II SA/Wr 405/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-10-30

Skład orzekający: Alicja Palus, Ireneusz Dukiel, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne posiada legitymację prawną do zaskarżenia uchwały rady gminy odmawiającej zatwierdzenia taryf, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykaże naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie posiada legitymacji do zaskarżenia uchwały rady gminy odmawiającej zatwierdzenia taryf na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykaże, że uchwała ta narusza jego indywidualny, prawnie gwarantowany interes prawny lub uprawnienie. Samo naruszenie interesu faktycznego lub potencjalna niezgodność uchwały z prawem nie są wystarczające do uwzględnienia skargi w tym trybie.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Kowarach podjęła uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, przedłożonych przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o., z powodu rzekomego błędu formalnego dotyczącego okresu ich obowiązywania. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając uchwale niezgodność z prawem i naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. WSA oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem koniecznym do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi K. S. W. i K.sp. z o.o. w B. na uchwałę Rady Miejskiej w Kowarach z dnia 10 listopada 2011 r. nr XIX/117/11 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary oddala skargę. Uchwałę z dnia 10 listopada 2011 r. Nr XIX/117/11 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) Rada Miejska w Kowarach odmówiła zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary przedłożonych przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. na okres od 10 grudnia 2011 roku do 9 grudnia 2012 roku w następującej wysokości: 1) taryfa za wodę dla wszystkich odbiorców usług: 5,92 zł/m3 (netto), 6,39 zł/m3 (brutto); 2) taryfa za ścieki dla wszystkich odbiorców usług: 15,09 zł/m3 (netto), 16,30 zł/m3 (brutto) z powodu ich niezgodności z przepisami. W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska w Kowarach podała m.in., że po przeprowadzeniu – zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 powołanej wcześniej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – czynności kontrolnych taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków przedstawionych przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w dniu 28 września 2011 r. organ uchwałodawczy ustalił, że dokonano przyjęcia nieprawidłowych danych dotyczących okresu ich obowiązywania. W ocenie organu wniosek o zatwierdzenie taryf, przedłożony przez Spółkę, zawiera błąd formalny, ponieważ za okres obowiązywania przyjęto termin od 10 grudnia 2011 r. do 9 grudnia 2012 r. Rada wskazała jednocześnie w uzasadnieniu, że termin obowiązywania przedstawionych do zatwierdzenia taryf powinien być liczony od dnia 11 grudnia 2011 r., na co wskazuje także – zdaniem Rady – Wojewoda Dolnośląski działający jako organ nadzoru, w piśmie z dnia 6 września 2011 r. Na opisaną powyżej uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika. W skardze pełnomocnik Spółki – powołując się na przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 101 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy o samorządzie gminnym – zarzucił zaskarżonej uchwale niezgodność z prawem, wynikającą z naruszenia: art. 24 ust. 5a w związku z art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; art. 24 ust. 8 w związku z art. 24 ust. 4 tej ustawy i art. 24 ust. 10 w związku z art. 24 ust. 1 wskazywanej ustawy. Odwołując się do tych zarzutów pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W szczegółowym uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki wskazał, że przedłożony przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z o.o. wniosek taryfowy został w dniu 26 października 2011 r. na podstawie art. 24 ust. 2 i ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków pozytywnie zweryfikowany przez Burmistrza Kowar, który przedstawił Radzie Miejskiej w Kowarach projekt uchwały o zatwierdzenie zgłoszonych taryf na dostarczenie wody i odprowadzanie ścieków wraz z uzasadnieniem, co zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki oznacza, że Burmistrz uznał, że taryfa została sporządzona zgodnie z przepisami prawa oraz celowe jest ponoszenie kosztów wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Następnie wskazano w uzasadnieniu skargi, że Rada Miejska w Kowarach nie dokonała sprawdzenia taryfy pod względem ich zgodności z przepisami ustawy i przepisami rozporządzenia ani weryfikacji pod względem ich kompletności. Ponadto w uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej zwrócił uwagę na blankietowy charakter normy zawartej w art. 24 ust. 5 powoływanej poprzednio ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i wyjaśnił, że powołanie się przy odmowie zatwierdzenia taryf, tylko na ten przepis, nie może być uznane za wystarczające. Podstawę dla podjęcia takiej uchwały stanowi nie tylko wskazana norma prawna, ale również inny przepis lub przepisy prawa materialnego, których naruszenie świadczyłoby o sporządzeniu taryf niezgodnie z prawem. Odmowa zatwierdzenia taryfy nie może być oparta wyłącznie na subiektywnej ocenie okresu obowiązywania taryfy lub na samym przekonaniu, że okres ten został określony błędnie - wymaga natomiast wykazania jej nielegalności. Kwestionując konkretne ustalenia taryf, czy też ustalenia faktyczne w oparciu o które zostały one sporządzone. Rada powinna wykazać, który przepis prawa zostały naruszony i precyzyjnie wskazać na czym owo naruszanie polega. Tylko wówczas możliwie jest dokonanie kontroli legalności uchwały. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie wskazano jednak konkretnych przepisów, które zostałyby naruszone przy sporządzaniu taryf a przedstawione argumenty wskazują, te podstawą odmowy były inne okoliczności niż legalność taryf. Brak jest natomiast argumentów pozwalających na stwierdzenie faktu sporządzenia taryf niezgodnie z przepisami. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał ponadto, że w dniu 8 listopada 2011 r. – po opublikowaniu na stronie internetowej BIP Miasta Kowary projektu uchwały o odmowie zatwierdzenia przedmiotowych taryf wraz z uzasadnieniem – Spółka wystąpiła z autopoprawką do właściwego wniosku taryfowego, a autopoprawka została pozytywnie zweryfikowana przez Burmistrza Miasta Kowary. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżącej Spółki podjął polemikę z twierdzeniami organu o nieprawidłowym określeniu okresu obowiązywania wnioskowanych taryf oraz ze stanowiskiem Wojewody Dolnośląskiego przedstawionym w piśmie z dnia 12 grudnia 2011 r. skierowanym do Prezesa Zarządu K. Systemu Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o., a dotyczącym terminów przełożenia przez organ wykonawczy gminy uchwał i zarządzeń organowi nadzoru oraz sposobu obliczenia terminów obowiązywania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w trybie art. 24 ust. 5a powoływanej wcześniej ustawy. Jak wskazał w uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej Spółki bezspornym jest, że przedmiotowa uchwała podjęta została w dniu 10 listopada 2011 r., zatem ustawowy termin do doręczenia jej organowi nadzoru upłynął w dniu 17 listopada 2011 r., a w związku z tym – zdaniem autora skargi – od dnia 18 listopada 2011 r. rozpoczął swój bieg termin 30 dni na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego. Dalsze wyliczenia uprawniają do stwierdzenia, że przedstawiony w przedmiotowym wniosku terminu obowiązywania taryf jest prawidłowy. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił przy tym, że Spółka nie była informowana o dacie doręczenia podjętej uchwały właściwemu organowi nadzoru. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki w okolicznościach istniejących w sprawie i w związku z treścią art. 24 ust. 8 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków przedłożoną po upływie okresu weryfikacji autopoprawkę należy potraktować jako wniosek taryfowy. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 20 czerwca 2012 r. pełnomocnik Rady Miejskiej w Kowarach wniosła o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik organu podała m.in., że zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. W razie stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały o zatwierdzeniu taryf albo niestwierdzenia nieważności uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, czas obowiązywania dotychczasowych taryf przedłuża się o 90 dni od dnia doręczenia przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu rozstrzygnięcia nadzorczego, a przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie (art. 24 ust. 5a w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy). Jednocześnie pełnomocnik Rady Miejskiej wskazała, że po podjęciu przez Radę uchwały nr XIV/94/11 z dnia 4 sierpnia 2011 r. w sprawie odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary (poprzedniej uchwały podjętej w ww. zakresie), K. System Wodociągów i Kanalizacji spółka z o.o. w B. złożyła kolejny wniosek taryfowy z dnia 30 września 2011 r. W powyższym wniosku taryfowym za okres obowiązywania taryf przyjęto termin począwszy od dnia 10 grudnia 2011 r., do dnia 9 grudnia 2012 r. Zdaniem Rady Miejskiej w Kowarach termin ten został obliczony niewłaściwie, gdyż powinien rozpoczynać się od dnia 11 grudnia 2011 r., a kończyć w dniu 10 grudnia 2012 r. Zdaniem pełnomocnika Rady należy zaznaczyć, iż uchwała Rady Miejskiej w Kowarach Nr XIV/94/11 w sprawie odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary wpłynęła do organu nadzoru, tj. do Wojewody Dolnośląskiego w dniu 12 sierpnia 2011 r., tak więc z dniem 11 września 2011 r., upłynął dla organu nadzoru trzydziestodniowy termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, którym organ nadzoru mógłby stwierdzić nieważność uchwały Nr XIV/94/11 z dnia 4 sierpnia 2011 r. Organ nadzoru nie stwierdził w ustawowym terminie nieważności rzeczonej uchwały. Zatem od dnia następnego, a wiec począwszy od dnia 12 września 2011 r. należy liczyć 90 - dniowy termin przedłużenia obowiązywania dotychczasowych taryf. Stąd też należy wskazać, iż dotychczasowe taryfy obowiązywały do dnia 10 grudnia 2011 r., a termin obowiązywania nowych taryf powinien być liczony od dnia 11 grudnia 2011 r. do dnia 10 grudnia 2012 r., co powoduje, że przedstawiony we wniosku okres od dnia 10 grudnia 2011 r. do dnia 9 grudnia 2012 r. należy uznać za nieprawidłowy. Następnie pełnomocnik Rady Miejskiej w Kowarach wyjaśniła, że wprawdzie przedsiębiorstwo – tj. K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w B.w dniu 8 listopada 2011 r. złożyła autopoprawkę do swojego wniosku taryfowego z dnia 30 września 2011 r. określając prawidłowo termin obowiązywania wnioskowanych taryf, ale pismo zawierające autopoprawkę do uprzednio zgłoszonego wniosku taryfowego wpłynęło do Rady Miejskiej w Kowarach na jeden dzień przed planowaną sesją i Rada nie miała możliwości zweryfikowania powyższej autopoprawki. W związku z powyższym Rada Miejska głosowała nad wnioskiem o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary w brzmieniu pierwotnym, (z uwzględnieniem terminu liczonego począwszy od dnia 10 grudnia 2011 r., do dnia 9 grudnia 2012 r.). W wyniku przeprowadzonego głosowania Rada Miejska w Kowarach jednogłośnie podjęła uchwałę Nr XIX/117/11 z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary, przedstawiając motywy w uzasadnieniu. Dodatkowo pełnomocnik Rady Miejskiej wyjaśniła, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie. Powyższy termin w założeniu ustawodawcy ma zapewnić możliwość zweryfikowania zaproponowanych przez przedsiębiorstwo wodociągowe taryf pod względem ich zgodności z przepisami prawa, jak również pod względem celowości ustalonych kosztów. Autopoprawkę zgłoszono na 2 dni przed planowaną sesją, i nie było obiektywnych możliwości jej zweryfikowania i zmiany przygotowanych projektów uchwał. Wskazała również, iż przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, nie przewidują możliwości zmiany zgłoszonego wniosku w tak krótkim odstępie czasu, a wniosek taryfowy powinien być złożony w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie (w brzmieniu podlegającym głosowaniu przez Radę Miejską). Z tych względów – jak wyjaśniła pełnomocnik – Rada Miejska w Kowarach głosowała nad uprzednio sporządzonym projektem uchwały dotyczącym wniosku taryfowego zgłoszonego przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w B., który został przyjęty jednogłośnie, w związku z czym projekt uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta Kowary został zdjęty z porządku obrad a wniosek formalny w tym zakresie został przyjęty przez radnych jednogłośnie. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 10 października 2012 r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że popiera skargę i wnosi o jej uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzedzające niniejszą skargę, skierowane przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w B. zostało doręczone Radzie Miejskiej w Kowarach w dniu 20 marca 2012 r., a Rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Uchwała należąca do tej kategorii aktów była przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie. Aktem tym Rada Miejska w Kowarach odmówiła zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miasta Kowary przedłożonych przez K. System Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z o.o. w B. na okres od 10 grudnia 2011 r. do 9 grudnia 2012 r. Zważyć przede wszystkim należy, że zaskarżenie tej uchwały przez przedsiębiorstwo wnioskujące o zatwierdzenie taryf możliwe było w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wcześniej powoływanej. Zgodnie z jego treścią każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W warunkach przywołanej regulacji Sąd był zobligowany przede wszystkim do ustalenia, czy skarga spełnia wymagania formalne tzn. czy została wniesiona w terminie, czy jej wniesienie poprzedzone było bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz czy zaskarżony akt należy do sfery administracji publicznej. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżenie kwestionowanej uchwały nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu, a działający imieniem skarżącego pełnomocnik przed dokonaniem tej czynności pismem z dnia 19 marca 2012 r. oznaczonym jako "Wezwanie do usunięcia niezgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Kowarach Nr XIX/117/11 z dnia 10 listopada 2011 r." wezwał - bezskutecznie - Radę Miejską w Kowarach do usunięcia naruszenia prawa. Nie może też budzić wątpliwości – wobec przedmiotu normowanego uchwałą, że zaskarżony akt należy do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Istotę tak kwalifikowanego aktu wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 października 1996r. wskazując, że "pojęcie: sprawa z zakresu administracji publicznej ma charakter materialnoprawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy, rozstrzygane w drodze uchwały. Istotnym kryterium uznania uchwały organu gminy za uchwałę podjętą w sprawach z zakresu administracji publicznej jest przynależność norm prawnych stanowiących podstawę jej wydania do norm prawa administracyjnego (publicznego) i wynikający z tej normy charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały" (sygn. akt III ARN 45/96, OSNAPiUS/997, Nr 8, poz. 125). Spełnienie wymogów formalnych skutkowało obowiązkiem Sądu dokonania oceny legitymacji skarżącej Spółki do zaskarżenia powołanej uchwały. Należy zatem zwrócić uwagę, że konstrukcja przywołanego poprzednio przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w istotny sposób rzutuje na legitymację skarżącego. Odmiennie niż w przypadku legitymacji procesowej, określonej w art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez posiadanie interesu prawnego, uprawnionym do wniesienia skargi w trybie wskazywanego powyżej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone /np. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 47/04, ONSA i NSA 2005/1/2/. Przymiot strony w postępowaniu zmierzającym do oceny legalności uchwały lub zarządzenia, o których mowa w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym kształtowany jest zatem na szczególnych zasadach. Ocena taka może być dokonana po stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i w zależności od jego rodzaju skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Uwzględnienie skargi wniesionej w trybie omawianego przepisu uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Wprowadzone przez ustawodawcę w hipotezie omawianego przepisu pojęcie "interesu prawnego" w nauce prawa odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego lub procesowego, a zaskarżonym aktem. Wskazuje się przy tym na konkretny, aktualny i indywidualny interes prawny /por. Wielka encyklopedia prawa pod red. E. Smoktunowicz/. Z kolei przez uprawnienie rozumiany jest sposób, w jaki norma prawna wyznacza zachowanie adresata normy; w przeciwieństwie do obowiązku oznacza możliwość wyboru określonego zachowania. Uprawnienie zatem to prawem przyznana "możność działania", /np. P. Chmielnicki w : Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2004/. W literaturze przedmiotu powszechnie akceptowany jest też pogląd, że pojęcie interesu prawnego obejmuje także posiadanie uprawnienia, a odrębne traktowanie tych pojęć byłoby błędne /np. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999/. Istotne przy tym jest, że źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna /akt normatywny/ albo jednostkowa i konkretna /decyzja stosowania prawa/, a do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszenia. W związku z tym w skardze należy wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia w dacie wniesienia skargi, a nie przyszłości, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Interes prawny skarżącego wskazany w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. W ocenie Sądu należy też zwrócić uwagę na dodatkowy aspekt legitymacji skargowej związany z czynnością podejmowaną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazany przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003r. /sygn. akt III RN 42/02/; OSNP 2004/7/114/, w którego treści Sąd ten stwierdził, że "Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną / a nie wyłącznie faktyczną/ sytuacją a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza /czyli pozbawia lub ogranicza/ właśnie jego interes prawny lub uprawnienia albo jako indywidualnego podmiotu, albo też jako członka określonej wspólnoty samorządowej ...". Zważyć też należy, że skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis /skargi powszechnej/ i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia /por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r, sygn. akt OSK 1437/2004, Wokanda 2005r. Nr 7-8/. Przyjmując taką ocenę Sąd w składzie orzekającym podzielił poglądy nauki i judykatury co do istoty legitymacji procesowej konstruowanej na podstawie kryteriów wymaganych art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powyżej przywołane. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, w którym Sąd przyjął, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia. Zatem zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było zbadanie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostało naruszone zaskarżoną uchwałą w przedstawiony wyżej sposób. Istotne jest przy tym, że pojęcie "interes prawny" i "uprawnienie" - nie zostało normatywnie dookreślone. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest jednak pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że kryterium "interesu prawnego" w postępowaniu administracyjnym czy w sprawie sądowoadministracyjnej rozumieć należy w ten sposób, że akt organu administracji musi dotyczyć własnego, indywidualnego i wynikającego z konkretnego przepisu prawa administracyjnego interesu. Skoro zatem w myśl cyt. wyżej art. 101 ust. 1 w/w ustawy o samorządzie gminnym, skarżącym może być każdy kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, to oznacza to tyle, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" /a nie wyłącznie faktyczną/ sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, związek polegający na tym, że uchwała ta narusza, czyli pozbawia lub ogranicza właśnie jego interes prawny lub uprawnienie. Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, iż akt stosowania tej normy /np. decyzja administracyjna lub uchwała organu gminy/ może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego /por.A.Kisielewicz – "Skarga na akt organu gminy w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym w świetle orzecznictwa sądowego", Samorząd Terytorialny z 2003r., Nr 10/. W niniejszej sprawie, podmiot skarżący obowiązany był zatem wykazać, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia jego interesu prawnego albo uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem a jego własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego takiego naruszenia nie można się dopatrzyć. Skarżący nie przedstawił takiego rodzaju argumentu (okoliczności), który mógłby świadczyć o tym, że zaskarżona przez niego uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie, a zatem skarżący nie spełnił przesłanki, która uprawniałaby jego do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wcześniej powoływanej. Odwołać się w tym miejscu należy także do orzecznictwa, zgodnie z którym – o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust.1 omawianej ustawy nie decyduje uszczerbek czy szkoda w znaczeniu ekonomicznym, lecz rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego. /por. wyrok NSA z 29 czerwca 2009r., sygn. akt II OSK 251/09/. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego argumentacja wskazywać mogłaby jedynie na możliwość naruszenia interesu faktycznego, który jednakże nie został uwzględniony w cyt. wyżej przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Istotne przy tym jest, że konsekwencją odmowy zatwierdzenia taryf przez radę gminy w sposób nienaruszający prawa jest – zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5 a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – przedłużenie czasu obowiązywania dotychczasowych taryf w sposób w tym przepisie określony oraz powinność podjęcia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne czynności, o których mowa w przepisie art. 24 ust. 2 wskazanej powyżej ustawy. Brak legitymacji po stronie skarżącej Spółki do wniesienia skargi na opisaną wyżej uchwałę Rady Miejskiej w Kowarach z dnia 10 listopada 2011 r. Nr XIX/117/11 w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miasta Kowary w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, oznacza brak podstaw do żądania od sądu administracyjnego kontroli legalności zaskarżonej uchwały organu gminy. (W tym miejscu Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego w Komentarzu do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dotyczącego dysponowania przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne interesem prawnym, a poprzez to legitymacją do samodzielnego zaskarżania w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwały rady gminy o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków. Stwierdzenie komentatora w tej kwestii nie zostało opatrzone żadną argumentacją, ani wywodem prawnym.) Sytuacja ta powoduje, że sąd nie był uprawniony do badania merytorycznych zarzutów skargi, a także dokonywania oceny celowości, czy też słuszności działania organów gminy. Powołać się w tym miejscu należy na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie choćby w wyroku z dnia 29 czerwca 2011r., sygn.akt II OSK 618/11 Sąd przyjął, że;, cyt. "... dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Jest to jednak dopiero uznanie, że skarżący posiada legitymacje do wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g., co nie przesądza jeszcze o uwzględnieniu skargi. Natomiast "obowiązek uwzględnienia skargi powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05, Lex nr 194894). Tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. H.B.30.11.2012r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło