I OSK 1447/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-16

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Jerzy Bujko, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie burmistrza o odwołaniu dyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, oraz czy brak uzasadnienia takiego zarządzenia stanowi podstawę do stwierdzenia jego niezgodności z prawem?
Ratio decidendi
Zarządzenie burmistrza o odwołaniu dyrektora szkoły jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, innym niż akt prawa miejscowego, a zatem podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Brak uzasadnienia takiego zarządzenia stanowi rażące naruszenie prawa, które, jeśli nie można stwierdzić nieważności z powodu upływu roku, skutkuje orzeczeniem o niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy B. zarządzeniem odwołał A.T. ze stanowiska dyrektora szkoły. A.T. zaskarżyła to zarządzenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając brak uzasadnienia i naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty. WSA stwierdził niezgodność zarządzenia z prawem i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu. Burmistrz wniósł skargę kasacyjną, kwestionując charakter prawny zarządzenia i właściwość sądu administracyjnego oraz zasadność orzeczenia o niewykonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Monika Nowicka Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 252/12 w sprawie ze skargi A.T. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...] oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 252/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.T na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...], orzekł o niezgodności z prawem zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (pkt 1) oraz że nie podlega ono wykonaniu (pkt 2). Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Burmistrz Miasta i Gminy B. zarządzeniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 34 ust. 2a i art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 5 c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), odwołał A.T. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...]. Następnie zarządzeniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w wyżej powołanym zarządzeniu sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ten sposób, że w podstawie prawnej w miejsce zapisu o treści "art. 34 ust. 2a" wpisał "art. 34a ust. 2". Zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi A.T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o systemie oświaty i wniosła o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu skargi podała, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zarządzenie organu gminy o odwołaniu dyrektora szkoły podstawowej w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o systemie oświaty powinno zawierać odpowiednie uzasadnienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r. III RN 3/97 OSNAP i US 1997/19 poz. 369). Wskazała, że zakres swobody służącej organowi uprawnionemu do odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły jest ograniczony przepisami prawa m.in. art. 38 cyt. ustawy o systemie oświaty. Odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie powołanego przepisu, czyli w przypadkach szczególnie uzasadnionych oznacza, że zarówno ocena, jak i uznanie organu w przedmiocie powołania i odwołania, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętej decyzji, która będzie podlegać wnikliwej kontroli organu nadzoru, jak i Sądu. Zdaniem skarżącej zaskarżone zarządzenie rażąco narusza prawo, gdyż nie zawiera uzasadnienia, a organ je wydający nie wykazał, że okoliczności towarzyszące jej odwołaniu ze stanowiska dyrektora mogły stanowić szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o systemie oświaty. Burmistrz Miasta i Gminy B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie określonym w art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie P.p.s.a.), lub o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi podał, że skarżąca zaskarżone zarządzenie otrzymała w dniu [...] października 2011 r. i od tej daty powinien być liczony termin do złożenia skargi, o którym mowa w art. 53 P.p.s.a. Argumentując wniosek o oddalenie skargi wskazał, że podstawę prawną zarządzenia stanowiły art. 34a ust. 2 i art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a skarżąca zarzuca naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który w tej sprawie nie miał zastosowania. Zarządzenie zostało bowiem wydane w następstwie wszczętej i dokonanej oceny pracy dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności stwierdził, iż zarzut dotyczący uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia skargi jest niezasadny. Zaskarżone zarządzenie wydane przez organ jednostki samorządu terytorialnego, tj. Burmistrza Miasta i Gminy w B., nie jest aktem prawa miejscowego, gdyż nie zawiera norm o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, które charakteryzują taki akt. W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżone zarządzenie jest aktem, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., tj. aktem organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innym niż określony w pkt 5 (akty prawa miejscowego), podejmowanym w sprawach z zakresu administracji publicznej. W tej sprawie legitymację do wniesienia skargi stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W świetle tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. wezwała organ do usunięcia prawa. Odpowiedź organu na to wezwanie została skarżącej doręczona w dniu 22 lutego 2012 r., a skarga została przez nią wniesiona w dniu 21 marca 2012 r., a więc w terminie, o którym mowa w art. 53 ust. 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego zarządzenia stwierdził, że istotnie nie zawiera ono uzasadnienia. Stanowi to uchybienie, które w istocie nie pozwala na dokonanie jego kontroli. Podanie w zarządzeniu wyłącznie podstawy prawnej odwołania i zebranie w sprawie materiału dowodowego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego zarządzenia, nie są w tym przypadku wystarczające (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1928/10 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r. sygn. akt III RN 3/97). Brak uzasadnienia jest rażącym naruszeniem prawa, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego zarządzenia. Stosownie jednak do treści art. 94 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 albo jeżeli są one aktami prawa miejscowego. A zatem w przypadku, gdy nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem; uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem (art. 94 ust. 2). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził niezgodność zaskarżonego zarządzenia z prawem. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że nadesłane przez organ akta administracyjne były niekompletne i nie zawierały dokumentów, z których wynikały dalsze czynności podjęte po wydaniu zaskarżonego zarządzenia. Po udzieleniu przez skarżącą wyjaśnień, akta były dopiero sukcesywnie przez Sąd kompletowane. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], którym sprostowano zaskarżone zarządzenie, zostało wydane z naruszeniem art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż zmiana podstawy prawnej zarządzenia nie może być traktowana jako oczywista omyłka pisarska. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 147 i art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Miasta i Gminy B., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości, zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 152 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym orzeczeniu, iż zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu w sytuacji, gdy zarządzenie to zostało wykonane w dacie jego wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy B.; 2. art. 101 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te mają zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy w sytuacji, gdy nie dotyczy ona sprawy o charakterze indywidualnym z zakresu pełnionej przez skarżącą funkcji; 3. art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...] należy do kategorii aktów organów jednostek samorządu terytorialnego innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że podstawą prawną wydanego zarządzenia o odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora szkoły był art. 34 ust. 2a i art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Przyczyną odwołania była negatywna ocena wykonywanych przez skarżącą zadań, wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli bez wypowiedzenia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej brak uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia nie jest przesłanką uniemożliwiającą dokonanie jego oceny pod kątem zgodności z prawem. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy B. zarzucił, że Sąd pierwszej instancji pominął także fakt, iż przedmiot niniejszej sprawy nie mieści się w pojęciu administracji publicznej, jest bowiem sprawą o charakterze indywidualnym, w której art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania, gdyż zaskarżone zarządzenie jest aktem o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie – jak błędnie przyjęto w zaskarżonym wyroku – aktem innym niż określony w pkt 5, podejmowanym w sprawach z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. W związku z tym skarga jako złożona z uchybieniem terminu powinna zostać odrzucona. Powołanie danej osoby do pełnienia funkcji dyrektora szkoły, jak i jego odwołanie, należy do kompetencji burmistrza, który działa w oparciu o przepisy ustawy o systemie oświaty. Zakres stosowanych przepisów dotyczących zatrudnienia (czy też pełnienia funkcji) zbliża ten stosunek do regulacji zawartych w Kodeksie pracy i to te przepisy powinny mieć zastosowanie w sprawie. Do rozpoznania niniejszej sprawy byłby zatem właściwy sąd pracy, a nie sąd administracyjny. A.T. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który jedynie weryfikuje zasadność postawionych w niej zarzutów i nie może z własnej inicjatywy (z urzędu) poszukiwać innych niż podane w niej wad zaskarżonego wyroku. W związku z tym, nawet w przypadku, gdy wyrok sądu administracyjnego jest wadliwy z punktu widzenia przepisów prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może tej wadliwości usunąć, jeżeli nie zostały postawione zarzuty naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Przypomnieć należy, iż art. 174 P.p.s.a. wymienia podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. W świetle tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanych przepisów wynika, że to do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie – w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy – w odniesieniu do przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Rozpatrywana w tych granicach skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 101 w związku z art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 3 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprowadza się do podważenia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażonego w zaskarżonym wyroku w kwestii oceny charakteru prawnego zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odwołania A.T. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...] oraz podstaw prawnych umożliwiających wniesienie na nie skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, zawartym w lakonicznym uzasadnieniu, ta sprawa nie mieści się w pojęciu administracji publicznej, jest sprawą indywidualną i w takich kategoriach powinna być rozpatrzona przez właściwy sąd pracy, a nie sąd administracyjny. Natomiast w przypadku uznania, że ten przedmiot sprawy mieści się regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., należało stwierdzić, że termin do wniesienia skargi został przez skarżącą przekroczony. Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, iż w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym kwestia charakteru prawnego aktu odwołania dyrektora szkoły nie nasuwa wątpliwości. Pod rządem przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze. zm.) obowiązujących przed wejściem w życie reformy ustrojowej polegającej na wprowadzeniu monokratycznego, pochodzącego z wyborów powszechnych, organu wykonawczego gminy, zarząd gminy wykonywał kompetencje określone w przepisie art. 30 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy dotyczące zatrudnienia i zwalniania kierowników gminnych jednostek organizacyjnych w formie uchwały. Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.) przepisem art. 43 pkt 27 wprowadziła do przepisu art. 30 ustawy o samorządzie gminnym zmianę, polegającą na zastąpieniu wyrazu "zarząd" wyrazem "wójt". Także na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.: Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w orzecznictwie taka forma działania zarządu gminy, w zakresie wyznaczonym mu ustawowo, nie była kwestionowana. Kompetencje zarządu przeszły na wójta (burmistrza, prezydenta) i z uwagi na monokratyczny charakter organu wykonawczego gminy, dawne kompetencje zarządu, wykonywane za pomocą uchwał, obecnie wykonuje on m.in. w formie zarządzeń o różnym charakterze i przedmiocie. Zarządzenie dotyczące zatrudniania lub zwalniania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej jest formą aktu władczego, jednostkowo – konkretnego. Ustawa o samorządzie gminnym, jak i ustawa o systemie oświaty, nie określają wprawdzie prawnej formy działania wójta (burmistrza, prezydenta) w sprawie odwołania dyrektora szkoły ze stanowiska, to jednak w praktyce i w orzecznictwie sądowym dla takich czynności powszechnie przyjmuje się formę zarządzenia. Odwołanie nauczyciela – dyrektora szkoły ze stanowiska ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 296/05, Lex nr 186659 ). Okoliczność, że taki akt wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy. Odwołany dyrektor szkoły może kwestionować sam akt odwołania (zarządzenie) przed sądem administracyjnym, natomiast własnego interesu w sferze skutków, jakie ów akt wywołuje w zakresie praw pracowniczych, może dochodzić przed sądem pracy (por. uzasadnienie uchwały Składu 7 Sędziów NSA z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt OPS 6/96, ONSA z 1997 r., 2/48) oraz cyt. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 296/05 i wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 439/04). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o odwołaniu A.T. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum [...] jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, innym niż akt prawa miejscowego, a więc aktem o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i tym samym sądem właściwym do rozpoznania skargi na ten akt jest sąd administracyjny. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 101 ust. 4 ustawy, w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w niniejszej sprawie warunki formalne dopuszczalności wniesienia skargi zostały spełnione. Zasadnie uznał, że brak uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia winien skutkować stwierdzeniem jego nieważności, to jednak uwzględniając treść art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, orzekł o jego niezgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 152 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, stwierdził, iż jest on niezasadny. Z przepisu tego wynika, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1276/09, Lex nr 578342 , według którego zastosowanie przepisu art. 152 P.p.s.a. ma charakter obligatoryjny w każdym wyroku uwzględniającym skargę. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonalność decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 K.p.a. (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 356; Z. Kmieciak: Glosa do wyroku NSA z 29 lipca 2004 r., OSK 591/04, OSP 2005, nr 4, s. 2009; A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, s. 401, M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser, M. Wierzbowski. Warszawa 2011, s. 541-543; postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 914/08, Legalis). W niniejszej sprawie stwierdzenie, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu oznacza, iż nie wywołuje ono skutków prawnych, które z niego wynikają od chwili wydania wyroku, mimo, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest jeszcze prawomocny. Rozstrzygnięcie wojewódzkiego sądu administracyjnego w zakresie niewykonywania zaskarżonego zarządzenia traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Brak możliwości wykonywania zaskarżonego zarządzenia wynika wówczas z prawomocnego wyroku stwierdzającego niezgodność z prawem zaskarżonego zarządzenia. W związku z powyższym podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argument, że w stosunku do zarządzenia wykonanego nie zachodzi potrzeba orzekania o jego niewykonalności, nie ma znaczenia, skoro w istocie chodzi o skutek prawny zarządzenia w znaczeniu mocy prawnej tego aktu. Z tego względu zarzut naruszenia art. 152 P.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło