II GZ 109/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2958/12 w zakresie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi C. Z. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił C. Z. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału V tego Sądu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Odpis powyższego zarządzenia został skutecznie doręczony w dniu 31 grudnia 2012 r. W dniu 10 stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu podniósł, że w dniach od 1 stycznia do 9 stycznia 2013 r. był zmuszony wyjechać z miejsca zamieszkania wraz z żoną i dziećmi w nagłej sprawie spowodowanej sytuacją rodzinną i związaną z tym konieczną obecnością u rodziny. Wskazał, że przyczyna ta ustała dopiero w dniu wczorajszym, gdy był w stanie uiścić żądany wpis od skargi. Z wydruku potwierdzenia polecenia przelewu wynika, że w dniu 10 stycznia 2013 r. skarżący uiścił kwotę 100 zł na rachunek Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznając wniosek za niezasadny, stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi bez swojej winy. Nie wyjaśnił, z jakiej przyczyny konieczny był wyjazd całej rodziny. Ponadto, w chwili wyjazdu skarżący znał treść zarządzenia Sądu o wezwaniu do uiszczenia wpisu, gdyż zostało ono odebrane dzień wcześniej (31 grudnia 2012 r.). Skarżący nie uprawdopodobnił jednak, aby nie był w stanie w ciągu siedmiu kolejnych dni (w tym czterech dni roboczych: 2, 3, 4 i 7 stycznia 2013 r.) dokonać wpłaty żądanej kwoty na wskazany w wezwaniu rachunek Sądu – również w miejscu tymczasowego pobytu. WSA nie wykluczył również możliwości dokonania przelewu wskazanej kwoty poprzez system bankowości elektronicznej. Zażalenie na to postanowienie wniósł C. Z. Z treści zażalenia wynika, że formułując wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi był przekonany o rzetelności, prawdziwości i kompletności okoliczności, które tam przedstawił. Odnosząc się do samej przyczyny uchybienia terminu wskazał, że nagły wyjazd był spowodowany ciężką chorobą bliskiego członka rodziny. Skarżący, mimo iż wiedział o doręczeniu wezwania nie przypuszczał, że przyczyny rodzinne uniemożliwią mu złożenie wpisu w terminie, zaś w miejscu ówczesnego pobytu nie dysponował możliwością dokonania wpłaty, w szczególności opłacenia skargi drogą elektroniczną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., warunkiem sine qua non przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. post. NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt II FZ 551/11, z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 465/10). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zgodnie z postanowieniem NSA z 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10, kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie – takiej staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest także możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, co skutkować musiało odmową uwzględnienia jego wniosku. Podkreślenia wymaga, iż C. Z. odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi jeszcze przed wyjazdem, tj. w dniu 31 grudnia 2012 r., wiedział zatem o wiążącym go terminie do dokonania tej czynności, jednakże nie podjął żadnych kroków, aby skutecznie wypełnić żądanie Sądu. Skoro skarżący z wezwania dowiedział się o otwartym terminie do uiszczenia wpisu, to działając starannie powinien podjąć odpowiednie działania gwarantujące zabezpieczenie swoich interesów poprzez uiszczenie wymaganej kwoty w zakreślonym terminie nawet poza miejscem zamieszkania, a więc w miejscu pobytu, czy też drogą elektroniczną. Co więcej należy mieć na uwadze, że uiszczenie wpisu sądowego nie wymaga osobistego działania strony, a więc istniała możliwość skorzystania z pomocy innej osoby przy dopełnieniu tej czynności (tak. post. NSA z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II FZ 354/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują na brak należytej staranności skarżącego przy zachowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a tym samym nie pozwalają na uznanie, że nie zaistniała w sprawie przesłanka winy. Spowodowany nagłą chorobą członka rodziny wyjazd nie może być uznany za przeszkodę nie do przezwyciężenia do uiszczenia wpisu od skargi. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.