II GSK 324/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 14 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 790/12 w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić P. N. uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (sto) złotych. Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Uzasadniając Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III tego Sądu z dnia 10 grudnia 2012 r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: p.p.s.a., w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od opisanej wyżej skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 17 grudnia 2012 r. W zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Wobec powyższego, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę. Środek odwoławczy (określony jako zażalenie), od powyższego orzeczenia wniósł P. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że pełnomocnik nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że postanowienie objęte wniesionym środkiem odwoławczym, to postanowienie o odrzuceniu skargi. Skoro zatem z treści wskazanego pisma procesowego wynika, że zamiarem strony było zaskarżenie takiego postanowienia, należy potraktować je, mimo błędnego nazwania zażaleniem, jako skargę kasacyjną, bowiem taki środek zaskarżenia przysługuje na postanowienie o odrzuceniu skargi. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może bowiem wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Stanowisko takie zajmował Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, m.in. w orzeczeniach o sygn. akt I GSK 661/12, I FZ 292/08, II OSK 1790/06, II FZ 793/06. Skoro wniesiony środek był w istocie skargą kasacyjną należy zbadać, czy spełnia on wymogi formalne przewidziane w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, a § 3 pkt 1 wskazuje, że doradca podatkowy może sporządzić skargę kasacyjną w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Dalej, w związku z treścią i sposobem sformułowania wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, należy wskazać na postawione przez ustawodawcę wymogi w tym zakresie. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Na gruncie art. 176 p.p.s.a. obowiązki autora skargi kasacyjnej związać należy z kilkoma wymogami, spośród których istotne znaczenie ma także przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym zdaniem skarżącego, uchybił sąd, określić ich charakter na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy wskazanie, jaki konkretny i oznaczony indywidualnie przepis prawny, mający charakter bądź materialny bądź procesowy, został w ocenie autora skargi naruszony. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wskazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd błędnie określił podstawę orzekania lub stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, jaki przepis powinien być zastosowany bądź w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać ponadto należy, że podnoszone w podstawach skargi kasacyjnej uchybienie, występujące we wskazanej postaci, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nie zmienia takiej konkluzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Pełnym Składzie z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1), na gruncie której sformułowano tezę o konieczności rozpoznania także tych zarzutów, które nie w pełni poprawnie powołują się na zastosowanie przez sąd I instancji przepisów prawnych. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż nawet stosunkowo liberalne podejście do sposobu wskazywania i uzasadniania zarzutów z punktu widzenia faktycznie zachodzących rozumowań w procesach stosowania prawa przez sąd I instancji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzuty te zostały sformułowane i zindywidualizowane co do przepisu lub przepisów, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone. Takiego braku natomiast nie da się sanować w toku kontroli kasacyjnej, która jest dokonywana w warunkach uprzedniego spełnienia wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 p.p.s.a.), efektem czego jest brak obowiązku domyślania się intencji skarżącego czy formułowania przez niego zarzutów, a zwłaszcza określania ich treści w kontekście wskazywania naruszonych przepisów (por. np. post. NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10). Skarga kasacyjna niespełniająca powyższych wymagań, mających charakter wymogów materialnych, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na gruncie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Niespełnienie wymogów materialnych jest bowiem wskazaną w ostatnim z przywołanych przepisów "inną przyczyną" (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 439, a także s. 425 i 428). Sytuacja odpowiadająca wskazanym wyżej cechom, zachodzi w niniejszej sprawie. W skardze kasacyjnej ograniczono się bowiem do lakonicznego stwierdzenia, że WSA odrzucając skargę wskazał, iż pełnomocnik skarżącego nie uiścił wpisu od skargi, podczas gdy wezwanie do uiszczenia tego wpisu nie zostało pełnomocnikowi doręczone. W podstawach skargi kasacyjnej nie wskazano jednak jakiegokolwiek przepisu, który byłby związany z tak sformułowanym zarzutem. W żaden sposób nie określono podstawy skargi kasacyjnej w sprawie, efektem czego jest brak możliwości jej rozpoznania. Zarzut związany z naruszeniem konkretnego przepisu prawa nie został wskazany ani w ramach zarzutów, ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Uchybienie powyższe należy ocenić na gruncie wymogów art. 176 p.p.s.a, w świetle przymusu adwokacko-radcowskiego wynikającego z art. 175 § 1 p.p.s.a., jako przyczynę uznania wniesionej skargi kasacyjnej za niedopuszczalną, co w kontekście wskazania konsekwencji powyższej kwalifikacji, określonej w art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a., powoduje jej odrzucenie. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.