II OZ 751/13

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 241/13 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 maja 2013 r. oddalającego skargę J. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Rzepinie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić zażalenie Pismem z dnia 4 marca 2013r. J. S. reprezentowany przez radcę prawnego K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Rzepinie nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miejskiej w Rzepinie. Wyrokiem z dnia 8 maja 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę J. S. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżącego dnia 27 maja 2013r. W dniu 19 czerwca 2013r. (data nadania przesyłki) skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wraz ze skargą kasacyjną strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku radca prawny K. P. wskazał, iż sporządzoną dnia 6 czerwca 2013 r. skargę kasacyjną po jej podpisaniu w dniu 7 czerwca 2013r. przekazał wraz z adnotacją "proszę natychmiast wykonać" aplikantce radcowskiej - celem jej wysłania. Dnia 8 czerwca 2013 r. pełnomocnik rozpoczął urlop, po którego zakończeniu miał się dowiedzieć, iż skarga kasacyjna nie została wniesiona. Według wnioskodawcy aplikantka nie posiadała wiedzy, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej w tejże sprawie wynosi 14 dni. Do wniosku dołączono oświadczenia aplikanta radcowskiego, oświadczenie informatyka obsługującego Kancelarię wraz z potwierdzeniem ukończenia modyfikacji pliku oraz kserokopię karty paszportu pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 191 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.), jak i art. 384 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na uchwałę rady w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, m.in. na skutek utraty prawa wybieralności, wynosi 14 dni. Uwzględniając, iż odpis wyroku z dnia 8 maja 2013 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi strony skarżącej dnia 27 maja 2013 r. uznać należało, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął stronie dnia 10 czerwca 2013 r. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Usprawiedliwieniem dla niedokonania czynności w terminie nie może być wskazywana niewiedza aplikanta, skutkująca zaniechaniem dokonania przesyłki. Powierzenie przez pełnomocnika czynności aplikantowi powoduje, że nieprawidłowe wykonanie przez niego obowiązków obciąża osobę zlecającą czynności, w konsekwencji zaś winę za ten błąd ponosi także mocodawca. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy w kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Pismem z dnia 5 lipca 2013 r. J. S. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 27 czerwca 2013 r. zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie zachodziła przesłanka do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na zażalenie Rada Miejska w Rzepinie wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w wąskim tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (orzeczenie SN z 27.9.1935 r., C.III 258/35, OSP 1936 p. 150, akceptowane przez J. Gudowskiego, Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, W. Pr. 1998 t. 1 s. 318 uw. 6; uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 18.9.1992 r., III CZP 112/92, OSNC 5/93/75, akceptowanej przez J. Gudowskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, W.Pr. 2006 t. 1 s. 240 uw. 8). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z 11.3.2009 r., I OZ 198/09). Przyjmuje się, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Jeżeli pracownik kancelarii odpowiedzialny za wysłanie skargi do sądu dopuści się zaniedbania to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie NSA z 20. 2.2009 r., II OZ 166/09). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego sam przyznał, że winę za uchybienie terminowi do wniesienia skargi ponosi jeden z pracowników (aplikantów) jego kancelarii, który mimo polecenia nie nadał przesyłki w placówce pocztowej. Tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Niezależnie od tego czy błąd popełnił pełnomocnik wnioskującego, czy pracownik jego kancelarii, winę za ten błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji jego mocodawca (postanowienie NSA z 9.1.2013 r., I OZ 958/12). Jednocześnie powoływanie się pełnomocnika wnioskującego, że w terminie podjął czynności polegające na sporządzeniu skargi, która nie została nadana w placówce pocztowej w terminie przez wzgląd na okoliczności, których nie mógł przewidzieć, nawet przy dochowaniu należytej staranności jest niedopuszczalne (postanowienie NSA z 16.8.2010 r., II FZ 422/10). Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 86 § 1 p.p.s.a i w konsekwencji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.