II OSK 1009/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-06

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Zbigniew Ślusarczyk, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, prowadzący warsztat samochodowy, prawidłowo wywiązał się z obowiązku oceny ryzyka zawodowego i przeprowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, jeśli przedłożona ocena nie uwzględnia wszystkich charakterystycznych dla tego typu działalności czynników, a pracodawca nie przedstawił wyników badań?
Ratio decidendi
Pracodawca prowadzący warsztat samochodowy ma bezwarunkowy i niepodzielny obowiązek oceny ryzyka zawodowego oraz przeprowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Obowiązek ten obejmuje uwzględnienie wszystkich charakterystycznych dla danego stanowiska pracy czynników, a nie tylko tych hipotetycznie występujących. Brak rzetelnej oceny ryzyka zawodowego oraz nieprzedstawienie wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia stanowi naruszenie przepisów Kodeksu pracy i rozporządzeń wykonawczych, a kwestie ekonomiczne nie zwalniają pracodawcy z tego obowiązku.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. prowadząca warsztat samochodowy została zobowiązana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do uzupełnienia oceny ryzyka zawodowego i przeprowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Spółka twierdziła, że przedłożona ocena jest kompletna i nie wymaga uzupełnienia o hipotetyczne zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) del. WSA Małgorzata Miron Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 699/12 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia[...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania czynności pokontrolnych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 699/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania czynności pokontrolnych. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 24 października 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. przeprowadził kontrolę w zakresie utrzymania należytego stanu higienicznego i przepisów higieny pracy w [...] Motoryzacyjnym położonym w S. przy ul. [...], należącym do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W następstwie kontroli sporządzony został protokół kontroli, w którym stwierdzono brak badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy warsztatu samochodowego na stanowisku mechanik samochodowy. W dniu 30 stycznia 2012 r. w ww. warsztacie samochodowym przeprowadzono ponowną kontrolę, która wykazała istniejący nadal brak wyników przeprowadzonych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Podczas tej kontroli upoważnionemu pracownikowi nie przedstawiono ponadto oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy mechanika samochodowego. Wezwaniem datowanym na dzień 3 kwietnia 2012 r. i sprostowanym w trakcie rozmowy telefonicznej z dnia 25 kwietnia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wezwał [...] Sp. z o.o. do przedłożenia aktualnej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku mechanik samochodowy w środowisku pracy (warsztat samochodowy położony w S. przy ul. [...]). W dniu 27 kwietnia 2012 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno -Epidemiologicznej w S. wpłynęła Ocena Ryzyka Zawodowego Pracowników na stanowisku mechanik samochodowy ([...] Sp. z o.o. Oddział w S.). Decyzją z dnia 20 czerwca 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nakazał w [...] Sp. z o.o., w terminie do dnia 31 lipca 2012 r.: - uzupełnienie oceny ryzyka zawodowego na stanowisku mechanik samochodowy w ww. serwisie samochodowym o czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące na ww. stanowisku pracy (podstawa prawna: art. 226 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.; § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy - Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.); - przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w ww. serwisie samochodowym (podstawa prawna: art. 227 Kodeksu pracy). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że w przesłanej przez spółkę karcie oceny ryzyka zawodowego na stanowisku mechanik samochodowy stwierdzono brak takich czynników szkodliwych dla zdrowia jak hałas, wibracja miejscowa, tlenek węgla, mieszaniny chemiczne niebezpieczne stosowane w warsztacie. W załączonej karcie zaś takie czynności jak: przygotowanie samochodu do naprawy, demontaż części, naprawa części lub montaż nowych przy zastosowaniu takich maszyn, narzędzi i materiałów jak: zestaw śrubokrętów, zestaw kluczy, młotki, klucz, wiertarka stołowa, szlifierka, wyważarka do kół, montażownica opon, oleje, smary, środki konserwujące, płyny eksploatacyjne. Stwierdzono także brak daty przeprowadzonej oceny, co jest niezgodne z § 39a ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ wyjaśnił następnie, że ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą powodujących straty, w szczególności niekorzystne skutki zdrowotne w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobów wykonywania pracy. Obowiązkiem pracodawcy - zgodnie z art. 226 ustawy Kodeks pracy - jest z kolei ocena i dokumentowanie ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz stosowanie niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających to ryzyko. Realizacja tego obowiązku obejmuje powinność szacowania skali i rozmiaru ryzyka zawodowego poprzez przeprowadzenie oceny ryzyka związanego z zagrożeniami, które nie mogą być wykluczone. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy ich wykonywaniu oraz sposoby wykonywania prac. Realizacja istotnego obszaru bezpieczeństwa i higieny pracy nie jest bowiem pozostawiona uznaniu pracodawcy. W konsekwencji powyższego, w ocenie organu pierwszej instancji przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy w ww. serwisie samochodowym jest niezbędne, aby móc w pełni oszacować zagrożenia występujące na stanowisku pracy mechanika samochodowego a tym samym móc w sposób rzetelny ocenić ryzyko zawodowe na przedmiotowym stanowisku pracy. W odwołaniu od ww. decyzji spółka wskazała, że w sposób prawidłowy wywiązała się ze wszystkich obowiązków nałożonych wskazywanymi przez organ regulacjami normatywnymi. Ze sporządzonego protokołu z oceny występowania czynników szkodliwych dla zdrowia z dnia 15 czerwca 2012 r. wynika, że nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia. Nie zgodziła się z oceną organu, w świetle której obowiązkiem oceny ryzyka zawodowego objęte są wszystkie czynniki jakie mogą hipotetycznie wystąpić na stanowisku pracy. Zatem zlecenie odpłatnego przeprowadzenia badań jest zbędne i ekonomicznie nieuzasadnione. Decyzją z dnia 16 sierpnia 2012 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 20 czerwca 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że obowiązkiem pracodawcy jest uwzględnienie w ocenie ryzyka zawodowego wszystkich czynników jakie mogą hipotetycznie wystąpić na konkretnym stanowisku pracy (bezpośrednio związane z rodzajem wykonywanej pracy/czynności). W przypadku warsztatu (serwisu) samochodowego należą do nich czynniki fizyczne, związane ze stosowanymi narzędziami i maszynami (hałas akustyczny, drgania mechaniczne przenoszone przez kończyny górne), czynniki chemiczne, związane ze stosowanymi substancjami chemicznymi i ich mieszaninami. Czynniki wymienione przez stronę w odwołaniu nie są zaś czynnikami związanymi bezpośrednio z pracą w warsztacie samochodowym. Co więcej, dane zawarte w załączonym do odwołania protokole są nierzetelne. Świadczy o tym m.in. zapis o zakazie używania w warsztacie narzędzia wytwarzającego długotrwały uciążliwy hałas podczas gdy w trakcie kontroli stwierdzono używanie takowych urządzeń. Aby zaś potwierdzić, że posiadane w warsztacie urządzenia nie wytwarzają uciążliwego hałasu pracodawca winien okazać w protokole oceny występowania czynników szkodliwych dla zdrowia wyniki przeprowadzonych badań i pomiarów hałasu akustycznego. Pracodawca takich wyników nie posiada, co świadczy o tym, że badań i oceny nie dokonał. Ponadto w protokole z oceny z występowania czynników szkodliwych dla zdrowia stwierdzono, że w warsztacie samochodowym zakazano używania środków toksycznych i żrących. Przeprowadzona w dniu 24 października 2011 r. kontrola wykazała jednak stosowanie preparatów (mieszanin) chemicznych w postaci rozpuszczalników, smarów i paliwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. decyzję [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: art. 226 i art. 227 ustawy - Kodeks pracy; § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia; § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy; art. 7 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Spółka stwierdziła, że dokonała pełnej identyfikacji zagrożeń i oceny prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Sporządzona w związku z tym dokumentacja jest kompletna i nie wymaga uzupełnienia o hipotetyczne zagrożenia, które w ww. warsztacie nie występują. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę wyjaśnił, że przedmiot postępowania, tj. zapewnienie ochrony zdrowia ludzi przed czynnikami szkodliwymi dla zdrowia w środowisku pracy znajduje się w zbiorze spraw należących do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wskazanym w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 226 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany oceniać i dokumentować ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosować niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko a także informować pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami. W myśl przepisu § 39 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, pracodawca realizuje obowiązek zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być realizowany na podstawie ogólnych zasad dotyczących zapobiegania wypadkom i chorobom związanym z pracą, m.in. przez: 1) zapobieganie zagrożeniom; 2) przeprowadzanie oceny ryzyka związanego z zagrożeniami, które nie mogą być wykluczone; 3) likwidowanie zagrożeń u źródeł ich powstawania. Natomiast stosownie do treści art. 227 § 1 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności: 1) utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników, 2) przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, działania dotyczące rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy. Sąd Wojewódzki wskazał, że obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy (obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika) oraz niepodzielny (działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy). Sąd uznał, że ujęte przez skarżącą w dokonanej ocenie zarówno z dnia 10 czerwca 2011 roku jaki i późniejszej z 15 czerwca 2012 roku czynniki nie wyczerpują tych, które są charakterystyczne a więc bezpośrednio związane z pracą w warsztacie samochodowym. Ocena powinna uwzględniać czynniki fizyczne takie jak hałas, drgania a także chemiczne związane ze stosowanymi substancjami. Nie chodzi tu o wszystkie czynniki hipotetycznie mogące szkodzić zdrowiu ale tylko te, charakterystyczne dla pracy w warsztacie samochodowym. Realizacja powyższego obowiązku obejmuje powinność szacowania skali, rozmiaru ryzyka zawodowego, rozumianego jako prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy, oraz jego dokumentowania. Tymczasem z opisu technologii wykonywanych przez skarżącą usług z uwzględnieniem czynników szkodliwych, nie sposób wywnioskować czy jest ona skuteczna. Interpretacja stosownych unormowań prowadzi do wniosku, że rozważane obowiązki mają kategoryczny i bezwarunkowy charakter, co oznacza, iż dotyczą one wszystkich stanowisk pracy, zaś ich wykonanie musi być rzetelne i umożliwiające weryfikację ich prawidłowości, czemu z kolei służy obowiązek przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, ich rejestracji i przechowywania wyników. Natomiast uznanie zasadności stanowiska skarżącej sprowadzającego się do twierdzenia, iż tylko ona jako pracodawca zorientowany w warunkach pracy, uprawniony z mocy ustawy, może dokonywać prawidłowej oceny ryzyka czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy byłoby równoznaczne z pozostawieniem realizacji istotnego obszaru bezpieczeństwa i higieny pracy w sferze uznania pracodawcy. Rozumienie takie byłoby sprzeczne z bezwzględnym charakterem przepisów bhp. W ocenie Sądu I instancji w sprawie zabrakło rzetelnej oceny ryzyka zawodowego ze względu na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące na stanowisku mechanika samochodowego. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy w prowadzonym serwisie samochodowym, do czego jest zobowiązana na mocy powołanych wyżej przepisów a jej stanowisko, że wykonanie tego obowiązku jest ekonomicznie nieuzasadnione nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzuciła wadliwe wykonanie przez Sąd swojego obowiązku kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem wynikającego z art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz z art. 3 § 2 p.p.s.a. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazała w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, czego konsekwencją jest przyjęcie do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że pracodawca zaniedbał obowiązek dokonywania oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą, a nadto technologie stosowane przez skarżącą są nieskuteczne, co WSA ustalił bez wszechstronnego rozważenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny przez co Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania, wynikające z przyjęcia do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że pracodawca zaniedbał obowiązek dokonywania oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą, a nadto technologie stosowane przez skarżącą są nieskuteczne, przejawiające się w niezastosowaniu przepisów prawa powszechnie obowiązującego: art. 226 i 227 kodeksu pracy, § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, a nadto § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W oparciu o powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka wskazała w szczególności, że nie zgadza się z oceną organu, w świetle której obowiązkiem oceny ryzyka zawodowego objęte są wszystkie czynniki jakie mogą hipotetycznie wystąpić na stanowisku pracy. W ramach takiej interpretacji należałoby bowiem analizować także prawdopodobieństwo wystąpienia takich czynników negatywnych dla zdrowia jak: promieniowanie słoneczne, alergeny, promieniowanie radioaktywne, fale elektromagnetyczne oraz biologiczne czynniki zagrożenia, tj. wirusy, bakterie i grzyby. Spółka wywiązała się ze wszystkich obowiązków nałożonych wskazywanymi przez organ regulacjami normatywnymi. W wyniku prac stosownej komisji, w której pracach wzięli czynny udział mechanicy samochodowi, przyjęto bowiem dokument z dnia 15 czerwca 2012 r. - Protokół z Oceny Występowania Czynników Szkodliwych dla Zdrowia, który jest kompletny i zgodny z obowiązującym prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał jej w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Na wstępie podkreślić należy, że skuteczne zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez Sąd administracyjny pierwszej instancji na podstawie art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym. Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania warunków dla jego skuteczności nie spełnia. Zdaniem skarżącej kasacyjnie konsekwencją naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (bo tylko taki przepis postępowania wskazano w skardze kasacyjnej) było "przyjęcie do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że pracodawca zaniedbał obowiązek dokonywania oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą, a nadto technologie stosowane przez skarżącą są nieskuteczne, co WSA ustalił bez wszechstronnego rozważenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny". Zatem w istocie zarzut ten zmierza do podważenia ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd za organem administracji, który to dokonał ich stosując się do wymogów wynikających w szczególności z treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jednak naruszenia tych ostatnich przepisów nie zarzucono. Tymczasem wskazany w tym zarzucie przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje jedynie jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Natomiast z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie 141 § 4 p.p.s.a. w istocie kwestionuje ustalony stan faktyczny i oparte na nim merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu l instancji, a istotę naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje w tym, że Sąd I instancji nie podzielił zarzutów podniesionych w skardze. Zatem należy zwrócić uwagę na to, że niepodzielenie argumentacji Sądu I instancji przez stronę nie może być utożsamiane z niespełnieniem przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a Bez wątpienia uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wynikające z brzmienia cytowanego wyżej przepisu warunki. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego winno między innymi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie wymienione wyżej elementy zawarte zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji odniósł się też do zarzutów podniesionych w skardze. W wyczerpujących motywach zaskarżonego wyroku wyjaśnił dlaczego podzielił stanowisko organów. Ponadto wskazać tu trzeba, że zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może zostać skutecznie podniesiony jedynie wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia jest na tyle wadliwe, że nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, tj. nie jest możliwe odtworzenie rozumowania, które przeprowadził Sąd I instancji, stosując określone normy prawne (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 października 2007 r., II GSK 204/07 oraz z dnia 10 lipca 2012 r., II GSK 1012/12). Przy tym naruszenie to musi być na tyle istotne aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ). Autor skargi kasacyjnej uchybień Sądu w tym zakresie i ich wpływu na wynik sprawy nie wykazał. W ramach rozpatrywania tak postawionego zarzutu NSA będąc zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej a nie jak tego by chciał autor skargi kasacyjnej, badania prawidłowości przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacji na poparcie rozstrzygnięcia oraz oceny ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez sąd, uznał że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a jest nieusprawiedliwiony. Skutkiem powyższego było przyjęcie za podstawę oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego stanu faktycznego ustalonego przez organy inspekcji sanitarnej i zaaprobowanego przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z niepodważonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca kasacyjnie spółka nie zastosowała się do obowiązków wskazanych w art. 226 i 227 kodeksu pracy i § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w związku z tym organy administracji prawidłowo nałożyły na nią stosowne obowiązki, co trafnie zaakceptował Sąd Wojewódzki. Spółka co prawda wykonała część obowiązków m.in. powołała komisję i przeprowadziła postępowanie wyjaśniające z udziałem pracowników mającą na celu ocenę występowania czynników szkodliwych dla zdrowia, jednak fakty wskazane przez organy inspekcji sanitarnej przemawiają za tym, że wyniki prac tej komisji są niepełne a częściowo nierzetelne. Przykładowo na co zwróciły już uwagę organy, w dokonanej ocenie zarówno z dnia 10 czerwca 2011 r. jaki i późniejszej z dnia 15 czerwca 2012 r. czynniki nie wyczerpują tych, które są charakterystyczne a więc bezpośrednio związane z pracą w warsztacie samochodowym. Ocena ta powinna uwzględniać czynniki fizyczne takie jak hałas, drgania a także chemiczne związane ze stosowanymi substancjami. Nie chodzi tu oczywiście o wszystkie czynniki hipotetycznie mogące szkodzić zdrowiu. Należy bowiem odróżnić pracę w budynku sądu którą nietrafnie przywołuje się w skardze kasacyjnej z o wiele bardziej szkodliwą pracą w warsztacie samochodowym w którym występuje wiele czynników realnie szkodzących zdrowiu pracowników. Ocenie podlegają tylko czynniki, charakterystyczne dla pracy w warsztacie samochodowym. Realizacja powyższego obowiązku obejmuje powinność szacowania skali, rozmiaru ryzyka zawodowego, rozumianego jako prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy, oraz jego dokumentowania. Biorąc pod uwagę opis technologii wykonywanych przez skarżącą usług z uwzględnieniem czynników szkodliwych, nie można stwierdzić że jest ona skuteczna. Powyższe wywody należy uzupełnić też tym, że spółka nie przedstawiła żadnych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w jej warsztacie samochodowym. Zarzuty wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oparte zostały na subiektywnej ocenie przedstawicieli skarżącej spółki. Ocena działań spółki w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne nie może być pozostawiona jak tego, żąda skarżąca, która uznaje się za profesjonalistę w tym zakresie, tylko powołanej komisji. Takie rozumienie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy w warsztacie ze względu na przedmiot ochrony jakim jest życie i zdrowie pracowników oraz interes ekonomiczny pracodawcy, jak uczy doświadczenie życiowe, byłoby całkowicie nieefektywne. Ocena działań pracodawców w tym zakresie należy także do podmiotów zewnętrznych mogących obiektywnie ocenić działania spółki. Taka obiektywna ocena wypada dla spółki negatywnie, stąd konieczność zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w środowisku narażającym pracowników na utratę zdrowia musi liczyć się z obowiązkiem ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z realizacją obowiązku dokonywania oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego swoich pracowników. Dlatego dla oceny poprawności wykonywania tych obowiązków, z uwagi na cel tych czynności, nie mają znaczenia kwestie ekonomiczne. Mając na względzie powyższe należy uznać, że Sąd pierwszej instancji stosowne do wynikającej z treści art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. powinności, dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. jako niemającą usprawiedliwionych podstaw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło