I OSK 2834/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-17
Skład orzekający: Bożena Popowska, Joanna Runge - Lissowska, Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, będący pracownikami Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, powinni być wyłączeni z udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1, 4 i 7 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., co skutkowałoby wznowieniem postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia członków Centralnej Komisji na podstawie art. 24 § 1 pkt 1, 4 i 7 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., ponieważ pracownicy UMK nie byli stroną postępowania ani nie pozostawali w takim stosunku prawnym ze stroną, który mógłby wpływać na ich prawa lub obowiązki. W konsekwencji nie ma podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Skarga kasacyjna została oddalona.Stan faktyczny
D. G. złożył skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmowną wobec przyjęcia publicznej obrony jego rozprawy doktorskiej. Decyzja ta została podtrzymana przez Centralną Komisję oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie zasad postępowania i brak wyłączenia dwóch członków Komisji, którzy byli pracownikami Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, co miało wpływać na bezstronność postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1047/12 w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 sierpnia 2012 r., I SA/Wa 1047/12 oddalił skargę D. G. decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w sprawie miał miejsce następujący stan faktyczny:
Rada Wydziału [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu decyzją z [...] stycznia 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), nie przyjęła publicznej obrony rozprawy doktorskiej mgr D. G. na temat "[...]". W uzasadnieniu stwierdziła, że uchwała w powyższej sprawie w głosowaniu tajnym nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości punktów, bowiem przy uprawnionych do głosowania 33 osobach i obecnych podczas głosowania 24 osobach, oddano 23 głosy ważne i 1 głos nieważny, a za "tak" oddano 8 głosów, za "nie" 10 głosów i "za wstrzymaniem" 5 głosów.
W odwołaniu z 17 lutego 2010 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, skarżący zarzucił tej decyzji, że część uwag jest przesadnie krytyczna, skala trudności zadawanych pytań była bardzo wysoka, zauważalna przez niego awersja niektórych członków Rady Wydziału oraz przedstawił uwagi dotyczące zdarzeń z okresu doktoryzacji i które łączą się ze stanowiskiem organu.
Centralna Komisja decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...] na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych ..., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podała, że Sekcja [...] po zapoznaniu się z odwołaniem oraz po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, zaś wynik odwołania przedstawiał się następująco: 1 głos za uchyleniem uchwały, 13 głosów przeciwko i 1 głos wstrzymujący się. Z kolei Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z powyższym stanowiskiem, w głosowaniu tajnym utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę i wynik głosowania przedstawiał się następująco: 0 głosów za uchyleniem uchwały, 11 głosów przeciwko i 0 głosów wstrzymujących), konstatując, że publiczna obrona pracy doktorskiej skarżącego przebiegała zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś w jej trakcie pytania zadawane doktorantowi dotyczyły poprawności hipotez, kwestii terminologicznych związanych z zamiennym używaniem przez doktoranta pojęć osobowość i temperament, sposobu weryfikacji hipotez. Zakres tych pytań mieści się w zakresie tematycznym rozprawy doktorskiej, co pozwala uznać argument skarżącego, że część pytań nie dotyczyła pracy, za bezzasadny. Ponadto odpowiedzi doktoranta na część pytań były niejasne i niepoprawne, zawierały szereg mankamentów dotyczących teoretycznych, metodycznych i empirycznych aspektów rozprawy. Budzi też wątpliwości kwestia, czy rozprawa spełnia wymogi ustawowe, bowiem brak jest jasno określonego problemu naukowego, trywialna hipoteza oraz brak wykazania gruntownej wiedzy dotyczącej analizowanego obszaru. Ponadto nie znalazły również potwierdzenia zarzuty dotyczące nadmiernych wymagań oraz awersji członków Rady Wydziału do jego osoby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. W obszernym uzasadnieniu podniósł przede wszystkim, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Centralną Komisję nie spełniało następujących zasad: a) uczestnictwa stron w postępowaniu, b) informowania stron, c) pogłębiania zaufania obywateli, d) pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli i e) zasady praworządności. Podał również, że w skład sekcji II – [...] Centralnej Komisji wchodziło dwóch członków będących pracownikami UMK w Toruniu (prof. W. M. oraz prof. S. S.), którzy nie powinni brać czynnego udziału w zaskarżonym postępowaniu i w głosowaniu, bo podlegają wyłączeniu na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 k.p.a.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2011 r., II SA/Wa 694/11 oddalono skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., że "(...) szczegółowy tryb postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów określony w art. 21 powoduje, że nie znajduje w nim zastosowania art. 7, art. 8, art. 13, art. 77, art. 79, art. 81, jak również art. 24 k.p.a."
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 kwietnia 2012 r., I OSK 233/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podano m.in., że wprowadzając w art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) nowe przesłanki wznowienia ustawodawca rozwiał wszelkie wątpliwości co do uwzględnienia przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przewiduje wznowienie postępowania, gdy decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma w postępowaniu przed Centralną Komisją zastosowania przepis art. 24 k.p.a. o wyłączeniu jej członków. Z racji powołania w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. obok art. 24, także art. 27 obowiązek wyłączenia dotyczy także członków organu kolegialnego, a takim jest Centralna Komisja, będąca centralnym organem administracji rządowej (art. 33 ust. 1). Zarzut skargi podlegał więc rozpoznaniu przez WSA i ocenie w aspekcie stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał stanowisko organu, wyrażone w odpowiedzi na skargę kasacyjną za niezasadne. Wprowadzony nowelą z 18 marca 2011 r. (Dz.U. Nr 84, poz. 455) i obowiązujący od 1 października 2011 r. art. 34b ma tylko charakter doprecyzowujący. Odsyłając do odpowiedniego stosowania art. 24 k.p.a., ustawodawca nawiązał wprost do regulacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 in fine k.p.a., a odnoszącej się do wyłączenia członka organu kolegialnego (art. 24 k.p.a.)".
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przede wszystkim stwierdził, że w myśl art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, która sprowadza się do tezy, że w postępowaniu przed Centralną Komisją ma zastosowanie art. 24 k.p.a. o wyłączeniu jej członków, co dla Sądu w niniejszym składzie jest oczywiste i nie budzi żadnych wątpliwości.
Zatem zgodnie z art. 145 § 1 pkt k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Natomiast w myśl art. 27 § 1 k.p.a., członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1, tzn.: 1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, 2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, 3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3, 5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, 6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne, 7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
Z kolei według § 3 tego przepisu, bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej Sąd zauważył, że skarżący w swojej skardze wskazał, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, że w skład Sekcji [...] wchodzili pracownicy UMK w Toruniu, a to prof. W. M. oraz prof. S. S. i skonstatował, że nie powinni oni brać udziału w jej pracach, aby nie budzić wątpliwości odnośnie rzetelności postępowania, a zarazem ostatecznego rozstrzygnięcia Centralnej Komisji. Stąd też powinni oni być wyłączeni na podstawie art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 k.p.a., a w szczególności z powodów określonych w pkt 1, 4 i 7 tego ostatniego przepisu.
Nie budzi również wątpliwości fakt, że skarżący w trakcie postępowania przed organem nie złożył wniosku o wyłączenia na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że nie został o tym pouczony i jest to niezgodne z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. albowiem, powinność organu wynikająca z treści art. 9 k.p.a. dotyczy informowania strony o środkach zaskarżenia. Co się zaś tyczy pozostałych informacji natury faktycznej i prawnej, to obowiązek organu sprowadza się do ich udzielenia, na wniosek bądź zapytanie strony. Powyższe zgodne jest ze stanowiskiem judykatury, gdzie np. w wyroku NSA z 6 grudnia 2007 r., I OSK 284/07 stwierdzono, że "W zakresie pozostałych środków prawnych przysługujących stronie można uznać istnienie obowiązku informowania o tych środkach, ale na wniosek strony, gdyż w przeciwnym razie organ obowiązany byłby świadczyć w toku postępowania na rzecz strony nieograniczoną pomoc prawną". Można zauważyć, że w kierunku doradztwa zdaje się zmierzać Europejski Kodeks Dobrej Administracji. W art. 10 ust. 3 wskazuje, że "w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy". Skoro więc żądania takiego nie złożyli również wymienieni wyżej pracownicy naukowi UMK w Toruniu, to w tej sytuacji ewentualna powinność wyłączenia wymienionych spoczywała na Przewodniczącym Sekcji. Jednakże nie sposób mu stawiać zarzutu z tego powodu, albowiem z okoliczności sprawy i posiadanych akt administracyjnych nie wynika w jakikolwiek sposób, że stosunek prof. W. M. oraz prof. S. S. charakteryzował się osobistym zaangażowaniem w sprawie mimo ich pracy w UMK w Toruniu. Wszak nawet w trakcie posiedzenia Sekcji – co wynika z protokołu – nie zabierali oni żadnego stanowiska w sprawie, a recenzję autorstwa prof. A. P. przedstawił prof. Krzysztof J., zaś drugą recenzję prof. J. L. Wymienieni pracownicy naukowi nie brali udziału – jak wynika z materiału dowodowego sprawy – na jakimkolwiek etapie postępowania prac Wydziału [...] UMK w Toruniu i w trakcie uchwalania decyzji na szczeblu uniwersyteckim. Stąd też nie występują przesłanki z art. 24 § 1 pkt 5, jak i też – co oczywiste – przesłanki z art. 24 § 1 pkt 2, 3 i 6 k.p.a.
Jeśli chodzi przesłankę zawartą w pkt 4, to wymienieni pracownicy nie byli świadkami lub biegłymi w sprawie ani też przedstawicielami strony, której przymiot w niniejszej sprawie posiada jedynie skarżący, a nie organ, jak również nie byli oni przedstawicielem skarżącego, nie wspominając już o tym, że nic w sprawie nie wskazuje na powiązanie tej kwestii z przesłankami zawartymi w pkt 2 i 3 art. 24. Wobec powyższego nie zachodzi tu sytuacji wyłączenia z powyższych powodów. Podobnie rzecz się ma z przesłanką zawartą w pkt 7 art. 24 k.p.a., bowiem wyłączenie to dotyczy jedynie sytuacji nadrzędności służbowej wskazanych pracowników naukowych wobec skarżącego w dacie wydania decyzji, a z akt sprawy nie wynika owa okoliczność. Uwaga powyższa dotyczy również wyłączenia na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem wymienieni pracownicy naukowi nie są stroną w sprawie, a Sąd nie zauważył, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, innej bliskości wobec sprawy. Nie istnieje zatem taki stosunek prawny powyższych pracowników naukowych ze skarżącym, aby ich decyzje wobec wymienionego miały wpływ na ich prawa lub obowiązki.
Skarżący wskazując na powody wyłączenia, powołuje się lakonicznie na możliwości wpływu wymienionych pracowników naukowych na pozostałych uczestników Sekcji. Jednakże ewentualne "okoliczności mogące wpływać na bezstronność muszą być jednak skonkretyzowane i uprawdopodobnione", zaś (...) "ogólnikowy zarzut, że postępowanie nie jest prowadzone obiektywnie, nie uzasadnia zastosowania instytucji wyłączenia" (teza 2 wyroku NSA z 11 stycznia 2011 r., I OSK 347/10, LEX nr 787821).
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przyczyny wyłączenia zawarte w art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., a zatem nie wystąpiła również przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i w konsekwencji nie ma podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej D. G. reprezentowany przez radcę prawnego T. W. zaskarżył powyższy wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.:
1) art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Centralnej Komisji z [...] grudnia 2010 r., nr [...], pomimo jej oczywistej niezgodności z prawem;
2) art. 24 § 3 k.p.a. przez nieuwzględnienie faktu, że przepis ten przewiduje również wyłączenie się pracownika z urzędu, jeżeli zachodzą okoliczności inne niż określone w art. 24 § 1 k.p.a. wywołujące podejrzenie co do bezstronności danej osoby.
Powołując się na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi i o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...].12.2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do organu I instancji, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych lub 3) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że wykładnia przepisów dokonana na nowo przez ten Sąd nie sanuje dalej wadliwej i błędnej decyzji Centralnej Komisji z [...].12.2010 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego.
Przepis art. 24 § 1 k.p.a. przewiduje przesłanki wyłączenia z urzędu pracowników organów administracji publicznej, w tym pracowników Centralnej Komisji, jeżeli zajdą okoliczności wymienione w tym przepisie. Wyłączenie winno następować automatycznie i nie jest konieczne dodatkowe uprawdopodobnienie, że zachodzą te przesłanki. Skarżący przez cały okres trwania postępowania wskazywał, że zachodzą przesłanki wyłączenia dwóch pracowników (prof. W. M. i prof. S. S.), o których mowa w pkt. 1, 4 i 7 tegoż przepisu. Zadaniem Sądu I instancji powinno być zbadanie, czy zachodzą lub mogą zachodzić okoliczności wskazane w tych przepisach. Tymczasem Wojewódzki Sąd przerzuca niesłusznie odpowiedzialność za wykazanie tych okoliczności na stronę skarżącą. Należy podkreślić najistotniejszy fakt w niniejszej sprawie, tzn. to, że członkowie Sekcji [...] nie mieli najpewniej żadnej wiedzy, że stosuje się do nich przesłanki wyłączenia, o których mowa w art. 24 k.p.a. Gdyby tak było, mieliby oni obowiązek lub chociażby możliwość złożenia stosownego oświadczenia, że nie zachodzą w stosunku do nich przesłanki wyłączenia, o których mowa w tym przepisie. Dopiero złożenie takiego oświadczenia przez pracowników naukowych rozwiałoby wszelkie wątpliwości co do bezstronności, przedstawione przez skarżącego. Tymczasem w aktach sprawy brak jest takich dokumentów. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu I instancji, prof. W. M. i prof. S. S. nie zabierali głosu w posiedzeniu Centralnej Komisji, ale przecież mieli prawo głosu i brali udział w postępowaniu. Sama ich obecność w trakcie posiedzenia Sekcji wywoływała w skarżącym poczucie stronniczości i braku niezależności. W trakcie posiedzenia mogą bowiem padać słowa poza protokołem, a w trakcie postępowania mogą mieć miejsce również rozmowy zakulisowe. Skarżący przez cały czas postępowania podkreślał fakt, że ww. pracownicy byli pracownikami naukowymi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a więc jednej ze stron w toczącym się postępowaniu odwoławczym. Zważywszy, że postępowanie przed Centralną Komisją toczyło się na skutek odwołania od decyzji Rady Wydziału [...] UMK w Toruniu, niewątpliwym jest, że prof. W. M. i prof. S. S. pozostawali w takim stosunku z jedną ze stron (Radą Wydziału UMK), że wynik sprawy mógł mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki. Są oni również przedstawicielami tego Uniwersytetu w Centralnej Komisji. Zgodnie natomiast z art. 24 § 3 k.p.a., bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Przepis ten przewiduje wyłączenie danej osoby również z urzędu, a nie tylko na żądanie strony postępowania.
Zgodnie z wyrokiem NSA z 16 lutego 2012 r., II GSK 1523/10 "Celem instytucji, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 KPA jest ochrona prawidłowości i rzetelności postępowania oraz bezstronności orzekania stanowiących istotną wartość procedury administracyjnej. Instytucja ta stanowi efektywną gwarancję bezstronności działania administracji publicznej przeciwdziałając przenoszeniu ocen formułowanych w pierwotnym postępowaniu na postępowanie, w którym sprawa ponownie podlega merytorycznemu i ze swej istoty obiektywnemu rozpatrzeniu. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, należy oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 KPA. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu i umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź na mocy przepisów prawa."
Mając na względzie sprawę publicznej obrony rozprawy doktorskiej mgr D. G. można odnieść wrażenie, że nie został on właściwie i należycie oceniony, a na pewno nie została należycie oceniona jego rozprawa doktorska. W ocenie tej pracy zaważyły niestety osobiste animozje członków Rady Wydziału, a nie ogromny wkład pracy i talent młodego doktoranta.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono w szczególności, że organ administracji podziela w całości interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
2. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Po pierwsze, powołane w niej podstawy kasacyjne odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania nie wskazują, że uchybienie przepisowi art. 6 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po drugie, jeżeli podniesiono w niej tylko i wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 k.p.a. i art. 24 § 3 k.p.a.), to żądanie uchylenia wyroku i rozpoznania skargi nie znajduje umocowania w art. 188 p.p.s.a. Po trzecie wreszcie, żądanie uchylenia "zaskarżonego wyroku w całości oraz decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...].12.2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do organu I instancji" zostało wadliwie sformułowane, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby go uwzględnić nawet w przypadku, gdyby skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy, ponieważ regulacje prawne zawarte w art. 185, 186 188 i 189 p.p.s.a. nie przyznają temu Sądowi takich uprawnień orzeczniczych. Wskazane wady skargi kasacyjnej nie dyskwalifikują jej jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie.
3. Zarzut art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 k.p.a. jest gołosłowny. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się do stwierdzenia, że prof. W. M. oraz prof. S. S. podlegali wyłączeniu na mocy art. 24 § 1 pkt. 1, 4 i 7 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., a zadaniem Sądu I instancji było zbadanie, czy zachodzą lub mogą zachodzić okoliczności wskazane w tych przepisach. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji zbadał tę kwestię, a następnie szczegółowo wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie zachodzą wymienione w tych przepisach przesłanki wyłączenia z mocy prawa członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie nawet nie podjął polemiki z oceną prawną zawartą w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Już chociażby z tego powodu niniejszy zarzut nie ma usprawiedliwionych podstaw.
4. Niezależnie od tego wyraźnie stwierdzić należy, że ocena prawna Sądu I instancji w tej kwestii znajduje pełne uzasadnienie w stanie prawnym i faktycznym rozpoznawanej sprawy. Także zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie tej nie zachodzą wymienione w art. 24 § 1 pkt. 1, 4 i 7 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. przesłanki wyłączenia z mocy prawa członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu administracyjnym z powodów, które szczegółowo zostały podane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
5. Przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że: "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (...) 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Nie ulega wątpliwości, że przepis ten wymienia podstawy kasacji, tj. przyczyny, na podstawie których można zaskarżyć orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji. Oznacza to, że nie każda wada procesowa zaskarżonego orzeczenia może zostać skutecznie podniesiona w skardze kasacyjnej.
6. Naruszenie przepisów postępowania może mieć zarówno postać błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania. Niemniej jednak stanowi ono podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy, z którego wynika, że gdyby nie stwierdzone w sprawie naruszenie przepisów postępowania, to jej rozstrzygnięcie byłoby inne. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że wystarczy, iż skarżący uprawdopodobni istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania.
7. Tymczasem skarżący kasacyjnie, ani nie uprawdopodobnił, jakie to wystąpiły w sprawie okoliczności, niewymienione w art. 24 § 1 k.p.a., które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności członka organu kolegialnego (Centralnej Komisji), ani też nie wykazał, w jaki sposób udział prof. W. M. oraz prof. S. S. w pracach Centralnej Komisji mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, nieprawdą jest jakoby byli oni "pracownikami naukowymi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a więc jednej ze stron w toczącym się postępowaniu odwoławczym", ponieważ Uniwersytet ten, w którym są oni zatrudnieni nie jest stroną postępowania w sprawie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora. Po drugie, nie pozostawali oni "w takim stosunku z jedną ze stron (Radą Wydziału UMK), że wynik sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki", ponieważ w świetle obowiązujących przepisów (ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm., ustawa o stopniach naukowych ..., a także statut Uniwersytetu Mikołaja Kopernika) rada wydziału nie ma żadnych środków prawnych, za pomocą których mogłaby oddziaływać na swoich członków w przewodach doktorskich i habilitacyjnych. Po trzecie wreszcie, nie są oni także "przedstawicielami tego Uniwersytetu w Centralnej Komisji", ponieważ zostali wybrani do Centralnej Komisji przez środowisko naukowe jako reprezentanci tego środowiska, a nie zostali delegowani przez macierzystą Uczelnię (art. 34 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych ...).
8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło