III SA/Łd 341/13

Dnia 9 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 roku sprawy ze skargi A. G. prowadzącego Zakład A z siedzibą w N. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oceny formalnej projektu złożonego w konkursie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz A. G. prowadzącego Zakład A z siedzibą w N. kwotę 217 (dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 341/13 UZASADNIENIE Uchwałą z dnia 19 listopada 2010 r. nr 1870/10 Zarząd Województwa Łódzkiego działając na podstawie art. 41 ust. 1, ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 30b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 84, poz. 712 ze zm.), uchwały nr 1167/08 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 1 sierpnia 2008 r. w sprawie: przyjęcia Podręcznika Procedur wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013 zmienionej uchwałą nr 236/09 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 25 lutego 2009 r. w sprawie: zmiany uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego nr 1167/08 z dnia 1 sierpnia 2008 r. w sprawie: przyjęcia Podręcznika Procedur wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013 oraz uchwały nr 437/09 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 1 kwietnia 2009 r. w sprawie przyjęcia Zasad procedury odwoławczej w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013 – oddalił protest A. . prowadzącego Zakład Przetwórstwa Mięsnego "A" z siedzibą w N. od etapu oceny formalnej projektu nr: [...] pod nazwą: "Budowa elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW w miejscowości N., złożonego w konkursie dla naboru nr 1 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej lI Ochrona środowiska, zapobieganie zagrożeniom i energetyka Działanie II.9 Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Zarząd wskazał, że w dniu [...] A. G. złożył wniosek o dofinansowanie wspomnianego wyżej projektu, który następnie w wyniku przeprowadzonej procedury jego weryfikacji uzyskał negatywną ocenę formalną i został odrzucony ze względu na niespełnienie kryteriów oceny formalnej dotyczących: kompletności wniosku o dofinansowanie w zakresie: posiadania uzupełnionych wszystkich wymaganych pól zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu; przygotowania załączników do wniosku zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, zasadami, wytycznymi IZ RPO WŁ/ IPII, spójności informacji zawartych we wniosku z informacjami zawartymi w załącznikach do wniosku oraz kwalifikowalności finansowej w zakresie: zgodności planowanych wydatków z zasadami kwalifikowalności wydatków, objętych dofinansowaniem w ramach RPO WŁ oraz prawidłowego opracowania montażu finansowego. Na podstawie art. 30a ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r., o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, instytucja zarządzająca pismem z dnia [...] poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie formalnej projektu wraz z uzasadnieniem wyników oceny projektu oraz pouczeniem o możliwości wniesienia protestu. W dniu [...] wnioskodawca złożył, za pośrednictwem Departamentu ds. Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi protest, który następnie w dniu [...] został przekazany do Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi wraz z notatką służbową z weryfikacji formalnej protestu, przedmiotowym wnioskiem o dofinansowanie projektu, listami sprawdzającymi oraz korespondencją dotyczącą oceny wniosku o dofinansowanie projektu. W proteście wnioskodawca sformułował zarzuty w stosunku do kryteriów oceny formalnej, dotyczących kompletności wniosku o dofinansowanie w zakresie posiadania uzupełnionych wszystkich wymaganych pól zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, przygotowania załączników do wniosku zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, zasadami, wytycznymi IZ RPO WŁ/IPII, spójności informacji zawartych we wniosku z informacjami zawartymi w załącznikach do wniosku. Strona podniosła ponadto zarzuty wobec kryterium dotyczącego kwalifikowalności finansowej w zakresie zgodności planowanych wydatków z zasadami kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach RPO WŁ oraz prawidłowego opracowania montażu finansowego. Ustosunkowując się do zarzutów Zarząd wskazał, że w piśmie z dnia [...], informującym o negatywnej ocenie formalnej wskazano, iż w pkt 6.1 "Wnioskodawca wykazał koszty na przygotowanie dokumentacji (kosztorys, projekt budowlany, biznes plan) w roku 2011 i 2012, zaliczając je do kosztów kwalifikowanych projektu. W związku z tym, iż dokumenty te sporządzono w roku 2010, wydatki na ich poniesienie należało wskazać w roku 2010, jako koszty niekwalifikowane. Z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego, iż należności za przygotowanie projektu uiszczone zostaną przez stronę we wskazanych terminach, Zarząd nie uznał kwalifikowalności wydatków związanych z przygotowaniem projektu". Wnioskodawca w proteście podniósł natomiast, iż koszty związane z przygotowaniem dokumentacji, na podstawie poczynionych uzgodnień z firmami obsługującymi wnioskodawcę, zaplanowane są do ponoszenia w latach 2011-2012 i że wnioskodawca w e-mailu instytucji zarządzającej z dnia [...], dotyczącym poprawy/uzupełnienia braków/błędów w przedmiotowym wniosku o dofinansowanie nie został wezwany do dostarczenia dowodów, potwierdzających termin poniesienia wspomnianych wydatków, ani do wyjaśnienia powodów zaplanowania tychże wydatków na lata 2011-2012. Instytucja zarządzająca podniosła, iż strona w e-mailu dotyczącym poprawy/uzupełnienia braków/błędów we wniosku o dofinansowanie nie mogła zostać wezwana do wyjaśnienia powodów zaplanowania wydatków związanych z przygotowaniem projektu na lata 2011- 2012, gdyż w pierwotnym wniosku w pkt. 6.1 nie dokonano podziału kosztów na poszczególne kategorie, w związku z czym instytucja zarządzająca nie stwierdziła wystąpienia nieprawidłowości. Jedynym źródłem informacji o poszczególnych kategoriach był pkt 3.5. biznes planu, do którego to punktu w e-mailu z dnia [...] wskazano następującą uwagę: "termin realizacji działania - należy skorygować zapisy dotyczące terminów realizacji Działania 1 tak, by były one zgodne z rzeczywistym ponoszeniem wydatków na dane działanie w ramach realizacji projektu". Działanie 1 w biznesplanie związane było z wykonaniem kosztorysu, projektu budowlanego i biznes planu. Osoby dokonujące oceny formalnej uznały, iż wnioskodawca pomylił się, wskazując w pkt. 3.5 terminy ponoszenia ww. wydatków w 2011 i 2012 r., ponieważ zarówno projekt budowlany, jak i biznes plan stanowiły załączniki do wniosku o dofinansowanie złożonego w dniu [...] (zał.1 i 3). W związku z powyższym wnioskodawca został w e-mailu z dnia [...] wezwany do dokonania korekty terminów ponoszenia wydatków. Strona nie dokonała korekty w powyższym zakresie, jak również w żaden sposób nie odniosła się do uwag w piśmie przewodnim z [...] i nie wyjaśniła, że odległy termin poniesienia wydatków na istniejącą już dokumentację wynika z porozumienia z wykonawcami. Dlatego też, w związku z brakiem wyjaśnień i przedstawieniem w skorygowanym wniosku w pkt. 6.1 wydatków związanych z przygotowaniem dokumentacji w latach 2011-2012, instytucja zarządzająca uznała powyższe za błąd i oddaliła zarzut w tym zakresie. W piśmie z dnia [...] wskazano również, że w pkt. 6.1 koszty związane z nadzorem budowlanym (wyszczególnione w pkt. 3.5 biznesplanu) błędnie wliczono do kategorii kosztów Budowa elektrowni wiatrowej z infrastrukturą. W mailu z dnia [...] poproszono stronę o wyszczególnienie wszystkich kategorii wydatków poniesionych podczas realizacji projektu, w podziale na koszty kwalifikowalne i niekwalifikowalne zgodnie ze wskazanym wyżej rozporządzeniem. Włączenie kosztów nadzoru budowlanego do kategorii wydatków związanych z budową elektrowni wiatrowej spowodowało błędne wyliczenie dopuszczalnego poziomu dofinansowania projektu, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego prace związane z nadzorem budowlanym stanowią część prac przygotowawczych i mogą być dofinansowane w wysokości do 50% tychże kosztów. Zdaniem wnioskodawcy nadzór budowlany nie jest kosztem przygotowawczym projektu, ale kosztem ściśle związanym z jego realizacją, dlatego też poziom dofinansowania dla tych kosztów w przypadku wnioskodawcy powinien wynosić 60%. Według instytucji zarządzającej strona nie ma racji, bowiem koszty związane z nadzorem budowlanym mieszczą się wśród kosztów, o których mowa w § 6 ust. 8 wspomnianego wyżej rozporządzenia i zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 mogą być dofinansowane do poziomu 50%. Ocena powyższej kwestii została również oparta na interpretacji UOKiK w zakresie kwalifikowania kosztów w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej przekazanej pismem nr [...] z dnia [...]. Dodatkowo, w piśmie z dnia [...] podniesiono, iż w pkt 6.1 nie uwzględniono pozycji "Razem" dla kosztów kwalifikowanych i "Razem" dla kosztów niekwalifikowanych. Wnioskodawca w proteście stwierdził natomiast, że instrukcja wypełniania wniosku nie zawiera żadnego zapisu odnośnie wspomnianych pozycji, zaś sama tabela 6.1 jest sporządzona nieczytelnie. Zapisy w instrukcji wypełniania wniosku dla pkt. 6.1 mają charakter ogólny. Wzór tabeli w formularzu wniosku zawiera zarówno pod rubryką z kosztami kwalifikowanymi, jak i rubryką z kosztami niekwalifikowanymi rubrykę "RAZEM", co w opinii Zarządu Województwa Łódzkiego jednoznacznie wskazuje na konieczność podsumowania kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych, bez konieczności dodatkowych opisów w instrukcji wypełniania wniosku. Dlatego też zarzut strony dotyczący wspomnianego punktu formularza wniosku należało ocenić jako niezasadny. W piśmie z dnia 7 września 2010 r. wskazano ponadto, że w pkt 7.8. błędnie został wyliczony poziom dofinansowania w poszczególnych latach, bowiem skoro w latach 2011-2012 ponoszone są wydatki o różnych maksymalnych poziomach dofinansowania, to wnioskodawca powinien wyliczyć w danym roku dopuszczalną kwotę i procent dofinansowania, wynikające z kategorii wydatków kwalifikowanych, ponoszonych w tym okresie. Wnioskodawca w tym zakresie zarzucił, że zapisy Instrukcji wypełniania wniosku dla pkt. 7.8 są nieprecyzyjne i nie uwzględniają specyfiki projektów, które ze względu na występowanie pomocy publicznej mają różny poziom dofinansowania dla różnych kategorii wydatków. Instrukcja zawiera zapis, iż poziom dofinansowania musi być taki sam w każdym roku, co nie było możliwe do zrealizowania w przypadku przedmiotowego projektu, który zawierał zarówno kategorie wydatków o poziomie dofinansowania 50%, jak i 60%. Wnioskodawca zauważył przy korekcie wniosku, że w związku z różnymi poziomami dla kategorii wydatków, poziom wykazywany w tab. 7.8 nie będzie identyczny w każdym roku. Jednakże nie wzięto tu pod uwagę tego, że kategorie z poziomem dofinansowania 50% pojawiają się w projekcie zarówno w roku 2011 jak i 2012. Sposób wypełnienia pkt. 7.8 w powyższym przypadku, chociaż nie opisany w instrukcji wypełnienia wniosku, jest – w ocenie instytucji zarządzającej - prostą konsekwencją kategorii wydatków wskazanych w pkt. 6.1 oraz zapisów w pkt. 7.5, gdzie wnioskodawca wskazał poziom dofinansowania dla poszczególnych kategorii zgodnie z wybranym rozporządzeniem o regionalnej pomocy inwestycyjnej. Zdaniem instytucji zarządzającej zarzut strony, iż w pierwotnej wersji wniosku tabela 7.8 była wypełniona poprawnie, a wnioskodawca został wezwany do jej poprawienia jest niezasadny, bowiem w pierwotnym wniosku o dofinansowanie wnioskodawca błędnie wskazał w pkt. 7.5 jednolity poziom dofinansowania dla wszystkich wydatków, w związku z czym w tab. 7.8 mógł wskazać ten sam poziom dofinansowania w każdym roku. Jednakże korekta zapisów w pkt. 7.5, do jakiej strona została wezwana w e-mailu z dnia 3 sierpnia 2010 r., wiązała się z koniecznością dokonania zmian w powiązanych punktach wniosku o dofinansowanie, w tym w pkt. 7.8. Reasumując, instytucja zarządzająca stwierdziła niezasadność zarzutu wnioskodawcy, dotyczącego ww. punktu formularza wniosku. W piśmie z dnia [...] podkreślono ponadto, iż wnioskodawca w załączniku nr 1 (biznes plan) nie zachował spójności z informacjami wskazanymi w formularzu wniosku, bowiem w pkt. 3.4.8 dotyczącym wskaźników rezultatu nie uwzględniono wskaźnika rezultatu Przewidywana całkowita liczba bezpośrednio utworzonych nowych etatów (EPC). Zarzut strony podniesiony w proteście, iż w instrukcji wypełniania biznesplanu brakuje informacji, że w pkt. 3.4.8 należy wymienić wskaźniki rezultatu, których wartości dla danego projektu wynoszą zero, jest – w przekonaniu Zarządu Województwa - niezasadny. Wnioskodawca został bowiem wezwany w e-mailu z dnia [...] do przedstawienia w pkt. 3.4.8 wskaźników tożsamych ze wskaźnikami w pkt. 5.9 formularza wniosku. Tymczasem w pkt. 5.9 formularza, ubiegający się o dofinansowanie, zobowiązany był do wypełnienia wskaźników produktu i rezultatu związanych ze stworzeniem nowych etatów, nawet w przypadku, w którym wartość tych wskaźników wynosi zero. Jeśli chodzi o załącznik nr 15, to w proteście wnioskodawca sformułował zarzut dotyczący sposobu przyjęcia skorygowanego wniosku o dofinansowanie, twierdząc, że domagał się od osoby przyjmującej skorygowany wniosek potwierdzenia złożenia poszczególnych dokumentów i spotkał się z odmową. Osoba przyjmująca skorygowany wniosek wydała osobie składającej korektę potwierdzenie przyjęcia skorygowanego wniosku o dofinansowanie na wzorze potwierdzenia, obowiązującym zgodnie z Podręcznikiem procedur wdrażania RPO WŁ na lata 2007-2013. Wzór ten nie wymaga spisywania poszczególnych dokumentów składanych w ramach korekty. Ponadto zgodnie ze Szczegółowym opisem kryteriów wyboru projektów w ramach RPO WŁ na lata 2007 - 2013 kompletność załączników zgodnie z listą określoną we wniosku o dofinansowanie jest przedmiotem oceny na etapie oceny formalnej – Kryterium administracyjne, Kompletność wniosku o dofinansowanie. W piśmie informującym o negatywnej ocenie formalnej wskazano, iż załącznik nr 15 nie zawiera pełnej dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, co jest niezgodne z zapisami Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych. Wnioskodawca nie dołączył bowiem uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia wydanych przez Starostę [...] oraz Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w [...]. Zarzut strony przedstawiony w proteście, iż przedłożyła brakujące dokumenty wraz z korektą wniosku, a instytucja zarządzająca zagubiła powyższe dokumenty jest zatem niezasadny. W proteście wnioskodawca wymienił dokumenty, które przedłożył wraz z korektą, w tym m.in. postanowienie Starosty [...] nr [...] z dnia [...] oraz pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] Wskazane dokumenty rzeczywiście znajdują się w przedmiotowym wniosku o dofinansowanie, ale dotyczą opinii organów w kwestii braku konieczności sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko, nie zaś uzgodnień warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, których brak był powodem negatywnej oceny formalnej. Uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia są wydawane przez te same organy, które opiniują kwestię raportu, ale są odrębnymi dokumentami wydawanymi na podstawie obowiązującego wówczas art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, która obowiązywała na etapie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Dokumentów strona nie dostarczyła na etapie oceny formalnej, co uzasadnia oddalenie zarzutu w tym zakresie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. G. wniósł o jej uwzględnienie i "przywrócenie wniosku do dalszego rozpatrywania". W motywach skargi podniesiono, że przesłane e - mailem pismo z dnia [...] wzywające do uzupełnienia braków wniosku było bardzo ogólnikowe i powielało informacje zawarte w instrukcji wniosku, nie precyzując szczegółowo, jakie elementy wniosku winny zostać uzupełnione lub poprawione, wobec czego w celu właściwego poprawienia dokumentów strona skonsultowała telefonicznie poszczególne punkty wezwania z osobą wymienioną w piśmie. Wniosek został uzupełniony zgodnie z otrzymanymi od tej osoby wskazówkami. Zdaniem strony skarżącej, bezpodstawne było odrzuceniu wniosku z powodu błędnie wypełnionego pkt 6.1. wniosku. Instrukcja do wniosku nie zawiera żadnego zapisu, związanego z koniecznością dostarczania dowodów potwierdzających termin ponoszenia kosztów przygotowawczych, jak również w piśmie z dnia [...] strona nie została wezwana do dostarczenia takich dokumentów, ani wyjaśnienia powodów zaplanowania wydatków przygotowawczych na lata 2011-2012 r. Strona podniosła dodatkowo, że została wezwana do określenia wszystkich kategorii wydatków, poniesionych podczas realizacji projektu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. Wskazane rozporządzenie nie precyzuje jednak, że koszty nadzoru budowlanego są osobną kategorią wydatków. Również z otrzymanego wezwania do usunięcia braków, ani z telefonicznych doprecyzowań pracownika Urzędu Marszałkowskiego nie wynikało, że nadzór budowlany jest traktowany, jako usługa doradcza i w związku tym wymaga 50% poziomu dofinansowania. Jeśli chodzi o zarzut, dotyczący braku sum kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych, to strona wskazał, że instrukcja wypełnienia wniosku nie zawiera w tym zakresie absolutnie żadnego zapisu dotyczącego konieczności przedstawienia sumy kosztów kwalifikowanych i sumy kosztów niekwalifikowanych, a Tabela 6.1 we wniosku została sporządzona w sposób bardzo nieczytelny. Co prawda, instrukcja do wniosku wzmiankuje o rozbiciu kosztów na poszczególne kategorie, jednak przeciętnie inteligentna osoba nie ma pojęcia, w którym miejscu rozbicie na kategorie miałoby nastąpić i poszczególne kategorie miałyby być wypisane. W związku z powyższym po otrzymaniu pisma z 3 sierpnia 2010 r. zgodnie ze wskazówkami osoby weryfikującej wniosek, strona skarżąca dokonała rozszerzenia tabeli nr 6.1 dopisując poszczególne kategorie wydatków i ich sumy. Strona ponownie nie zgodziła się także z negatywną oceną wniosku o dofinansowanie z powodu błędnego wypełnienia pkt 7.8 wniosku. Dodatkowo strona zauważyła, że w pierwotnej wersji wniosku posiadała prawidłowo wypełnioną tabelę, jednak została wezwana do jej poprawienia, ponieważ nie zgadzały się w niej sumy ogółem. Jednak zgodnie z wielokrotnymi wyliczeniami sumy ogółem w pierwotniej wersji były zgodne z sumami cząstkowymi tabeli. Jeśli chodzi o załącznik nr 1 pkt 3.4.8 to strona została wezwana do poprawienia wskaźników zgodnie z zapisami we wniosku. Ze względu na bardzo ogólny zapis wezwania oraz brak jakiejkolwiek instrukcji do biznesplanu skonsultowano się z osobą weryfikującą wniosek, w kwestii nieprawidłowości znalezionych w wypełnieniu tego punktu. Nie poinformowano jednak wnioskodawcy, że w tej tabeli powinny być również ujęte wskaźniki, które nie dotyczą projektu, co do których, na skutek realizacji projektu zostanie osiągnięty poziom "0" wskaźnika (w przypadku strony dotyczy to wskaźnika ilości nowo utworzonych miejsc pracy). We wzorze biznesplanu w pouczeniu, brak jest informacji, iż wśród ilościowych rezultatów jakie przyniesie przedsiębiorstwu wdrożona innowacja należy wymienić wskaźniki rezultatu, których projekt nie dotyczy. W kwestii wezwania do uzupełnienia braków załącznika nr 15 strona podniosła, iż było ono bardzo ogólnikowe, wobec czego zostało telefonicznie skonsultowane z osobą weryfikującą wniosek. Zgodnie z informacją uzyskaną od osoby weryfikującej wniosek miał stanowić kompletny zestaw wymaganej dokumentacji środowiskowej, wobec czego strona załączyła wszystkie posiadane dokumenty związane z otrzymaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Wezwanie nie określało dokładnie, których jeszcze dokumentów brakuje w stosunku do dokumentów już złożonych. Podczas telefonicznych uzgodnień z osobą weryfikującą wniosek poinformowano stronę, że złożenie pisma Starostwa [...] oraz pisma Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] w sprawie braku konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko zaplanowanej inwestycji plus załączniki nr la i Ib dotyczące wpływu inwestycji na obszary Natura 2000, będą stanowiły wraz z wcześniej złożonymi dokumentami komplet wymaganej dokumentacji w ramach załącznika nr 15. Z tych wszystkich powodów negatywna ocena wniosku na etapie oceny formalnej jest – w przekonaniu strony skarżącej - całkowicie niezasadna, krzywdząca i sprzeczna z zasadami państwa prawa, wobec czego wniosek winien zostać przywrócony do dalszej weryfikacji. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1522/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania wszczęte pytaniami prawnymi - sygn. P 1/11. W dniu 21 lutego 2012 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Sąd I instancji stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Sąd wskazał, że przepis art. 30b ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt P 1/11 (Dz. U. nr 279, poz. 1 1644) uznany został za niezgodny z art. 87 Konstytucji w zakresie w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych, przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Za niezgodne z art. 87 Konstytucji uznane zostały również przepisy: art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie w jakim dopuszczają uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 5 pkt 11 ustawy przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie wyrokiem Trybunału, wymienione wyżej przepisy utraciły moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że rodzą się zatem wątpliwości co do konieczności i możliwości dokonania oceny zgodności z prawem przeprowadzonej procedury oceny projektu skarżącego według wzorca sformułowanego w akcie usytuowanym poza systemem źródeł prawa. Ponadto, w ocenie WSA, biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w Regulaminie konkursu, ogłoszonego w ramach Osi Priorytetowej II Ochrona Środowiska, zapobieganie zagrożeniom i energetyka Działanie II.9 Odnawialne Źródła Energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013, dokona przez instytucję zarządzającą negatywna ocena projektu skarżącego była wadliwa. Skarżący wezwany został do uzupełnienia/poprawienia wniosku e-mailem z dnia [...]. Niekwestionowana przez instytucję zarządzającą była również, podnoszona w skardze okoliczność, iż zakres koniecznych poprawek był doprecyzowany w rozmowach telefonicznych. Zdaniem Sądu I instancji, w świetle treści wezwania z dnia 3 sierpnia 2010 r. (nieprawidłowości w pkt 6.1, pkt 7.8, załączniku nr 1 pkt 2.7) charakter co najmniej części uchybień wynikać mógł z niejednoznaczności kierowanych do strony wezwań. Na skutek skargi kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia, złożonej przez Zarząd Województwa Łódzkiego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 823/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż Sąd I instancji uznając, że negatywna ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przeprowadził sprzeczny wywód, wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia w postaci art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Stwierdził, że Sąd I instancji biorąc pod uwagę swoje rozważania i ustalenia przyjął, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, nie wyjaśniając bliżej czy przez naruszenie prawa rozumie oddalenie protestu dokonane uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego na podstawie niekonstytucyjnych regulacji, czy też instytucja zarządzająca oceniając projekt wadliwie zastosowała regulacje dotyczące systemu realizacji programu operacyjnego, co oznaczałoby, że Sąd I instancji regulacje te stosował. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 563/12, oddalił skargę A. G. Sąd podzielił stanowisko Zarządu Województwa Łódzkiego, że dokumenty załączone do wniosku sporządzono w 2010 r., a sprawa dotyczyła sporządzenia dokumentacji w 2011 i 2012 r., zatem nie można było zaliczyć do kosztów kwalifikowanych. Tym bardziej, że w pierwotnym wniosku nie dokonano podziału kosztów na poszczególne kategorie. Sąd wskazał, że to jakie koszty należy uznać za kwalifikowane na poszczególnych etapach wskazuje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.). Sąd pierwszej instancji zaznaczył ponadto, że nie załączono dokumentów dotyczących załącznika nr 15, o których mowa na str. 5 uwag do formularza wniosku o dofinansowanie, a w szczególności zaświadczenia organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000. A. G. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2104/12 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2012 r. i sprawę przekazał temu sądowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż rozpoznając ponownie skargę Sąd winien w pierwszej kolejności rozpoznać zarzut nieprawidłowego przyjęcia przez organ procedur w zakresie wypełniania i uzupełniania wniosków o dofinansowanie programu. Następnie, o ile będzie to możliwe dokonać merytorycznego rozpoznania pozostałych zarzutów skargi. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty podniesione w skardze i wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, natomiast pełnomocnik Zarządu Województwa Łódzkiego wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zaprezentowaną przez organ w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.), która w art. 30c stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny (art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30 e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa wspólnotowego. Ponadto skoro z art. 184 Konstytucji nie wynika, aby kontrola sprawowana przez sądy administracyjne dotyczyła jedynie zgodności działań administracji publicznej z normami prawa powszechnie obowiązującego i skoro w ustawie o zasadach polityki rozwoju ustawodawca tak postanowił, sąd administracyjny kontroluje też ocenę projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych na podstawie kryteriów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych, dokonywaną przez instytucję zarządzającą. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sprawach określonych w art. 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, kontroli podlega naruszenie prawa w postaci wszelkich przepisów regulujących prowadzenie oceny projektu, zarówno przepisów wymienionej ustawy, jaki i przepisów wykonawczych do niej zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych (patrz: wyrok NSA z 30.03.2010 r. II GSK 315/10, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r. II GSK 248/10.). Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego, nie stanowią wprawdzie, w ocenie Sądu prawa miejscowego, skoro są uchwalane przez Zarząd województwa, który jest organem wykonawczym województwa, a nie przez Sejmik województwa, nie mniej jednak spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu. Znajdują bowiem umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, mają charakter generalny, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. W tym miejscu zauważyć należy, że zmiana ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która z dniem 20 grudnia 2008 roku wprowadziła nowy system procedury odwoławczej oraz szczególną procedurę sądowoadministracyjną, stosowaną w ramach sądowej kontroli postępowania w sprawach finansowania projektów była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. P 1/11 orzekł w punkcie I, że : 1/ Art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 i nr 157, poz. 1241) przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2/ Art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. 3/ Art. 30 c ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Jednocześnie w punkcie II sentencji, Trybunał postanowił, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wyraźnie odniósł utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego do określonej daty późniejszej od daty ogłoszenia orzeczenia to akt ten obowiązuje do daty wskazanej przez Trybunał (komentarz do kodeksu cywilnego pod redakcją G. Bieniek, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, str. 313 pkt 4 i str. 315 pkt 6), a zatem istnieją przesłanki do oceny skargi strony zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając skargę w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że środek prawny wniesiony przez A. G., prowadzącego Zakład Przetwórstwa Mięsnego "A", zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na fakt, iż sprawa ze skargi A. G. była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślić należy, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo). Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2104/12. W orzeczeniu tym Sąd drugiej instancji zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 563/12, iż w skardze do Sądu I instancji strona podniosła, że nieprawidłowa weryfikacja wniosku została spowodowana brakiem szczegółowych zapisów w instrukcji i formularzach aplikacyjnych oraz ze względu na ogólnikowe stwierdzenia (doprecyzowane ustnie w rozmowie telefonicznej) wezwania do usunięcia braków wniosku. Zarzut ten był już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (wyrok z dnia 11 kwietnia 2012 r.), jak też Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 823/12), który rozpoznając skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podniósł, odwołując się do stanowiska tego Sądu, iż zasady wyboru projektu ani towarzyszące im instrukcje i regulaminy nie przewidują doprecyzowywania zakresu poprawy wniosku na podstawie "ustnych wskazówek". Sąd pierwszej instancji rozpoznając ponownie skargę był więc związany, stosownie do art. 190 p.p.s.a., wykładnią prawa dokonaną w wyroku kasacyjnym. Natomiast wyrok z dnia 27 września 2012 r. pomija milczeniem tę kwestię. Brak rozważań Sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie nie dawał więc, zdaniem NSA, gwarancji, że Sąd ten przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż analiza uzasadnienia wyroku III SA/Łd 563/12 (s. 10 – 11) prowadzi do wniosku, że wyrok ten nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez ten Sąd oraz oceny prawnej. Sąd pierwszej instancji ograniczył się bowiem jedynie do postawienia tez bez ich uzasadnienia, co nie pozwala na prześledzenie procesu myślowego, który doprowadził Sąd pierwszej instancji do podjęcia zaskarżonego wyroku, a tym samym wyrok ten nie poddaje się kontroli instancyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wobec powyższego, iż rozpoznając ponownie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi winien w pierwszej kolejności rozpoznać zarzut nieprawidłowego przyjęcia przez organ procedur w zakresie wypełniania i uzupełniania wniosków o dofinansowanie programu, a następnie, o ile będzie to możliwe, dokonać merytorycznego rozpoznania pozostałych zarzutów skargi. Mając zatem na uwadze opisane wyżej zarzuty i zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że Sąd rozpoznający obecnie sprawę podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 177/12, zaaprobowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012 r., iż biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w Regulaminie konkursu, ogłoszonego w ramach Osi Priorytetowej II Ochrona Środowiska, zapobieganie zagrożeniom i energetyka Działanie II.9 Odnawialne Źródła Energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013, dokona przez instytucję zarządzającą negatywna ocena projektu skarżącego jest wadliwa. Zgodnie zasadami wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach RPOWŁ na lata 2007-2013, ocena formalna wniosku o dofinansowanie dokonywana jest na podstawie kryteriów formalnych, do których należą m.in. kwalifikowalność beneficjenta i projektu w ramach danego konkursu, poprawność złożenia wniosku, kompletność dokumentacji wymaganej na danym etapie aplikowania, kwalifikowalność finansowa itp. W przypadku niespełnienia kryteriów formalnych administracyjnych Beneficjent wzywany jest do poprawy/uzupełnienia wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami. Warunkiem oceny projektu pod kątem kryteriów formalnych administracyjnych jest spełnienie przez projekt kryteriów formalnych dopuszczających, do których zalicza się poprawność złożenia wniosku, poprawność jego sporządzenia, kwalifikowalność beneficjenta i kwalifikowalność projektu. W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji wniosku pod względem spełnienia tych kryteriów beneficjent nie będzie miał możliwości dokonania korekty. W szczególnych przypadkach, gdy istnieją wątpliwości przy ocenie kryteriów formalnych dopuszczających, przewiduje się możliwość wezwania beneficjenta do złożenia wyjaśnień w formie pisemnej w wyznaczonym terminie. (pkt 3.5.1 zasad wyboru projektów). Powyższe zapisy wskazują więc, że po pierwsze wniosek do dofinansowanie może zostać poprawiony przez beneficjenta, na wezwanie instytucji zarządzającej (w trybie uzupełnienia), po wtóre w przypadku kryteriów dopuszczających wyjaśnienia mogą być przezeń składane również na dalszym etapie oceny formalnej "w szczególnych przypadkach". W rozpoznawanej sprawie skarżący wezwany został do uzupełnienia/ poprawienia wniosku e-mailem z dnia [...]. Niekwestionowana przez instytucję zarządzającą była również, podnoszona w skardze okoliczność, iż zakres koniecznych poprawek był doprecyzowany w rozmowach telefonicznych. W świetle treści wezwania z dnia 3 sierpnia 2010 r., zawierającego m.in. określenia: - pkt 6.1 "Niespójność terminu finansowego zakończenia realizacji projektu (III kw 2012r. w stosunku do informacji zawartych w pkt 2.8 i 5.8 (IV kw. 2012r.) Należy skorygować zapisy. Podane kwoty należy podawać z dokładnością do 2 miejsc po przecinku. Należy podać wszystkie kategorie wydatków poniesionych podczas realizacji projektu w podziale na koszty kwalifikowane i niekwalifikowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych, pamiętając o zachowaniu spójności informacji z pkt 3.5 (...)", - "pkt 7.8 nieprawidłowo sporządzony plan finansowy projektu – błędnie wpisane wartości w latach 2011-2012 w kolumnie ogółem. Należy dokonać poprawnych obliczeń i skorygować zapisy", - Załącznik nr 1 pkt 2.7 "(...) Należy zastanowić się nad słusznością uwzględnienia w przychodach kategorii "Koszty wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki". Należy wyjaśnić lub skorygować zapisy.", etc, zdaje się nie budzić wątpliwości podnoszona w skardze teza o niejednoznaczności i nieprawidłowości wezwania do uzupełnienia/poprawienia wniosku. Skoro instytucja zarządzająca formułuje ściśle określone, szczegółowe wymogi związane z wypełnianiem i konstruowaniem wniosku o dofinansowanie oraz jego załączników, od poprawności ich wypełnienia uzależniając spełnienie kryteriów warunkujących ocenę merytoryczną wniosku, wydaje się uzasadnione, aby wymogi równie restrykcyjne określały jej działania przy formułowaniu wezwań, skierowanych do potencjalnych beneficjentów. Udzielania "ustnych wskazówek", precyzujących sposób dokonania uzupełnień/poprawek we wniosku nie przewidują zaś ani zasady wyboru projektów ani towarzyszące mu instrukcje i regulaminy. Instytucja zarządzająca nie wskazała ponadto z jakich przyczyn nie skorzystała z możliwości zażądania od wnioskodawcy "dodatkowych wyjaśnień", skoro, jak wynika z akt sprawy, zakwestionowaniu podlegały kryteria formalne dopuszczające, przy czym charakter co najmniej części uchybień (np. niewskazanie wartości "0" w pozycji wskaźnika tworzonych miejsc pracy, niezałączenie pełnej dokumentacji środowiskowej, rozliczenie kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowalnych), wynikać mógł z niejednoznaczności kierowanych do strony wezwań. Zwłaszcza, że jak wynika z korespondencji i pism zgromadzonych w aktach sprawy, strona skarżąca wykazała dużą aktywność w zakresie poszukiwania informacji zmierzających do zapewnienia złożonemu przez siebie wnioskowi zgodności z warunkami formalnymi, stawianymi przez wymogi konkursu, a podejmowane przez nią działania cechowały się wolą należytego uzupełnienia wniosku, stosownie do otrzymanego wezwania do uzupełnienia braków formalnych oraz uzyskanych ustnych wyjaśnień. Sąd nie zgadza się ponadto, z dokonaną przez Zarząd Województwa Łódzkiego interpretacją zapisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. nr 193, poz. 1399), iż koszty związane z nadzorem budowlanym (wyszczególnione w pkt 3.5 biznes planu) nie są związane z budową elektrowni wiatrowej lecz stanowią część prac przygotowawczych i mogą być dofinansowane w wysokości 50% tych kosztów. Instytucja zarządzająca stwierdziła bowiem, że koszty związane z nadzorem budowlanym mieszczą się wśród kosztów, o których mowa w § 6 ust. 8 ww. rozporządzenia tj. "pomoc na pokrycie kosztów prac związanych z przygotowaniem nowej inwestycji oraz usług doradczych z nią związanych może być udzielana mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008". Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji, mogą one być dofinansowane do poziomu 50%. Powyższa interpretacja spowodowała uznanie, iż wnioskodawca błędnie wliczył koszty nadzoru budowlanego do kategorii kosztów - Budowa elektrowni wiatrowej z infrastrukturą. Zdaniem Sądu, koszty związane z nadzorem budowlanym są ściśle związane z realizacją samego projektu, a nie jego przygotowaniem. Wynika to wprost z art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), który określa prawa i obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego na poszczególnych etapach inwestycji. Inspektor nadzoru inwestorskiego jest uczestnikiem procesu budowlanego, którego udział w procesie jest uzależniony od postanowień zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę albo od woli inwestora pragnącego mieć dodatkową kontrolę nad wykonaniem robót budowlanych. Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest w niektórych przypadkach obligatoryjne i związane z rodzajem lub wielkością realizowanego obiektu budowlanego. Jednym z podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego jest dbanie o prawidłowe wykonywanie robót budowlanych. Jego udział w procesie budowlanym jest swoistym zastępstwem inwestora wykonywanym przez fachowca. Ma to zapewnić możliwość faktycznej kontroli zgodności wykonywanych robót budowlanych z projektem, przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że działania podejmowane w ramach tego nadzoru wiążą się z pracami przygotowawczymi dotyczącymi inwestycji. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Sąd stwierdził, że ocena projektu skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co jednocześnie spowodowało przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą. Nieprawidłowe przyjęcie przez organ procedur w zakresie wypełniania i uzupełniania wniosków o dofinansowanie programu, spowodowało, iż brak było na obecnym etapie możliwości dokonania merytorycznego rozpoznania pozostałych zarzutów skargi. Stwierdzenie bowiem, że strona nie uzupełniła wniosku o brakujące dokumenty lub też nie zawarła w nim informacji, o które była proszona w wezwaniu do uzupełnienia braków tego wniosku, możliwe będzie dopiero, po powtórzeniu przez organ procedury w zakresie skierowania do skarżącego na piśmie precyzyjnego i nie nasuwającego wątpliwości interpretacyjnych wezwania do uzupełnienia braków/błędów wniosku z dnia 24 czerwca 2010 r. Wezwanie do usunięcia braków powinno wobec tego szczegółowo odnieść się do zaistniałych uchybień w wypełnieniu tabeli/wniosku, a nie wzywać do dokonania poprawek w sposób ogólnikowy i nieprecyzyjny. Organ winien mieć na uwadze, że wszelka wymiana informacji między wnioskodawcą a organizatorem konkursu winna odbywać się na piśmie, tak, aby istniała możliwość skontrolowania wezwań kierowanych pod adresem strony oraz działań podjętych w zakresie ich wypełnienia. Stosownie do art. 200 p.p.s.a. zasądzono natomiast na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania, na które składają się uiszczony należny wpis sądowy od skargi (200zł.) oraz opłata od pełnomocnictwa (17zł.). b.a.