II SA/Gd 549/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-09-15
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie jest posiadaczem odpadów ani właścicielem nieruchomości, na której znajdują się odpady, posiada interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej usunięcie tych odpadów, jeśli powołuje się na ochronę strefy ochronnej ujęcia wody?Ratio decidendi
Spółka, która nie jest posiadaczem odpadów ani właścicielem nieruchomości, na której się znajdują, nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej ich usunięcie, chyba że wykaże istnienie przepisu prawa materialnego, który bezpośrednio wiąże jej prawa lub obowiązki z przedmiotem tej decyzji. Samo powoływanie się na ochronę interesu publicznego lub posiadanie interesu faktycznego nie wystarcza do uznania legitymacji procesowej.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Wójta Gminy nakazującej usunięcie odpadów. SKO uznało spółkę za niebędącą stroną postępowania, ponieważ nie była posiadaczem odpadów ani właścicielem nieruchomości. Spółka argumentowała, że posiada interes prawny w ochronie strefy ochronnej ujęcia wody, co ma znaczenie dla społeczności lokalnej i interesu publicznego. Sąd administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii interesu prawnego spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Spółki A w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt Gminy, decyzją z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (DZ.U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.), nakazał T. Z.: 1) usunięcie odpadów w postaci: a) mas ziemnych (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 – kod odpadu: 17 05 04), b) betonu oraz gruz (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów - kod odpadu 17 01 01), c) różnych zmieszanych odpadów z budowy (inne odpady z budowy, remontów i demontażu - odpady z grupy 17 09) z działki nr [...]
w obrębie geodezyjnym K., gmina K. w terminie do dnia 31 maja 2009 r. oraz 2) przekazanie odpadów uprawionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia.
Następnie, decyzją z dnia 28 października 2010 r. nr [...], Wójt Gminy, działając na podstawie art. 154 § 1 kpa, zmienił decyzję z dnia 22 kwietnia 2009 r., poprzez uchylenie nakazu wykonania decyzji w punkcie a i b. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia 28 października 2010 r.
złożyło "A" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w G.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art.
134 w związku z art. 127 § 1 kpa, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez "A" Spółka z o.o. w G.
Kolegium wyjaśniło, iż stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest osoba fizyczna lub prawna, albo inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może, czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ działający w granicach jego właściwości i kompetencji. I tylko tak rozumiana strona ma prawo wnoszenia środków odwoławczych.
Następnie Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie podstawę materiainoprawną decyzji Wójta Gminy z dnia 22 kwietnia 2009 r. oraz zmieniającej ją zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, zgodnie z którym wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Stroną decyzji, o której mowa w art. 34 ust. 1 ustawy
o odpadach, jest zatem posiadacz odpadów, bowiem decyzja ta kształtuje jego
obowiązek, zaś "A" Sp. z o.o. w G. nie jest posiadaczem odpadów znajdujących się na wskazanej w decyzji
nieruchomości, nie jest też właścicielem tej nieruchomości, jest nim bowiem T. Z. Według Kolegium decyzja z dnia 28 października 2010 r. i poprzedzającą ją decyzja z dnia 22 kwietnia 2009 r. nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku odwołującego się Przedsiębiorstwa.
Kolegium stwierdziło w konsekwencji, iż "A" Sp. z o.o. w G. nie jest stroną niniejszego postępowania i nie ma legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 28 października 2010 r., a jego odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.
Na opisane wyżej Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosło "A" Sp. z o.o. w G., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Skarżąca, nie zgadzając się z argumentacją organu podniosła, iż utrzymanie
w mocy zaskarżonego postanowienia będzie oznaczać stworzenie realnego zagrożenia dla strefy ochronnej ujęcia wody R., którego znaczenie dla zaopatrzenia w wodę pitną ludności zamieszkującej teren działania skarżącej jest priorytetowe. Pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy nie respektuje zakazów ustanowionych w 1997 r. decyzją administracyjną wydaną przez Wojewodę dotyczącą strefy ochronnej ujęcia R. w zakresie zakazu składowania odpadów a jednym z beneficjentów decyzji ustanawiającej przedmiotową strefę jest skarżąca, która jest ponadto eksploatatorem ujęcia wody R. Zdaniem skarżącej niniejsza skarga reprezentuje interes prawny całej społeczności lokalnej zamieszkującej poszczególne gminy, a nawet skarga ta stanowi instrument ochrony interesu publicznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni
argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z przyczyn innych, niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto stosownie do treści art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym ocena legalności skarżonego rozstrzygnięcia następuje w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze także ponad te zarzuty, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez "A" Spółkę z o.o. w G. od decyzji Wójta Gminy z dnia 28 października 2010 r. nr [...], z przyczyn, jak to określono, podmiotowych.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż postępowanie odwoławcze oparte jest w pełni na zasadzie skargowości, a to oznacza, że może ono zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia odwołania. Odwołanie zatem jest instytucją procesową tworzącą możliwości jedynie uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej a prawu temu odpowiada obowiązek kontroli dopuszczalności wniesionego odwołania, która to kontrola jest pierwszą czynnością w postępowaniu wstępnym, jaką obowiązany jest podjąć organ po otrzymaniu odwołania. Dopuszczalność wniesienia odwołania uzależniona jest od wystąpienia aspektu przedmiotowego i podmiotowego. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje zaś sytuację wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia.
Zgodnie z treścią art. 127 § 1 kpa prawo wniesienia odwołania przysługuje stronie postępowania. Stosownie zaś do treści art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowanie dotyczy lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Decydującym zatem kryterium uznania określonego podmiotu za stronę postępowania jest występowanie interesu albo obowiązku prawnego. W orzecznictwie powszechnie przyjęte zostało, iż interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93, niepubl.). Stwierdzenie zaś, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli być wyprowadzone z prawa materialnego, z konkretnej normy prawnej. Przy tym cechą interesu i obowiązku prawnego będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie zezwala na uznanie za stronę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 1984 r. sygn. akt II SA 789/84, niepubl.). W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r. (OPS 9/96 publ. ONSA z 1997r., nr 3, poz. 102) wyjaśniono, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa musi być norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). W wypadku normy prawnej uprawniającej określony podmiot może (czy też powinien) uzyskać rozszerzenie sfery swoich możliwości zachowań zgodnych z prawem, a w wypadku normy zobowiązującej może (powinien) być obarczony powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem zawartym w normie ustawowej. Taka przewidziana w przepisach prawa materialnego możliwość (lub obowiązek) konkretyzacji uprawnień i obowiązków określonego podmiotu oznacza, że interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić i - w konsekwencji - decyzją administracyjną, stanowiącą rozstrzygnięcie sprawy, czyli autorytatywne ustalenie tych uprawnień lub obowiązków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 10 marca 1989 r. sygn. IV SA 1254/88, niepubl.). Należy również wskazać, iż w orzecznictwie sądowym dominujący jest pogląd, według którego materialna podstawa legitymacji strony może wynikać nie tylko z prawa administracyjnego, ale może mieć oparcie także w przepisach innych gałęzi prawa - w tym prawa cywilnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1016/09, z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 626/08, z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 766/06, z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 766/06 – dostępne na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r. OPS 6/03, uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. OPK 19/01, ONSA z 2002, Nr 2, poz. 68).
Okoliczność dopuszczenia przez organ administracji publicznej określonego podmiotu do udziału w postępowaniu nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie podmiotu bądź dopuszczenie go przez organ do udziału w tym postępowaniu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny".
W orzecznictwie i doktrynie dominuje pogląd, iż jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, to organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa. Jednocześnie przyjęto, iż oczywisty bark legitymacji odwoławczej to taki, którego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest zatem subiektywne przekonanie podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw lub obowiązków. Gdy odwołanie wnosi osoba powołująca się na swój interes prawny lub obowiązek prawny, organ obowiązany jest rozpoznać w postępowaniu wyjaśniającym, czy zgłoszone żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa. Jeżeli jednak w wyniku rozpoznania odwołania organ ten stwierdzi, że osoba ta nie ma w przedmiotowej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide: B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 2. wyd. C.H.BECK, W-wa 1998 r., str. 648; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 316/08 - dostępne na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl).
Zauważyć w tym miejscu należy, iż decyzja podejmowana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa rozstrzyga jedynie o braku legitymacji podmiotu wnoszącego odwołanie i kończy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w tym zakresie. Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną. Tak więc stwierdzenie w postępowaniu odwoławczym, że strona skarżąca nie ma przymiotu strony w sprawie powoduje, iż organ nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy co do istoty a zatem konieczne jest umorzenie postępowania odwoławczego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie jednocześnie przeprowadziło (chociaż w niewystarczającym zakresie) postępowanie wyjaśniające dotyczące weryfikacji interesu prawnego wnoszącego odwołanie, odwołując się przy tym do norm prawa materialnego – art. 28 kpa oraz art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, ze zm.), a zarazem przyjęło oczywisty brak legitymacji do wniesienia odwołania. Postępowanie takie w świetle poczynionych wyżej rozważań należy uznać za wadliwe. Jak wynika z akt sprawy skarżąca spółka nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia 22 kwietnia 2009 r., podjętą w trybie art. 34 ustawy o odpadach, natomiast uczestniczyła w postępowaniu toczącym się na wniosek T. Z. o zmianę tej decyzji, na żądanie Wójta zajęła również pisemne stanowisko w tej sprawie (vide: k. 23 akt administracyjnych), a wreszcie decyzja zmieniająca, z dnia 28 października 2010 r. została skarżącej doręczona "do wiadomości". Oczywistym jest, że samo doręczenie decyzji organu I instancji nie uczyniło z "A" sp. z o.o. strony niniejszego postępowania administracyjnego. Wobec tego w związku z wniesionym przez Spółkę odwołaniem jej interes prawny podlegał badaniu w świetle przepisów prawa materialnego, w szczególności powołanej wyżej ustawy o odpadach, niemniej także ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.), a to w związku z ustanowieniem stref ochronnych wokół ujęcia wody w R. istniejącą w obrocie ostateczną decyzją Wojewody z dnia 7 kwietnia 1997 r., Nr [...], podjętą na wniosek tego podmiotu jeszcze po rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230) pod tym kątem, czy w konkretnych okolicznościach sprawy istnieje przepis prawa materialnego przemawiający za posiadaniem przez nią interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Wójta z dnia 28 października 2010 r. Tak więc organ odwoławczy wbrew wymogom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii interesu prawnego wnoszącej odwołanie, uzasadniającego w razie oceny negatywnej wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Na gruncie niniejszej sprawy podstawę materialnoprawną decyzji, od której skarżące Przedsiębiorstwo wniosło odwołanie, stanowił przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, zgodnie z którym wójt burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Wprawdzie zaskarżona odwołaniem została decyzja zmieniająca podjęta na podstawie art. 154 kpa, jednakże reguluje ona przedmiot wynikający z normy art. 34 ustawy o odpadach. Przez posiadacza odpadów, stosownie do treści art. 3 ust. 3 pkt 13 tej ustawy, rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że wbrew twierdzeniem skargi wskazującej na uprawnienie do działania przez Spółkę w interesie publicznym, w prawie ochrony środowiska nie występuje instytucja prawna actio popularis, czyli skargi powszechnej dla każdego podmiotu zainteresowanego ochroną środowiska jako dobra wspólnego, gdy nie jest to konstytucyjne prawo do informacji o środowisku i jego ochronie (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1365/08, dostępny na stronie internetowej http://www.cbois.nsa.gov.pl/. Tak więc na organie prowadzącym niniejsze postępowanie spoczywał obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania, którego przedmiotem są nakazy wynikające z dyspozycji art. 34 ustawy o odpadach, lecz w świetle normy art. 28 kpa. Jak już wyżej zaznaczono skarżący "A" był adresatem decyzji, co nie oznacza, że stroną przedmiotowego postępowania, w konsekwencji wnoszący odwołanie mógłby być stroną tego postępowania tylko wówczas, gdyby wykazał swój interes prawny wynikający z odpowiedniej normy prawa materialnego, a nie tylko interes faktyczny wywiedziony z błędnego przypisania sobie uprawnień rzecznika interesu publicznego. Z tych przyczyn chybione jest powoływanie się przez skarżącego na posiadane przez niego jak twierdzi "prawo refleksowe", a więc interes prawny pośredni. Skarżący na poparcie swej tezy wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II GSK 59/06 (OSP z 2007 r., Nr 4 poz. 42). Tymczasem wyrok ten wydany został w innym stanie faktycznym i prawnym, wynikającym z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 1994 r., Nr 27, poz. 96, z późn. zm), na tle interesu prawnego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniających koncesję. Gdyby znaleźć dla tego stanowiska odniesienie do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, to poszukiwać trzeba norm dotyczących zezwoleń, a wówczas stwierdzić trzeba, że w przepisie art. 29a, wprowadzonym nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 145), z mocą obowiązującą od dnia 12 marca 2010 r., przyjęto, iż stronami postępowania o wydanie decyzji lub zezwoleń, o których mowa w art. 19, art. 26, art. 28, art. 53 ust. 4, art. 54 oraz art. 54a, są wnioskodawca lub władający powierzchnią ziemi, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. W ust. 2 ustanowiono, że stronami postępowań, o których mowa w ust. 1, nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów.
Jak zatem wynika z przytoczonej powyżej regulacji, w wymienionych w tym przepisie sprawach zezwoleń określono krąg stron w sposób szczególny w stosunku do przepisu art. 28 kpa. Jednakże przepis ten nie dotyczy postępowania w sprawie nakazów skierowanych do posiadacza odpadów na podstawie art. 34 tej ustawy, a zatem mimo, iż w zasadzie stroną tego postępowania jest wyłącznie posiadacz odpadów, interes prawny innego podmiotu podlega badaniu na podstawie art. 28 kpa.
Trzeba przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, za odpad uznaje się tylko ten rodzaj materii, który nie zanieczyszcza środowiska lecz stanowi dla niego jako dobra wspólnego potencjalne zagrożenie (vide: Ustawa o odpadach. Komentarz, pod red. J. Jerzmańskiego, Wrocław 2002, s. 54). Zatem badając interes prawny skarżącej organ powinien był ocenić, czy eliminacja w decyzji zmieniającej części nakazów skierowanych do posiadacza odpadów w jakikolwiek sposób wpływa na sferę uprawnień wywodzonych z norm prawa materialnego, stanowiąc o ewentualnym interesie prawnym Spółki. Na marginesie Sąd przy tym zauważa, że jak przyjmuje się orzecznictwie (vide: cyt. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1365/08, j.w.), z art. 34 ustawy o odpadach nie wynika interes prawny oparty na normach prawa cywilnego, który byłby chroniony w ten sposób, że ustalałby kompetencje danego organu do wydania decyzji w tej sprawie, a to z tej przyczyny, że dyspozycja art. 34 dotyczy ochrony dobra wspólnego, którym jest ochrona środowiska. Tym samym stroną danego postępowania jest w zasadzie tylko podmiot, na który są nałożone obowiązki zmierzające do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko.
Skarżący natomiast wywodzi swój interes przede wszystkim z treści opisanej wyżej decyzji Wojewody, ustanawiającej strefy ochronne ujęcia wody ustanowione na podstawie ustawy z 1974 r. Prawo wodne. Jak zdaje się wynikać z akt administracyjnych, co zresztą nie było przedmiotem ustaleń organu, posiadacz odpadów jest zarazem właścicielem działki znajdującej się na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody. Nie wyjaśniono wprawdzie, jakie posiada uprawnienie "A", w każdym razie pozostają one w związku z eksploatacją tego ujęcia. Z kolei uprawnienia i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego określa ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858, z późn. zm.), z tej jednak ustawy, regulującej inne kwestie niż ochrona środowiska, normy prawa materialnego uzasadniającej interes prawny Przedsiębiorstwa w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 34 ustawy o odpadach nie można byłoby wyprowadzić.
Ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu powołuje się na normę art. 28 kpa przyjmując jednocześnie, iż stroną decyzji, o której mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach jest jedynie posiadacz odpadów, bez głębszej analizy wyjaśniającego bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnoszącego się do konkretnej sytuacji skarżącej Spółki, kontrolowane postanowienie jako wadliwe i naruszające art. 127 kpa w sposób istotny należało uchylić. Organ uwzględniając przedstawione wyżej uwagi przeprowadzi ponowne badanie weryfikujące posiadanie interesu prawnego przez wnoszącego odwołanie, w miarę potrzeby wydając rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "A" Spółki z o. o. w G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło