II SA/Gl 561/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi R.M. na czynność Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu drogowego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej wpis sądowy w kwocie 200 (dwieście) złotych. Prezydent Miasta R. zaskarżoną czynnością z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, po. 908 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729), zatwierdził projekt zmiany stałej organizacji ruchu na ulicach [...] oraz [...]– oznakowanie poziome (miejsca postojowe). Skarga P.M. na powyższą czynność została odrzucona na mocy prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1248/11 z powodu jej niedopuszczalności (braku właściwości sądu administracyjnego). Niezależnie od tego Sąd uznał, że skarga w innym wypadku byłaby spóźniona, bowiem skarżący dwukrotnie wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa. Następnie pismem z dnia [...]r., które wpłynęło do Urzędu Miasta R. w tym samym dniu, R.M. jako współwłaścicielka nieruchomości położonej przy ul. [...]w R., wezwała Prezydenta Miasta R. do usunięcia naruszenia prawa w postaci niezgodności organizacji ruchu naprzeciwko bramy wjazdowej do jej posesji, uniemożliwiającej swobodny wjazd i wyjazd z posesji, zwłaszcza służb ratowniczych, co dokumentują dołączone zdjęcia. Do pisma dołączono zdjęcia opatrzone datą [...]r., oraz pełnomocnictwo z dnia [...]r. w sprawie administracyjnej. W odpowiedzi na wezwanie Prezydent Miasta R. pismem z dnia [...]r., doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu [...]r. poinformował, że organizacja ruchu jest zgodna z prawem i pozostanie bez zmian, co stwierdzono po wielokrotnej analizie sprawy. Przedmiotowy pas postojowy o szerokości 2,00 m, został bowiem wyznaczony kilka metrów przed zjazdem do posesji nr [...] (jadąc od ul. [...]), a zatem w ocenie organu, nie może być mowy o utrudnianiu wjazdu lub wyjazdu z bramy, zaś szerokość jezdni pozostałej dla ruchu pojazdów wynosi 4,00 m (przy szerokości całej jezdni wynoszącej 6,00 m). Nadto, organ wyjaśnił, że ulica [...] objęta jest strefą zamieszkania, w której należy przestrzegać szczególnych zasad ruchu drogowego, stąd wyznaczenie pasów postojowych nastąpiło w interesie mieszkańców, którzy występowali w tej sprawie poprzez Radę Dzielnicy. W tym stanie rzeczy R.M. w dniu [...]r. wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia, że zatwierdzenie organizacji ruchu zostało dokonane przez Prezydenta Miasta R. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżąca ponowiła dotychczasowe zarzuty i argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Nadto, skarżąca podniosła, że poprzez usytuowanie spornego miejsca postojowego uszczuplone zostały jej uprawnienia właścicielskie, gdyż ograniczono korzystanie z jej nieruchomości w sposób gwarantowany przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, bądź oddalenie jako nieuzasadnionej, domagając się nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Organ podniósł, że zarzuty skarżącej są niemal identyczne jak w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 1248/11. Nadto, skarga jest spóźniona, gdyż skarżąca musiała wiedzieć o zatwierdzeniu organizacji ruchu przed dniem [...]r. Wreszcie, wbrew zarzutom skargi, czynność ta jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z treścią odpowiedzi na skargę, w piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej podał, że informację o zatwierdzeniu organizacji ruchu skarżąca mogła powziąć dopiero w dniu [...]r. po otrzymaniu odpisu pisma Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę akcentując, że z powodu przyjętej organizacji ruchu skarżąca doznaje znacznych utrudnień, jeśli chodzi o możliwość swobodnego wjazdu na teren posesji. Pełnomocnik organu dodatkowo podkreślił, że skarżąca niewątpliwie wiedziała o sprawie, którą w 2011 r. toczył jej mąż P. M., a tym samym nie do zaakceptowania jest podanie w piśmie z dnia [...]r. daty [...]tegoż roku jako daty powzięcia przez skarżącą wiadomości o organizacji ruchu. Na postawione pytanie skarżąca R.M. oświadczyła, iż adwokatowi R. S. nie zlecała żadnej innej sprawy, oprócz obecnie prowadzonej, a tym samym tej sprawy dotyczy udzielone mu w dniu 26 stycznia 2012 r. pełnomocnictwo. Nadto podała, że o kwestionowanej organizacji ruchu wie odkąd z tut. Sądu mąż otrzymał informację o spóźnieniu terminu w sprawie wniesionej przez P.M. skargi. Podniosła też, że wbrew twierdzeniom organu, szerokość ulicy przy wjeździe do jej posesji nie wynosi 4 m, a 3, 86 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił poglądu, że czynność w postaci zatwierdzenia organizacji ruchu, podejmowana przez zarządcę drogi w trybie art. 10 ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wyżej powołanej, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W tym jednak wypadku zarządca drogi nie działa jako organ jednostki samorządu terytorialnego. Zatem zatwierdzenie organizacji ruchu nie stanowi aktu prawa miejscowego, ani też innego aktu z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Stąd też tryb wnoszenia skargi w niniejszej sprawie nie jest uregulowany przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jak podano w skardze. Zaskarżona czynność Prezydenta Miasta R. mieści się bowiem w katalogu spraw z art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest to czynność materialno-techniczna, mająca charakter publicznoprawny, władczy i odnoszący się do uprawnień lub obowiązków konkretnych osób, aczkolwiek nosi również cechy aktu generalnego (vide: m.in. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2003/10). Stąd też tryb wnoszenia skargi w takich sprawach reguluje przepis art. 52 § 2 cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W takim wypadku terminy do wniesienia skargi przewiduje przepis art. 53 § 2 ustawy, które są różne zależnie od reakcji organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku udzielania odpowiedzi, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia skarżącemu, a w przypadku milczenia organu – termin ten wynosi 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Regulacja ta oznacza, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewiduje dwa terminy w przypadku skarg na akty lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 i 4a: 1) termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3), 2) termin do wniesienia skargi (art. 53 § 2). Jak wyjaśniono w orzecznictwie, podmiotem uprawnionym do badania czy spełniono warunek z art. 52 ustawy, jest wyłącznie sąd administracyjny (postanowienie NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 969/08). Tymczasem w niniejszej sprawie mając na uwadze oświadczenie skarżącej R. M., złożone w toku rozprawy sądowej nie może budzić wątpliwości, że skarżąca uchybiła 14-dniowemu terminowi do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotem skargi nie jest bowiem odpowiedź organu na pismo skarżącej z dnia [...] r., doręczone jej pełnomocnikowi w dniu [...]r. Jest oczywiste, że wnosząc wezwanie skarżąca wiedziała o zatwierdzeniu przez Prezydenta Miasta R. spornej organizacji ruchu, gdyż pismo jej pełnomocnika z dnia [...]r. wskazuje datę podjęcia tej czynności (24 sierpnia 2009 r.). Do wezwania dołączono też pełnomocnictwo, opatrzone datą [...] r. jako udzielone w sprawie administracyjnej. Skarżąca w toku rozprawy sądowej wyjaśniła, że pełnomocnictwo to dotyczyło prowadzenia tylko niniejszej sprawy i przyznała, że wiedziała o kwestionowanej organizacji ruchu odkąd jej mąż P. M. otrzymał z sądu informację o spóźnieniu terminu w sprawie przez niego wniesionej. Jak zaś wynika z akt tut. Sądu sygn. akt IV SA/Gl 1248/11, skarga P.M. na przedmiotową czynność Prezydenta Miasta R. została odrzucona na mocy postanowienia z dnia 28 października 2011 r. Zdaniem Sądu administracyjnego, treść złożonego przez skarżącą oświadczenia w powiązaniu z datą udzielonego pełnomocnictwa do prowadzenia niniejszej sprawy, jednoznacznie wskazuje, że skarżąca najpóźniej w dniu [...]r. wiedziała o podjęciu zaskarżonej czynności w sprawie organizacji ruchu drogowego. Stąd też 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wynikający z art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upłynął w dniu [...]r. Tymczasem wezwanie to wniesiono dopiero w dniu [...]r. Skoro organ administracji nie jest uprawniony do badania przesłanek z art. 52 ustawy, bez znaczenia jest data doręczenia pełnomocnikowi skarżącej odpowiedzi na wezwanie, udzielonej pismem z dnia [...]r. Dochowanie terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 2 ustawy, nie przesądza jeszcze kwestii dopuszczalności skargi, której wymogiem ustawowym jest spełnienie przesłanki z art. 52 § 3, również obwarowanej terminem jako warunkiem formalnym skargi. Wskazać też przyjdzie, że termin z art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter procesowy i jako taki podlega przywróceniu przez organ administracji. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt IFPS5/10, ONSA i WSA 2011/3/50). Jednakże pismo z dnia [...]r., wniesione przez fachowego pełnomocnika nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na brak winy strony. Wydaje się przy tym, że wniesienie skargi było próbą odwrócenia skutków prawomocnego postanowienia tut. Sądu w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 1248/11, odrzucającego skargę P.M., męża skarżącej. Jednak podjęte działania są bezskuteczne wobec wymogu złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie ustawowym. W konsekwencji, skarga jako wniesiona z uchybieniem wymogu z art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy. Orzeczenie o zwrocie wpisu sądowego w kwocie 200 zł, oparto na przepisie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy. Odnosząc się zaś do wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wskazać przyjdzie na brak podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w tej kwestii w świetle art. 200 i art. 209 ustawy. O kosztach postępowania sąd administracyjny orzeka wyłącznie w orzeczeniu uwzględniającym skargę i to jedynie na rzecz skarżącego. mw