I FSK 1778/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-04
Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Arkadiusz Cudak, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy art. 32 ustawy o VAT (podatek od towarów i usług) mają zastosowanie do transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami tworzącymi podatkową grupę kapitałową (PGK) w rozumieniu art. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.), w sytuacji gdy wartość tych transakcji odbiega od wartości rynkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy art. 32 ustawy o VAT mają zastosowanie do transakcji zawieranych pomiędzy członkami podatkowej grupy kapitałowej (PGK), nawet jeśli wartość tych transakcji odbiega od wartości rynkowej. Sąd podkreślił, że regulacje dotyczące PGK na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych nie mają przełożenia na grunt podatku VAT, a polski prawodawca nie skorzystał z możliwości uznania PGK za jednego podatnika VAT. W związku z tym, jeśli spełnione są przesłanki z art. 32 ust. 1-4 ustawy o VAT, organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania według wartości rynkowej.Stan faktyczny
Spółka S. M. S.A. zamierzała utworzyć podatkową grupę kapitałową (PGK) i pytała, czy przepisy art. 32 ustawy o VAT (dotyczące ustalania wartości transakcji między podmiotami powiązanymi) mają zastosowanie do transakcji w ramach PGK, zwłaszcza gdy ceny odbiegają od rynkowych. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że art. 32 ustawy o VAT ma zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko Ministra. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 32 ustawy o VAT i niezastosowanie art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od S. M. S.A. w K. na rzecz Ministra Finansów kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Hieronim Sęk, Protokolant Karolina Latarska, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. M. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 499/13 w sprawie ze skargi S. M. S.A. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. M. S.A. w K. na rzecz Ministra Finansów kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I FSK 1778/13
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Kr 499/13, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., oddalił skargę S. SA w K. na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2012 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług. We wniosku o wydanie interpretacji z dnia 30 sierpnia 2012 roku, uzupełnionym pismem z dnia 30 listopada 2012 roku spółka wskazała, że jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Jednocześnie rozlicza podatek VAT na zasadach ogólnych i nie korzysta w tym względzie z procedur szczególnych rozliczenia podatku VAT przewidzianych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) dalej ustawa o VAT. Strona skarżąca jest również zarejestrowana jako podatnik VAT UE. Planuje utworzenie zależnej od siebie spółki kapitałowej z siedzibą w Polsce. Kontrahent wnioskodawcy będzie miał pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, zgodnie z art. 86, art. 88 i art. 90 ustawy o VAT oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 tej ustawy. Spółka nie zamierza prowadzić działalności zwolnionej z podatku VAT. Strona skarżąca posiadała będzie więcej niż 95% bezpośredniego udziału w spółce zależnej (oraz ponad 95% wszystkich praw głosu). Spółka będzie czynnym podatnikiem VAT. Następnie strona skarżąca zamierza utworzyć wraz ze spółką podatkową grupę kapitałową ("PGK") w rozumieniu przepisów art. 1a ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1992 roku, Nr 21, poz. 86 ze zm.,) dalej u.p.d.o.p. Warunki utworzenia PGK zawarte w art. 1a u.p.d.o.p. zostaną przez stronę skarżącą spełnione. Ze względu na działalność w ramach PGK, strona skarżąca oraz spółka mają zamiar w sposób dowolny kształtować poziom cen za poszczególne produkty i usługi świadczone w jej ramach. W szczególności strona skarżąca oraz spółka jako członkowie PGK będą korzystały z uprawnienia, jakie daje im art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p., który wyłącza stosowanie przepisów o cenach transferowych w stosunku do transakcji zawieranych przez podmioty będące członkami PGK. Strona skarżąca nie wyklucza sytuacji, w której w przyszłości będzie zawierała ze spółką transakcje, w których wynagrodzenie ustalone zostanie na poziomie wyższym bądź niższym niż poziom rynkowy. Skorzystanie z wymienionego powyżej uprawnienia będzie miało również wpływ na wartość obrotu osób prawnych wchodzących w skład PGK, który stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W szczególności w związku z faktem, iż transakcje zawierane pomiędzy stroną skarżącą a spółką będą zawierane w ramach PGK na ich wartość będzie miał wpływ związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT. Ponadto, niezależnie od tego czy wynagrodzenie w związku z transakcjami, jakie w przyszłości będą realizowane w ramach PGK będzie niższe bądź wyższe od wartości rynkowej strona skarżąca, jako nabywca nie będzie miała pełnego prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Równocześnie spółka, jako dostawca/usługodawca będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W stosunku do planowanych transakcji, o których mowa powyżej, nie będzie wydana decyzja o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi, o której mowa w art. 32 ust. 5 ustawy o VAT. Spółka zadała pytanie, czy w stosunku do transakcji zawieranych pomiędzy spółką a innymi spółkami, członkami PGK, mają zastosowanie przepisy art. 32 ustawy o VAT? Zdaniem strony skarżącej, przepisy art. 32 ustawy o VAT nie mają zastosowania w odniesieniu do transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami tworzącymi PGK w rozumieniu art. 1a u.p.d.o.p. tj. w tym przypadku pomiędzy spółką a innymi spółkami, członkami PGK. Wyłączenia stosowania art. 32 ustawy o VAT w stosunku do transakcji zawieranych przez PGK wynikają z wykładni systemowej zakładającej zasadę spójności systemu prawa podatkowego i oparte jest na relacji przedmiotowego przepisu z art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p. W dniu 14 grudnia 2012 r. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną, w której stwierdził, iż stanowisko strony skarżącej przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. Organ stwierdził, że w przypadku gdy pomiędzy stronami transakcji będzie istniał związek określony w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT, związek ten będzie miał wpływ na wartość transakcji zawieranych pomiędzy stroną skarżącą a spółką, przyjęta przez strony wartość transakcji będzie niższa od wartości rynkowej, a strona skarżąca jako nabywca, zgodnie z art. 86, 88 i 90 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy o VAT, nie będzie miała pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego, wówczas w stosunku do tych transakcji znajdą zastosowanie przepisy art. 32 ustawy o VAT. Natomiast w sytuacji gdy pomiędzy stronami transakcji będzie istniał związek określony w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT, związek ten będzie miał wpływ na wartość transakcji zawieranych pomiędzy stroną skarżącą a spółką, przyjęta przez strony wartość transakcji będzie niższa od wartości rynkowej, a spółka, jako dostawca/usługodawca, zgodnie z art. 86, 88 i 90 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy o VAT, będzie miała pełne prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego, zaś dostawa towarów lub świadczenie usług pomiędzy stroną skarżącą oraz spółką nie będzie zwolniona z opodatkowania, to w tym przypadku nie znajdzie zastosowania przepis art. 32 ust. 1 ustawy o VAT. Również w sytuacji, gdy pomiędzy stronami transakcji będzie istniał związek określony w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT, związek ten będzie miał wpływ na wartość transakcji zawieranych pomiędzy stroną skarżącą a spółką, przyjęta przez strony wartość transakcji będzie wyższa od wartości rynkowej a spółka jako dostawca/usługodawca, zgodnie z art. 86, 88 i 90 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy o VAT będzie miała pełne prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego, nie znajdzie zastosowania przepis art. 32 ust. 1 ustawy o VAT. Strona skarżąca wezwawszy uprzednio organ do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 5 marca 2013 roku wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą interpretację, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętej skargą interpretacji uznał, że nie narusza ona prawa. Sąd podniósł, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy art. 32 ustawy o VAT znajduje zastosowanie do podatkowej grupy kapitałowej. Następnie Sąd argumentował, że uwzględniając wykładnię językową art. 32 ustawy o VAT nie ma podstaw do wyłączenia spod jego regulacji transakcji dokonywanych pomiędzy PGK. Jedyny wyjątek, jaki przepis ten wprost przewiduje co do możliwości zastosowania instytucji w nim przewidzianych, to przypadki transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi, w odniesieniu do których właściwy organ podatkowy, na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm.), wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi (art. 32 ust. 5 ustawy). Jeżeli zamiarem ustawodawcy byłoby wyłączenie stosowania tego przepisu także w odniesieniu do PGK, zostałoby to wskazane w taki sposób, w jaki wyłączono stosowanie tego przepisu wobec podmiotów, które uzyskały decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi. Takiego wyłączenia PGK spod regulacji art. 32 ustawy o VAT ustawodawca jednak nie dokonał, nie pozostawiając żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do podlegania PGK rygorom tego przepisu. Sąd wyjaśnił dalej, że w sytuacji, gdy przepis prawa jest jednoznaczny, a jego brzmienie nie pozostawia wątpliwości co do treści regulacji w danym zakresie, nie jest dopuszczalna wykładnia celowościowa, która w istocie prowadziłaby do wykładni contra legem danego przepisu. Wykładnią sprzeczną z treścią tego przepisu, w opinii Sądu, byłaby wykładnia uznająca, że spod regulacji art. 32 ustawy o VAT wyłączono transakcje zawierane pomiędzy członkami PGK. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej spółki, o potrzebie takiej wykładni. Spółka uznała, że wykładnia taka jest konieczna, aby regulacja art. 32 ustawy o VAT pozostawała w zgodzie z regulacją PGK w zakresie podatku dochodowego. Tymczasem Sąd nie dostrzegł sprzeczności pomiędzy tymi regulacjami. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka zaskarżyła wskazany powyżej wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 32 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię oraz art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że wskazany przepis ustawy o VAT ma zastosowanie do transakcji zawieranych przez podmioty tworzące podatkową grupę kapitałową w rozumieniu u.p.d.o.p. Następnie podniesiono zarzut naruszenia art. 80 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L nr 347) dalej "Dyrektywa 112", poprzez jego brak bezpośredniego zastosowania w sytuacji gdy norma prawna wynikająca z art. 32 ustawy o VAT, stanowiącego implementację art. 80 Dyrektywy 112 do polskiego systemu prawnego, nie odpowiada w pełni normie prawnej wynikającej z tego przepisu Dyrektywy 112.
Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W jego ocenie skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a objęty nią wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, bowiem podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, a w sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zostały sformułowane jedynie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i wiążą się z kluczowym dla tej sprawy zagadnieniem, dotyczącym możliwości zastosowania regulacji art. 32 ustawy o VAT w odniesieniu do transakcji dokonywanych między podatnikami tworzącymi PGK, których wartość odbiega od wartości rynkowych.
Zagadnienie to było już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności w przywołanym przez autora skargi kasacyjnej wyroku z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 155/11, NSA wyraził pogląd, że "zastosowanie art. 32 u.p.t.u. w stosunku do podmiotów wchodzących w skład PGK spowodowałoby (...) sytuację, w której nie miałyby one możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 1 u.p.d.o.p. w powiązaniu z art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p. dających podatnikom ochronę przed sankcją w przypadku gdyby zastosowane przez nich ceny odbiegały od rynkowych. Oznaczałoby to, że art. 32 u.p.t.u. albo ogranicza możliwość skorzystania z uprawnień przyznanych na podstawie art. 1a w związku z art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p. albo naraża podmiot korzystający z tych uprawnień na konsekwencje prawne ze strony organów podatkowych w razie zastosowania się do brzmienia art. 1a w zw z art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p.".
Jednak już w kolejnych orzeczeniach NSA zaprezentował stanowisko, że w sytuacji, gdy wynagrodzenie - z transakcji między należącymi do PGK, w rozumieniu art. 1a u.p.d.o.p., dostawcą towarów (usługodawcą) a nabywcą (usługobiorcą) - odbiega od wartości rynkowej, nie jest wyłączona możliwość stosowania do takich transakcji norm art. 32 ust. 1 - 4 ustawy o VAT, jeśli podatnicy ci nie mają pełnego prawa do odliczenia podatku VAT. Unormowanie dotyczące PGK na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych nie ma żadnego przełożenia na grunt podatku VAT. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, nie przewidują tworzenia PGK, jak również tego, aby PGK utworzone na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych były podatnikami podatku VAT. Tym samym podatnikami VAT są wyłącznie spółki należące do PGK (zob. wyroki NSA: z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt I FSK 617/12; z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 688/12; z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1536/12; z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1351/13 oraz z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1579/13; z dnia 4 grudnia 2014 r., I FSK 1778/13 wszystkie dostępne w CBOSA). Stanowisko to w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie.
Działanie podatnika VAT w ramach PGK nie wyłącza per se możliwości stosowania art. 32 ustawy o VAT w odniesieniu do transakcji dokonywanych między członkami takiej grupy. Jeżeli spełnione są przesłanki wynikające z art. 32 ust. 1 - 4 ustawy o VAT, to organ podatkowy ma możliwość odstąpienia od tej zasady i określenia wysokość obrotu na podstawie wartości rynkowej pomniejszonej o kwotę podatku.
Należy przy tym podkreślić, że żaden przepis ustawy o VAT nie wyłącza stosowania art. 32 ust. 1 - 4 ustawy o VAT w stosunku do transakcji dokonywanych między członkami PGK. Ustawodawca wyłączył stosowanie art. 32 ust. 1 - 4 ww. ustawy jedynie w przypadku transakcji zawieranych między podmiotami powiązanymi, w odniesieniu do których właściwy organ podatkowy, na podstawie Ordynacji podatkowej, wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi (art. 32 ust. 5 ustawy o VAT).
Możliwości zastosowania art. 32 ust. 1 - 4 ustawy o VAT do transakcji dokonywanych między członkami PGK nie wyłączają też przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności art. 11 ust. 8 tej ustawy. Przepis ten wyłącza możliwość szacowania dochodu w przypadku świadczeń między spółkami tworzącymi PGK na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych i w żadnym razie nie rozciąga się na stosunki podatkowe w podatku VAT. Odstąpienie przez ustawodawcę od możliwości szacowania dochodu dla potrzeb podatku dochodowego w odniesieniu do świadczeń między spółkami tworzącymi PGK wynika stąd, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym w przypadku PGK, obliczanym zgodnie z art. 19 u.p.d.o.p., jest osiągnięty w roku podatkowym dochód stanowiący nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących PGK nad sumą ich strat (art. 7a ust.1 u.p.d.o.p.). W przypadku podatku dochodowego rozliczeniu podlega wynik całej PGK, zaś w przypadku podatku VAT odrębnie rozliczana jest każda ze spółek tworzących PGK. Jak już bowiem wspomniano, na gruncie podatku VAT podatnikami są spółki tworzące PGK, a nie PGP jako całość.
Należy przy tym dodać, że art. 11 Dyrektywy 112 przewiduje możliwość uznania za jednego podatnika podatku VAT osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym. Jednak w przepisie tym prawodawca unijny pozostawił to do decyzji państw członkowskich, które mogą przyjąć takie rozwiązania w prawie krajowym po konsultacji z komitetem doradczym do spraw podatku od wartości dodanej. Z takiej możliwości polski prawodawca jednak nie skorzystał.
Nie można też zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że wykładnia art. 32 ustawy o VAT, która umożliwia stosowanie tego przepisu do PGK, prowadzi do naruszenia zasady spójności systemu prawa i racjonalności ustawodawcy oraz do naruszenia zasady równości podatników wobec prawa.
Czym innym jest bowiem rozliczenie PGK dla potrzeb podatku dochodowego, a czym innym rozliczenie spółek tworzących taką grupę dla potrzeb podatku VAT. Tak jak art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p. nie wyłącza stosowania art. 32 ustawy o VAT dla potrzeb rozliczenia podatku VAT, tak art. 32 ustawy o VAT nie wyłącza stosowania art. 11 ust. 8 u.p.d.o.p. dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych. Objęcie danych transakcji normą art. 32 ustawy o VAT daje możliwość określania podstawy opodatkowania według ich wartości rynkowej tylko dla potrzeb podatku VAT. Rozliczenie tych transakcji dla potrzeb podatku dochodowego następuje według reguł określonych w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że art. 32 ustawy o VAT stanowi niewłaściwą implementację art. 80 Dyrektywy 112. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1351/13, "fakt, że w art. 32 u.p.t.u. nie ma jednoznacznie określonego celu, w jakim norma tego przepisu może być zastosowana, nie stanowi o wadliwej jego implementacji, gdyż z samej jego treści wynika, że jeżeli ma on zastosowanie tylko wtedy gdy , to oznacza, że określenie w takim przypadku podstawy opodatkowania w oparciu o wartość rynkową transakcji, ma na celu zapobieżenie uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania".
We wcześniejszym wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1536/12, Naczelny Sąd Administracyjny, zwrócił uwagę, że określenie w oparciu o ten przepis podstawy opodatkowania (odpowiadającej wartości rynkowej) może mieć miejsce w przypadku, gdy wynagrodzenie za daną czynność jest niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zaniżenie ceny jest w takiej sytuacji korzystne dla nabywcy, gdyż wówczas obciążająca go kwota podatku, której nie może odliczyć (w całości lub w części) jest niższa, niż gdyby była określona w wyższej (rynkowej) wartości. Ponadto przepis ten stosuje się, gdy wynagrodzenie z tytułu zwolnionej od podatku dostawy (usługi) w stosunku do wartości rynkowej jest zaniżone, a dostawca (usługodawca) nie ma pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W takiej sytuacji zaniżona kwota wynagrodzenia z tytułu czynności zwolnionej, a tym samym niedającej prawa do odliczenia podatku, jest korzystna dla dostawcy (usługodawcy), gdyż ma to u niego wpływ na wielkość proporcji sprzedaży służącej odliczeniom częściowym. Zaniżony obrót z tytułu czynności zwolnionych w proporcji sprzedaży, zwiększa kwotę podatku naliczonego do odliczenia z zastosowaniem odliczeń częściowych. Jednocześnie określenie podstawy opodatkowania w oparciu o wartość rynkową transakcji ma miejsce, gdy wynagrodzenie dostawcy (usługodawcy) jest wyższe od wartości rynkowej, a dostawca (usługodawca) nie ma pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, co przy zawyżonej cenie transakcji skutkuje zwiększeniem wartości jego obrotu dającego prawo do odliczenia - im wyższa proporcja sprzedaży, tym większa kwota odliczenia w przypadku odliczeń częściowych. Przepis art. 32 ustawy o VAT nie ma natomiast zastosowania w przypadku transakcji spółek powiązanych, mających pełne prawo do odliczania podatku VAT, bowiem w takim przypadku zaniżanie (lub zawyżanie) cen transakcyjnych pomiędzy nimi nie może prowadzić do uchylania się od opodatkowania czy unikania opodatkowania w VAT.
W niniejszej sprawie ze stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji wynika, że niezależnie od tego czy wynagrodzenie w związku z transakcjami, jakie w przyszłości będą realizowane w ramach PGK będzie niższe bądź wyższe od wartości rynkowej skarżąca, jako nabywca nie będzie miała pełnego prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Zaniżenie ceny w takiej sytuacji jest korzystne dla spółki, bowiem obciążająca ją kwota podatku, której nie może odliczyć (w całości lub w części) jest niższa, niż gdyby była określona w wyższej (rynkowej) wartości. Dlatego w pełni zasadna jest ocena Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie może mieć zastosowanie art. 32 ustawy o VAT.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło