rozstrzygnięć, jakie wojewódzki sąd administracyjny może wydać w wyniku rozpoznania skargi przewidzianej art. 30c ust. 1 ww. ustawy. Szczególną regulacją w tym zakresie jest art. 30c ust. 3, zgodnie z którym sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Z powyższego wynika zatem, że skarga może zostać uwzględniona - czego oczekiwała strona - jedynie na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. - w wypadku stwierdzenia przez WSA naruszenia prawa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że kontrola prawidłowości zastosowania prawa nie może odnosić się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie przepisów k.p.a. - jak już wyżej wskazano - zostało bowiem wprost i w sposób jednoznaczny wyłączone na mocy art. 37 u.z.p.p.r. Oddalenie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny reguluje zaś - w sposób szczególny w stosunku do art. 151 p.p.s.a. - art. 30 c w pkt 2 ustępu 3 ustawy. (v. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. II GSK 1002/11).
Z tych wszystkich względów zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło