IV SA/Gl 1100/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-07-15
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotycząca zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 K.p.a., polegającego na braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie nie zawierało szczegółowego rozliczenia należności głównej i odsetek, wskazania dat poszczególnych wpłat i wypłat, co uniemożliwiało stronie i sądowi weryfikację prawidłowości obliczeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego P.K. należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnienie dokonanych wpłat, błędne rozliczenie zadłużenia oraz brak wystarczającego uzasadnienia decyzji. Organy administracji wskazywały na bezskuteczność egzekucji i prawidłowość naliczenia należności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być ona wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana.
Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na postawie art. 104 i art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 pkt 3 i 10, art. 12 ust. 2, art. 25, art. 27 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.) orzekł zwrot przez dłużnika alimentacyjnego P.K. należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione dzieci: B.K. i M.K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 1 274,29 - zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 178,18 - zł. wypłaconych w okresie od 1 lipca do 30 września 2012 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że po ponownym rozpoznaniu sprawy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło wcześniejszą decyzję organu pierwszej instancji w tej sprawie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania) uwzględnił nowe dokumenty przedłożone przez stronę dotyczące wpłat dokonywanych do rąk wierzycielki R.K. ustalając, iż wpłaty na kwotę: 800,- zł. z dnia 13 grudnia 2012 r.; 200,- zł. z dnia 19 maja 2011r.; 300,- zł. z dnia 16 kwietnia 2012 r. i 250,- zł. z dnia 23 kwietnia 2011 r. nie są świadczeniami nienależnie pobranymi przez wierzycielkę, gdyż w okresie dokonanych wpłat wierzycielka nie pobierała świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Natomiast wpłaty na kwotę 850,- zł z dnia 3 listopada 2011 r. oraz 1 260,- zł z dnia 14 listopada 2011 r. wierzycielka zwróciła do komornika. Z tych przyczyn przedstawione przez dłużnika alimentacyjnego wpłaty, przekazane do rąk osób uprawnionych do alimentów, nie wpływają na wysokość należności z funduszu alimentacyjnego obciążających dłużnika alimentacyjnego, gdyż nie dotyczą okresu pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W tym stanie rzeczy, organ nie znalazł podstaw do zmiany wysokości kwoty orzeczonej do zwrotu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.K. działając jako pełnomocnik P.K. domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, że w tej sprawie organ nie uwzględnił żadnej wpłaty dokonanej na rzecz wierzycielki, które niwelowały "hipotetyczne" zadłużenie wobec niej. W jego ocenie okoliczność, że wpłaty były dokonane wcześniej, jest korzystna dla osób uprawnionych. Ponadto, zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 29 czerwca 2009 r. wierzycielka otrzymała kwotę 20 000,- zł. na poczet alimentów za okres od 1 lipca 2009 r. do 15 listopada 2011 r. Pomimo takiego zapisu organ uznał, że ta kwota wystarczyła wyłącznie na zaspokojenie alimentów do kwietnia 2011 r., a po tym okresie nie było żadnych wpłat. Organ nie wziął pod uwagę faktu zajęcia i sprzedaży przez komornika samochodu osobowego o wartości kilku tysięcy złotych, czym uniemożliwiono stronie wykonywanie pracy. Ostatecznie pełnomocnik odwołującego zarzucił organowi przeprowadzanie czynności bez udziału strony i nieobiektywne rozpatrywanie sprawy z naruszeniem zasady równości wobec prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Za okoliczność bezsporną uznano przyznanie B.K. i M.K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 500,- zł. na każdą osobę uprawnioną. Łącznie w orzeczonym okresie organ wypłacił świadczenia w wysokości 3 000,- zł. W wyniku postępowania egzekucyjnego oraz poprzez wpłaty dłużnika alimentacyjnego na spłatę należności głównej uzyskano i rozliczono kwotę 1 756,84- zł., z czego kwota spłaconych odsetek stanowi 31,13- zł. Po odjęciu uzyskanych wpłat, do zapłaty pozostała należność w wysokości 1 274,29 –zł. plus odsetki za zwłokę. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało, że W.K. ojciec P.K. w dniu 26 czerwca 2009 r. przekazał do rąk R.K. kwotę 20 000,- zł., która została rozliczona po 700,- zł. miesięcznie (po 350,- zł. alimentów na każde z wnuków) x 28,5 miesiąca. Po przekazaniu tej kwoty R.K. wniosła do Sądu Rejonowego w C. pozew o podwyższenie alimentów, który wyrokiem z dnia 5 stycznia 2010 r. o sygn. akt [...] podwyższył alimenty do kwoty 500zł dla każdego z uprawnionych. Po podwyższeniu kwoty alimentów otrzymane od W.K. świadczenia R.K. rozliczyła według nowej wysokości zasądzonych alimentów, dlatego też przekazana kwota wystarczyła na zaspokojenie roszczeń tylko do kwietnia 2011 r. W związku z niepłaceniem alimentów przez dłużnika R.K. wszczęła postępowanie komornicze i przekazała Komornikowi potwierdzenie przyjęcia kwoty 20 000,- zł. od W.K., które Komornik rozliczył zgodnie z wysokością zasądzonych alimentów. Organ odwoławczy podkreślił, że sposób rozliczenia przekazanej kwoty przedstawia zestawienie zamieszczone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. W rozliczeniu tym organ prawidłowo nie uwzględnił wpłat przekazanych przez dłużnika alimentacyjnego i jego ojca do rąk przedstawicielki ustawowej za okres poprzedzający okres pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wpłat zwróconych przez przedstawicielkę ustawową komornikowi.
Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania stanowiska organu pierwszej instancji i uwzględnienia odwołania. Argumentowano, że organ przyznając osobom uprawnionym świadczenia z funduszu alimentacyjnego opiera się na zaświadczeniu komornika o bezskuteczności egzekucji. Natomiast z załączonego do akt sprawy zaświadczenia Komornika z dnia 26 lipca 2011 r. bezspornie wynika, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od dłużnika P.K. jest bezskuteczna i na dzień wydania zaświadczenia należność wierzyciela wynosi 3 366,22 -zł. Na tej podstawie organ I instancji odrębną decyzją z dnia [...]r. przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego po 500,- zł. miesięcznie na okres od 1 lipca do 30 września 2012 r. Po zakończeniu tego okresu organ zobowiązany jest wydać decyzję, w której ustala dłużnikowi alimentacyjnemu do zwrotu wysokość należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Zatem w okresie od 1 lipca do 30 września 2011 r. organ wypłacił osobom uprawnionym kwotę 3 000,- zł., która została pomniejszona o wpłaty od komornika: kwotę 733,35- zł. z dnia 9 listopada 2011 r. oraz 1 023,49 -zł. dnia 17 listopada 2011 r. Ostatecznie podkreślono, że wpłaty przekazane R.K. przez P.K. i W.K. w okresie od 13 grudnia 2010 r. do 19 maja 2011 r. w łącznej kwocie 1 550,- zł. nie wpływają na wysokość ustalonej należności do zwrotu, gdyż zostały przekazane w okresie, kiedy strona nie pobierała świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wpłaty zostały dokonane przed wydaniem przez Komornika zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji oraz przed przyznaniem świadczenia z funduszu alimentacyjnego i dlatego nie powodują zmniejszenia należności do zwrotu. Kolegium zaakcentowało, iż zgodnie z przepisami w decyzji ustalającej zwrot należności wypłaconych osobom uprawnionym uwzględnia się wyłącznie wpłaty dokonane przez komornika lub dłużnika po okresie od daty przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego
P.K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając jej brak wystarczającego uzasadnienia merytorycznego i faktycznego. Skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, a następnie odniósł się do decyzji organu odwoławczego. W jego ocenie, organ ten podał błędną kwotę wpłat w wysokości 1 550,- zł., tymczasem wpłaty oprócz tych 20 000,- zł. wynosiły jeszcze 2 550,- zł. plus wartość zajętego samochodu osobowego przez komornika oraz korzyść finansowa wynikająca z otrzymanej awansem kwoty 20 000,- zł., choćby w postaci odsetek oraz pomoc finansowa otrzymywana od rodziny skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2013 r. skarżący podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty. Konkludując stwierdził, że zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji jest fałszywe, a organ pierwszej instancji bezkrytycznie je przyjął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia podnieść przyjdzie, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu, ale nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z tego powodu żądania skarżącego, takie jak - zaliczenie alimentów zapłaconych przez jego rodziców i zmniejszenie o te kwoty jego zadłużenia nie są możliwe do spełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze względu na brak kompetencji Sądu do przyznawania stronie jakichkolwiek uprawnień lub nakładania na nią obowiązków.
Stosownie do treści art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "ustawą z dnia 7 września 2007 r.", "Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.".
Bezspornie w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, obowiązkiem organu jest ustalić wysokość wypłaconych podmiotom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a także ustalić wysokość sum wyegzekwowanych w toku egzekucji komorniczej tytułem wykonania zobowiązania alimentacyjnego.
Przedstawione Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach akta sprawy nie zawierają decyzji przyznającej na rzecz uprawnionych dzieci: B.K. i M.K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 lipca do 30 września 2012 r. Trudno zatem jest odnieść się do zarzut ów zaprezentowanych w odwołaniu, jak również w skardze. Stąd też brak jest podstaw do uznania, iż wyliczenia należności z tytułu otrzymanych przez osoby z funduszu alimentacyjnego w wysokości 1 274,29 - zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 178,18 - zł. są prawidłowe. Fakt zadłużenie dłużnika alimentacyjnego w okresie obowiązywania decyzji wydanej na ten okres nie został poddany należytej ocenie ze strony organów administracji. Odwołując się do zamieszczonej w treści art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. definicji legalnej pojęcia "bezskuteczność egzekucji" zwrócić trzeba uwagę, iż zakreślono tam dwumiesięczny okres czasu, jako warunek bezskuteczności. Przez dwa miesiące trwać musi stan braku możliwości wyegzekwowania od dłużnika alimentacyjnego pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących alimentów. Sformułowanie zawarte w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r., nakazuje przyjąć, iż podmiot zobowiązany do alimentów nie płaci ich regularnie lub w ogóle. Z tego tytułu istnieje należność zaległa, powstała w różnych okresach czasu, której nie spłacono w całości wraz z bieżącymi alimentami w okresie dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o ustalenie pomocy z funduszu alimentacyjnego. Dopiero w przypadku wyegzekwowania należności we wskazanym, dwumiesięczny okresie, można mówić o egzekucji skutecznej.
W przeciwnym razie, uznana za przejaw skutecznej egzekucji, jednorazowa wpłata lub egzekucja należnych od dłużnika alimentacyjnego środków, w wysokości równej co najmniej dwukrotnej wysokości przypadających okresowo osobie uprawnionej do alimentów, lecz stanowiąca jedynie część zobowiązań dłużnika z tytułu zaległości alimentacyjnej, skutkowałaby każdorazowo odmową przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnych względnie zaprzestaniem jego dalszej wypłaty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 303/11 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1661/11, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA).
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze zauważyć należy, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, przy czym ust. 1a stanowi, iż odsetki naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Z przytoczonych przepisów wynika ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1) oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2). Analiza powyższych przepisów pozwala nadto na stwierdzenie, iż decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń.
Przedmiotem kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż przesłanki formalne, jakie powinna spełniać każda decyzja administracyjna określa przepis art. 107 § 3 K.p.a. Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Chodzi, więc o to, aby adresaci tych decyzji wykonali nałożone na nich obowiązki bez zbędnej zwłoki nie w obliczu groźby użycia środków przymusu, ale w przekonaniu, że nałożony na nich obowiązek jest zgodny z prawem. Innymi słowy, strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., o sygn. akt V SA 1512/96, publ. OSP 1998, z. 2, poz. 29).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że decyzja organu drugiej instancji nie spełniła przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Nie zawiera, bowiem uzasadnienia odpowiadającego wymogom cytowanego wyżej przepisu - art. 107 § 3 K.p.a., jedynie podaje kwotę do zwrotu nie przedstawiając sposobu przeprowadzenia obliczeń, to znaczy jakie konkretnie kwoty główne oraz jakie konkretnie odsetki liczone od poszczególnych kwot głównych za poszczególne miesiące zostały wyliczone, także w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek wskazania w jaki sposób wielkość ta została ustalona. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, przy czym zgodnie z ust. 1a tegoż przepisu odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Powyższe regulacje prawa materialnego jednoznacznie przesądzają o zakresie niezbędnych ustaleń jakie winien poczynić, a następnie uzewnętrznić w uzasadnieniu decyzji organ administracji, do jakich należy nie tylko ogólna wysokość wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, lecz nadto wysokość dokonanych w okresie świadczeniowym wpłat do funduszu w rozbiciu na poszczególne wpłaty i wypłaty oraz wskazanie dat poszczególnych operacji. Dopiero poczynienie takowych ustaleń i przedstawienie ich przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji pozwoli stronie i sądowi na dokonanie faktycznej kontroli ich prawidłowości, a także na zweryfikowanie prawidłowości naliczenia odsetek. Brak powyższych elementów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uniemożliwia skuteczną ochronę praw przez skarżącego oraz zrozumienie podstaw nałożonych na niego obowiązków.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w C., które utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstacyjną oraz wskazało, iż organ ten w sposób prawidłowy ustalił kwotę należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki NSA: 25 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 558/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA; z dnia 16 marca 1998 r. o sygn. II SA 96/98 - Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998 r. o sygn. I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r. o sygn. II SA 497/88 - ONSA 1989, nr 2, poz. 68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998 r. o sygn. I SA/Lu 380/97 - niepublik.). Wobec powyższego, skoro decyzja organu odwoławczego nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a., bowiem nie zawiera odpowiedniego uzasadnienia faktycznego, to należało ją uchylić, a przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy w oparciu o ustalony stan faktyczny i zebrane dowody, organ ten powinien przedstawić szczegółowe rozliczenie należności głównej i odsetek za poszczególne okresy przy uwzględnieniu poczynionych w tym okresie wpłat.
Wskazane wyżej uchybienie procesowe, skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności jej wykonania do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło