III SA/Wa 2896/11

WyrokWSA w Warszawie2012-09-03

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Katarzyna Golat, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieprawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie ostatecznej decyzji podatkowej?
Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące nieprawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, wynikające z kwestionowania zastosowanej stawki podatkowej lub następstwa prawnego, nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie ostatecznej decyzji podatkowej. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a kwestie te powinny być rozstrzygane w postępowaniu podatkowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. uznające zarzuty S. w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. Prezydent W. wystawił tytuł wykonawczy na zaległości w podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2004 r. S. wniósł zarzuty, kwestionując wykonanie obowiązku i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. SKO uchyliło część postanowienia organu pierwszej instancji dotyczącą umorzenia postępowania w związku z zakończeniem egzekucji, a w pozostałej części utrzymało je w mocy. S. zaskarżył postanowienie SKO do WSA, zarzucając m.in. nieprawidłowe określenie wysokości zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2012 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem tego samego organu z [...] października 2011 r., uchyliło postanowienie Prezydenta W. z [...] maja 2010 r. znak [...] w sprawie uznania zarzutów S. (dalej: "Skarżący") za niezasadne oraz uznania wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego za bezprzedmiotowy i pozostawienia bez rozpatrzenia, w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego przed dniem jego złożenia, w części orzekającej o uznaniu wniosku o umorzenie za bezprzedmiotowy i pozostawieniu bez rozpatrzenia w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego przed dniem jego złożenia i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji, w pozostałej zaś części utrzymało postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. Postanowienia te zapadły w następującym stanie faktycznym. Prezydent W. wystawił 22 grudnia 2009 r. tytuł wykonawczy nr [...] w stosunku do Skarżącego, obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2004 r. Odpis przedmiotowego tytułu został doręczony zobowiązanemu w dniu 29 grudnia 2009 r. Ponadto organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 28 grudnia 2009 r. dokonał skutecznego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem – Narodowego Banku Polskiego. Skarżący złożył 5 stycznia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. pismo zawierające zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, powołując się na okoliczność wykonania obowiązku i zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżący wniósł o uznanie zarzutów za zasadne i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków: O. C. - pracownika zobowiązanego, G. W. i I. W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] lutego 2010 r. przekazało według właściwości organowi egzekucyjnemu - Prezydentowi W. zarzuty Skarżącego w sprawie prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] celem rozpatrzenia. Prezydent W. postanowieniem z [...] maja 2010 r. uznał zarzuty Skarżącego za niezasadne i jednocześnie uznał wniosek o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowy i pozostawił ten wniosek bez rozpatrzenia w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego przed dniem jego złożenia. W uzasadnieniu wskazał, że z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") wynika, że podatek od nieruchomości należy do kategorii podatków powstających z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Zgodnie zaś z przepisem art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm., dalej; "O.p.") zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Od zaległości podatkowych naliczane są - zgodnie z art. 53 § 1 O.p. z zastrzeżeniem art. 54 O.p. - odsetki za zwłokę. Zauważył, że pracownicy organu podatkowego informowali przedstawiciela Skarżącego - przed wydaniem zaskarżonej decyzji - o orientacyjnej kwocie zaległości podatkowej w wysokości 163.000 zł, nie wskazując jednocześnie kwoty należnych odsetek za zwłokę. Prezydent m. W. podniósł, iż organ podatkowy w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego jest obowiązany do podania jedynie kwoty zobowiązania podatkowego, nie odnosząc się przy tym do kwestii należnych odsetek za zwłokę. Kwota zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości została określona prawidłowo, zaś po analizie dokonanych wpłat, kwota rzeczywistej zaległości podatkowej była mniejsza niż podano orientacyjnie w toku prowadzonego postępowania podatkowego. W konkluzji Prezydent W. stwierdził, że zgodnie z art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm., dalej: "u.p.e.a.") organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, które umożliwią wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Ocena tego, czy w danym przypadku zastosowany środek wiąże się z nadmierną dla zobowiązanego uciążliwością należy do organu egzekucyjnego. Dokonując tej oceny organ nie może jednak pominąć tego, że podstawowym celem zastosowania środka egzekucyjnego jest zapewnienie realizacji egzekucji. Zauważył, w oparciu o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1462/07, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów u.p.e.a. stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W zażaleniu na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskami zawartymi w zarzutach, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Skarżącego określenie wysokości zobowiązania w decyzji stało w sprzeczności z argumentacją organu, że czynność ta leżała po stronie Skarżącego na zasadzie samoobliczenia. W jego ocenie pozostają z nią w sprzeczności również późniejsze czynności podejmowane przez ten organ – przyjęcie, że kwota zobowiązania wynosi 163.000 zł, a nie 3.724.133 zł. Skarżący podkreślił, że doręczono mu zawiadomienie o zajęciu na jego rachunku bankowym kwot 18.887,87 zł tytułem należności głównej, 11.828 zł tytułem odsetek za zwłokę oraz 1.842,40 zł tytułem kosztów egzekucji pomimo, że kwota 163.000 zł została przez niego zapłacona. Nie można zgodzić się zatem z argumentacją organu, że to wyłącznie na podatniku ciążyły obowiązki w zakresie wyliczenia wysokości swojego zobowiązania, skoro naliczył je i wezwał do jego zapłaty organ podatkowy. Zdaniem Skarżącego za bezzasadny uznać należy wywód, że powinien on zdawać sobie sprawę, iż kwota 163.000 zł, która została ustalona w toku postępowania dotyczyła tylko zaległości podatkowej w rozumieniu art. 51 § 1 O.p. jako podatku nie zapłaconego w terminie, a nie obejmowała odsetek za zwłokę w rozumieniu art. 53 §1 O.p. Ponadto, zdaniem Skarżącego, organ podatkowy nie może obciążać zobowiązanego obowiązkiem samoobliczenia wysokości podatku za 2004 r. w 2009 r., skoro sam doręczył mu decyzję w tym przedmiocie. Skarżący podkreślił przy tym, że dokonał obliczenia wysokości tego zobowiązania zgodnie z przepisami w 2004 r. Stwierdził także, iż obowiązek określenia wysokości zobowiązania podatkowego ciążył na organie i gdyby organ uczynił to w prawidłowej wysokości, to nie byłoby potrzeby podejmowania czynności egzekucyjnych. Na koniec Skarżący zaznaczył, że w złożonych zarzutach domagał się przeprowadzenia dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków. Natomiast w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji nie ma ani jednego słowa dotyczącego decyzji organu w przedmiocie wniosku dowodowego, nie wspominając już o obowiązku wydania w toku postępowania postanowienia w tym przedmiocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm., dalej: "k.p.a."), uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w części orzekającej o uznaniu wniosku o umorzenie za bezprzedmiotowy i pozostawieniu bez rozpatrzenia w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego przed dniem jego złożenia i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji, w pozostałej zaś części postanowienie organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu podniosło, że podstawą wniesienia zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 u.p.e.a., co oznacza, że można je wnieść tylko z przyczyn tam wyszczególnionych. Wskazało, że Skarżący sformułował zarzut wykonania obowiązku, w myśl art. 33 pkt 1 u.p.e.a. oraz zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w myśl art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odniesieniu do zarzutu wykonania obowiązku uznało, iż zarzut ten jest niezasadny. W jego ocenie podstawowe znaczenie dla sprawy ma fakt, że pochodzący od wierzyciela tytuł wykonawczy z 22 grudnia 2009 r. nr [...] został wystawiony w oparciu o decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r., której to decyzji, postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W konkluzji SKO stwierdziło, że skoro wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. została określona Skarżącemu w drodze decyzji podatkowej, to za bezzasadne należy uznać składane w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, dotyczące określenia wysokości tego zobowiązania w nieprawidłowej wysokości, podyktowane zastosowaniem niewłaściwej stawki podatku w opodatkowaniu budynków koszarowych, czy też brakiem następstwa prawnego po niektórych jednostkach wojskowych, bowiem brak było podstaw, aby w postępowaniu egzekucyjnym weryfikować podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło następnie, że na podstawie dowodów księgowych, będących w posiadaniu organu pierwszej instancji zostało ustalone, że jednostki wojskowe, za które Skarżącemu określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r., dokonały w 2004 r. wpłat na poczet podatku od nieruchomości za ten rok w łącznej kwocie 3.620.300,13 zł. Wskazało, że na dzień wydania decyzji podatkowej faktyczna różnica w kwocie zaległości podatkowej wynosiła 113.832,87 zł. Natomiast po uwzględnieniu wpłaty Skarżącego z 14 grudnia 2009 r. w kwocie 163.000 zł oraz rozliczeniu tej wpłaty na należność główną i odsetki za zwłokę, zobowiązany w dalszym ciągu posiadał zaległość w podatku od nieruchomości w wysokości 5.812,83 zł za listopad 2004 r. i 13.065,40 zł za grudzień 2004 r. SKO wyraziło stanowisko, że twierdzenie Skarżącego o tym, iż w niniejszej sprawie organ podatkowy trzykrotnie określał wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. jest niezasadne, bowiem określenie wysokości zobowiązania podatkowego nastąpiło tylko raz - w decyzji podatkowej z [...] listopada 2009 r. Natomiast późniejsze dokonanie obliczenia różnicy w niezapłaconym podatku samo w sobie nie powoduje, że zmienia się wysokość zobowiązania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, odnosząc się do argumentacji Skarżącego, że ustna informacja pracownika organu podatkowego co do wysokości zaległości nie może być miarodajna dla uznania przez Skarżącego, że wpłata określonej kwoty prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Podkreśliło, że w tym zakresie decyduje obiektywny stan rzeczy, tj. rzeczywista kwota pozostającego do zapłaty podatku od nieruchomości oraz kwota odsetek na dzień zapłaty. SKO uznało, że wnioski procesowe Skarżącego o przeprowadzenie w postępowaniu egzekucyjnym dowodu z przesłuchania świadków były niezasadne, jako że dowód ten, w ocenie SKO, nie ma znaczenia dla sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ponadto stanowisko organu pierwszej instancji, iż niezasadny był zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W świetle bowiem treści art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Uznało także, iż twierdzenie organu pierwszej instancji - w oparciu o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1462/07, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów u.p.e.a. stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, było zasadne. Na koniec SKO podniosło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji co do uznania wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowego i pozostawienia go bez rozpatrzenia w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego przed dniem jego złożenia, było zbędne. W jego ocenie wniosek Skarżącego zawarty w zarzutach na postępowanie egzekucyjne nie miał bytu samoistnego, lecz był związany z oczekiwaniem uwzględnienia przez organ egzekucyjny zarzutów, co prowadzić by musiało do żądanego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skoro zatem Prezydent m. W. nie uwzględnił zarzutów Skarżącego, wystarczającym było, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, poprzestanie na wydaniu postanowienia zawierającego osnowę odnosząca się jedynie do tego faktu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżący wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając skargę stwierdził, że organ podatkowy w niniejszej sprawie domaga się zapłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości wynikającej z wyższej stawki tego podatku, którą należy stosować od chwili podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09. Skarżący podkreślił, że pomiędzy nim a organem zaistniał spór co do momentu, od którego należy stosować wyższą stawkę odnośnie budynków koszar. Nie ma sporu zaś co do tego, że w 2004 r. Skarżący uiścił prawidłowo podatek od nieruchomości w wysokości wówczas obowiązującej. Skarżący wskazał, że złożył 5 grudnia 2010 r. zarzut, opierając go na podstawach - wykonania obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zarzut ten został uznany przez Prezydenta W. za niezasadny. W ocenie Skarżącego organ, dokonując oceny trafności złożonego zarzutu, chociaż poddał analizie okoliczności sprawy, w szczególności dotyczące określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to nie wypowiedział się co do istoty zarzutu opartego na podstawie wykonania przez Skarżącego egzekwowanego obowiązku. Skarżący kwestionuje bowiem swój obowiązek wynikający z decyzji podatkowej z dnia [...] listopada 2009 r. przede wszystkim z powodu uregulowania tego zobowiązania w 2004 r. w kwocie odpowiadającej wysokości tego zobowiązania w dacie jego powstania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie, wbrew wywodom skargi, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący podniósł zarzuty: nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8). Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy przez organ odwoławczy funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r., której to decyzji, postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Pochodzący od wierzyciela tytuł wykonawczy z 22 grudnia 2009 r. nr [...] został wystawiony w oparciu o decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. Dopóki w obrocie prawnym istnieje ostateczne orzeczenie będącego podstawą wystawienia tytułu wykonawczego organy są tym postanowieniem związane. Jak wynika bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wobec powyższego w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organy przepisów u.p.e.a. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1104/96, LEX nr 47780, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany - kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Skoro wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. została określona Skarżącemu w drodze decyzji i brak jest podstaw, aby w postępowaniu egzekucyjnym weryfikować podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, to słusznie organ uznał za bezzasadne składane w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, dotyczące określenia wysokości tego zobowiązania w nieprawidłowej wysokości, podyktowane zastosowaniem niewłaściwej stawki podatku w opodatkowaniu budynków koszarowych, czy też brakiem następstwa prawnego po niektórych jednostkach wojskowych. Przemawia za tym również pogląd, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1221/11, LEX nr 1113569). Tymczasem argumentacja Skarżącego skupia się na polemice dotyczącej nieprawidłowej – w Jego ocenie - wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, wynikającej z zastosowania błędnej stawki podatkowej. Rozstrzygnięcie tego aspektu prawnego, podobnie jak relacji dotyczących następstwa prawnego może nastąpić w postępowaniu podatkowym weryfikującym decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Przy uwzględnieniu reguł wykładni funkcjonalnej oraz wykładni systemowej treść art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie daje podstaw do przyjęcia, że częściowe wykonanie przez zobowiązanego po wszczęciu postępowania egzekucyjnego obowiązku niepieniężnego o charakterze niepodzielnym może stanowić podstawę zarzutu (tak NSA w wyroku z 1 marca 2011 r., I OSK 2077/10, LEX nr 1079750). Wszczęte postępowanie egzekucyjne nie może być dalej prowadzone, jeżeli przestał istnieć obowiązek skonkretyzowany w tytule wykonawczym, co powoduje, że postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe i w takim razie musi być umorzone. W sytuacji natomiast, gdy zobowiązany wykonał obowiązek po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, to nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek jeszcze istniał w chwili jego wszczęcia (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 465/08 niepublikowany). Żadna jednak z tych sytuacji nie obejmuje rozpoznawanego przypadku, ponieważ nie miało miejsca wykonanie obowiązku przez zobowiązanego ani przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ani też po tej dacie. Na podstawie dowodów księgowych, będących w posiadaniu organu pierwszej instancji zostało ustalone, że jednostki wojskowe, za które Skarżącemu określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r., dokonały w 2004 r. wpłat na poczet podatku od nieruchomości za ten rok w łącznej kwocie 3.620.300,13 zł. Organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji podatkowej faktyczna różnica w kwocie zaległości podatkowej wynosiła 113.832,87 zł. Natomiast po uwzględnieniu wpłaty Skarżącego z 14 grudnia 2009 r. w wysokości 163.000 zł oraz rozliczeniu tej wpłaty na należność główną i odsetki za zwłokę, zobowiązany w dalszym ciągu posiadał zaległość w podatku od nieruchomości w wysokości 5.812,83 zł za listopad 2004 r. i 13.065,40 zł za grudzień 2004 r. Sąd zauważa, że kwoty te zostały wyszczególnione w tytule wykonawczym, co jest działaniem prawidłowym. Słusznie również SKO wyjaśniło, że twierdzenie Skarżącego o tym, iż w niniejszej sprawie organ podatkowy trzykrotnie określał wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. jest niezasadne, bowiem określenie wysokości zobowiązania podatkowego nastąpiło tylko raz - w decyzji Prezydenta W. z [...] listopada 2009 r. Natomiast późniejsze dokonanie obliczenia różnicy w niezapłaconym podatku samo w sobie nie powoduje, że zmienia się wysokość zobowiązania. W ocenie składu orzekającego organ prawidłowo dokonał również oceny drugiego zarzutu, tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, uznając zarzut ten za nietrafny. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania, w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem przede wszystkim skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a., dążenie do zrealizowania tego celu, nie może jednak polegać na stosowaniu dowolnych środków, a jedynie takich, które zostały przewidziane w ustawie. Uzupełnieniem zasady stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych tylko w ustawie jest art. 7 § 2 u.p.e.a., przewidujący zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. Zgodnie z powołanym przepisem, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Odnotowania wymaga, że specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego, organ prowadzący postępowania winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych, zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Należy także pamiętać, że wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a ewentualne naruszenie art. 7 § 2 cyt. ustawy daje podstawę do złożenia środka zaskarżenia - zarzutów na mocy art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 1 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 403/07, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, nie można było uznać, że zastosowano zbyt dolegliwy środek egzekucyjny. Słuszne jest również twierdzenie SKO, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji co do uznania wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowego i pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego przed dniem jego złożenia, było zbędne. Wniosek Skarżącego zawarty w zarzutach na postępowanie egzekucyjne nie miał bytu samoistnego, bowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowiłoby konsekwencję uznania zarzutów za zasadne. Skoro zatem Prezydent m. W. nie uwzględnił zarzutów Skarżącego, wystarczającym było poprzestanie na wydaniu postanowienia zawierającego osnowę odnoszącą się jedynie do tego faktu. O rozstrzygnięciu zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów zadecydowały względy obiektywne. Stąd – abstrahując od kwestii procesowych - zarówno nieprzesłuchanie świadków, jak i brak postanowienia w tym zakresie nie stanowi okoliczności, która mogłaby wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyżej wskazane argumenty należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak było w niniejszej sprawie okoliczności, które wzięte pod uwagę z urzędu przesądzałyby o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło