VI SA/Wa 475/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-24

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpowszechnianie przez hurtownię farmaceutyczną gazetki produktowej z logo aptek patronackich, zawierającej ofertę produktową z podanymi cenami, stanowi niedozwoloną reklamę działalności aptek w rozumieniu art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne?
Ratio decidendi
Rozpowszechnianie przez hurtownię farmaceutyczną gazetki produktowej z logo aptek patronackich, zawierającej ofertę produktową z podanymi cenami, stanowi niedozwoloną reklamę działalności aptek. Działanie to ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów w określonych aptekach, co wykracza poza dozwoloną informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki. W związku z tym, organy zasadnie nałożyły nakaz zaprzestania prowadzenia takiej reklamy oraz karę pieniężną.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nakazującą C. S.A. zaprzestanie prowadzenia reklamy aptek za pomocą gazetki produktowej oraz nałożył karę pieniężną. Skarżąca spółka kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że prowadziła jedynie dozwoloną reklamę produktów leczniczych, a nie aptek. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania spółki za niedozwoloną reklamę działalności aptek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi C.S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy aptek oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny, działając na podstawie art. 112 ust. ust. 3, art. 115 pkt 4 w związku z art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez C. S.A. siedzibą w [...] (dalej skarżąca spółka, strona skarżąca), od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej Wojewódzki Inspektor), utrzymał w mocy decyzję tego organu w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnych i ich działalności zlokalizowanych na terytorium województwa [...], za pomocą gazetki (produktowej, promocyjnej) [...] oraz nałożenia kary pieniężnej w kwocie 11600 złotych. Decyzję powyższą wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...]wpłynął e-mail informujący o rozpowszechnianiu gazetki z logo spółki: C. S.A. Do e-maila dołączony został skan pierwszej i ostatniej strony gazetki. Wojewódzki Inspektor pismem z dnia 28 lutego 2012 r. zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przez ww. aptekę art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, tj. prowadzenia niedozwolonej reklamy działalności aptek zlikalizowanych na terytorium województwa [...] za pomocą gazetki (folderu) [...]. Po przeprowadzonym postępowaniu Wojewódzki Inspektor, działając na podstawie art. 94a ust. 1, 2, 3 i 4, oraz art. 129b ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo farmaceutyczne, jak również art. 104 § 1 kpa w związku z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 – 3 k.p.a., w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał decyzję nakazującą skarżącej spółce zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy działalności aptek ogólnodostępnych i ich działalności zlokalizowanych na terytorium województwa [...] za pomocą gazetki (folderu) “[...]", nałożył karę pieniężną w kwocie 11600 złotych. Od powyższej decyzji skarżąca spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia[...] sierpnia 2012 r. Powołując się na ustalony stan faktyczny zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, co do oceny gazetki (folderu) [...] rozpowszechnianej we wskazanych aptekach województwa [...] z logo C. S.A., jako prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki (aptek) i jej (ich) działalności. Przywołując treść art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne podniósł, że przepis ten nie zawiera definicji reklamy apteki, stanowiąc jedynie, że jest ona zabroniona. Wskazuje tylko zamknięty katalog czynności, które reklamy nie stanowią – nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Powołał się na orzecznictwo sądowe, które podjęło próbę doprecyzowania tego pojęcia opierając się m. in. na definicjach słownikowych. Odnosząc je do stanu faktycznego sprawy niniejszej, Główny Inspektor Farmaceutyczny zauważył, że działania skarżącej, niezależnie od prowadzonych na zlecenie podmiotu odpowiedzialnego reklam produktów leczniczych, mieszczą się w definicji reklamy apteki, wywiedzionej z orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Gazetka [...] spełnia kryteria definicji reklamy apteki, gdyż ma celu zachęcenie do zakupu konkretnych towarów, (wymienionych w cenniku) po określonych cenach i w konkretnych aptekach (objętych patronatem przez C. S.A.). Nie sposób stwierdzić, że gazetka zawierająca ofertę produktową z podaną ceną takiego produktu i wyłożona w aptece, w świadomości przeciętnego konsumenta jawi się jako reklama produktu całkowicie oderwana od apteki. Logo zamieszczone na gazetce produktowej jest utożsamiane z logo apteki i wywołuje u przeciętnego konsumenta skojarzenie, że może on nabyć wskazane w gazetce produkty po określonej cenie, w aptece oznaczonej tym samym logo. To, że dane działania są reklamą produktu leczniczego nie świadczy o tym, że nie mogą być one jednocześnie reklamą apteki, bądź jej działalności. Także nie wskazanie w gazetce[...]konkretnych adresów aptek nie znaczy, że pacjent nie będzie ich utożsamiał z aptekami opatrzonymi tym samym logo co gazetka. Tym bardziej, że Spółka C. S.A. jest hurtownią farmaceutyczną i jako taka nie może świadczyć usług na rzecz ludności. Skoro zatem sama spółka nie osiąga bezpośrednich korzyści z faktu posługiwania się określonym znakiem słowno-graficznym, ale jednocześnie ów znak jest również znakiem, którym opatrzone są apteki patronackie, nie sposób odnieść wrażenia, że to właśnie one korzystają i są promowane w świadomości pacjentów. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 107 § 1 kpa poprzez niejasne i nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji Główny Inspektor Farmaceutyczny nie podzielił tego zarzutu. Z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji jasno wynika, że strona musi zaprzestać posługiwania się gazetką [...]w obecnym kształcie. Zatem strona otrzymała jasny i precyzyjny komunikat, że w celu zaprzestania naruszenia art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne musi zaprzestać posługiwania się gazetką [...]. Także zarzut naruszenia art. 15 kpa, w ocenie organu nie jest zasadny. Główny Inspektor Farmaceutyczny przekazując do rozpoznania określone materiały, do właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego musi dokonać ich oceny, aby stwierdzić jaki organ jest właściwy w sprawie. Zatem zwrócenie materiałów wojewódzkiemu inspektorowi farmaceutycznemu dla oceny , że stanowi on reklamę apteki nie narusza zasady dwuinstancyjności, zwłaszcza, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wszczął postępowanie w przedmiocie prowadzenia niedozwolonej reklamy za pomocą gazetki [...] w dniu [...] lutego 2012 r., a zatem na długo przed pismem Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2012 r. Z pismem organu z dnia [...] maja 2012 r. strona skarżąca miała możliwość zapoznania się i odniesienia do niego na etapie postępowania przed organem II instancji w sposób już nie budzący żadnej wątpliwości. Wobec stwierdzenia, że C. S.A. prowadziła niedozwoloną reklamę aptek ogólnodostępnych i ich działalności, zlokalizowanych na terenie województwa [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę, na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy prawo farmaceutyczne kary pieniężnej, której wysokość uznał za adekwatną do okoliczności. Jednocześnie podniósł, że z uwagi na fakt, iż nie stwierdził wadliwości decyzji organu I instancji, dlatego nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonalności decyzji. Od powyższej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego skarżąca spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że strona prowadziła niedozwolona reklamę aptek w sytuacji, gdy strona prowadziła wyłącznie dozwolona reklamę produktów leczniczych i w efekcie nieprawidłowe zastosowanie art. 94a ust. 3 oraz art. 129b ust. 1 ustawy Prawi farmaceutyczne do prowadzonej przez stronę reklamy produktów leczniczych, 2. rażące naruszenie art. 107 § 1 kpa wskutek niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji zawierającej niejasne i nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia, nie pozwalające wywieść z samej jego treści jakie działanie strony doprowadziło do naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, 3. rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez aprobatę zasięgnięcia przez organ I instancji merytorycznej opinii od organu odwoławczego w postaci pisma Głównego Inspektora farmaceutycznego z dnia 29 maja 2012 r., w oparciu o które organ poczynił istotne ustalenia w sprawie, 4. rażące naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie za udowodnione w stanie faktycznym zdarzeń, na okoliczność których organ nie przeprowadził żadnego dowodu tj. skojarzeń oraz redakcji wywołanych przez gazetkę produktową oraz wizualizację aptek u potencjalnego klienta aptek uczestniczących w programie patronackim strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, albowiem na gruncie niniejszej sprawy zakaz określonych w art. 94a ust. 1 działań wynika z ustawy Prawo farmaceutyczne. Działalność, prowadzona przez stronę skarżącą jest wprawdzie działalnością gospodarczą, ale regulowaną, podlegającą dodatkowym ograniczeniom. Jak już podnoszono w doktrynie, wprowadzenie art. 94a ust. 1 do ustawy Prawo farmaceutyczne nastąpiło w wykonaniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r. (2004/27/WE), zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Polska przystępując do Unii Europejskiej na mocy Traktatu zwanego Traktatem Ateńskim (Dz. U. UE z 2003 r. L 236, poz. 17 ze zm.) od dnia przystąpienia jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot (...) przed dniem przystąpienia, jak również stała się adresatem dyrektyw i decyzji w rozumieniu art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r. (wersja skonsolidowana Dz. U. WE z 2002 r. C 325 ze zm.). Każde Państwo członkowskie, do którego kierowana jest dyrektywa zobowiązane jest do jej wykonania w drodze ustanowienia przepisów prawa wewnętrznego oraz przestrzegania, zgodnie z celami ustawodawcy wspólnotowego. Przepis art. 94a został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007r. Nr 75, poz. 492) w konsekwencji implementacji m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r. (2004/27/WE), zmieniającej ww. dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Art. 94a został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem, czyli w dacie wydania obu decyzji, art. 94a ust. 1 ustawy Praw farmaceutyczne stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Oznacza to, że zakaz ten został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz – co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed datą 1 stycznia 2012 r. był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek, tj. działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych, o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Zauważyć należy, że w aktualnym w sprawie stanie prawnym także nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono w art. 52 ust. 1 ustawy Praw farmaceutyczne – w zakresie reklamy produktu leczniczego. Posiłkując się definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych wskazać trzeba, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (np. Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, wyd. PWN, Warszawa 2003). Oznacza to, że na gruncie niniejszej sprawy reklamą apteki może być także każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 ww. ustawy – kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Nie ulega wątpliwości, bowiem powszechnie wiadomo, że reklama może przyjmować różne formy zachęcania: poprzez ulotki, foldery, czy gazetki temu służące, nie tylko wręczane przez farmaceutów klientom apteki, ale w szczególności zachęcające poprzez internet do korzystania z usług "programu", który biorącym w nim udział daje określone bonusy. Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwalifikacji gazetki [...] z zamieszczonym logo Spółki, zawierającej ofertę produktową skarżącej, z podaną ceną takiego produktu i wyłożoną w aptekach, objętych jej patronatem. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że rozpowszechnianie gazetki [...] w aptekach objętych patronatem skarżącej stanowi reklamę tych aptek. Jak zauważa się w literaturze - na gruncie poprzedniego stanu prawnego - podstawowym elementem reklamy działalności apteki lub punktu aptecznego jest zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w konkretnej aptece, niezależnie od formy i metody jej przeprowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży ww. produktów w danej aptece lub punkcie aptecznym. (vide: Marta Koremba w Komentarzu do art. 94 a ustawy Prawo farmaceutyczne, stan prawny na 1 lipca 2009 r.). Na gruncie niniejszej sprawy i aktualnego stanu prawnego, przy zastosowaniu analogii do ustawowej definicji reklamy produktu leczniczego, określonej w art. 52 ust.1 ustawy Prawo farmaceutyczne, za reklamę działalności apteki skarżącej spółki można uznać działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktów leczniczych lub wyrobów medycznych w danej aptece poprzez program kierowany do klientów, który dla jego uczestników przewiduje określone bonusy, upusty, rabaty przy nabyciu towarów, co ma na celu zwiększenie ich sprzedaży. Innymi słowy, reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków - jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych". Podobne poglądy znaleźć można w orzecznictwie i to na gruncie poprzednich, mniej restrykcyjnych norm: np. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08, (niepubl.), z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/07, Lex, nr 451165. Także Sąd Najwyższy prezentował stanowisko, że "Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. [...] Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. Nie są natomiast reklamą m.in. listy cenowe, które zawierają jedynie informację o cenach towarów lub usług i są publikowane wyłącznie po to, by podać do publicznej wiadomości ceny określonych produktów" (wyrok SN z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, Lex, nr 307127; Monitor Prawniczy 2007, nr 20, poz. 1116). Za reklamę działalności apteki zostały uznane również "czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08, niepubl.), czy udzielanie bonifikaty za zrealizowanie recepty (D. Biadun, Reklama apteki - bonifikata za zrealizowanie recepty, Serwis Prawo i Zdrowie nr 60801). Warto przy tym pamiętać, że pewne formy działalności promocyjnej mogą stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego zgodnie z art. 52 ustawy Prawo farmaceutyczne, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. W orzecznictwie wskazuje się np., że "stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie" (wyrok SN z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, Lex, nr 307127; Monitor Prawniczy 2007, nr 20, poz. 1116). Oznacza to, że na gruncie niniejszej sprawy organy prawidłowo oceniły, że prowadzona przez farmaceutów wśród klientów zachęta do nabycia wskazanych gazetce produktów, kierowana do przybywających do apteki klientów, czyli de facto nieokreślonego ich kręgu, tym samym jest skierowana do publicznej wiadomości. W konsekwencji, również poprzez Internet zachęta ta trafia do szerszego kręgu potencjalnych klientów, co niewątpliwie ma na celu zwiększenie obrotu w aptece biorącej w niej udział. Reklama apteki i jej działalności następuje zatem poprzez rozpowszechnianie ulotek z reklamą roduktów leczniczych i ma charakter publiczny. Wszak termin "publiczny" oznacza według Słownika Języka Polskiego pod red prof. M. Szymczaka "ogólny, dostępny dla wszystkich, dotyczący ogółu ludzi" (wyd. PWN, Warszawa 1982, tom II, str.1074). Z tego względu uprawnione jest stanowisko organu, które nie zgadza się z poglądami zawartymi w opiniach prawnych przedstawionych przez skarżącą spółkę. Informacja, reklama produktów leczniczych, zawarta w gazetce rozpowszechnianej w aptekach patronackich skarżącej, mimo nie wskazania adresów aptek byłaby w ocenie Sądu, ominięciem zakazu, o którym mowa w art. art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Sąd w niniejszym składzie podziela zatem utrwalony pogląd – aktualny na gruncie art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne - zawarty w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1707/07; powtórzony w wyroku z dnia 6 marca 2008 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2216/07; czy w wyroku z 14 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2215/07; w wyroku z dnia 20 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 838/10 stanowiący, że "za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece". Tym samym wykaz konkretnych aptek, wśród których widnieją apteki objęte patronatem skarżącej spółki, jest ich reklamą. Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia art. 129 b ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne. Przepis ten stanowi odzwierciedlenie art. 94a ww. ustawy, który zakazuje reklamy działalności aptek i nie ma żadnych przeszkód do jego zastosowania w tej samej decyzji, w której organ nakazuje zaprzestania prowadzenia reklamy apteki, czyli w przypadku, kiedy zakaz zostanie naruszony. Z kolei art. 129b ww. ustawy stanowi w ust. 1, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 zł podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów (ust. 2). Oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. W ocenie Sądu, organ prawidłowo objął zaskarżoną decyzją zarówno nakazanie - na podstawie art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne - zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą spółkę, jak i nałożenie kary pieniężnej, co znajduje podstawę w art. 129 b ust. 1 i 2 ww. ustawy. Zarzut strony skarżącej, że nałożenie kary jest uzależnione od uprawomocnienia się decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki jest nietrafny. Okoliczności powyższe zostały w niniejszej sprawie uwzględnione i ocenione w sposób wystarczający. Sąd nie podziela zarzutu skarżącej o naruszeniu przez organ I instancji art. 15 kpa poprzez oparcie swojego rozstrzygnięcia o stanowisko organu II instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego w przedmiotowym postępowaniu została zrealizowana zasada dwuinstancyjności. Pismo Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] maja 2012 r. należy rozumieć nie jako rozstrzygnięcie, że gazetka [...] jest reklamą apteki lecz wskazaniem przedmiotu sprawy – ocena folderu w kontekście reklamy apteki, co miało znaczenie dla rozpatrzenia sprawy zgodnie z kompetencjami, przez organ I instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 k.p.a., Sąd stwierdza, że przepisy te nie zostały naruszone. Organ administracji publicznej obowiązany był do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa i wydając w niniejszej sprawie administracyjnej decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Oznacza to, że wskazane w decyzji rozstrzygnięcie jest jasne i precyzyjne, podstawa prawna wynika z obowiązującego prawa materialnego. Wbrew zarzutom strony skarżącej nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jednocześnie zakończyło się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, ale organ dowiódł w sposób niewątpliwy naruszenia zakazu określonego w art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Zdaniem Sądu, ocena dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i poprzedziło ją wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Strona skarżąca podnosi w skardze, że organ nie przeprowadził żadnych dowodów na okoliczność skojarzeń oraz reakcji wywoływanych przez gazetkę produktową oraz wizualizację u potencjalnego klienta aptek uczestniczących w programie patronackim spółki. Zasady prawidłowego rozumowania, wiedza i doświadczenie życiowe nie wymagają dowodów. Reakcje wywołane przez gazetkę są przecież oczywiste. Gazetka zawierająca ofertę produktową z podaną ceną takiego produktu, wyłożona w aptece, w świadomości przeciętnego klienta jawi się jako reklama produktu, ale i też apteki. Wskazany w gazetce produkt jest przecież do nabycia, po określonej cenie w tej właśnie aptece. Sąd nie dopatrzył się zatem ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego: art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło