I OW 44/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. O. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Wojewódzkiego w K. o potwierdzenie prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej dla M. L. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wójt Gminy K. O. pismem datowanym na 7 marca 2013 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo M. L. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wniosku organ podał, iż w dniu 4 marca 2013 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. O. wpłynęło zawiadomienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wraz z aktami sprawy dotyczące potwierdzenia prawa doświadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla M. L. ostatnio zameldowanego w gminie K. O. Wskazując na brzmienie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zgodnie z którym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo, wnioskodawca uznał, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku. Odpowiadając nań Prezydent Miasta K. postulował wskazanie Wójta Gminy K. O. jako organu właściwego w sprawie. Podał, iż w toku przeprowadzonego postępowania wszczętego pismem z dnia 15 listopada 2012 r. Dyrektora wspomnianego wyżej szpitala ustalił, że M. L. nie zamieszkuje pod adresem w nim wskazanym, tj. w K. przy ul. [...]. Z relacji Poczty Polskiej wynika, że pod ww. adresem "adresat jest nieznany". Z kolei z informacji adresowej uzyskanej w dniu 19 lutego 2013 r. z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Centrum Personalizacji Dokumentów wynika, że M. L. ostatnio zameldowany był na terenie Gminy K. O. w miejscowości [...]. Dlatego też pismem z dnia 25 lutego 2013 r. zawiadomił, w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: K.p.a., Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. O. o przekazaniu mu sprawy do rozpoznania jako do organu właściwego. Przedmiotowa decyzja nie mogła zostać wydana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., albowiem w chwili orzekania M. L. nie zamieszkiwał pod adresem wskazanym we wniosku, a postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w toku postępowania nie doprowadziło do ujawnienia faktu zamieszkiwania zainteresowanego na terenie miasta K. Zamieszkiwanie należy bowiem wiązać z przesłankami uregulowanymi w art. 25 kodeksu cywilnego, czyli z przebywaniem w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiono spór pomiędzy organami Gmin K. O. i K. I to spór negatywny, gdyż żaden z nich nie uważa się za właściwy. Również przepis art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. przekazuje tego rodzaju sprawy sądom administracyjnym, gdyż obie gminy nie mają wspólnego organu powołanego do jego rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprawy jest spór o organ właściwy w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, którego po myśli art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dokonuje w drodze decyzji wójt gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Przepisy przywołanej ustawy nie definiują tego pojęcia, przeto – zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, głównie na gruncie przepisów art. 101 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (p. mi. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OW 5/12, 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 133/11, 13 października 2010r., sygn. akt I OW 116/10), ale i na gruncie art. 54 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 lipca 2010 r., sygn. akt I OW 57/10, 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 153/11, wszystkie w/w publikowane w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) – konieczne jest w pierwszej kolejności odwołanie się do reguł wypracowanych przez judykaturę i doktrynę prawa cywilnego. W szczególności ocena przesłanek miejsca zamieszkania – pojęcia uregulowanego w art. 25 kodeksu cywilnego. Dopiero w razie ich braku do głosu dojść mogą reguły zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym też dotyczące właściwości organu w sprawie potwierdzenia prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej według miejsca zdarzenia inicjującego postępowanie w sprawie (p. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 listopada 2011 r., sygn. akt I OW 128/11, 4 września 2012 r., sygn. akt I OW 100/12, 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OW 4/10, publ. jw.). W tym miejscu godzi się wyjaśnić, że przepisy omawianej ustawy nie przewidują innych kryteriów pozwalających na określenie właściwości miejscowej organu, jak to ma miejsce w przepisie art. 101 ust. 1, 2, 3 i 6 ustawy o pomocy społecznej. Miejscem zamieszkania dorosłej osoby fizycznej, wedle brzmienia przepisu art. 25 k.c., jest miejscowość, w której przebywa ona z zamiarem stałego pobytu. Decydujące dla oceny spełnienia tej przesłanki są dwa czynniki: fakt przebywania w danym miejscu i zamiar stałego pobytu. Miejsce pobytu M. L. nie jest znane, skoro nie udało się ustalić jego aktualnego adresu, nie przebywa on już w Szpitalu Wojewódzkim w K., zaś z adnotacji doręczycieli dokonanych na przesyłkach awizowanych w toku postępowania administracyjnego wynika, że pod podanym adresem w K. jest nieznany, a zawiadomienie przesłane tamże w toku niniejszego postępowania zwrócono jako niepodjęte w terminie (k. 47), natomiast wedle doręczyciela pod adresem w K. O. nie mieszka (k. 45). Poza sporem jest, że M. L. aktualnie nie jest nigdzie zameldowany, co mogłoby stanowić pewną tylko wskazówkę, w jakim kierunku winny pójść przedmiotowe rozważania, gdyż ta okoliczność ma tylko znaczenie rejestracyjne, więc nie przesądzające ani miejsca pobytu ani zamiaru pobytu. Jak bowiem wynika z informacji meldunkowej z ostatniego pobytu stałego w [...] (Gmina K. O.) został administracyjnie wymeldowany, zaś czasowego meldunku nie posiada. Przeto niepodobna ustalić miejsca pobytu zainteresowanego, a więc tym bardziej jego zamiaru w tej materii. Wobec powyższego do głosu winny dojść ogólne reguły właściwości organu administracyjnego. Ponieważ sprawa nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 21 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jak też nie sposób ustalić przesłanek z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., należy zastosować regułę zawartą w art. 21 § 2 k.p.a. Wedle tego przepisu właściwość miejscową organu ustala się według miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych, w szczególności podania Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w K. z dnia 15 listopada 2012 r., zdarzenie, z jakim wiąże się zawarte w nim żądanie wystąpiło na terenie K. Dlatego organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta K. Co mając na uwadze, na zasadzie art. 4 i art. 15 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji niniejszego postanowienia. ----------------------- 1