II OZ 620/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B., M. B., G. B., I. B., J.W. i B.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 247/13 w sprawie ze skarg J. B., M. B., G. B., I.B., J. W. i B. B. na uchwałę Rady Miasta Olsztyna z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego otoczenia jeziora Siginek (Podkówka) w Olsztynie postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiesił postępowanie w sprawie ze skarg J. B., M. B., G. B., I. B., J. W. i B. B. na uchwałę Rady Miasta Olsztyna z dnia 30 maja 2012 r., Nr XXIII/411/12 w sprawie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego otoczenia jeziora Siginek (Podkówka) w Olsztynie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż wiadomym jest mu z urzędu, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem zaskarżenia w innej sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1189/12 oddalona została skarga na powyżsżą uchwałę Rady Miasta Olsztyna. Wyrok ten nie jest prawomocny, gdyż w terminie strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu I instancji, z uwagi na powyższe, postępowanie sądowe wszczęte na skutek skarg J. B., M. B., G. B., I.B., J.W. i B.B. z winno zostać zawieszone, do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż w analogicznej sprawie, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Ol 1379/12, także zawieszone zostało postępowanie sądowoadministracyjne, postanowieniem z dnia 19 marca 2013 r. Sąd podkreślił, iż zarówno w tej sprawie, jak i sprawie niniejszej, zakres zarzutów stawianych uchwale jest podobny, zatem ustalenia i tezy zawarte w postanowieniu z dnia 19 marca 2013 r. znajdują zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu. Sąd zgodził się między innymi ze stanowiskiem, iż pomimo faktu, że w sprawie skarżący są właścicielami innych działek, niż podmiot będący stroną skarżącą w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r., to jednak zarzuty skarg wniesionych przez skarżących w obydwu sprawach częściowo się pokrywają. Dotyczy to w szczególności zarzutów w kwestii braku zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Olsztyna. Sąd podkreślił też, że kontrolując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zobowiązany jest (niezależnie od argumentacji skargi) ocenić zaskarżony plan mając na uwadze art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), który stanowi, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Taka ocena została już dokonana przez Sąd w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. Sąd wskazał, że obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym nie można wykluczyć skargi z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) na akt prawa miejscowego, w związku z dokonaną już wcześniej oceną legalności tego aktu ze skargi innego podmiotu. Zróżnicowany charakter prawny treści niektórych kategorii aktów prawa miejscowego, w tym zwłaszcza miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, powoduje, że powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 u.s.g., dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa. To oznacza, że jeżeli o legalności określonego aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, tj. naruszenia indywidualnego interesu skarżącego. W konsekwencji ewentualne stwierdzenie nieważności takiego aktu może nastąpić tylko w części dotyczącej interesów prawnych skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż wskazać trzeba na ewentualny wpływ wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Ol 1189/12 na inne toczące się postępowania dotyczące uchwały Rady Miasta Olsztyn będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu dawało to podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli J. B., M. B., G.B., IB., J. W. i B.B., reprezentowani przez radcę prawnego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślili przede wszystkim, iż wbrew stanowisku Sądu ewentualny wyrok NSA w sprawie II SA/Ol 1189/12 nie będzie miał wpływu na postępowanie wszczęte ich skargami, bowiem dotyczą one innych nieruchomości, objętych uchwałą, niż te, których właścicielem jest podmiot skarżący w tamtej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęto stanowisko, iż regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. (patrz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Rozpoznając zażalenie wniesione w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni pogląd wyrażony w postanowieniu tego Sądu, wyrażony w postanowieniu z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 366/13. W postanowieniu tym stwierdzono, iż zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., II OSK 694/06, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2006 r., I FSK 845/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć trzeba, na co uwagę zwrócił także Sąd I instancji, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta Olsztyna stanowiła już przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 1189/12, oddalił skargę na tę uchwałę. Wyrok ten jest nieprawomocny i wniesiona została od niego skarga kasacyjna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wynik postępowania wszczętego tą skargą kasacyjną będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, bowiem ewentualne orzeczenie co do prawidłowości i legalności zaskarżonego aktu prawa miejscowego rzutować będzie na ocenę tego aktu dokonywaną w kolejnych postępowaniach jego dotyczących. Na okoliczność tę nie ma wpływu fakt, iż strony w niniejszej sprawie skarżą w istocie uchwałę w zakresie swojego indywidualnego interesu prawnego, bowiem zarówno w tej sprawie jak i w sprawie II SA/Ol 1189/12 skarżący domagają się stwierdzenia nieważności aktu w całości. Mając powyższe na względzie, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że ewentualne uprawomocnienie się wyroku z dnia 20 listopada 2012 r., w którym była dokonywana ocena legalności zaskarżonego aktu będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.