IV SA/Wa 706/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-06
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo rozpoznało odwołania dotyczące decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, w szczególności w zakresie oceny potencjalnych oddziaływań na środowisko i uzasadnienia swojej decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wnikliwego wyjaśnienia sprawy i oceny dowodów, a także obowiązek wyczerpującego uzasadnienia orzeczenia. Organ odwoławczy nie rozpoznał w sposób należyty zarzutów podniesionych w odwołaniach dotyczących potencjalnych zagrożeń dla środowiska, w szczególności dla stosunków wodnych w kontekście rezerwatu przyrody, oraz nie uzasadnił wystarczająco, dlaczego odrzucił te obawy lub uznał je za nieistotne. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stowarzyszenia "Z." oraz P. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zabudowie usługowej, biurowej i hotelowej z garażami podziemnymi. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. braku wystarczającej analizy oddziaływań na środowisko, w szczególności na stosunki wodne i rezerwat przyrody, nieprawidłowej inwentaryzacji przyrodniczej, braku analizy oddziaływań skumulowanych oraz ogólnikowości warunków zawartych w decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W., P. C. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zwraca skarżącej T. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] lipca 2011 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dla instalacji do naziemnego magazynowania kopalnych surowców energetycznych (zbiorników na olej o pojemności powyżej 3 m3), zespołu zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha oraz realizacji parkingów dla mniej niż 300 samochodów – w ramach realizacji przedsięwzięcia pn "L." etap A polegającej na zabudowie usługowej, biurowej i hotelowej z garażami podziemnymi i zagospodarowaniem terenu oraz budowa podłączeń do istniejących wjazdów od ul. [...] i [...] na działkach o wskazanych nr ew. w W.
Zaskarżoną decyzję wydano w następstwie wniesienia odwołań przez pp. P. i T. C. oraz Stowarzyszenia "Z.", zwane dalej Stowarzyszeniem.
W odwołaniach pp. C. podniesiono:
- decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - zwana dalej decyzją środowiskową – wydana przez organ I. instancji ma postać zaleceń, nienakładających skonkretyzowanych warunków uniknięcia ryzyka dla środowiska a samo rozstrzygnięcie nie poddaje się weryfikacji instancyjnej i charakteryzuje je merytoryczna pustka skryta pod formułami, mającymi stworzyć pozór rozpoznania sprawy,
- dla przedsięwzięcia o tego rodzaju charakterystyce (kompleksowa zabudowa znacznego terenu, z garażami podziemnymi, siecią dróg) w danym otoczeniu (m. in. otulina rezerwatu przyrody) ogólnikowe określenie wymagań w zakresie wykorzystania terenu w czasie realizacji inwestycji jak i przygotowania jej projektu oraz zawarcie postulatów pod adresem inwestora bez bliższej analizy możliwości ich realizacji nie może być uznane za wystarczające,
- sformułowanie warunku, iż inwestycja nie może spowodować zmian stosunków wodnych świadczy o nieuwzględnieniu należycie faktu istnienia w pobliżu rezerwatu przyrody "J." i wskazuje na nierozpoznanie istotnych uwarunkowań inwestycji w związku z problemem ewentualnego jej wpływu na układ stosunków wodnych,
- sam charakter zabudowy tj. jej obszar i charakter obiektów - garaże podziemne, konieczność wykonywania głębokich wykopów pod fundamenty i garaże oraz zbiornik na olej (ryzyko jego infiltracji w otulinie rezerwatu) – musi oznaczać zagrożenie dla stosunków wodnych obszaru otuliny,
- rozmiar i charakter przedmiotowej inwestycji w tym wskazanie w treści decyzji środowiskowej, iż obejmuje ona budowę podłączeń do istniejących wjazdów od ul. [...] i [...] spowoduje oczywiste oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie a decyzja nie identyfikuje tego rodzaju oddziaływań; z treści uzasadnienia decyzji środowiskowej (str. 17) można wnosić, iż inwestycję traktuje się w oderwaniu od oddziaływania innych przedsięwzięć w tym regionie.
W odwołaniu Stowarzyszenia (gdzie podtrzymano tez zarzuty z pisma doręczonego 15 czerwca 2011 r.), uzupełnionym pismem doręczonym 20 października 2011 r., podniesiono z kolei, iż:
- wpływ inwestycji powinien być oceniony łącznie z innymi inwestycjami istniejącymi i planowanymi na tym terenie – brak w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwanym dalej "Raportem", kwestii analizy oddziaływań skumulowanych,
- argumentem za analizą oddziaływań skumulowanych jest fakt realizacji przedsięwzięcia w strefie ekologicznej miasta i potencjalne oddziaływanie na obszar rezerwatu przyrody "J.", obszar Natura 2000 "D." oraz okoliczną awifaunę (wg wniosków O. rejon Inwestycji to ważne w tej części Dzielnicy M. siedlisko dla żyjących zwierząt, w szczególności ptaków i płazów oraz obszar o unikatowych walorach przyrodniczych), a także to, iż wskazany teren jest rejonem "rozwojowym", gdzie jest planowana dalsza intensywna urbanizacja; wskazano też, iż potrzebę analizy oddziaływań skumulowanych potwierdza się w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego,
- nie wykonano prawidłowo inwentaryzacji przyrodniczej - identyfikacja chronionych prawem siedlisk przyrodniczych nie została wykonana – w świetle Raportu ograniczyła się ona do samego drzewostanu (załącznik nr 8 do Raportu); powszechność wad Raportów w tym zakresie potwierdzają dokumenty analizujące, jakość procedur ocen oddziaływania np. raport "Jakość oddziaływania na środowisko w Polsce Krajowa praktyka a prawo wspólnotowe" Warszawa, 2006,
- z treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2011 r. wynika, iż inwestycja będzie realizowana na terenie stanowiącym obecnie nieużytki o charakterze łąkowym i lęgowym – niektóre z takich siedlisk są chronione w świetle prawa wspólnotowego, wyróżnia się wśród nich także siedliska o znaczeniu priorytetowym objęte szczególnym reżimem ochrony – art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE wyd. spec. 15/t.2 s.102 ze zm.); w opracowaniu ekofizjograficznym dla W. wskazano, iż m.in. w rejonie L. występują najcenniejsze łęgi; wobec dużego prawdopodobieństwa ich wystąpienia wymagało analizy czy na wskazanym terenie nie znajdują się siedliska wskazane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz.U. Nr 77, poz. 510), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie siedlisk przyrodniczych; przywołano zasadę przezorności wynikającą z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz.Urz UE C Nr 83 z dnia 30 marca 2010 r. s. 47), podkreślana w orzecznictwie administracyjnym ETS oraz komunikatach Komisji Europejskiej,
- nie dokonano stosownych ustaleń, czy realizacja inwestycji nie będzie pozostawać w sprzeczności z faktem zakwalifikowania obszaru realizacji przedsięwzięcia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania W. do systemu przyrodniczego miasta i wynikających stąd ograniczeń,
- na etapie wydania decyzji poddano ocenie oddziaływania, szczególnie pod kątem stanowienia przeszkody w nawietrzaniu, konkretny wariant przedsięwzięcia z założeniem określonego ich rozmieszczenia i wysokości (wg zał. nr 3.w. do Raportu "plan zagospodarowania terenu"); w tym świetle nie jest zrozumiałe stwierdzenie zawarte na str. 15 decyzji organu I. instancji, z którego możnaby wnosić, iż na etapie uzyskania pozwolenia na budowę możliwe byłoby dopuszczenie innego rozplanowania i wysokości budynków,
- niezbędne jest wyjaśnienie kwestii braku sprzeczności pomiędzy zapewnieniem ochrony J. oraz planowanej drogi dojazdowej (na górnym odcinku przebiegu kanału uwidoczniona jest. lokalna ulica, a jego południowy. kraniec przecina ulica dojazdowa do obiektu od ul. [...]),
- przy ocenie skutków przedsięwzięcia, dla jakości powietrza niewłaściwe jest, branie pod uwagę teoretycznych poziomów substancji podanych w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska – miarodajne są porównywalne dane pochodzące ze stacji monitoringu przy al. [...] (jest reprezentatywna dla tras komunikacyjnych W.); w tej sytuacji niezbędne jest ponowne przeprowadzenie prognozy oddziaływania inwestycji' w zakresie zanieczyszczenia powietrza, z uwzględnieniem właściwego tła,
- nie ma w Raporcie właściwej analizy, czy i w jakim, zakresie inwestycja spełnia warunki w zakresie ochrony korytarza napowietrzania miasta.
Uzasadniając decyzję opisano przebieg sprawy. Wskazano m.in. iż, ze stosownym wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej wystąpił inwestor "S." Sp. z o.o. Postanowieniem z [...] maja 2009 r. został on obowiązany do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dokonano wymaganych uzgodnień z organami wyspecjalizowanymi.
Kolegium wskazało, iż:
- rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach K.p.a., a także jak w niniejszej sprawie na przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o ocenach".
- zadanie organów administracji w tej - i w innych podobnych tego rodzaju sprawach - powinno się ograniczyć do oceny, czy realizacja danej inwestycji jest możliwa na gruncie obowiązującego prawa, a nadto czy wszystkie procedury poprzedzające wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia zostały zachowane i czy zostały przeprowadzone zgodnie z prawem,
- po ocenie Raportu warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia pozytywnie zaopiniował Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny; opiniując powyższe przedsięwzięcie organy określiły szczegółowo dodatkowe warunki jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania, które, zostały później zawarte w skarżonej decyzji,
- analiza treści decyzji środowiskowej, akt postępowania poprzedzającego jej wydanie, ze szczególnym uwzględnieniem Raportu, oraz przytoczonych w uzasadnieniu przepisów nie daje podstaw do uznania, iż w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją zostały naruszone określone regulacje, a co za tym idzie - by w sprawie niniejszej zaistniała przesłanka do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia,
- brak jest podstaw do uznania, że Raport nie spełnia wymagań zakreślonych przez przepisy ustawy o ocenach; analiza została przeprowadzona w sposób rzetelny i zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami,
- decyzja środowiskowa wydawana dla konkretnej inwestycji jest wynikiem postępowania mającego na celu zbadanie możliwego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko i stanowi zgodę na jego realizację opatrzoną warunkami tej realizacji z dopuszczalnym wpływem na środowisko,
- w kwestii zarzutu niepełnej inwentaryzacji przyrodniczej, bez inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych i łęgów w kontekście dyr. 92/043/EWG - inwentaryzacja taka opisana jest w Raporcie (str. 39 i nast.); odniesiono się zarówno do fauny jak i flory na terenie inwestycji; na terenie planowanym pod "L." nie stwierdzono występowania ważnych dla WE gatunków bezkręgowców, których ochrona wymagałaby wyznaczenia specjalnych obszarów ochronnych, zgodnie z zał. II dyr. 92/043/EWG (str. 40); po dokładnym opisie występujących na tym terenie gatunków płazów i gadów stwierdzono, że przeprowadzone badania nie wykazały aby były to gatunki wymienione w zał. II wskazanej dyrektywy (str. 43); od strony 44 opisano inwentaryzację ptaków na tym terenie; wskazano, że większość stwierdzonych gatunków to ptaki synantropijne, których liczebność jest w Polsce duża - żaden z zidentyfikowanych gatunków nie jest wymieniony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt i jego występowanie nie jest zagrożone; wpływ inwestycji będzie nieistotny na funkcjonowanie kluczowych gatunków; nie stwierdzono występowania ważnych dla Wspólnoty gatunków ssaków, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochronnych (zgodnie z zał. II dyr. 92/043/EWG); projekt nie narusza przepisów ustawy o ochronie przyrody,
- co do zarzutu, iż przyjęty wariant przedsięwzięcia jest sprzeczny z wymogami terenu sprzyjającymi wymianie i regeneracji powietrza podanymi we wnioskach Stowarzyszenia, wskazano, że wariant oznaczony jako "III" jest wnioskowany po analizie dokonanej w Raporcie jako najkorzystniejszy, poza wariantem 0; zrezygnowano w nim z największych dominat i funkcji mieszkaniowych (w porównaniu do wariantu alternatywnego zawartego w Karcie Informacyjnej z lutego 2009 r.);
- wybrany wariant uznano także za najkorzystniejszy dla środowiska z uwagi na proponowane posadowienie budynków uwzględniając zabezpieczenie środowiska wodno-gruntowego, uwzględniając bliską lokalizację rezerwatu "J.".
- co do zarzutów pp. C. wskazano, że po przeanalizowaniu całości sprawy decyzja środowiskowa jest zgodna z obowiązującym prawem; szczegółowo określa warunki realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, zgodnie z wymogami ustawy oraz rozporządzeń.
Na decyzje wnieśli skargi pp. C. i Stowarzyszenie.
Uzasadniając skargi pp. C. wskazali, iż w decyzji odniesiono się do ich odwołań ogólnikowo – jednym zdaniem. Urąga to wymaganiu, aby organ w konstytucyjnym państwie prawa należycie i wyczerpująco informował o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla praw stron i wyjaśniał zasadność przesłanek, którymi się kierował. Czynności powinny być podjęte ze szczególnym pietyzmem i wnikliwością a ze sformułowań uzasadnienia zdaje się wynikać, iż organ odwoławczy nie przypisuje sobie żadnej roli w zakresie merytorycznej oceny decyzji środowiskowej i uważa się za upoważnionego jedynie do formalnej kontroli uprzedniego orzeczenia, która ogranicza się do sprawdzenia czy wszystkie wszystkie niezbędne w danym postępowaniu dokumenty (uzgodnienia) zostały zgromadzone. Prowadzi to do wypaczenia funkcji organu odwoławczego. Gdy strona odwołująca wskazuje niebezpieczeństwa w zakresie ochrony środowiska związane z zamierzoną inwestycją realność tych niebezpieczeństw winna być w postępowaniu należycie zweryfikowana przy posłużeniu się stosownymi środkami dowodowymi i na tej podstawie oceniona przez organ. Zaskarżona decyzja nie odpowiada tym warunkom. Sam charakter przedsięwzięcia winien determinować wprowadzenie do decyzji środowiskowej takich niezbędnych warunków, które szczegółowo precyzowałyby obowiązki wnioskodawcy w zakresie wykorzystania terenu i przygotowania projektu inwestycji, a w szczególności wymagań ochrony sfery stosunków wodnych obszaru rezerwatu przyrody "J.", które zostaną naturalnie zakłócone głębokimi wykopami pod garaże podziemne oraz ryzyka związanego z infiltracją oleju z planowanego zbiornika wody.
Skarżący wnieśli o zwrot kosztów postępowania sądowego.
W skardze Stowarzyszenia wskazano, iż z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, czy opiera się on na własnych ustaleniach czy też na zeznaniach autora Raportu. Z jednej strony wskazano na dokonanie analizy treści Raportu z drugiej zaś w szeregu kwestii przywołało jedynie pogląd autora Raportu nie odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej. W szczególności nie odniesiono się do nowych dowodów w sprawie przywołanych w piśmie – uzupełnieniu odwołania. Potwierdza to obawy, co do istotnych nieprawidłowości w postaci naruszenia obowiązku przeprowadzenia analizy oddziaływania skumulowanego (w myśl art. 66 ust. 1 ustawy ocenach) oraz nieprawidłowości dokonanej w Raporcie oceny wpływu na środowisko przyrodnicze podlegające ochronie (art. 33 i 34 ustawy o ochranie przyrody). Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ analizował uwarunkowania związane z ochroną zwierząt poddanych innym reżimom prawnym niż ochrona siedlisk.
Pominięto ważne dowody, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, co prowadziło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Stowarzyszenie wniosło o zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Jednobrzmiącymi pismami procesowym z 3 września 2012 r. skarżący pp. C. podnieśli, iż decyzje organów obu instancji są wadliwe, gdyż nie wymieniono w nich stron postępowania. Ułatwienia procesowe wynikające z art. 74 ust. 3 ustawy o ocenach (możliwość doręczeń w trybie art. 49 K.p.a.) nie zwalnia organu z obowiązku zamieszczenia w decyzji wykazu stron postępowania, w myśl art. 107 § 1 K.p.a.
Na rozprawie przedstawiciel Stowarzyszenia zauważył, iż rozpatrując sprawę rozważno wyłącznie istnienie siedlisk wskazanych w zał. nr II dyr. 92/043/EWG natomiast nie rozważono siedlisk z zał. nr I. Analizy wymagało, czy nie występuje w szczególności siedlisko uwidocznione pod poz. 172 z zał. nr 1 do rozporządzeniem w sprawie siedlisk przyrodniczych, co uprawdopodabnia opracowanie ekofizjograficzne.
Pełnomocnik uczestnika postępowania – wnioskodawcy o decyzje środowiskową – zwrócił uwagę na wejście w życie, po wydaniu zaskarżonej decyzji, zarządzenia nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "J." (Dz.U. Woj. [...]. z [...] r., poz. [...]). Ustalenia wynikające z wydania tego aktu będą musiały być uwzględnione przy wydaniu pozwolenia na budowę, co wyeliminuje ryzyko negatywnych oddziaływań na rezerwat "J.". Zwrócił uwagę na proekologiczne działania inwestora. Realizowana inwestycja odgrodzi teren ochroniony od oddziaływań ruchu przy ul. [...] a inwestor jest zdecydowany wydatkować znaczne środki na działania służące ratowaniu akwenu jeziorka. Podkreśla, iż na terenie ustanowionej obecnie otuliny nie będą realizowane żadne naniesienia budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem swobodnej oceny dowodów oraz uzasadnienia orzeczenia (art. 7, 77 §. 1 art. 80 i 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odwołaniach stron postępowania pp. C. podnieśli - jako istotne -konkretne kwestie, które mają w ich ocenie znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości decyzji środowiskowej:
- warunki decyzji nie zostały sprecyzowane wystarczająco precyzyjnie, gdy chodzi o zabezpieczenie przed potencjalnymi oddziaływaniami na stosunki wodne w kontekście rezerwatu przyrody "J.", przy czym jako przyczyny potencjalnego zagrożenia odwołujący się upatrywali konieczność wykonania głębokich wykopów oraz niebezpieczeństwo przedostania sie do gruntu oleju,
- nie oceniono oddziaływań na tereny przyległe np. w związku z realizacją dróg dojazdowych.
Kwestie te nie wykraczają generalnie poza zakres postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko. Wobec tego wnikliwe ich rozważenie, jako podnoszonych w toku postępowania, było obowiązkiem organu orzekającego, co do meritum w sprawie (tu organu odwoławczego). Celem bowiem postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko jest analiza wpływu przedsięwzięcia na środowisko jak również możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o ocenach), natomiast konkretne warunki służące realizacji tego celu (sposób zapobiegania i zmniejszania) są określane w decyzji środowiskowej w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit b oraz ust. 2 ustawy o ocenach. Jednym z istotnych materiałów dowodowych na podstawie, których wydaje się orzeczenia jest Raport (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach). Dokument ten podlega jednak analizie tak jak każdy dowód w spawie, zgodnie z zasada swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego.
Wobec podniesionych zarzutów rolą organu była analiza, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, następujących kwestii (wynikiem tego powinny być określone konkluzje w uzasadnieniu orzeczenia):
W pierwszej kwestii podniesionej w odwołaniu:
- czy wskazane potencjalne zagrożenia były przedmiotem rozważań, w szczególności w Raporcie, ewentualnie innych dokumentach,
- czy zidentyfikowano je, jako faktyczne zagrożenia, a jeżeli nie to czy wskazano, czemu nie stanowią zagrożenia, ewentualnie czy organ odwoławczy z urzędu – nie dysponując wiedzą ekspercką, ale mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania - może wywieść, iż domniemane zagrożenie nie istnieje,
- o ile z etapu uprzedniego wynikałaby konkluzja o istnieniu potencjalnych zagrożeń dla środowiska - czy zaproponowano stosowne konkretne środki zaradcze w Raporcie a następnie w decyzji środowiskowej.
Oceniając warunki zamieszczone w decyzji środowiskowej organ odwoławczy winien rozważyć, czy można je uznać za czyniące zadość wymaganiom konkretności rozstrzygnięcia decyzją administracyjną (faktyczne rozstrzygniecie sprawy, w myśl art. 104 § 2 K.p.a.). Jak wskazano, bowiem, celem prowadzenia postępowania w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko, zakończonego wydaniem decyzji środowiskowej, jest analiza zagrożeń a następnie ustalenie konkretnych działań, jakie ma podjąć inwestor, aby zminimalizować oddziaływanie na środowisko nie zaś wskazanie, jakie cele mają zostać osiągnięte (naturalnie - generalnie ochrona środowiska przed niekorzystnym zmianami), czy też sformułowanie ogólnikowych zaleceń. Decyzja środowiskowa, jako indywidualny akt administracyjny, powinna określać obowiązki inwestora jednoznacznie i konkretnie tak, aby były one możliwe do egzekwowania bądź w drodze egzekucji administracyjnej albo też były na tyle skonkretyzowane, aby mogły być uwzględnione w projekcie budowlanym, co może zweryfikować, nie dysponując wiedzą specjalistyczną w zakresie ochrony środowiska, organ administracji architektoniczno-budowlanej (patrz tak samo wyroki NSA sygn. akt II OSK 2319/10, WSA sygn. akt IV SA 2094/09, 524/10, 2017/10, 1637/11 – dostępne w CBOSA).
Należy podkreślić, iż w rozpatrywanym przypadku, w świetle pkt. III decyzji organu I instancji, nie będzie obligatoryjnie wymagane przeprowadzenie ponownej oceny na etapie uzyskiwania kolejnych decyzji wskazanych w art. 72 ust. 1 ustawy o ocenach (np. pozwolenia na budowę - pkt 2 wskazanego ustępu).
W tym kontekście, o ile faktyczne by zidentyfikowano realne zagrożenie dla stosunków wodnych, wymagałoby wyjaśnienia czy skonkretyzowano stosownie szczegółowo warunki. Należy podkreślić, iż o ile inwestycja byłaby zagrożeniem dla zasilania "J." w trakcie realizacji czy eksploatacji bądź grozi jego zanieczyszczeniem (np. w razie rozszczepienia zbiornika), właśnie etap ocen oddziaływania na środowisko jest stosownym dla analizy istnienia konkretnych technik np. na etapie prowadzenia budowy i eksploatacji, które zagwarantują osiągnięcie zakładanego celu ochrony. O ile procedura ocen nie będzie powtarzana na tym etapie rozstrzygnięcia wymagałoby również, jakie warunki należy zagwarantować przy posadowieniu budynków i innych obiektów (głębokość wykopów, gęstość zabudowy mogącej mieć wpływ na stosunki wodne), jeżeli przesądzają one o braku zagrożenia rezerwatu.
W sprawie nie ma kluczowego znaczenia fakt pozytywnego zaopiniowania i uzgodnienie przez organy wyspecjalizowane, w tym iż warunki decyzji środowiskowej są w dużej mierze przetransponowane ze stosownych uzgodnień. Wniosku tego rodzaju nie sposób wywieść z treści art. 80 ust. 1 ustawy o ocenach (patrz tak samo wyrok WSA o sygn. akt IV SA/Wa 1637/11, 706/12 – dostępne w CBOSA).
Stosowne postanowienia, wydane w toku postępowania, na które nie przysługuje zażalenie (art. 77 ust. 7 ustawy o ocenach) podlegają jednak kontroli przez organ odwoławczy, w myśl art. 142 K.p.a. Odmienna wykładnia wskazanych regulacji prowadziłaby do absurdalnego wniosku, iż stosowne postanowienia, w tym wiążące uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska, nie zaskarżalne we wcześniejszej procedurze, nie podlegają kontroli instancyjnej ani sądowej w związku z treścią art. 3 §. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, wobec formułowanych zarzutów przez stronę postępowania, rolą organu odwoławczego była samodzielna ocena materiału dowodowego, przy czym stanowiska organów wyspecjalizowanych stanowiły jego część, jednak nie mogą być uznane za przesądzające dla formułowania ocen, co do meritum. Organ nie może bowiem wykluczyć a priori, iż zostały one wydane przedwcześnie (np. na podstawie nie pełnego materiału dowodowego) wobec tego, iż ich ocena należy również do jego właściwości, jako organu odwoławczego w myśl art. 142 K.p.a. Reasumując organ wydający decyzję środowiskową musi mieć na uwadze treść uzgodnień i opinii, w myśl art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenach, nie jest jednak wyłączona możliwość merytorycznej ich oceny.
Jak wskazano organ odwoławczy był obowiązany do oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia, przy czym nie ma w procedurze ocen oddziaływania na środowisko zasady formalizmu dowodowego - np. większa moc dowodowa Raportu czy bezwzględny obowiązek domniemania prawidłowości zawartych w nim końcowych konkluzji - na wzór zasad dotyczących dokumentów urzędowych (art. 76 K.p.a.). W orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, iż raport stanowi jedynie dokument prywatny przedkładany przez uczestnika postępowania a osoba go sporządzająca nie jest biegłym, w rozumieniu art. 84 K.p.a. (patrz np. wyroki NSA sygn. akt II OSK 359/06, 363/06 i 1113/07, wyroki WSA sygn. akt IV SA 1953/05, 1011/06, 1809/06, 1961/06 366/09, – dostępne w CBOSA). Domniemywa się rzetelność merytoryczną i brak wadliwości konkluzji raportu, tylko wówczas o ile został sporządzony przez osoby o stosownych kwalifikacjach (patrz tak samo wyroki WSA sygn. akt IV SA/Wa 2084/06, 2319/06, 1395/07, 1468/07, 1288/07, 1668/07, 0366/09, 0876/09, 2094/09 i 239/10 - dostępne w CBOSA)
Odnosząc się do zarzutów odwołania, gdzie podniesiono, iż wystarczająco wnikliwie nie oceniono potencjalnych oddziaływań inwestycji na chroniony akwen, organ administracji, niebędący wyspecjalizowanym w danej dziedzinie, winien był rozważyć, na ile materiał, jaki zgromadzono przed wydaniem decyzji środowiskowej, pozwalał na ocenę, czy osoby sporządzające konkretny Raport dysponowały stosowną wiedzą w danej dziedzinie. Ewentualny brak szerszych informacji, co do autorów tego dokumentu, nie dyskwalifikują go, jednak w ramach zasady swobodnej oceny dowodów nie pozwalają mu przypisywać a priori większej wagi niż twierdzeniom formułowanym przez inne strony postępowania (podmioty na prawach stron). Jak wskazano sporządzona na zlecenie inwestora dokumentacja nie ma szczególnej mocy dowodowej, nawet, gdy stanowi osobne edytorsko opracowanie, wykonane przez wyspecjalizowany podmiot gospodarczy. Nadal w istocie jest to wyłącznie twierdzenia strony postępowania potwierdzane przez osoby o konkretnych kwalifikacjach - autorów opracowania sporządzonego z reguły w ramach działalności komercyjnej określonej firmy. W takiej sytuacji rolą organu administracji było dokonanie oceny materiału dowodowego w pierwszym rzędzie z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.), a następnie wskazanie, jakimi kryteriami kierowano się dając wiarę zawartym w nim twierdzeniem (zasada uzasadnienia decyzji i przekonywania stron - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz art. 11 K.p.a.).
Należy skonstatować, iż pomimo podnoszonych w odwołaniach zarzutów, co do trafności analiz dokonanych w Raporcie organ orzekając w sprawie i formułując na jego podstawie wnioski, nie dokonał żadnej ocenę, czy osoby je sporządzające dysponowały stosowną wiedzą w konkretnych dziedzinach (co musiałoby zostać odzwierciedlone w uzasadnieniu – art. 107 §. 3 K.p.a.).
Organ administracji w ogóle konkretnie nie ustosunkował się do zarzutów odwołań nie wskazując, czy w świetle wiarygodnego materiału dowodowego wywodzone przez Strony zagrożenia ocenia jako istotne oraz - o ile tak - czy w decyzji środowiskowej zaproponowano odpowiednie środki ochronne i jakie to działania w tym, czy są one stosownie konkretne. Było to niezbędne skoro tego rodzaju wątpliwości sformułowano w odwołaniu. Kwestia ta ma bowiem kluczowe znaczenie z punktu widzenia merytorycznego rozpoznania zarzutów w postępowaniu odwoławczym.
Podobnie nie odniesiono się w ogóle do zagadnienia domniemanego braku oceny wpływu realizacji wewnętrznego systemu komunikacyjnego realizowanej zabudowy i wpływu oddziaływań z tym związanych na tereny sąsiednie. Organ nie wskazał w ogóle, czy dana decyzja środowiskowa przesądza o realizacji układu drogowego w określonym kształcie, w tym czy jest to niezbędne z uwagi na kwalifikację dróg do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub też np. z uwagi na fakt, iż wobec analizy oddziaływań konkretnego planowanego układu drogowego wyłącznie określony jest zaaprobowanym konkretną decyzją środowiskową.
Odnosząc się do wskazanej kwestii Sąd miał na uwadze, iż organ administracji ustala środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację konkretnego przedsięwzięcia o określonych cechach w tym parametrach technicznych, usytuowaniu, gdy czynniki te mają znaczenie dla jego analizowanego w procedurze ocen oddziaływania na środowisko (patrz tak samo wyroki WSA o sygn. akt IV SA/Wa 2066/09, 239/10, 717/10 – dostępne w CBOSA). W przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wybrano wariant oznaczony jako "III", oceniając, iż nie będzie miał negatywnego wpływu na wymianę powietrza. Oznacza to, iż analizie poddano obiekty w konkretnym rozmieszeniu i powierzchniach (na co ma wpływ m.in. wysokość). W stosunku do takiego konkretnego przedsięwzięcia były analizowane zarówno zakres oddziaływania, związana z tym sama możliwość realizacji, w końcu wymagane środki ochronne (art. 62 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o ocenach). Odzwierciedleniem tego jest obowiązek załączania do decyzji opisu przedsięwzięcia (art. 82 ust. 3 ustawy o ocenach), który powinien zawierać istotne z punktu widzenia wydania konkretnego orzeczenia informacje o cechach inwestycji. W przypadku realizacji zespołu obiektów zasadnym może być, dla zapewnienia odpowiedniej komunikatywności opisu, zamieszczenie, jako jego części, stosownej mapy obrazującej aprobowane rozmieszczenie i gabaryty wpływające na powierzchnię zewnętrzną (w tym wysokość). Wymaga wobec tego ustosunkowania się, czy plany zabudowy, sporządzane w toku postępowania w przedmiocie ocen (zmieszczone w Raporcie), stanowiące element opisu wariantu o określonym oznaczeniu (nr III) a zaaprobowanego do realizacji w orzeczeniu pierwszoinstancyjnym - który przywołał organ II. instancji, jako wybrany do realizacji - stanowią integralną część decyzji środowiskowej, czy też w inny wystarczająco precyzyjny sposób określono istotne z perspektywy nawietrzenia parametry przedsięwzięcia. Akceptując usytuowanie i wielkość obiektów w konkretnym wariancie (poprzez wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej) organ administracji może odwołać się do treści konkretnej mapy (zamieszczając szczegółowy opis umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację) bądź też, jak wskazano, taka mapa lub inne adekwatnie precyzyjne omówienie powinny stanowić część opisu przedsięwzięcia.
Wskazana kwestia ma istotne znaczenie również w kontekście zarzutów przywoływanych przez innego uczestnika postępowania – biorące w nim udział na prawach strony Stowarzyszenie. Podnosiło ono w przywoływanym w odwołaniu piśmie m.in., iż w świetle decyzji środowiskowej i jej uzasadnienie nie jest jasna czy inwestor na etapie uzyskania pozwolenia na budowę, bez zmian warunków niniejszej decyzji będzie mógł zrealizować obiekty o innych parametrach, rozmieszczeniu. O ile przeprowadzona ocena dotyczyła układu obiektów w określonym kształcie, a cecha ta ma istotne znaczenie dla zaaprobowania realizacji przedsięwzięcia, kluczowe znaczenie ma jak wskazano ustalenie czy z treści decyzji środowiskowej wynika, iż dotyczy ona wyłącznie inwestycji w konkretnych parametrach.
Do kwestii tej, jak i do szeregu innych zarzutów nie odniesiono się w zaskarżonej decyzji a mogą one, jak i wcześniej wskazane, mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczą kwestii przedmiotowo związanych z zakresem postępowania.
Należy do nich także zagadnienie analizy, czy na przedmiotowym terenie nie znajdują się siedliska, które winny zostać objęte ochroną w ramach sieci obszarów Natura 2000, jako wymienione w załączniku nr I do dyr. 92/043/EWG. Należy odnotować, iż przepisy określające zakres Raportu nie precyzją szczegółowo kwestii dokładności inwentaryzacji przyrodniczej. Powinna zawierać generalnie opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach). Szczegółowość inwentaryzacji winna być uzależniona od potrzeb jej prowadzenia, zgodnie z zasadą ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.) z uwzględnieniem celu prowadzenia badań – m.in. zapewnianie optymalnej ochrony zasobów przyrodniczych, w szczególności obejmowanych ochroną w ramach obszarów Natura 2000 (ocena zagrożeń i propozycja działań ochronnych – art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o ocenach). Nietrafnie wprawdzie w skardze przywołano art. 33 i 34 ustawy o ochronie przyrody, wskazane regulacje dotyczą bowiem ochrony zasobów objętych ustanowionymi już obszarami Natura 2000, a w rozpoznawanym przypadku jedynie wywodzi się istnienie stanowisk, które w myśl rozporządzenia w sprawie siedlisk przyrodniczych winny zostać objęte siecią (na rozprawie sprecyzowano, iż chodzi o łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe kod - 91E0). Jednocześnie Stowarzyszenie przywoływało w toku postępowania okoliczności, uprawdopodobniające w jego ocenie istnienie siedlisk, które winny być chronione (w tym o charakterze priorytetowym). Wywodzono to z treści innych dokumentów, w tym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania W., oraz opracowanego do jego potrzeb opracowania ekofizjograficznego, innych stosownych fragmentów Raportu, postanowienia RDOŚ z 2011 r., opracowania organizacji pozarządowej. Organ administracji zaś, jak trafnie zauważono w skardze, nie odnosi się w ogóle do tej kwestii, wskazując na brak stanowisk zwierząt objętych ochroną na innych zasadach (nie tylko przez obowiązek tworzenie obszarów sieci Natura 2000, lecz również przez kompleks regulacji dotyczących ochrony gatunkowej – art. 46-52 ustawy o ochronie przyrody). Obowiązek wykładni prawa stawionego na szczeblu krajowym - w tym art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o ocenach - w ten sposób, aby zapewnić skuteczność prawa wspólnotowego, z uwagi na potrzebę zapewnienia przez kraje członkowie realnej ochrony zasobów przyrodniczych wskazanych w załączniku nr I do dyr. 92/043/EWG (jej art. 3 – obowiązek uczestniczenia w tworzeniu sieci w celu realizacji celów ochronnych wskazanych w art. 6) wyklucza uznanie, iż wyjaśnienie ewentualnego występowania siedlisk, które winny być objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000 wykracza a priori poza zakres oceny oddziaływania na środowisko w przypadku inwestycji, które mogą prowadzić do ich bezpowrotnej degradacji, np. urbanizacja danego obszaru w kontekście prawdopodobieństwa wystąpienia takiego siedliska jak np. łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe.
Nie odniesiono się do wskazanych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Brak oceny, czy zdaniem organu administracji przestawiony materiał dowodowy pozwala ustalić, nie wstępowanie na danym terenie stosownych siedlisk, bądź na uznanie, iż pomimo ich wystąpienia realizacja inwestycji z określonych względów jest możliwa, stanowi o kolejnym naruszaniu przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy (winno to mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia) a mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
Do dalszych przypadków nie odniesienia się do istotnych kwestii podnoszonych przez Stowarzyszenie w odwołaniu (oraz przywołanym wcześniejszym piśmie i poszerzeniu argumentacji odwołania) należy zaliczyć brak ustosunkowania się do zreferowanych w części historycznej niniejszego uzasadnienia zarzutów:
- braku uwzględnienia oddziaływań skumulowanych wobec innych zrealizowanych przedsięwzięć i projektów inwestycyjnych na danym terenie; z uzasadnienia w szczególności nie wynika czy w ocenie organu analiza oddziaływań skumulowanych była prowadzona - a o ile nie - to wobec jakich okoliczności organ uznał to za zbyteczne; zadowalającym wyjaśnieniem nie może być zdawkowy passus w uzasadnieniu w rodzaju: analiza została przeprowadzona w sposób rzetelny i zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami; analogicznie kwestię nie rozważenia oddziaływań skumulowanych zasygnalizowano w odwołaniach pp. C.,
- domniemanej sprzeczności miedzy lokalizacją planowanych dróg a ochroną J.,
- uwzględnienia przy obliczeniach w Raporcie wadliwego tła zanieczyszczenia powietrza.
Wobec wskazanych wyżej wad postępowania, co do obowiązku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, przedwczesne byłoby ustalanie, czy uchybienia te prowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym wyrażanej także w prawodawstwie europejskim zasady przezorności, reguł ochrony siedlisk przyrodniczych tzn. czy doszło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji środowiskowej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest bowiem uprawniony do oceny, czy wskazane wyżej naruszanie przepisów postępowania miało pływ na wynik sprawy (a nie wyłącznie "mogło mieć"), ogólnie - w kontekście możliwości utrzymania w mocy decyzji organu I. instancji. Wymagałoby to bowiem przesądzenia na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia zasadności zarzutów odwołań, co do meritum (czy przywoływane wadliwość w istocie występują).
Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.), należy do organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, nie zajmując w ogóle stawiska w określonych istotnych dla sprawy kwestiach, wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA sygn. akt II OSK 672/10 oraz II OSK 1717/10 dostępne w CBOSA).
Brak odniesienia w rozpoznawanej sprawie do szeregu zarzutów odwołań (naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.) stanowi o zasadności zarzutu skarg pp. C., co do uchybienia zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
Bez znaczenia są podnoszone w sprawie przez Pełnomocnika inwestora argumenty. Ustanowienie planu ochrony rezerwatu "J." nie ma wpływu dla meritum niniejszej sprawy, gdzie organy orzekały w stanie prawnym przed wejściem w życie stosownego aktu. Należy podkreślić, iż wskazane zarządzenie nie zawiera żadnych bezpośrednich warunków, które musiałyby zostać uwzględnione bezpośrednio przez organy orzekające w przedmiocie pozwolenia na budowę – brak w nim treści normatywnej dotyczącej szczególnych wymagań związanych z projektem budowlanym. Bez znaczenia dla orzekania w niniejszej sprawie pozostają także ewentualne proekologiczne działania inwestora (wywodzony pozytywny wpływ inwestycji na ochronę rezerwatu – bariera izolacyjna od ulic, zamiar wydatkowania znacznych środków na ratowanie J.). Jego działalność w tym zakresie może się spotykać z pełna aprobatą. Nie zwalnia to jednak organów administracji publicznej z obowiązku stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym potrzeby określenia - w ramach stosownej procedury administracyjnej - konkretnych warunków, jakie muszą zostać zachowane przy realizacji zakładanych zamierzeń (w tym szczegółowych wymagań do projektu budowlanego). Elementem stosownej procedury administracyjnej jest dwukrotne rozpatrzenia sprawy przez organu w dwu instancjach (o ile skutecznie wniesiono środki odwoławcze).
Bezpodstawne są natomiast zarzuty skarg pp. C. dotyczące nie wskazania w decyzjach organów obu instancji wykazu stron postępowania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż obowiązek wskazany w art. 107 § 1 K.p.a. nie obejmuje sytuacji, gdy decyzje są doręczane w trybie art. 49 K.p.a. (tak wyroki NSA II OSK o sygn. akt 1166/10, WSA o sygn. akt IV SA/Wa 2319/06, 2066/09 – dostępne w CBOSA) – Sąd w obecnym składzie ten pogląd w pełni podziela. Należy odnotować również pogląd, iż uchybienie obowiązkowi wskazania stron w decyzji doręczanej przez ogłoszenie publiczne stanowi naruszenie przepisów, które jednak nie może mieć wpływu na wynik sprawy (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 1242/08 – dostępny w CBOSA).
Wypada w końcu odnotować, odnosząc się do zarzutów Stowarzyszenia, iż wskazywane przez nie dokumenty takie jak stosowne orzeczenia, komunikaty Komisji Europejskiej, opracowania odnośnie jakości raportów itp. nie stanowią dowodów w niniejszej sprawie (tzn. środków służących ustaleniu stanu faktycznego), lecz mają służyć wsparciu ogólnych wyrażanych przez Stronę poglądów. Ich pominięcie (nie odniesienie szczegółowo do nich) nie mogło mieć istotnego znaczenia w sprawie. Nie ma tez kluczowego znaczenia problem, czy przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, bowiem akt ten nie rodzi skutków prawnych, gdy chodzi o swobodę zagospodarowania terenu przez konkretnego inwestora. Istotne znaczenie w sprawie mogą mieć wyłącznie ewentualne opracowania sporządzone przez osoby o stosownych kwalifikacjach, dotyczące stanu środowiska na terenie planowanej inwestycji (np. opracowanie organizacji pozarządowych, ustalenia zawarte w opracowaniu ekofizjograficznym, gdy dokumenty te były sporządzone przez osoby o szczególnych kwalifikacjach) o ile zawarte w nich twierdzenia są faktycznie sprzeczne ze stanowiskiem autorów Raportu. W przypadku podniesienia tego rodzaju zagadnień w toku postępowania obowiązkiem organ administracji jest odniesienie się do kwestii, z jakiej przyczyny daje wiarę poglądom autorów Raportu nie zaś osobom sporządzającym inne opracowania (w kontekście lepszych metod badawczych, dezaktualizacji wcześniejszych danych, lepszych kwalifikacji autora raportu itp.).
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Orzekając w punkcie 2 i 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 wskazanej ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącym należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 1 zasądzono koszty postępowania sądowego, na które składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Orzekając w pkt. 4 uwzględniono, iż skarżąca p. T. C., jako współwłaściciel nieruchomości ze skarżącym p. P. C. nadpłaciła wpis z uwagi na treść art. 214 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania, zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło