II SA/Go 344/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-06-20

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i prawidłowego funkcjonowania tachografu, jeśli naruszenie to zostało spowodowane przez kierowcę, a przedsiębiorca twierdzi, że nie miał na to wpływu i stosował odpowiednie procedury organizacyjne?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi obiektywną odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za działania kierowcy, nawet jeśli były one umyślnie zawinione przez kierowcę. Aby uwolnić się od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca musi wykazać, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i że nastąpiło ono wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć, przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Brak wykazania tych okoliczności przez przedsiębiorcę, pomimo wezwań organu, skutkuje utrzymaniem kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w kontrolowanym pojeździe magnes przymocowany do czujnika tachografu, który powodował nierejestrowanie danych o aktywności kierowcy. Kierowca przyznał się do używania magnesu w celu skrócenia czasu odpoczynku. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przedsiębiorcę G.M. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca odwołał się, twierdząc, że kierowca samowolnie zainstalował urządzenie, na co nie miał wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. 1. W dniu [...] października 2012r. funkcjonariusze celni dokonali kontroli pojazdu marki [...], o nr rej. [...] wraz z naczepą, kierowanego przez W.G., należącego do G.M. prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na międzynarodowym przewozie drogowym. W toku kontroli funkcjonariusze ujawnili magnes przymocowany do czujnika tachografu (impulsatora) znajdującego się na skrzyni biegów kontrolowanego pojazdu. Magnes ten powodował, że tachograf zamontowany w pojeździe nie rejestrował danych dotyczących aktywności kierowcy i zapisywał tylko stan odpoczynku. Kierowca używał magnesu jako wyłącznika tachografu przykładając go do nadajnika umieszczonego na skrzyni biegów, powodując zmianę wskazań tachografu w zakresie prędkości jazdy, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jest świadomy naruszenia jakie zostało stwierdzone podczas kontroli oraz oświadczył, że chciał skrócić czas odpoczynku, by jak najszybciej dojechać do domu. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół kontroli nr [...], który został przekazany Naczelnikowi Urzędu Celnego celem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. organ ten zawiadomił przedsiębiorcę – G.M., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonego w protokole naruszenia. Następnie organ zwrócił się do przedsiębiorcy o przedłożenie zleceń na wykonanie usługi transportowej, wydruków z karty kierowcy z dni [...] października 2012r. lub innych posiadanych materiałów świadczących o wykonywaniu w tym okresie przez W.G. czynności kierowcy, umowy potwierdzającej zatrudnienie kierowcy oraz dokumentacji szkoleń dotyczących przepisów regulujących czas pracy kierowców. W odpowiedzi strona przedstawiła kopie: zlecenia, CMR nr [...], umów o pracę z kierowcą oraz wskazała, że kierowca użył niedozwolonego dodatkowego urządzenia pomimo obligatoryjnego zakazu używania i stosowania jakichkolwiek dodatkowych urządzeń niezgodnych z konstrukcją pojazdu. Na podstawie tego materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję, nr [...], którą nałożył na G.M. karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł za stwierdzone naruszenie to jest wykonywanie w dniu [...] października 2012 r. przewozu drogowego pojazdem o nr rej. [...] wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie, polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (art. 92 a ust.1 i ust.6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 1265 ze zm. oraz art. 10 ust. 1 lit. a) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 01.07.1970r., Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087, ze zm.). Od tego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. W jego uzasadnieniu, powołując się na okoliczności objęte dyspozycją art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym podniósł, że kierowca samowolnie zainstalował niedozwolone urządzenie na co skarżący nie miał wpływu ani technicznej możliwości skontrolowania tego stanu rzeczy. 2. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej uzasadnieniu przedstawił niesporny zresztą opis stanu faktycznego zawarty w protokole kontrolnym wskazujący na użycie niedozwolonego urządzenia w celu zmiany zapisów dotyczących pracy kierowcy. Potwierdził również, że w sprawie znajdują zastosowanie Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR). Umowa ta, jak zaznaczył organ ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, uregulowanie niektórych przepisów dotyczących warunków zatrudnienia w międzynarodowym transporcie drogowym zgodnie z zasadami Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz wspólne ustalenie niektórych środków dla zapewnienia przestrzegania takiego uregulowania. Nieprzestrzeganie norm ustanowionych przepisami tej umowy z mocy art. 92a ust. 1 w związku z art.4 pkt 22 lit. y) ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie bowiem z art. 92a ust.1 tej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z przepisów wymienionych w art. 4 pkt 22 cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 zł za każde naruszenie, określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust.6). Zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. a) umowy AETR, przyrząd kontrolny instalowany i używany w pojazdach zarejestrowanych na terytorium stron umowy w zakresie konstrukcji, instalacji, działania i kontroli powinien odpowiadać wymaganiom określonym w załączniku do tej umowy. Przepis ten wskazuje ponadto, że przyrząd kontrolny, który odpowiada również treści Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, spełnia wymagania niniejszego artykułu. Przyrząd kontrolny obejmuje zgodnie z ust. 1 Rozdziału III A Załącznika - Suplement 1 Umowy: - przyrządy wskazujące długość przebytej drogi (licznik długości drogi), prędkość (prędkościomierz), czas (zegar); - przyrządy rejestrujące długość przebytej drogi, prędkość, jeden lub więcej przyrządów rejestrujących czas, odpowiadających wymaganiom określonym w rozdziale HIC ust. 4 (czas prowadzenia pojazdu - jazdy, inne okresy pracy, czas gotowości do pracy, przerwy w prowadzeniu i okresy dziennego odpoczynku); - urządzenie znakujące. Za zapewnienie prawidłowego włączenia i obsługi przyrządu kontrolnego odpowiadają członkowie załogi (art. 10 ust. 1 lit .e) umowy AETR). Stosownie zaś do ust. 2 Rozdziału IIIA Załącznika - Suplement 1, ewentualne istnienie w przyrządzie kontrolnym innych przyrządów, niż wymienione w ust. 1 nie może powodować zakłóceń we właściwym funkcjonowaniu lub w odczytywaniu przyrządów obowiązkowych. Natomiast zgodnie z art. 10 Rozdziału III Załącznika do niniejszej umowy pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie przyrządu kontrolnego. Odnosząc się do sankcji w kwocie 5.000,00 zł wymierzonej G.M. jako podmiotowi prowadzącemu przedsiębiorstwo transportowe wskazał, że znajduje ona oparcie w pkt 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, że ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 244, poz.1454) z dniem 1 stycznia 2012 r. do ustawy o transporcie drogowym wprowadzono istotne zmiany m.in. dotyczące odpowiedzialności osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym oraz kar pieniężnych wymierzanych tym osobom. Zmianie uległy przepisy Rozdziału 11 ustawy "Kary pieniężne" m.in. powoływany przez stronę w odwołaniu przepis art. 92a ust.4, któremu obecnie odpowiada art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odpowiedzialność przedsiębiorcy za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie przyrządów kontrolnych wynika z art. 10 Rozdziału III załącznika do umowy AETR oraz z art. 92a) ust.1 w związku z art. 4 pkt 22 lit. y) ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że to podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Natomiast odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenia obowiązków wynikających z art. 87 ust.1,2 ustawy o transporcie drogowym, a także za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92 b ust. 1 i 2, odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 92 ust. 1 i 5). Naruszenie wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust.1 i 6), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92b ust.1 lub 92c ust.1 i 2 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie zaś z art. 92b ust.1 tej ustawy, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: - właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006, rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 oraz umowy AETR, - prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii, zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), lub działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że warunki te zostały spełnione. Strona pomimo wezwania organu l instancji nie przedstawiła dokumentacji dotyczącej organizowanych w firmie szkoleń z zakresu czasu pracy kierowców i nie podjęła żadnej próby wykazania w postępowaniu, że w sposób prawidłowy prowadzi nadzór nad pracą kierowców oraz, że należycie zorganizowała w przedsiębiorstwie system szkoleń kierowców. Organ podkreślił też, że świadome użycie przez kierowcę magnesu w celu zafałszowania odczytu tachografu nie stanowi również przesłanki określonej w art. 92c ust.1 pkt1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającej odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z powołanym przepisem, w stosunku do podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślono, że wykonywanie czynności kierowania pojazdem z reguły odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, niemniej jednak wynikający z art. 11 umowy AETR obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Przepisy art. 92b ust.1 lub 92c ustawy o transporcie drogowym zawierające ogólne klauzule wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 11 Umowy AETR. Choć odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy nie jest odpowiedzialnością absolutną za czyny osób wykonujących przewozy drogowe to stwierdzić należy, że za działanie takiego przedsiębiorstwa generalnie odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca prowadzący to przedsiębiorstwo i na nim, spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Tak więc przedsiębiorca jest zobowiązany do takiego postępowania i zachowania wobec kierowców oraz takiego ich przeszkolenia, aby przestrzegali oni stosownych przepisów. Nadto organizowanie pracy w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób leży w interesie przedsiębiorcy, ponieważ on na mocy art.92a ust.1 ustawy o transporcie drogowy odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy. 3. W skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Celnej G.M. wniósł o wnoszę o uchylenie w całości, jako wydanych z naruszeniem prawa, decyzji organów obu instancji, zarzucając im: - naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 92c ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), poprzez ich niezastosowanie w sprawie polegające na niedostrzeżeniu, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 92c ustawy o transporcie drogowym w - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik, to jest art. 7, art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. W obszernym uzasadnieniu skargi podkreślono, że stan faktyczny sprawy co do zasady nie budzi wątpliwości, jednak w ocenie skarżącego organ nienależycie, zbyt ogólnikowo i schematycznie rozważył przesłanki odpowiedzialności przewoźnika drogowego. Skarżący wskazał, że w jego firmie działa warsztat, w którym mechanicy dbają, aby pojazdy były bezawaryjne, a kierowcy mają obowiązek zgłaszania i naprawy wszelkich usterek, które zaistnieją w trakcie eksploatacji. Podniósł też, że kontrola tachografów samochodowych może być przeprowadzana jedynie przez uprawnione osoby pracujące w zakładach legalizacyjnych tych urządzeń i żaden mechanik samochodowy nie jest do takiej kontroli uprawniony. Podkreślając, że drobiazgowo rozlicza czas pracy kierowców dbając, by nie dochodziło do sytuacji, że kierowcy naruszają przepisy zaznaczył, że gdy w trasie jest kilkunastu kierowców jeżdżących po całej Europie niemożliwe jest sprawowanie nad nimi skutecznego nadzoru. Wskazał również, że gdy tylko dowiedział się o zaistniałym zdarzeniu to przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Odnosząc się do kwestii organizacji pracy podał, że jego przedsiębiorstwo korzysta ze specjalistycznego oprogramowania do rozliczania czasu pracy i ewidencji kierowców Tachoscan za pośrednictwem Ogólnopolskiego Centrum Rozliczania Kierowców (OCRK). Współpraca pomiędzy tymi firmami polega na dostarczaniu wszelkich posiadanych danych, w tym plików cyfrowych i wykresówek w celu uzyskania najlepszych rozwiązań transportowych dla uzyskania najbardziej efektywnych wyników pracy, przy zachowaniu obowiązujących norm prawnych. Przekazane dane podlegają analizie w zakresie przestrzegania norm socjalnych zgodnie z Rozporządzeniem WE nr 561/06, rozporządzenia EWG 3821/85 oraz umowy AETR. Stosowane rozwiązania umożliwiają również obliczanie i prowadzenie ewidencji czasu pracy kierowców zgodnie z wymogami kodeksu pracy oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Nadto w ocenie skarżącego naruszenie dokonane przez kierowcę w czasie wykonywania przewozu, bez wiedzy i zgody przewoźnika, na powstanie którego nie miał on żadnego wpływu, nie daje podstaw do przyjęcia odpowiedzialności przewoźnika. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżący był podmiotem wykonującym przewozy drogowe w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Nie jest też sporny stan faktyczny dotyczący samego zdarzenia i stwierdzonego uchybienia, polegającego na wykonywaniu dniu [...] października 2012r., przez kierowcę zatrudnionego u skarżącego, przewozu drogowego pojazdem o nr rej. [...] wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu, wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie i zakłócające wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Stan taki wynika również ze zgromadzonych dowodów i nie był w postępowaniu administracyjnym kwestionowany. Istotę sporu stanowią natomiast okoliczności związane z odpowiedzialnością przedsiębiorcy za skutki naruszenia przepisów prawa zawinione przez kierowcę, który przyznał się do samowolnego stosowania tego urządzenia. W tej mierze należy wskazać, że ustawa o transporcie drogowym wprowadzająca sankcje za naruszenie warunków wykonywania transportu drogowego uległa zmianom, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012r. (ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 244, poz. 1454). Zaskarżona decyzja została wydana w okresie obowiązywania nowego stanu prawnego. Zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej jej przepisy znajdują zastosowanie w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Przepisy art. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym wyznaczają jej zakres przedmiotowy. Obejmują one zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego przewozu drogowego, w tym zasady dotyczące dostępu do zawodu przewoźnika drogowego i dostępu do rynku przewozów drogowych. Dalej przepisy dotyczące ustanowienia i zasad działania Inspekcji Transportu Drogowego jako organu uprawnionego do kontroli przewozów drogowych w rozumieniu przepisów ustawy oraz normy dotyczące nadzoru i kontroli nad podmiotami wykonującymi przewóz drogowy, kierowcami lub innymi podmiotami wykonującymi inne czynności związane z tym przewozem. Ostatnie określają odpowiedzialność czterech grup podmiotów, mianowicie: 1) podmiotów wykonujących przewóz drogowy – w tym w szczególności przewoźników drogowych i podmiotów wykonujących przewozy drogowe na potrzeby własne, 2) podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym, 3) osób zarządzających transportem, 4) kierowców - za naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego ujawnione w wyniku kontroli. Zgodnie ze znowelizowanym art. 92a ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Przepisy art. 92a ustawy o transporcie drogowym regulują zatem odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika drogowego lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy) jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym. Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika wprost z art. 92a i 93 tej ustawy. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego. W sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym, działania organu nakierowane są na ustalenie, czy istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną. Celowi, który ma - w ramach spoczywającego na nim obowiązku – zrealizować organ w postępowaniu o wymierzenie kary administracyjnej służy niewątpliwie przewidziana w art. 73 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy szeroko ujęta możliwość badania dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli, a także dokonywanie oględzin i zabezpieczanie zebranych dowodów. Tym samym ustawodawca przewidział możliwość zabezpieczenia zebranych w toku kontroli dowodów celem dokonania na ich podstawie oceny ewentualnych naruszeń przepisów regulujących przewóz drogowy. 5. Jeśli zaś chodzi o odpowiedzialność przedsiębiorcy w świetle uregulowań ustawy o transporcie drogowym, należy wskazać, że rozważane sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej istotę stanowi natomiast wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzeganie przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, w tym przypadku - zapewnienia wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. W tej perspektywie stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, dostępny w bazie orzecznictwa na stronie internetowej NSA, por. również wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK-A 2008, nr 2, poz. 30). Dlatego przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli, nie może być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w rozporządzeniu (WE) 561/2006, rozporządzeniu Rady (EWG) 3821/85 oraz umowie europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), w szczególności zaś przewidzianej w art. 10 Rozdziału III załącznika do umowy AETR odpowiedzialności za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie przyrządu kontrolnego. Inne rozumienie wypaczałoby bowiem sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej sytuacji. Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o transporcie drogowym powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowaniu środków dyscyplinujących. 6. Gdy zaś chodzi o zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o transporcie drogowym (podobnie dotyczy to poprzednio obowiązującego art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym) przyjmuje się, że okoliczności objęte jego przesłankami powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09, publ. w wyżej wskazanej bazie orzeczeń). Uwzględniając szczególną sytuację procesową strony w zakresie dowodzenia okoliczności przewidzianych w art. 92c ust. ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym znaczenie ma zatem to, w jaki sposób strona wykazała, że jest zwolniona od odpowiedzialności. W postępowaniu administracyjnym takiej aktywności nie realizowała. Żadne z twierdzeń dotyczących nadzoru, dyscypliny, organizacji pracy, kontroli stanu pojazdów nie zostało poparte dowodami i to pomimo wezwania organu (pismo z dnia [...] listopada 2012 r., k. 30 ). Z tych względów należy uznać, ż organy zebrały w sposób wyczerpujący i trafnie oceniły cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 k.p.a.). Organ odwoławczy ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Skoro zaś przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącego z naruszeniem przepisów prawa, to zaistniały tym samym okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 a ust.1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym i pkt 6.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 10 ust. 1 lit. a) i e), art. 11 umowy AERT w zw. art. 10 rozdziału III załącznika do tej umowy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło