II OSK 2796/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-23
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Maria Czapska - Górnikiewicz, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy domek letniskowy wybudowany w latach 70. XX wieku, znajdujący się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczonym symbolem 35 ZN,UT, dopuszczającym lokalizację obiektów i urządzeń obsługi turystycznej, może być uznany za obiekt znajdujący się na terenie przeznaczonym pod zabudowę rekreacyjną, co wykluczałoby zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i tym samym uzasadniało umorzenie postępowania rozbiórkowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lokalizacji obiektów i urządzeń obsługi turystycznej na terenie oznaczonym symbolem 35 ZN,UT nie oznacza, że można tam lokalizować domki letniskowe o funkcji rekreacyjnej. Precyzyjne określenie w planie miejsc lokalizacji domków rekreacyjnych i brak takiego wskazania dla terenu 35 ZN,UT wykluczało uznanie, że obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę. W związku z tym, istniały podstawy do orzeczenia rozbiórki, a umorzenie postępowania było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie rozbiórki domku letniskowego, uznając, że obiekt jest w dobrym stanie technicznym i znajduje się na terenie dopuszczającym lokalizację obiektów obsługi turystycznej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki P. S.A., podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nieuwzględnienie potencjalnego zagrożenia dla zbiornika wodnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lesku. Zasądził od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 322/13 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki domku letniskowego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lesku z dnia [...] listopada 2012 r. [...], 2. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 1500 zł (jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lesku na podstawie art. 105 kpa umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki domku letniskowego konstrukcji drewnianej, stanowiącego własność L. A., usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości P. (obr. ewid. P.) będącej własnością Skarbu Państwa i pozostającej w użytkowaniu wieczystym P.S.A., Oddział Z. S. - M. w S..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że obiekt budowlany został wybudowany w latach 70 – tych ubiegłego wieku przez Zrzeszenie P. w R.. Następnie obiekt stanowił własność Państwowego O. w R. Kolejnym jego właścicielem było Przedsiębiorstwo O. w R. S.A. od którego L. A. odkupiła domek w dniu [...] lutego 2006 r. Właścicielka nie dysponuje jednak dokumentami potwierdzającymi legalność budowy obiektu wykorzystywanego na cele rekreacji. Organ uznał, że w sprawie nie występują przesłanki do nakazania rozbiórki przewidziane w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem: "1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Organ wskazał, że przedmiotowy obiekt jest w dobrym stanie technicznym, co potwierdza przedstawiona przez L. A. "ocena stanu technicznego" opracowana przez uprawnioną osobę, a zatem nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Nie znajduje się również na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. E." zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Solina Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego, Nr 79, poz. 1538) obowiązującego dla działki nr [...] obiekt znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 35 ZN,UT. Teren ten stosownie do § 5 pkt 32 planu przeznaczony jest do utrzymania w stanie naturalnym, jako zieleń nieurządzona niska z lokalnymi zadrzewieniami; dopuszcza się na nim lokalizację obiektów i urządzeń obsługi turystycznej, obiektów służb ochrony, gospodarki leśnej i wodnej, urządzeń infrastruktury technicznej oraz miejsc postojowych dla samochodów. Organ uznał, że wskazane w tym przepisie przeznaczenie terenu umożliwia lokalizację domku letniskowego. Wyjaśnił, że w czasie budowy obiektu dla terenu działki nr [...] nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Najwcześniejszy plan, jaki znajduje się w zasobach archiwalnych Gminy Solina dla tego obszaru to plan zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Solina z dnia [...] października 1979 r.
W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie sprawy w zakresie terminu budowy obiektu. Zwróciła też uwagę, że jest on zlokalizowany na terenie, który według danych ewidencyjnych oznaczony jest symbolem "WP" oznaczającym grunty pod wodami powierzchniowymi i stanowi część Zalewu S.. Podniosła również, że żaden z użytkowników domku nigdy nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji. Dodatkowo wyjaśnił, że z uwagi na ustalony okres budowy obiektu do usuwania skutków samowoli budowlanej zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) znajdował zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Stwierdził, że z uwagi na dobry stan techniczny, a także dopuszczalność budowy z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazanymi przez organ I instancji nie występują przesłanki do nakazania rozbiórki, a to oznacza, że spełnione zostały warunki jego legalizacji. Powyższe wskazywało na konieczność umorzenia postępowania stosownie do art. 105 § 1 kpa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że umorzenie postępowania oznacza, iż popełnione naruszenie prawa zostaje zalegalizowane i obiekt może być legalnie użytkowany.
We wniesionej skardze skarżąca zarzuciła, że sprawa nie została należycie wyjaśniona pod kątem przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Nie wyjaśniono bowiem czy użytkowanie obiektu na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów symbolem "WP" nie będzie powodować niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu punktu 2 ust. 1 tego przepisu. Wskazała, że Zarządzeniem nr [...] z dnia [...].09.1971 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku ustaliło strefę przybrzeżną dla zbiornika wodnego na rzece S. w S., której granicę stanowi linia wywłaszczenia terenu wokół zbiornika dla potrzeb Elektrowni w obszarze której nie wolno składować żadnych substancji, które mogą szkodliwie zanieczyszczać wodę lub grunt, a wykonywanie obiektów i urządzeń związanych z odprowadzeniem ścieków i innych nieczystości, jak też budowa plażowisk, kąpielisk, przystani, wszelkich obiektów nadbrzeżnych i urządzeń z nimi związanych wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Grunty te zostały zatem wyłączone z innej działalności niż eksploatacja zbiornika dla potrzeb Elektrowni i stanowią strefę zabezpieczenia przed zagrożeniem ze strony aktywnego oddziaływania spiętrzonych wód zbiornika. Działka nr [...] w miejscowości P. znajduje się na obszarze wywłaszczenia terenu wokół zbiornika dla potrzeb Elektrowni, stanowiła i stanowi nadal część zbiornika wodnego oraz jest niezbędna i konieczna dla bezpiecznej i prawidłowej pracy zbiornika S.. Ponadto skarżąca podniosła, że w świetle przepisów przywołanego przez organy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obiekt znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę. Na rysunku planu wyraźnie zaznaczony został obszar na którym dopuszczono lokalizację domków rekreacyjnych. W § 2 ust. 3 pkt 3b tekstu planu wskazano, że niezależnie od przypisanych terenom symboli literowych oznaczających ich funkcje podstawowe i uzupełniające, wprowadza się na różnych terenach funkcje oznaczone znakami graficznymi wyjaśnione w legendzie rysunku planu. Rejon lokalizacji domków letniskowych został określony w powyższy sposób za pomocą znaku graficznego "szraf – paski". Znak ten nie występuje na terenie oznaczonym symbolem 35 ZN,UT, co oznacza, że obiekt nie znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Oddalając skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Zwrócił uwagę, że obiekt w dacie jego wzniesienia wymagał zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy pozwolenia na budowę, albowiem wydane z upoważnienia zawartego w tym przepisie w jego ustępie 4 rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) nie zwalniało jego budowy z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zgodność samowolnie wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podlega ocenie według przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. E." w Gminie Solina dla terenu objętego jednostką planistyczną 35ZN,UT dopuszczają lokalizację obiektów i urządzeń obsługi turystycznej. Wobec tego, że przedmiotowy budynek wykorzystywany jest do celów rekreacyjnych nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Przedłożona zaś w toku postępowania administracyjnego ocena techniczna obiektu opracowana przez osobę uprawnioną nie budzi zastrzeżeń, a zatem w sprawie nie było też podstaw do nakazania zmian i przeróbek niezbędnych do jego doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniały podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 kpa.
Wniesiona przez skarżącą od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oparta na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 5 pkt 32 uchwały Rady Gminy w Solinie Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. E." w Gminie Solina. W uzasadnieniu wskazanych zarzutów skarżąca argumentowała, że przeznaczenie terenu położonego w jednostce planistycznej 35ZN,UT określone w § 5 pkt 32 planu nie dopuszcza zabudowy do celów rekreacyjnych. Treść tego przepisu powinna być bowiem odczytywana łącznie z § 3 uchwały z dnia [...] października 2002 r. W punkcie 4 tego przepisu wskazano, że w obszarze "W. E." zakazuje się budowy obiektów tymczasowych, ustawiania przyczep, barakowozów, kiosków itp. przy czym wyliczenie tych obiektów ma charakter przykładowy. W tej sytuacji, uprawniona jest wykładnia, że skoro na wskazanym obszarze nie można wznosić obiektów tymczasowych to tym bardziej nie można budować tam obiektów stałych. Z powyższego wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę. Ponadto, jak wywodziła skarżąca, Sąd I instancji nie uwzględnił, że użytkowanie obiektu usytuowanego na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów symbolem "WP" powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Analizując tą przesłankę całkowicie pominięto też uregulowania wskazanego w skardze Zarządzenia nr [...] z dnia [...] września 1971 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku ustalającego strefę przybrzeżną dla zbiornika wodnego na rzece S. w S. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że ocena Sądu I instancji o prawidłowości umorzenia przez organy postępowania w sprawie jest niezgodna z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym m. in. w wyroku z dnia 31 maja 2010 r. w sprawie II OSK 924/09. Wskazała także, że w analogicznych sprawach o sygnaturach II SA/Rz 294/13 i II SA/Rz 390/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił jej skargi i uchylił wydane przez organy decyzje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zasadny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zakresie warunku zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie istniały podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy obiekt budowlany o funkcji rekreacyjnej znajduje się na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę. Na wstępie należy wskazać, że zasadnym było badanie zgodności jego budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie orzekania przez organy administracji. Prawidłowość stanowiska Sądu I instancji w zakresie wykładni przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. potwierdziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. o sygn. akt II OPS 2/13 (Lex nr 1404021) podjęta po wydaniu zaskarżonego wyroku. Tym niemniej analiza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. E." w Gminie Solina, uchwalonego uchwałą Rady tej Gminy z dnia [...] października 2002 r., wykluczała przyjęcie, że obiekt położony jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę o funkcji rekreacyjnej. Wprawdzie na terenie lokalizacji obiektu w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem 35ZN.UT przeznaczonym zgodnie z § 5 pkt 32 planu do utrzymania w stanie naturalnym, jako zieleń nieurządzona niska z lokalnymi zadrzewieniami dopuszczono też "lokalizację obiektów i urządzeń obsługi turystycznej, obiektów służb ochrony, gospodarki leśnej i wodnej, urządzeń infrastruktury technicznej oraz miejsc postojowych dla samochodów", to jednak nie można było przyjąć, że przedmiotowy budynek służący do celów rekreacyjnych należy do jednej z kategorii obiektów wymienionych w tym przepisie, a zwłaszcza, że jest to "obiekt obsługi turystycznej", jak wydaje się przyjął Sąd I instancji. Przeciwko takiemu stanowisku przemawia nie tyle treść § 3 planu zakazującego na całym jego obszarze lokalizacji obiektów tymczasowych ustawiania przyczep, barokowozów, kiosków itp., co argument podniesiony przez skarżącą w treści skargi, a mianowicie, że na terenie objętym planem szczegółowo określono lokalizację zabudowy rekreacyjnej. Jak wynika z treści § 5 planu w poszczególnych jednostkach planistycznych dokładnie wskazano funkcje terenów oraz rodzaje, formę i gabaryty dopuszczonych na ich obszarze obiektów budowlanych. Przykładowo, teren oznaczony symbolem IWO określono jako "teren wyłączony z zainwestowania kubaturowego", teren oznaczony jako 5UK przeznaczono "pod lokalizację obiektu kultowego lub sakralnego z wprowadzeniem dominanty krajobrazowej (np. wieży) w miejscu oznaczonym na rysunku planu", teren oznaczony symbolem 9AU przeznaczono "pod funkcje administracyjno – usługowe jako zaplecze obsługi turystów i wczasowiczów w formie zespołu obiektów w zabudowie indywidualnej lub szeregowej", a teren 13 US "pod zagospodarowanie urządzeniami do uprawiania sportów wodnych, przystaniami, zapleczem warsztatowo- magazynowym o obsługi uczestników imprez w wodzie w tym obiektu socjalnego z gastronomią i miejscami noclegowymi". Z kolei teren oznaczony na rysunku planu jako 19CTU przeznaczono pod "zespół obiektów i urządzeń usługowych o funkcjach rekreacyjnych, sportowych, szkoleniowych (konferencyjnych) zwany w skrócie centrum lub ośrodek rekreacyjno – konferencyjny". Co istotne, na części terenu o symbolu 15ZP przeznaczonego pod zieleń parkową o funkcji wodochronnej dopuszczono budowę "domów rekreacyjnych". Natomiast w postanowieniach § 5 pkt 24 planu odnoszących się do oznaczonych na rysunku terenów 25ZL i 28ZL dopuszczono "uzupełniającą funkcję rekreacyjną – domkami rekreacyjnymi". Określono szczegółowo ich maksymalną ilość – 8 na każdym z tych terenów, a także gabaryty, wysokość i inne parametry. Podobnie zresztą jak w postanowieniach punktu 26 tego przepisu, gdzie również dla terenu 29ZL dopuszczono "uzupełniającą funkcję rekreacyjną – domkami rekreacyjnymi" szczegółowo określając ich lokalizację "w zasięgu wskazanych fragmentów terenu po potwierdzeniu możliwości sytuowania tych obiektów badaniem geologiczno – inżynieryjnym terenu – przy czym dopuszcza się od 4-6 domków na każdym ze wskazanych terenów", a także nakazując zapewnić "dostateczną odległość między domkami – min. 10 m".
Analiza zatem treści całego planu, a zwłaszcza jego § 5 i wszystkich jego punktów od 1 do 32 w powiązaniu z rysunkiem planu, i to pomimo jego małej skali i nieczytelności (por. k. 54 akt [...]), pozwala stwierdzić, że pomimo iż cały obszar planu obejmujący wyspę z otoczeniem wodnym stanowi ogólnodostępny kompleks terenów rekreacyjno – wypoczynkowych (por. § 3 pkt 2 uchwały), to na jego terenie lokalizacja zabudowy o funkcji rekreacyjnej została bardzo precyzyjnie określona. Nieczytelność znajdującego się w aktach sprawy rysunku planu uniemożliwiła wprawdzie ustalenie czy lokalizacja ta rzeczywiście odpowiada symbolice znaku graficznego "szraf – paski", na co zwracała uwagę skarżąca we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze, jednak już same przywołane wyżej postanowienia tekstu planu nie pozwalały przyjąć, że na terenie 35ZN,UT miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. E." w Gminie Solina dopuszczalna jest zabudowa o funkcji rekreacyjnej, a w szczególności, że obiekt będący przedmiotem sprawy można zakwalifikować do obiektów, których istnienie na tym terenie przewiduje plan tj. do obiektów obsługi turystycznej, obiektów służb ochrony, gospodarki leśnej i wodnej. Skoro w planie dokładnie wskazano miejsca lokalizacji "domków rekreacyjnych", a tak należałoby określić obiekt usytuowany na działce nr [...] w świetle nazewnictwa przyjętego w uchwale, i nie przewidziano ich na terenie 35ZN,UT, to taka wykładnia jaką przyjął Sąd I instancji dopuszczająca możliwość ich wznoszenia na tym obszarze w charakterze "obiektów obsługi turystycznej" nie była dopuszczalna.
W świetle przepisów obowiązującego planu Sąd I instancji nie mógł zatem uznać, że w sprawie nie została spełniona przesłanka do orzeczenia nakazu rozbiórki przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Dodatkowo Sąd nie rozważył też właściwie przesłanki określonej w punkcie 2 tego przepisu. W kontekście podniesionych w skardze zarzutów konieczne było ustalenie mocy obowiązującej wskazywanego przez skarżącą Zarządzenia nr [...] o ustaleniu strefy przybrzeżnej dla zbiornika wodnego na rzece S., a także charakteru tego aktu i jego znaczenia dla oceny warunku legalizacji obiektu przewidzianego w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Artykuł 37 w ustępie 1 zawiera bowiem dwie niezależne od siebie podstawy do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego i zaistnienie tylko jednej z nich wykluczało możliwość jego legalizacji.
Powyższe przesądziło o konieczności uwzględnienia skargi kasacyjnej, a zasadność jej materialnoprawnej podstawy umożliwiła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie skargi i uchylenie podjętych przez organy obu instancji rozstrzygnięć na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Należy wskazać, że wadliwość wydanych przez organy decyzji w sprawie wynikała nie tylko z naruszenia przepisu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z powołanymi wcześniej przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. E." w Gminie Solina, ale również z naruszenia art. 105 § 1 kpa. Uznanie bowiem, że w sprawie nie zaistniały warunki do orzeczenia rozbiórki obiektu nie dawało podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego i jego umorzenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, że właściwą formą załatwienia sprawy jest w takiej sytuacji decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Decyzja ta jest wyrazem zdatności obiektu do użytkowania i legalizuje samowolę budowlaną, której dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r. tj. przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest niezbędne jednak szczegółowe wyjaśnianie motywów przemawiających za słusznością tego stanowiska. Można nadmienić jedynie, że szeroki wywód prawny w tym zakresie zawiera publikowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OSK 1923/10 (Lex nr 1134706).
W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy stosownie do art. 153 p.p.s.a. uwzględnią powyższą ocenę prawną.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącej orzeczono na podstawie przepisów art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło