VIII SA/Wa 493/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-19
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności decyzji), może orzekać w tym samym składzie, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że udział członka organu kolegialnego, który brał udział w wydaniu decyzji administracyjnej, w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa. Taka sytuacja jest sprzeczna z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi wyłączenia organu i pracownika od udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji SKO, która z kolei utrzymała w mocy decyzję Starosty o rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów. Syndyk podnosił, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, m.in. poprzez zastosowanie niewłaściwej ustawy (o ochronie gruntów rolnych i leśnych zamiast prawa ochrony środowiska) oraz przez to, że obowiązek rekultywacji nałożono na niewłaściwy podmiot. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego, stwierdzając naruszenie prawa polegające na udziale tych samych członków SKO w wydaniu decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym, którzy brali udział w wydaniu poprzednich decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Dorota Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" Spółka Akcyjna w upadłości z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...]"[...]" Spółka Akcyjna w upadłości z siedzibą w P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. - (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) (dalej "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku syndyka Zakładów [...] "[...]" S. A. w upadłości z siedzibą w P. (dalej: "skarżący") z dnia [...] lipca 2011 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009r. znak: [...], wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. o odmowie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2006r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty R. w sprawie rekultywacji gruntów po zakładowym składowisku odpadów ZTS "[...]" S.A. w upadłości z siedzibą w P. - orzekło o utrzymaniu w mocy wyżej opisanej decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...].
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku znak [...] Starosta R. działając na podstawie art. 20 ust. 1, 3, 4 i 6, art. 22 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 3, ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 121, poz. 1266), art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Zakładu [...] "[...]" w P. Spółka Akcyjna w upadłości w sprawie wydania decyzji o ustaleniu kierunku rekultywacji terenu po byłym zakładowym składowisku odpadów, zobowiązał Zakłady [...] "[...]" w P. Spółkę Akcyjną w upadłości do rekultywacji gruntów po byłym zakładowym składowisku odpadów w miejscowości P., stanowiących część działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o powierzchni [...] ha, ustalił zadrzewieniowy kierunek rekultywacji zgodnie z przedłożonym projektem technicznego zamknięcia i rekultywacji zakładowego składowiska odpadów ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P., wskazując, iż rekultywację należy prowadzić zgodnie z opracowanym projektem oraz zobowiązał ZTS "[...]" w upadłości w P. do poinformowania organu wydającego niniejszą decyzję o rozpoczęciu prac rekultywacyjnych i zakończeniu rekultywacji.
Odwołanie od tej decyzji złożył syndyk ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P. wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w dacie wystąpienia do Oddziału Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego o wydanie zgody na zamknięcie składowiska oraz decyzji na rekultywację, ZTS "[...]" był właścicielem działki [...] o pow. [...] ha. W dniu [...] lutego 2005 roku upadłe przedsiębiorstwo zostało w całości sprzedane Gminie Miasto P.. Z tego względu w konkluzji odwołania skarżący podniósł, iż decyzja z dnia [...] lutego 2006 roku została wydana z obrazą prawa, bowiem zobowiązuje i wyznacza kierunek rekultywacji dla byłego, a nie aktualnego właściciela.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w składzie M. B., M. Z. i W. M. decyzją z dnia [...] marca 2006 roku znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Syndyka Zakładów [...] "[...]" Spółka Akcyjna w upadłości z siedzibą w P. od decyzji Starosty R. znak [...] z dnia [...] lutego 2006 roku w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów Zakładów [...] "[...]" Spółka Akcyjna w upadłości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów obowiązana jest do ich rekultywacji na własny koszt. Wskazano, iż ustawa odrębnie określa pojęcie osoba i właściciel. Osobą w rozumieniu tej ustawy jest osoba fizyczna lub prawna, albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Tym samym obowiązki rekultywacji nie zostały uzależnione od tytułu prawnego.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2008 roku syndyk ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] marca 2006 roku. Skarżący jako podstawę wniosku wskazał art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 i 30 § 4 k.p.a. podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] lutego 2006 roku w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów ZTS "[...]" S.A. w upadłości, podczas gdy ze względu na rażące naruszenie prawa przez decyzję z dnia [...] lutego 2006 roku powinno tę decyzję uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. Rażącego naruszenia prawa skarżący dopatrzył się w tym, że decyzja z dnia [...] lutego 2006 roku pomija w swoim rozstrzygnięciu treść art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych, narusza art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku, narusza art. 30 § 4 k.p.a. przez pominięcie Gminy Miasto P.– nabywcy składowiska odpadów, narusza art. 20 ust.1 i 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 552 ustawy kodeks cywilny.
We wniosku tym skarżący podniósł także, iż rozpoznając odwołanie od decyzji Starosty R. z [...] lutego 2006 roku i wydając decyzję z dnia [...] marca 2006 roku Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] lutego 2006 roku mimo, iż została dotknięta licznymi wadami proceduralnymi i naruszeniem prawa materialnego wskazanymi wyżej oraz rozpatrzyło tylko argument w nim podniesiony, to jest zarzut rekultywacji gruntu w sytuacji gdy przedsiębiorstwo wraz z wchodzącym w jego skład zakładowym wysypiskiem zostało sprzedane, zamiast ponownie rozpoznać sprawę niezależnie od zarzutów odwoławczych.
Decyzją z dnia [...]6 czerwca 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w składzie: J. G., D. K. i K. M. nie podzieliło zarzutów wniosku i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...] marca 2006 roku znak: [...], o której mowa wyżej.
Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podtrzymało dotychczasową argumentację i stanowisko, że zobowiązanym do rekultywacji gruntu jest podmiot eksploatujący składowisko w czasie, gdy było ono czynne. Wskazało też, że chociaż decyzja Starosty z dnia [...] lutego 2006 roku, nie określała stopnia degradacji gruntów przeznaczonych do rekultywacji, terminu jej wykonania oraz zapadła w oparciu o opinię Burmistrza wydaną w formie zwykłego pisma zamiast w formie postanowienia, nie można tego uznać za "rażące naruszenie prawa", gdyż nieprawidłowości te nie spowodowały wydania decyzji o treści pozostającej w sprzeczności ze stanem prawnym i przepisami stanowiącymi podstawę prawną decyzji. Zdaniem Kolegium nie naruszono również przepisu art. 20 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani art. 30 § 4 k.p.a. Fakt przeniesienia własności gruntów podlegających rekultywacji na rzecz Gminy Miasta P., dotyczy bowiem przeniesienia prawa użytkowania, a nie obowiązku rekultywacji tegoż gruntu.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2011 roku Syndyk ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji SKO w R. z dnia [...] czerwca 2009r. znak: [...]. Skarżący zarzucił, iż Kolegium nie badało i nie rozpatrywało czy w sprawie istnieją inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2006r. znak: [...]. Podniósł także, iż został naruszony art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ SKO winno było stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] marca 2006r. z uwagi na wydanie jej na podstawie ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, podczas gdy w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska - w szczególności art. 81 i 102 tej ustawy. W tych okolicznościach w ocenie skarżącego decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 roku zapadła bez podstawy prawnej.
Decyzją z [...] czerwca 2011 roku znak: [...] SKO w R. w składzie B. M., M. B. i A. A. N. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2009r. znak: [...].
Kolegium wskazało, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej występuje wtedy, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu upoważniającego organ administracji państwowej do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego, że art.158 § 1 k.p.a. przewiduje wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nie można mówić, że decyzja Kolegium z [...] czerwca 2009r. została wydana bez podstawy prawnej.
Odnosząc się do zarzutu nie zbadania przez SKO wszystkich przesłanek wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. z ograniczeniem się do zbadania jedynie przesłanki wskazanej we wniosku, SKO uznało, że przepis art.156 § 1 k.p.a. nie stanowi, że organ nadzoru działając na wniosek strony jest obowiązany badać decyzję w odniesieniu do wszystkich przesłanek w nim wymienionych. Z tego względu brak jest podstaw do uznania, że nie zbadanie przez organ nadzoru wszystkich przesłanek wskazanych w art.156 § 1 k.p.a. nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
W dniu [...] lipca 2011 roku syndyk ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 roku. Wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2011 roku znak [...] i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku znak [...].
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż decyzje: Starosty R. z dnia [...] lutego 2006 roku, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2006 roku i z dnia [...] czerwca 2009 roku zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych, podczas gdy z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę R. wynika, iż na nieruchomości nr ewid. [...] podlegającej rekultywacji są grunty przemysłowe, przy czym składowisko odpadów, którego dotyczą decyzje jest położone na gruntach przemysłowych. Odpowiedzialność za zanieczyszczenie gruntów przemysłowych, w tym obowiązek rekultywacji gruntu normuje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z tą ustawą obowiązek rekultywacji obciąża władającego gruntem – to jest w niniejszej sprawie Gminę Miasto P.. Skarżący powołał się jednocześnie na wydanie przez Starostę R. decyzji z dnia [...] lipca 2005 roku znak [...], którą nakazano skarżącemu zamknięcie składowiska odpadów i jego rekultywację, a jako podstawę prawną wskazano ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach ( Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2011 roku znak [...]. Kolegium orzekało tu w składzie: M. Z., D. K. i M. K..
Kolegium nie podzieliło argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniosło, iż bezspornym jest, że pierwsza decyzja wydana w związku z zamknięciem składowiska odpadów to decyzja Starosty R. z [...] lipca 2005r., wyrażająca zgodę na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego na terenie Zakładów [...[ "[...]" S.A. w upadłości w P.. Decyzja wydana została na podstawie art. 54 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 27 kwietnia 2001r. o odpadach i określała techniczny sposób zamknięcia składowiska, harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska oraz warunki sprawowania nadzoru nad rekultywowanym składowiskiem.
Decyzja z dnia [...] lutego 2006r. wydana przez Starostę R. na wniosek Zakładu [...] "[...]" S.A. w upadłości w P. zobowiązywała Zakłady do rekultywacji gruntów po byłym zakładowym składowisku odpadów, stanowiących część działki nr [...] o pow. [...] ha i ustalała zadrzewieniowy kierunek rekultywacji. Podstawą decyzji były przepisy art. 20 ust. 1, 3, 4 i 6 i art. 22 ust.1 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 3, ust.3 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzje te nie rozstrzygają o tej samej kwestii, albowiem decyzja z dnia [...] lipca 2005r. wydana na podstawie ustawy o odpadach dotyczy wyrażenia zgody na zamknięcie składowiska, przy czym jej elementami są również ustalenia w zakresie przyszłej rekultywacji gruntów. Natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2006r., wydana na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustaliła, jaki ma być kierunek rekultywacji i zobowiązała skarżącego do wykonania tej rekultywacji. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja z [...] lutego 2006r. orzeka o przedmiocie rozstrzygniętym decyzją ostateczną z [...] lipca 2005r.
W ocenie Kolegium nie można stwierdzić, aby postępowanie w sprawie rekultywacji gruntów po byłym składowisku odpadów powinno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, z uwagi na położenie na terenach przemysłowych. Podniosło, iż decyzja Starosty R. z [...] lutego 2006r. dotyczy części działki o nr [...] o pow. [...] ha i jak wynika z wypisu z rejestru gruntów działka ta obejmuje głównie lasy i grunty leśne, a tylko w części ([...] ha) to tereny zabudowy przemysłowej. Nie można zatem uznać, że postępowanie w sprawie rekultywacji gruntów po byłym zakładowym składowisku odpadów powinno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą obowiązek rekultywacji obciąża władającego gruntem.
Kolegium wskazało jednocześnie, że decyzją z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] Starosty R., odmawiającą wydania decyzji administracyjnej orzekającej o przekazaniu do wykonania Gminie Miasta P. z obowiązków określonych w decyzji Starosty R. z [...] lutego 2006r. znak: [...] w zakresie rekultywacji gruntów po byłym zakładowym składowisku odpadów w miejscowości P., stanowiącego część działki Nr [...] o pow. [...] ha, gdzie szczegółowo omówiło kwestię prawidłowości niezastosowania przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska, które i SKO w składzie orzekającym w omawianej decyzji podzieliło. Dodało jednocześnie, iż decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu i skarga wyrokiem z dnia 29 września 2011r. wydanym w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 421/11 została oddalona. Kolegium zauważyło także, iż ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, wskazując jako jego podstawę art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Decyzją z dnia [...] marca 2007 roku znak [...] wydaną po wznowieniu postępowania, SKO w R. odmówiło uchylenia powyższej decyzji. Skarga syndyka ZTS "[...]", jak również skarga kasacyjna zostały oddalone (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał w tym przedmiocie w dniu 14 listopada 2007 roku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 509/07, zaś Naczelny Sąd Administracyjny – w dniu 17 marca 2009 roku w sprawie II OSK 370/08).
W konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w jego ocenie w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję złożył syndyk ZTS "[...]" S.A. w upadłości w P. i wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie i zupełnie pominęło zarzut skarżącego oparcia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] marca 2006r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty R. z dnia [...] lutego 2006r., znak: [...] na przepisach ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 121 , poz. 1266), podczas gdy w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r., Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 , poz. 627 z późn. zm.), w szczególności przepisy art. 81 i 102 tej ustawy. Składowisko odpadów, co do którego nałożono na skarżącego decyzją Starosty R. z dnia [...] lutego 2006r., znak: [...] obowiązek rekultywacji gruntów jest zlokalizowane na gruntach przemysłowych, a nie jak przyjęto w decyzji na gruntach leśnych lub rolnych.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012r. znak: [...], odnosząc się do powyższego zarzutu odsyła do uzasadnienia swojej decyzji z dnia [...] lutego 2011r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] Starosty R., odmawiającej wydania decyzji administracyjnej orzekającej o przekazaniu do wykonania Gminie Miasto P. obowiązków w zakresie rekultywacji składowiska odpadów. Wobec powyższego w ocenie skarżącego, zaskarżone decyzje rażąco naruszają prawo, w szczególności art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. Dodał jednocześnie, iż część, na której jest zlokalizowane składowisko odpadów w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę R. jest klasyfikowana jako grunty przemysłowe, co oznacza, że rekultywacji podlega grunt przemysłowy, a nie grunt rolny lub leśny, jak to przyjęły w swoich ustaleniach organy I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie
z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, Nr 270) (dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wynika stąd, iż Sąd może uwzględnić skargę wówczas, gdy strona nie podniosła w toczącym się postępowaniu sądowoadministarcyjnym zarzutów będących podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
W wyniku przeprowadzenia w niniejszej sprawie tak rozumianej kontroli, Sąd w składzie orzekającym uznał skargę za uzasadnioną z przyczyn innych niż wskazane w treści skargi. Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2011 roku [...] zostały wydane z naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zaskarżona decyzja została wydana w ramach nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, to jest postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku. Decyzja z dnia [...] czerwca 2009 roku [...] została wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2006 roku [...], wydanej po rozpatrzeniu odwołania Syndyka Zakładów [...] "[...]" Spółka Akcyjna w upadłości z siedzibą w P. od decyzji Starosty R. znak [...] z dnia [...] lutego 2006 roku w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów Zakładów [...] "[...]" Spółka Akcyjna w upadłości w P.. W postępowaniu wszczętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku, o której mowa wyżej, konieczne jest dokonanie oceny czy decyzja z dnia [...] marca 2006 roku jest dotknięta wadą nieważności, albowiem odmowa stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej taką wadą stanowi rażące naruszenie prawa w postaci art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok i uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 roku sygn. akt I OSK 68/11 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl;). Jednocześnie organy administracji w postępowaniu nadzwyczajnym są zobligowane stosować w jego toku te same zasady, które obowiązują w zwykłym postępowaniu administracyjnym, to jest między innymi zasadę obiektywnego i budzącego zaufanie postępowania jego uczestników do władzy publicznej (art. 7 i 8 k.p.a.). Realizacja tych zasad w postępowaniu administracyjnym jest możliwa tylko i wyłącznie przy zastosowaniu instytucji wyłączenia pracownika oraz organu uregulowanej w Rozdziale 5 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 24-27 k.p.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Zgodnie z treścią art. 27 § 1 zd. pierwsze k.p.a. członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a. W myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W świetle tej regulacji uznać należy, że pojęcie brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji odnosi się także do postępowań prowadzonych w trybie nadzwyczajnym. Użyte bowiem zostało sformułowanie o ogólnym charakterze. Oznacza to, że ci sami członkowie kolegium odwoławczego, którzy wydali decyzję ostateczną nie mogą brać udziału w wydaniu decyzji w postępowaniu związanym z weryfikacją poprzedniej decyzji ostatecznej (por. Piotr Pietrasz w komentarzu do art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej o takiej samej treści jak aktualne brzmienie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pub. Lex 2011 oraz wyrok WSA w Kielcach z 17 marca 2010 roku II SA/Ke 101/10, Lex 577079, gdzie wskazano, iż "członek SKO, który brał udział w wydaniu decyzji administracyjnej, podlega wyłączeniu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności"). W ocenie, Sądu przywołana wyżej regulacja art. 27 § 1 k.p.a. i brzmienie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz wcześniejsze rozważania dotyczące zakresu rozpoznania sprawy wszczętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku, uzasadniają stwierdzenie, iż wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie dotyczy członków organu kolegialnego orzekających w składzie wydającym decyzję z dnia [...] marca 2006 roku, jak i z dnia [...] czerwca 2009 roku. W okolicznościach niniejszej sprawy za sprzeczny z treścią art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. należy uznać udział w składzie wydającym decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 roku D. K. - orzekającej w składzie, wydającym decyzję z dnia [...] czerwca 2009 roku i M. Z. – orzekającej w składzie wydającym decyzję z dnia [...] marca 2006 roku oraz odnośnie decyzji z dnia [...] czerwca 2011 toku – M. B. – orzekającej w składzie wydającym decyzję z dnia [...] marca 2006 roku. Przestrzeganie zasady, iż inny skład rozstrzyga o nieważności decyzji stanowi gwarancję procesową, że nikt nie będzie sędzią we własnej sprawie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której osoba biorąca udział w wydaniu zaskarżonej decyzji będzie następnie brała udział w postępowaniu nadzwyczajnym, którego celem jest ocena prawidłowości i zgodności z prawem tej decyzji. Należy przy tym zauważyć, iż przesłanka wyłączenia członka Kolegium nie podlega ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy, albowiem ma charakter bezwzględny. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 roku sygn. akt II OSK 1321/05 (Lex 317405) dyspozycja art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Przepis ten dotyczy jakiegokolwiek naruszenia prawa, które daje podstawy do wznowienia postępowania. Ustawodawca wskazuje, że realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. jest wartością wyższą niż przestrzeganie innej zasady ogólnej – zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a.
Wobec stwierdzenia wskazanych w powyższych rozważaniach naruszeń Sąd nie odniósł się do zarzutów merytorycznych, albowiem wobec konieczności ponownego rozpoznania sprawy w składzie członków Kolegium nie podlegających wyłączeniu w rozpoznaniu sprawy odnoszenie się do zarzutów merytorycznym byłoby przedwczesne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium wyznaczy skład orzekający zgodny z przepisami k.p.a. i uwzględniający powyższe rozważania.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie z punktu 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz art. 209 p.p.s.a. Kwota [...] zł obejmuje uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] zł, kwotę [...] zł wynagrodzeni pełnomocnika i kwotę [...] złotych opłaty od pełnomocnictwa.
CZŁONEK 5, KOLEGIUM
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło