II GZ 218/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 1060/12 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne rolników postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 1060/12, w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrok z dnia 20 grudnia 2012 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącej w dniu [...] stycznia 2013 r. wraz z pouczeniem o terminie wniesienia skargi kasacyjnej. Na wniosek z dnia [...] stycznia 2013 r. referendarz sądowy WSA w R. postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r. ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu (adwokata), na skutek czego dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w R. pismem z dnia [...] lutego 2013 r. poinformował o wyznaczeniu adw. T. P.. Następnie pełnomocnik skarżącej wniósł [...] marca 2013 r. (data stempla pocztowego) skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. W treści skargi kasacyjnej zaznaczył, że wniósł ją w terminie, skoro o wyznaczeniu siebie jako pełnomocnika skarżącej dowiedział się w dniu [...] lutego 2013 r. W ocenie WSA w R. skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu i jako taka podlegała odrzuceniu. Wskazano, iż stosownie do art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admini8stracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem. W sprawie termin ten upływał [...] lutego 2013 r., zaś skargę kasacyjną nadano po jego upływie. Zdaniem Sądu okoliczność, że pełnomocnik skarżącej został ustanowiony po doręczeniu skarżącej odpisu wyroku z uzasadnieniem nie przedłuża terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ jest to termin ustawowy. Jednocześnie Sąd nadmienił, że możliwe jest przywrócenie uchybionego terminu na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a. Zażalenie na wskazane postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w R. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów nieopłaconej ani w części ani w całości pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 177 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez przyjęcie, iż skarga została złożona po upłynięciu 30-dniowego terminu do jej złożenia; 2. art. 178 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z powodu jej złożenia po upłynięciu ustawowo określonego terminu, w sytuacji gdy skarga została złożona w terminie przewidzianym ustawą; 3. art. 87 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji kiedy instytucja przywrócenia terminu w przedmiotowej sprawie nie miała zastosowania; 4. art. 83 w związku z art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało bezpodstawne odrzucenie skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej uznał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg dopiero [...] lutego 2013 r., tj. w dniu doręczenia mu postanowienia z dnia 7 lutego 2013 r. wraz z pismem dziekana ORA w R. z dnia [...] lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, jako niezawierającą uzasadnionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu. Na początek biegu tego terminu czy też na jego zakończenie nie ma wpływu postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co wynika z ugruntowanej linii orzeczniczej (por. postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 625/11, postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 555/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 328/11, postanowienie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 213/09). W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana konieczne jest złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie WSA w R. prawidłowo uznał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został naruszony. Z uwagi na fakt, iż wyrok Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem został skarżącej doręczony w dniu [...] stycznia 2013 r., należy uznać, że termin do wniesienia środka odwoławczego upłynął [...] lutego 2013 r. (ponieważ zarówno [...] lutego 2013 r., tj. trzydziesty dzień terminu, jak i [...] lutego 2013 r. były dniami wolnymi od pracy). Jako że skarga kasacyjna została wniesiona [...] marca 2013 r., należało uznać ją za spóźniona i odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zażalenie skarżącej w głównej mierze stanowi polemikę z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych i powszechnych. Taka argumentacja nie mogła spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 83 w związku z art. 67 § 5 p.p.s.a., należy go uznać za nieuzasadniony. Na etapie doręczania uzasadnienia Sądu I instancji Stronia nie miała ustanowionego pełnomocnika, w związku z czym art. 67 § 5 p.p.s.a. nie miał prawa być zastosowany. Nie został również naruszony przepis art. 83 p.p.s.a., ponieważ termin na złożenie skargi kasacyjnej został obliczony z poszanowaniem określonych w nim reguł. Jedynie na marginesie należy nadmienić, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jako termin procesowy, podlega również przywróceniu na zasadach wskazanych w art. 86 i następnych p.p.s.a., tj. po złożeniu wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w którym to piśmie musi zostać uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, co do czego zgodni są przedstawiciele judykatury i doktryny (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II GZ 113/10, postanowienie NSA z 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 141/12, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 242). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.