II GSK 1980/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska- Florek (spr.) Protokolant asystent sędziego Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lutego 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1257/12, w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2012 r.; nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S. na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 26 lutego 2013r. sygn. akt VI SA/Wa 1257/12, oddalił skargę A. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...].04.2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Podstawą orzeczenia Sądu I instancji był następujący stan faktyczny. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi A. S., utrzymał w mocy decyzję Generalnego Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Kierownika Rejonu w Ż. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. G. działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad ) z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 5.598,72 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Skarżąca posiadała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr 18 (działka nr ewid. 395/3) ważne w okresie od dnia 1 listopada 2011r. do dnia 15 grudnia 2011r. Wraz z pozostałymi właścicielami obiektów wspólnym pismem doręczonym do Oddziału w dniu 16 listopada 2011r. wystąpiła o ponowne wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na okres do końca 2011 r. Pomimo braku zezwolenia skarżąca do dnia 15 grudnia 2011r. nie usunęła z pasa drogowego kiosku gastronomicznego wraz z zadaszeniem. Zdaniem organów, skarżąca w okresie od dnia 16 grudnia 2011r. do dnia 27 grudnia 2011r. zajmowała pas drogowy drogi krajowej nr 18, bez zezwolenia zarządcy drogi. Wygaśnięcie kolejnego zezwolenia, przy braku następnego, powoduje obowiązek likwidacji posadowionego obiektu. Brak zezwolenia na dalsze zajmowanie pasa drogowego oznacza, że zarządca drogi uznał dalszy byt obiektu za kolidujący z celami, którym służyć ma pas drogowy. Jego zdaniem, działka nr ewid. 395/3 stanowi pas drogowy drogi krajowej nr 18. Zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] lipca 1998r. znak [...], teren ten jest przeznaczony pod budowę autostrady A18. O planowanej przebudowie drogi w celu dostosowania jej do parametrów autostrady zarządca drogi informował skarżącą w uzasadnieniu zawartym w wydawanych dla niej zezwoleniach na zajęcie pasa drogowego. Skoro skarżąca nie usunęła kiosku gastronomicznego z pasa drogowego i w powołanym wyżej terminie zajmowała pas drogowy, co potwierdza w odwołaniu, bez zezwolenia zarządcy drogi, to organ, na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych wymierzył karę pieniężną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżąca wniosła, m.in., o przeprowadzenie autokontroli decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, rozpoznanie sprawy w trybie postępowania uproszczonego i zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz wszelkich kosztów postępowania. Zarzuciła: naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik podjętych rozstrzygnięć, w szczególności nie uwzględnienie istotnych okoliczności stanu faktycznego poddających pod wątpliwość zasadność i prawidłowość końcowego wyniku sprawy. Skarżąca nie kwestionowała faktu, że w okresie od dnia 16 grudnia 2011 r. do dnia 29 grudnia 2011 r. korzystała z pasa drogowego drogi krajowej nr 18 w obrębie miejscowości K. Ż., na działce nr 395/3 prowadząc znajdujący się tam kiosk gastronomiczny wraz z zadaszeniem. Zwróciła uwagę, że korzystała z pasa drogowego od bardzo długiego czasu, a ostatnie zezwolenie w formie decyzji administracyjnej obowiązywało do dnia 15 grudnia 2011 r. Przyznała, że w dniu 15 listopada 2011r., miesiąc przed upływem terminu ważności ostatniego zezwolenia upoważniającego ją do zajmowania ww. odcinka pasa drogowego wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. G., o przedłużenie możliwości korzystania z tego odcinka pasa drogowego do końca 2011 r. Zdaniem skarżącej brak jest racjonalnych przesłanek do twierdzenia, że w żądanym we wniosku okresie istniała przeszkoda w kontynuowaniu zajmowania pasa drogowego w postaci konieczności prowadzenia prac związanych z budową autostrady, skoro żadnych prac strona przeciwna nie prowadziła w tym miejscu, w szczególności zaś w okresie ostatnich 15 dni grudnia 2011r. Jej zdaniem organ naruszył prawo i gwarancje strony postępowania uniemożliwiając podjęcie skutecznej ochrony. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę wskazał, że z akt przedłożonych Sądowi wynika, że skarżąca zajmowała bez zezwolenia zarządcy drogi pas drogowy drogi krajowej nr 18 w obrębie m. K. Ż. prowadząc w okresie od dnia 16 grudnia 2011r. do dnia 27 grudnia 2011r. kiosk gastronomiczny wraz z zadaszeniem. Sąd I instancji podzielił w pełni stanowisko organu, że wygaśnięcie kolejnego zezwolenia, przy braku następnego, powoduje obowiązek likwidacji posadowionego obiektu. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest fakt, że skarżąca korzystała z przedmiotowego pasa drogowego od bardzo długiego okresu czasu, na podstawie stosownych decyzji administracyjnych zarządcy. Zainicjowanie przed Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. G. postępowania administracyjnego, nie zakończonego może być przedmiotem innych działań skarżącej, np. skargi na bezczynność. Sąd wyjaśnił skarżącej, że organ nie przedłuża istniejącego zezwolenia ale wydaje nową decyzję. Podkreślił, że w otrzymywanych przez skarżącą zezwoleniach znajdowała się informacja, iż zarządca drogi prowadzi prace przygotowawcze związane z budową autostrady A18, czego skutkiem było wydawanie zezwoleń na krótsze okresy niż skarżąca wnioskowała. W skardze kasacyjnej z dnia 4 maja 2014 r. skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia wpisu od skargi i zasądzenie wszelkich kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) w zw. z art. 3 § 1, art. 113 § 1, art. 135 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako " p.p.s.a."). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała na niewłaściwe zastosowanie przepisów polegające na oddaleniu skargi na decyzję Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. G. z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Rejon w Ż. z dnia [...] stycznia 2012 r., pomimo zaistnienia przesłanek do uchylenia obu w/w decyzji, wskutek pominięcia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Skarżąca powołała się na fakt, że na wskazanym odcinku drogi w dacie wydania skarżonych decyzji, jak również na długo przed ich wydaniem, jak też do dnia wniesienia skargi kasacyjnej nie prowadzono i prowadzi się żadnych prac związanych z budową autostrady. Nie było zatem przeszkód aby organ uwzględnił wniosek skarżącej o wydanie nowego pozwolenia na zajęcie pasa drogowego na okres zaledwie dalszych 15 dni. Podkreśliła, że postępowanie to nie zostało zakończone do dnia wniesienia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw dlatego podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której orzeka Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który, kontrolując zgodność z prawem decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. G. z dnia [...] kwietnia 2012 r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co wiązało się z oceną Sądu, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie oraz prawidłowo ustaliły przesłanki do zastosowania art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów sformułowanych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ich merytoryczną ocenę poprzedzić należy koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji. Ten związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Uwzględniając przedstawione uwagi wstępne Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez jej autora. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca jako okoliczności uzasadniające pogląd o naruszeniu prawa wskazała, nieprowadzenie na wskazanym odcinku drogi prac związanych z budową autostrady w okresie od dnia 15 grudnia 2011 r do dnia 31 grudnia 2011 r., nierozpatrzenie wniosku o wydanie nowego zezwolenia do chwili obecnej, na dzień 16 listopada 2011 r. Zwróciła uwagę, że na dzień wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o przedłużenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego skarżąca kasacyjnie dysponowała "ważnym" zezwoleniem do dnia 15 grudnia 2011 r., a stacja paliw, którą zamierzano wybudować była przedmiotem przetargu, który nie doszedł do skutku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca, poprzez zarzuty naruszenia przepisów postępowania a w szczególności poprzez przywołanie okoliczności wskazanych wyżej, usiłuje zmienić niekorzystne dla niej rozumienie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 709/12, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy to taki, w którym istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który uzasadnia istnienie choćby hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie nie wykazała w skardze kasacyjnej ani "istotności" zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, ani wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, ani nawet tego, że jakiekolwiek naruszenie miało miejsce. W szczególności, nie mają wpływu na nieprawidłowość stosowania przepisów postepowania okoliczności wywiedzione w skardze kasacyjnej jak nieprowadzenie prac związanych z budową autostrady, czy data wystąpienia z wnioskiem o przedłużenie zezwolenia. Okoliczności te stanowią, co najwyżej, wyraz polemiki skarżącej kasacyjnie ze sposobem rozumienia prawa materialnego przez Sąd. Nie są natomiast przejawem naruszenia procedury. Za istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej nie można uznać sytuacji, w której skarżąca na skutek niezgodnego z prawem zachowania poniosła prawem przewidziane konsekwencje (por. wyrok NSA z dnia 3.12.2008 r. sygn. akt II GSK 542/08). Przy czym pojęcie "zajęcie pasa drogowego" w rozumieniu art. 40 ustawy o drogach publicznych nie ogranicza się do aktu zajęcia jako jednorazowej czynności. Pod pojęciem tym rozumieć należy utrzymywanie stanu zajęcia. Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, w świetle art. 40 powołanej ustawy, podlega karze bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy (por. wyrok NSA z dnia 17.12.2010 r. sygn. akt II GSK 364/09). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. zauważyć należy, że zarzutowi naruszenia art. 151 p.p.s.a., towarzyszyć musi konieczne i niezbędne, w sytuacji jego postawienia, powiązanie go z konkretnymi przepisami: czy to prawa materialnego, czy to z przepisami postępowania, w odniesieniu do których wykazywane ich naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez sąd kontroli ich zastosowania oraz wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt. Przepis art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jest to przepis ogólny (blankietowy) i ta jego właściwość sprawia, że na stronę skarżącą, chcącą powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji nałożona została powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24.05.2012r., sygn. akt II GSK 563/11). W niniejszej sprawie, oddalenie skargi było konsekwencją prawidłowej wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd I instancji mimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy (art. 3 § 1, art. 113, art. 135 p.p.s.a.), a nie, jak sugeruje autorka skargi kasacyjnej, naruszenia przez Sąd I instancji sposobu kontroli sprawy, sposobu stosowania bądź niestosowania środków usuwających naruszenie prawa, czy zamknięcia rozprawy, mimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy (art. 3 § 1, art. 113, art. 135 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, zgodnie z którym samowolnym naruszeniem pasa drogowego jest zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami zezwolenia (przekroczenie terminu zajęcia, zajęcie większej powierzchni niż określona w zezwoleniu). Odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od stopnia winy osoby czy podmiotu dokonującego takiego zajęcia. Zatem poza zakresem koniecznych ustaleń pozostaje wina podmiotu zajmującego pas drogowy i jej stopień (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1058/08, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 68/08; wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 957/08). Oznacza to, że organ nie bada przyczyny, która spowodowała stan nieakceptowany przez obowiązujące przepisy. Poza zainteresowaniem organu pozostaje również stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego z czym wiąże się brak możliwości miarkowania kary pieniężnej (wyrok NSA z dnia 18.04.2008 r. sygn. akt II GSK 68/08). Związanie organu dyspozycją przepisu art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.) uzależnione jest od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego, w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Z treści art. 40 wynika, że każda czynność, nawet związana z umieszczeniem w pasie drogowym reklam, w tym czynność związana z pozostawieniem w pasie drogowym reklamy już tam się znajdującej wymaga wydania zezwolenia przez zarządcę drogi. Zezwolenia są czasowe, a więc wydawane na wskazany w decyzji okres czasu. Upływ tego okresu sprawia, że dalsze legalne pozostawienie kiosku gastronomicznego w pasie drogowym było możliwe tylko w oparciu o nową decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego. Bez znaczenia dla wyniku sprawy są też okoliczności faktyczne sprawy, na które powołuje się skarżąca. Bezsporne przy tym w sprawie jest to, że skarżąca w okresie od dnia 16 grudnia 2011 r. do dnia 27 grudnia 2011 r. korzystała z pasa drogowego drogi krajowej nr 18 w obrębie miejscowości K. Ż., na działce nr 395/3 poprzez umieszczony tam kiosk gastronomiczny wraz z zadaszeniem, bez zezwolenia zarządcy drogi. Bezsporne jest także to, że korzystała z przedmiotowego pasa drogowego od bardzo długiego okresu czasu, za każdym razem na podstawie stosownych decyzji administracyjnych zarządcy. Miała zatem świadomość tego, co jest warunkiem koniecznym zgodnego z prawem zajmowania pasa drogowego. Obie strony postępowania miały też świadomość, że ostatnie zezwolenie w formie decyzji administracyjnej obowiązywało do dnia 15 grudnia 2011 r. i z tym dniem istniejący obiekt powinien zostać usunięty. Oczywiste było to, że w przypadku braku zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, zarządca drogi wymierzy zgodnie z art. 40 ust. 12 ustawy karę pieniężną, ponieważ informacja ta była zawarta w zezwoleniach na zajęcie pasa drogowego. Ponadto, w otrzymywanych przez skarżącą zezwoleniach znajdowała się informacja, iż zarządca drogi prowadzi prace przygotowawcze związane z budową autostrady A18, czego skutkiem było wydawanie zezwoleń na krótsze okresy niż skarżąca wnioskowała. Przy ustalonym sposobie rozumienia przez sądy prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych oraz przy braku wykazania w skardze kasacyjnej "istotnych naruszeń procedury mających wpływ na wynik sprawy" i przy jednoznacznych okolicznościach stanu faktycznego, zarzuty ze skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2013 r., poz. 490). .