II GSK 591/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-25

Skład orzekający: Maria Jagielska, Wojciech Kręcisz, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja ekonomiczna przedsiębiorcy ubiegającego się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku, czy na dzień wydania decyzji przez organ?
Ratio decidendi
Sytuacja ekonomiczna przedsiębiorcy ubiegającego się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku. Poprawa sytuacji ekonomicznej lub możliwość jej poprawy po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełnienia wymogów uprawniających do otrzymania dofinansowania. Prawo do dofinansowania jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy.
Stan faktyczny
Spółdzielnia wnioskowała o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Organ odmówił wypłaty, wskazując na trudną sytuację ekonomiczną spółdzielni, potwierdzoną stratami i ujemnym kapitałem własnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że sytuacja ekonomiczna powinna być oceniana również na dzień wydania decyzji, uwzględniając późniejsze poprawy, takie jak spłata zaległości wobec ZUS. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oddalił skargę Spółdzielni oraz zasądził od Spółdzielni na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędziowie NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Małgorzata Rysz Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1384/13 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] Z. w B. w likwidacji na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Spółdzielni [...] Z. w B. w likwidacji na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej [...] (...) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "Z." w likwidacji w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 [...] 2013 r. w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za postawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. Spółdzielnia [...] "Z." w likwidacji wnioskiem Wn-D wystąpiła o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc [...] 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, decyzją z dnia 15 [...] 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) z dnia 22 [...] 2013 r. odmawiającą wypłaty przedmiotowego dofinansowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decydująca dla rozstrzygnięcia sprawy jest sytuacja ekonomiczna podmiotu na dzień złożenia wniosku, a późniejsza poprawa kondycji tego podmiotu nie ma znaczenia. Z przedstawionych sprawozdań finansowych za lata 2009 - 2011 wynika, że spółdzielnia odnotowywała rosnące straty, a jej kapitał (fundusz) własny jest ujemny, od co najmniej 2009 r. Zobowiązania krótkoterminowe dwukrotnie przewyższają wartość aktywów obrotowych, co może świadczyć o problemach z regulowaniem swoich zobowiązań. Zwrócono też uwagę, że skarżąca dopiero w [...] 2012 r. uregulowała zaległości wobec ZUS. Z przedstawionych zaś bilansów wynika, że na dzień 31 [...] 2012 r., kapitał własny wynosił – [...] zł, strata – [...] zł. Minister wskazał, że wyliczenie przez Fundusz wskaźnika Z – score za lata obrotowe 2009 - 2011 wskazuje na to, że strona jest zagrożona niewypłacalnością i tym samym znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o której mowa w art. 48a ust.3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm). W konsekwencji Minister przyjął, że wobec ziszczenia się przesłanki określonej w art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008, strona nie może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzeń za miesiąc [...] 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżone decyzje podzielił zarzuty skarżącej, że sytuacja ekonomiczna podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku i później. Tym samym za niewłaściwe, zdaniem Sądu, należało uznać powoływanie się przez organ II instancji, przy ocenie sytuacji ekonomicznej strony, jedynie na dane bilansowe za lata 2009 - 2012. Sąd I instancji wskazał, że majątek przedsiębiorcy charakteryzuje się z reguły wysoką zmiennością zarówno po stronie pasywów jak aktywów, co utrudnia jego ocenę. Wskazana byłaby zatem wykładnia zawężająca pojęcia niewypłacalności do niewykonania zobowiązań, ale tylko pieniężnych z tym zastrzeżeniem, że pojęcie niewykonywania pojedynczego zobowiązywania pieniężnego nie jest tożsame z pojęciem niewypłacalności w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, które stanowi cechę majątku dłużnika. Nie każda nadwyżka stanu biernego nad czynnym stanowi podstawę ogłoszenia upadłości. Zachodzi to tylko wtedy, gdy stan taki zagraża wykonaniu zobowiązań pieniężnych, co ustawodawca określa jako nadmierne zadłużenie. Treść bilansu nie może w pełni odzwierciedlać wszystkich składników majątku przedsiębiorcy składających się na pojęcie majątku sensu largo. Przykładowo, kapitały własne i zysk są umieszczane w bilansie po stronie pasywów, a nie aktywów. Biorąc pod uwagę powyższe, art. 11 ust 2 Prawa upadłościowego i naprawczego nie można, zdaniem Sądu I instancji interpretować, opierając się wyłącznie na bilansie, który jedynie porządkuje majątek przedsiębiorcy według źródeł jego finansowania. Na poparcie swoich argumentów Sąd powołał się na orzeczenie NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 344/12, w którym wskazano, że sytuacja ekonomiczna powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku przy uwzględnieniu późniejszych pism złożonych przez spółkę z których wynikało, że pierwotnie zła sytuacja ekonomiczna sukcesywnie ulegała poprawie tak, że nie sposób było przyjąć stanu zagrożonego przedsiębiorstwa, w którym miała się znajdować spółka. Zakres informacji, które musi przedstawić podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (Dz.U. z 2010 r. nr 53, poz.312 ze zm.). Wzór formularza informacji został określony w załączniku do rozporządzenia. Należy wskazać, że w części B punkt 6 formularza wnioskodawca, zobowiązany jest odpowiedzieć na pytania: "Czy pomimo wystąpienia okoliczności wymienionych w pkt. 5, wnioskodawca jest w stanie odzyskać płynność finansową? Jeżeli tak, to w jaki sposób?". Umieszczenie tego punktu w formularzu stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie pomocy, zdaniem Sądu I instancji, wskazuje na to, że organ dokonujący oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy jest zobowiązany ocenić sytuację według stanu na dzień złożenia wniosku, ale również ocenić, na podstawie dokumentów i informacji przedstawionych przez wnioskodawcę możliwość poprawy sytuacji finansowej wnioskodawcy i dopiero na tej podstawie ustalić czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. W świetle powyższych konstatacji Sąd podkreślił potrzebę zbadania aktualnej sytuacji Skarżącej, nie tylko w momencie składania wniosku lecz również dalszej perspektywie, w tym również w fazie orzekania. Tym bardziej, że z akt administracyjnych wynika, że w [...] 2012 r. dokonano spłaty zaległych należności na rzecz ZUS. Potwierdzeniem braku zaległości zobowiązań wobec ZUS jest wydane z datą 8 [...] 2012 r. zaświadczenie. Z niekwestionowanych przez organ II instancji okoliczności poczynionych w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 806/13 wynika, że na przestrzeni IV – XI 2012 r. rosła też wartość sprzedaży wyrobów i usług, co nie jest bez znaczenia dla rokowań bytu skarżącej w przyszłości, a ma to istotne znaczenie dla określenia także aktualnej kondycji finansowej. Z racji uregulowania należności publicznoprawnych skarżącą nie można uznać za podmiot niewypłacalny. Sąd podkreślił ponadto wymiar społeczny niniejszej sprawy. Podniósł, że skarżąca zatrudnia pracowników niepełnosprawnych, co w przypadku odmowy dofinansowania do wynagrodzeń pracowników może w konsekwencji doprowadzić do upadłości tego pracodawcy i pozbawienia zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w szczególności art. 48 a ust. 2 i 3 pkt 1 w zw. z art. 26, art. 26a i art. 26d tej ustawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji sytuacja ekonomiczna pracodawcy ubiegającego się o dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych oceniana jest na datę złożenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na podstawie określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a. Zarzucił mianowicie, naruszenie przepisów art. 48 a ust. 2 i 3 pkt 1 z zw. z art. 26, 26a i 26d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii następującej. Chodzi mianowicie o odpowiedź na pytanie odnośnie do tego, która data jest miarodajna dla oceny spełnienia przez przedsiębiorcę ustawowych wymagań dla ubiegania się i przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w tym także oceny, istotnego z punktu widzenia spełniania wymienionych wymagań ustawowych, statusu przedsiębiorstwa - przedsiębiorstwo znajdujące/nieznajdujące się w trudnej sytuacji według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy publicznej (przedsiębiorstwo zagrożone/niezagrożone) – a mianowicie, czy jest to data złożenia wniosku, jak przyjął to organ administracji publicznej, czy też, jest to, jak przyjął Sąd I instancji, data podejmowania przez organ ostatecznej decyzji w sprawie z wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych obligująca do uwzględniania stanu rzeczy istniejącego w czasie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku propozycja rozstrzygnięcia wskazanej kwestii spornej, w tym również argumentacja, która legła u jej podstaw nie są prawidłowe. Zagadnienie prawne rysujące się na tle wykładni (oraz zastosowania) przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, zarzut naruszenia których postawiony został w skardze kasacyjnej, stanowiło już przedmiot analizy i oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w sprawach o sygn. akt: II GSK 1044/12, II GSK 1107/12, II GSK 1170/12, II GSK 2078/12, II GSK 765/12, a także w sprawie II GSK 1683/13. Podzielając pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony na gruncie przywołanych judykatów odnośnie do omawianej kwestii spornej, stwierdzić należy, że stanowisko Sądu I instancji nie jest trafne. W tej mierze, przede wszystkim podnieść należy, że już z treści art. 26a ust. 1 i art. 48a ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika, że logika przyjętych na ich gruncie rozwiązań prawnych wskazuje na to, że udzielana na ich podstawie pomoc, po spełnieniu wymogów jej przyznania i wypłaty, udzielana jest w formie comiesięcznych transz dopłat ze środków Funduszu na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Znajduje to swoje potwierdzenie w treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Nie dość, że wprost wiązać to należy z tytułem przywołanego rozporządzenia, to również z określonym w jego § 1 przedmiotem jego regulacji. Określa ono między innymi terminy składania i wzory: a) miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję, oraz pracowników niewidomych, b) wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc, wraz z danymi i dokumentami załączanymi do wniosku (§ 1 pkt 2). Co nie mniej istotne, z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2009 r. wynika, że pracodawca składa wniosek i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą, zaś z § 10 tego rozporządzenia, że dofinansowania na warunkach i w trybie określonym w rozporządzeniu udziela się, począwszy od wynagrodzeń za miesiąc styczeń 2009 r. Uwzględniając treść przywołanej regulacji prawnej, w tym również prezentowany na gruncie przywołanych judykatów Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd prawny odnośnie do podejścia do sposobu wykładni, a w konsekwencji również stosowania wymienionych przepisów ustawy oraz rozporządzenia, stwierdzić należy, że zarówno względy normatywne, jak i uwarunkowania gospodarcze, przemawiają za trafnością stanowiska Ministra Pracy i Polityki Społecznej, że ubiegając się o dofinansowanie do wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników, w odniesieniu do ściśle określonego miesiąca, spółdzielnia zobowiązana była za ten właśnie miesiąc wykazać spełnienie ustawowych wymogów dla ubiegania się o wnioskowaną dopłatę. Decydujące znaczenie miał więc w tym względzie stan faktyczny z daty złożenia wniosku. Wprawdzie dopiero w dacie wydania decyzji, w tym także ostatecznej, organ dokonuje oceny wniosku, w szczególności zaś, czy zostały spełnione wymogi dla ubiegania się o wspomnianą pomoc za konkretny miesiąc, to jednak zawsze dla takiej oceny - co wymaga podkreślenia - miarodajny jest stan faktyczny z daty złożenia wniosku, nie zaś z daty wydania decyzji przez organ. Z przedstawionego punktu widzenia podnieść należy, że w dacie składania wniosku o pomoc na miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, skarżąca kasacyjnie spółdzielnia nie wykazała, aby nie była przedsiębiorcą zagrożonym. Nie sposób byłoby bowiem zasadnie twierdzić - a to na potrzeby spełnienia przesłanki ubiegania się o pomoc o której mowa w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - iż przedsiębiorca, który nie reguluje systematycznie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje się w dostatecznie dobrej sytuacji ekonomicznej, zwłaszcza, że znajduje się również w stanie likwidacji. W analizowanym zakresie, nie można również tracić z pola widzenia i tego, że zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Uwzględniając szczegółową treść tego przepisu, zwłaszcza zaś to, że nie funkcjonuje on w próżni prawnej, zwrócić należy uwagę na znaczenie regulacji zawartej w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z treści tego przepisu wywieść można bowiem, że zarówno w dacie przyznania pomocy publicznej, jak i w dacie jej wypłacenia pracodawca nie może znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę specyfikę realizacji uprawnień pracodawcy do dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, wykładnia omawianego przepisu – w relacji do przywołanego art. 35 ust. 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. – gdy chodzi o datę dokonywania oceny kondycji ekonomicznej pracodawcy, nie może pomijać treści rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych). Z motywu 36 przywołanego rozporządzenia unijnego wynika bowiem wprost, że zgodnie z zasadami regulującymi kwestie pomocy objętej zakresem art. 87 ust. 1 Traktatu, za datę przyznania pomocy należy uznać dzień, w którym beneficjent nabył prawo przyjęcia pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Odnosząc powyższe do przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przyjąć należy więc, że pracodawca nabywa prawo do dofinansowania do wynagrodzeń dla osób niepełnosprawnych z dniem złożenia kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o dofinansowanie (art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji). W związku z tym trzeba przyjąć, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy podlega badaniu na datę złożenia wniosku, z tym zastrzeżeniem, że obejmuje to datą złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku. Ocena zasadności przyznania pomocy następuje więc na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia. Skoro bowiem, pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Tym samym, pozytywna prognoza odnośnie do poprawy kondycji przedsiębiorcy, czy też poprawa jego sytuacji ekonomicznej po dacie złożenia wniosku, nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2078/12). Z punktu widzenia przedstawionych argumentów, nie ma więc podstaw, aby za uzasadnione można było uznać stanowisko Sądu I instancji, że miarodajną datą oceny kondycji przedsiębiorcy, wyznaczającą ramy czasowe, w których dokonywana jest ocena spełnienia ustawowych wymagań dla ubiegania się i przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jest data, nie tyle złożenia wniosku o przyznanie pomocy, co data orzekania przez organ w sprawie tego wniosku. Wskazanego stanowiska, w żadnym stopniu – niezależenie od powyżej przywołanych już uwag i argumentów – nie wspiera bowiem eksponowany przez WSA w Warszawie argument z treści art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jest on nieprzydatny z tego powodu, że jakkolwiek przywołany przepis nakazuje stosowanie przepisów k.p.a., to jednak tylko w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach. Już z tego więc powodu, zwłaszcza zaś, gdy w korespondencji do wskazanego zastrzeżenia podkreślić znaczenie uregulowań, które zawarte zostały w przywoływanym już rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008, podważyć należy zasadność stanowiska Sądu I instancji. Z art. 1 ust. 6 lit. c) tego rozporządzenia wynika, że nie ma ono zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw. Z kolei "przedsiębiorstwa zagrożone", to te, o których mowa w ust. 7 tego przepisu, w tym, bez względu na ich rodzaj te, które zgodnie z prawodawstwem krajowym podlegają zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności (lit. c). Ten więc przepis i ustanowione na jego gruncie kryteria oceny ekonomicznej kondycji przedsiębiorstwa uznać należy za podstawowe z punktu widzenia oceny spełnienia ustawowych wymagań przyznania pomocy. Zwłaszcza gdy tej mierze, w zakresie odnoszącym się do MŚP – a takim jest skarżąca kasacyjnie spółdzielnia - uwzględnić również konsekwencje wypływające z motywu 15 przywołanego rozporządzenia unijnego, a także konsekwencje wynikające z jego motywu 36, który z kolei - w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - ma istotne znaczenie z punktu widzenia określenia momentu, na który dokonywana jest ocena spełniania przez przedsiębiorcę wymagań dla ubiegania się i przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Tym samym nie ma podstaw aby stanowisko Sądu I instancji uznać za usprawiedliwione. Z punktu widzenia wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów, podjęta przez Sąd I instancji próba odwoływania się w rozpatrywanej sprawie do argumentów, które w istocie rzeczy bazują na Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, nie może być więc uznana za skuteczną. Tym bardziej, że również za chybiony uznać należy argument z treści określonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, wzoru formularza informacji, gdy chodzi o jego część "B". W tej mierze, Sąd I instancji nie dostrzegł bowiem, że w przywołanej części B - "Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy" - wzoru formularza zawarte zostało zastrzeżenie (odnośnik 2a), z którego wynika, że punkty od 5 do 7 tej części formularza, a więc te, na które powołał się Sąd I instancji nakazując organowi uwzględnianie rokowań, prognoz oraz potencjalnej możliwości poprawy kondycji ekonomicznej wnioskodawcy, nie dotyczą mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, o których mowa w art. 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych), ubiegających się o pomoc publiczną udzielaną na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. Również refleksja ogólnej natury, o którą pokusił się Sąd I instancji w pkt VII. uzasadnienia zaskarżonego wyroku, pozostaje bez wpływu na ocenę, że kontrolowane orzeczenie nie odpowiada prawu. W tej mierze, nie sposób nie zwrócić uwagi na to, że pomija ona ten istotny aspekt zagadnienia, który wiązać należy z ustanowionymi na poziomie konstytucyjnym zasadami polityki państwa w sferze zatrudnienia i pomocy osobom niepełnosprawnym (art. 65 ust. 5, art. 69) i adresowanym w związku z tym do ustawodawcy obowiązkiem ich kształtowania (konkretyzacji) przy uwzględnianiu ustalonej hierarchii poszczególnych zadań określonych w ustawie zasadniczej, a tym samym sposobu dysponowania środkami budżetowymi, w zależności od zmieniających się okoliczności życia społecznego, co z kolei wiąże się również z tą istotną kwestią, że zasoby, które na omawianą pomoc i wsparcie mogą być przeznaczane mają jednak ze swej natury ograniczony charakter. Stanowisko Sądu I instancji nie podważa zaś – z punktu widzenia zgodności ze wskazanymi wzorcami - ustawowych wymagań, które w kontekście zdeterminowania ich treścią regulacji unijnej, postawione zostały przedsiębiorcy ubiegającemu się o przyznanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Tym samym, próba podważenia legalności, czy też racjonalności kontrolowanej przez ten Sąd decyzji o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych - w tym również poprzez przeciwstawienie jej przywołanemu we wskazanym fragmencie uzasadnienia przykładowi, który mając tylko pozór atrakcyjności, jest jednak nieprzydatny, a przez to i chybiony - nie może być uznana za skuteczną. W tym też kontekście podnieść należy, że stanowisko Sądu I instancji, abstrahując od pominięcia określonych prawem zasad przyznawania omawianej pomocy i ograniczonego charakteru zasobów, które mogą być na nią przyznawane, pomija również rysujące się na tym tle zagadnienie obowiązku zwrotu niezasadnie przyznanej pomocy, którego konsekwencje mogą być jeszcze dalej idące, niż jej przyznanie wbrew obowiązującemu prawu. W świetle przedstawionych argumentów, postawiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych w nim przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, uznać należało za usprawiedliwiony. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik, lecz jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok Sądu I instancji, postanowił na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznać skargę, którą w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, jako niezasadną, należało oddalić. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 w związku z art. 203 pkt 2 i art. 199 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło