I GSK 31/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-08
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Maria Myślińska, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia na tle konkretnego stanu faktycznego i nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi, może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 141 § 4 PPSA?Ratio decidendi
Naruszenie art. 141 § 4 PPSA, polegające na wadliwym uzasadnieniu wyroku WSA, które uniemożliwia kontrolę instancyjną, może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej. Uzasadnienie powinno zawierać odniesienie do stanu faktycznego, zarzutów strony i wyjaśniać podstawę prawną rozstrzygnięcia, aby umożliwić kontrolę instancyjną i zrozumienie toku rozumowania sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organ celny zaklasyfikował pojazd jako samochód osobowy (pozycja CN 8703), podlegający opodatkowaniu akcyzą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organu. Podatnik w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie art. 141 § 4 PPSA z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt III SA/Po 970/13 w sprawie ze skargi T.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P.; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz T.C. 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 9 października 2013 r., sygn. akt III SA/Po 970/13 oddalił skargę T.C. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z [...] stycznia 2012 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki BMW X5, nr VIN [...], poj. silnika 2993 cm3 rok produkcji 2005 w wysokości 20.581,00 zł.
W wyniku odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), zwanej dalej: ord. pod., w związku z art. 3 ust. 1, art. 2 pkt 9, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 101 ust. 5, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2 i art. 105 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm.), zwanej dalej: u.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zasadniczym kryterium klasyfikacji pojazdów samochodowych w nomenklaturze CN jest ich przeznaczenie. W wyniku przeprowadzonych w dniu 24 lutego 2011 r. oględzin spornego pojazdu stwierdzono, że posiada następujące wyposażenie oraz cechy: dwa na stałe zamontowane rzędy siedzeń, stałe fabryczne wyposażenie bezpieczeństwa (pasy bezpieczeństwa), fabryczne otwory okienne dla pasażerów, fabrycznie zainstalowane 4 wahadłowe drzwi po bokach i 1 z tyłu pojazdu, jednorodna tapicerka w całej przestrzeni wewnętrznej. Z załączonego do protokołu materiału zdjęciowego wynika, iż sporny pojazd jest jednobryłowy, zamknięty i przeszklony dookoła, 5-drzwiowy, wyposażony w dwa rzędy siedzeń z pasami bezpieczeństwa i zagłówkami dla każdego miejsca, tapicerkę i podsufitkę w całym wnętrzu, podłokietnik z przodu, wielofunkcyjną kierownicę, automatyczną skrzynię biegów, wentylację, przednie światła ze spryskiwaczami, relingi dachowe, alufelgi, lusterka boczne, wycieraczkę tylnej szyby, próg na panelach bocznych, osłonę części bagażowej, brak przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej. Zdaniem organu, takie cechy pojazdu jednoznacznie wskazują, że powinien on zostać sklasyfikowany jako samochód osobowy w rozumieniu art. 100 ust. 4 u.p.a., tj. pojazd samochodowy objęty pozycją CN 8703, przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, inny niż objęty pozycją 8702. Cechy tej nie przekreśla także fakt, iż nabyty pojazd posiada wyodrębnioną przestrzeń ładunkową. Kolejnym dowodem przesądzającym o klasyfikacji spornego samochodu jako osobowego jest informacja uzyskana od autoryzowanego dealera samochodów marki BMW, który wskazuje, iż sporny pojazd wyprodukowany na podstawie europejskiej homologacji osobowej nr [...], typ pojazdu M1G-czyli osobowy/terenowy, ilość miejsc siedzących: 5, liczba drzwi: 4, rodzaj nadwozia: sedan, całkowicie przeszklony, bez przegrody. Dyrektor Izby Celnej skorzystał ponadto z Systemu Wyceny Wartości Pojazdów EurotaxGlass's. Organ zwrócił uwagę, że pojazd został wyprodukowany jako samochód osobowy. W dniu 14 lipca 2010 r. skarżący zakupił sporny pojazd, jako samochód ciężarowy na podstawie faktury nr [...]. W tym samym dniu pojazd ten przeszedł badania techniczne, gdzie został uznany jako samochód ciężarowy/van. Po zbyciu tego pojazdu przez skarżącego przeprowadzono kolejne badanie techniczne nr [...] i na tej podstawie w dniu 2 września 2010 r. dokonano zmiany rejestracji pojazdu z ciężarowego na osobowy z ilością 5 miejsc siedzących. Powyższe okoliczności, w ocenie organu, wskazują jednoznacznie, że zmiany polegające na wymontowaniu tylnej kanapy i przystosowaniu spornego samochodu do korzystania z niego do przewozu towarów - miały charakter krótkotrwały i nie wymagały ingerencji w konstrukcję samochodu.
Sąd I instancji oddalając skargę na powyższą decyzję na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że w celu prawidłowego ustalenia, czy dany wyrób stanowi wyrób akcyzowy, należy w pierwszej kolejności dokonać prawidłowego zaklasyfikowania wyrobu będącego przedmiotem czynności lub zdarzenia do kodu CN. Prawidłowe zaklasyfikowanie pojazdu, będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego, z uwagi na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 80 ust. 1 u.p.a., ma decydujące znaczenie w sprawie. Z treści powołanych przepisów wynika, że w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest jedynie nabycie samochodu osobowego, niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Dla potrzeb podatku akcyzowego przez samochody osobowe rozumie się pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowym (poz. 59 załącznika nr 1 do u.p.a., do którego odsyła art. 2 pkt 1 u.p.a.). W rezultacie, aby dany pojazd podlegał opodatkowaniu musi zostać zaklasyfikowany do pozycji CN 8703.
Sąd I instancji podkreślił, że dokonując klasyfikacji towaru do danego kodu CN należy w pierwszej kolejności kierować się Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) oraz uwzględniać noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej oraz Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów. Przestrzeganie zasad klasyfikacji jest szczególnie istotne w przypadku pojazdów, które mogą być wykorzystywane zarówno do przewozu towarów, jak i do przewozu osób. Sąd powołał się na cechy, które wskazują na to, że pojazd jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób oraz, których wnętrze może być używane bez zmian konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów, w myśl wyjaśnień do Taryfy Celnej opublikowanych obwieszczeniem Ministra Finansów z 1 czerwca 2006 r. (M.P. Nr 86, poz. 880). W celu dokonania właściwej klasyfikacji pojazdu organ musi prawidłowo ustalić stan faktyczny, a więc dysponować materiałem dowodowym, z którego w sposób jednoznaczny wynikać będzie stan pojazdu (cechy charakterystyczne, o których mowa w ww. wyjaśnieniach zawartych w obwieszczeniu Ministra Finansów z 2006 r.), na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego, a tym samym i ewentualnego powstania obowiązku podatkowego (art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a.).
W ocenie Sądu I instancji, organy podatkowe prawidłowo uznały, że sporny samochód należy zaliczyć do kategorii samochodu osobowego, a w konsekwencji, że podlegał on opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Z oględzin pojazdu dokonanych w toku postępowania, a niekwestionowanych przez skarżącego wynika, iż pojazd ten posiada dwa na stałe zamontowane rzędy siedzeń, stałe fabryczne wyposażenie bezpieczeństwa (pasy bezpieczeństwa), fabryczne otwory okienne dla pasażerów, fabrycznie zainstalowane 4 wahadłowe drzwi po bokach i 1 z tyłu pojazdu, jednorodną tapicerkę w całej przestrzeni wewnętrznej. Sąd podzielił stanowisko organów, że takie cechy pojazdu jednoznacznie wskazują, że pojazd ten powinien zostać sklasyfikowany jako samochód osobowy w rozumieniu art. 100 ust. 4 u.p.a., tj. pojazd samochodowy objęty pozycją CN 8703 przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, inny niż objęty pozycją 8702. Z tego powodu w ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, iż pojazd należało zakwalifikować do pozycji 8703 (zob. też wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 6 grudnia 2007 r., C-486/06, Dz. U. UE.C 2008/22/12).
Sąd I instancji podkreślił, że cechy tego pojazdu ustalone w trakcie jego oględzin nie były kwestionowane przez skarżącego, który uzasadniał konieczność zakwalifikowania samochodu do pozycji 8704 wyłącznie na podstawie danych wynikających z posiadanej dokumentacji pojazdu (dowód rejestracyjny, protokoły badań technicznych itd.). Zasadnie organy celne uznały jednak - zdaniem Sądu - iż dane tego rodzaju nie są wiążące przy ustalaniu klasyfikacji celnej spornego towaru, gdyż decydujące w tym zakresie są wyłącznie przepisy z zakresu prawa celnego. Zasadność zakwalifikowania pojazdu do pozycji 8703 potwierdziły ponadto Wiążące Informacje Taryfowe powołane przez organ II instancji, dotyczące wprawdzie innych importerów, ale tego samego rodzaju pojazdów.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
I) art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy polegające na nie stwierdzeniu naruszenia (w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi podlegającej rozpoznaniu) przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 2 pkt 2 u.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.a. w zw. z załącznikiem nr 1 poz. 59 do u.p.a., w zw. z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej oraz Notami Wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (2008/C 133/01), zwanego dalej: rozporządzeniem nr 2658/87, poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni przepisów i nieprawidłowego sklasyfikowania pojazdu skarżącego jako samochodu zaliczanego do klasy CN 8703 w rozumieniu Nomenklatury Scalonej do Wspólnotowej Taryfy Celnej, a w konsekwencji nieuzasadnionego uznania pojazdu skarżącego za wyrób akcyzowy;
2) art. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.a. w zw. z załącznikiem nr 1 poz. 59 do u.p.a., w zw. z rozporządzeniem nr 2658/87 poprzez nieuzasadnione naruszenie zasady równego traktowania oraz jednolitości i spójności Wspólnotowej Polityki Celnej, spowodowane nieuzasadnionym rozszerzeniem zastosowania definicji pojazdu "kombi" oraz "pojazd osobowo – towarowy";
3) art. 1 ust. 1, art. 2 w zw. z art. 17 i art. 19 rozporządzenia Rady Europejskiej ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny z 23 kwietnia 2008 r. w zw. z art. 10 ust. 1 rozporządzenia EWG nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. poprzez nieuwzględnienie w toku zbierania materiału dowodowego w sprawie obowiązującej w innych państwach członkowskich UE wykładni przepisów Not Wyjaśniających do CN i obowiązującej praktyki celnej, co doprowadziło do dyskryminacji skarżącego względem innych płatników w Polsce oraz innych państwach UE;
4) art. 25 ust. 1 pkt 6, art. 25 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, poprzez dokonanie wiążącej w sprawie interpretacji przepisów klasyfikacyjnych z wyłączeniem kompetencji GUS, wobec braku kompetencji organów celnych do interpretowania klasyfikacji;
II. art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy polegające na nie stwierdzeniu istotnego naruszenia (w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi podlegającej rozpoznaniu) przepisów proceduralnych, tj.:
1) art. 187 § 1 w zw. z art. 191, w zw. art. 194 § 1 ord. pod. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie za uzasadnione nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącego zmierzających do ustalenia stanu pojazdu w dniu powstania obowiązku podatkowego, nieuwzględnieniu w treści rozstrzygnięcia treści niemieckich dokumentów urzędowych i prywatnych oraz polskich dokumentów urzędowych i prywatnych;
2) art. 121 § 1, art. 122 i art. 125 § 1 ord. pod. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości ujawnionych w toku postępowania na niekorzyść skarżącego oraz nieuzasadnione obciążanie skarżącego skutkami prowadzonego po upływie znacznego czasu postępowania i to w sytuacji, w której najprostszym sposobem ustalenia stanu pojazdu w chwili nabycia było przeprowadzenie dowodu z zawnioskowanej przez skarżącego opinii biegłego;
3) art. 123 § 1 w zw. z art. 155 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 188 i art. 187 § 1 ord. pod. poprzez nierozstrzygnięcie zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych oraz nieuwzględnienie w toku postępowania wyjaśniającego znanych organowi z urzędu unormowań dotyczących Wiążących Informacji Taryfowych w stosunku do towaru.
III. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się przez WSA do tego, czy stawiane przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego są niesłuszne i dlaczego zastosowanie przepisów przez organ i dokonana przez niego wykładnia są prawidłowe.
W ocenie kasatora wskazane naruszenia przepisów prawa miały na tyle istotny wpływ na postępowanie, że gdyby nie nastąpiły - całkowicie odmienny byłby stan faktyczny podlegający rozpoznaniu, nie dokonanoby zastosowania niewłaściwych przepisów prawa, a zatem całkowicie odmienne byłoby rozstrzygnięcie w sprawie i skarga skarżącego zostałaby uwzględniona.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż ma usprawiedliwione podstawy, a zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu (argumentum a contrario z art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.
Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Za trafny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Jak zauważa się w nauce prawa, uzasadnienie judykatu nie jest instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym, ale przeciwnie - błędne uzasadnienie orzeczenia może prowadzić do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy, obarczone zaś nim orzeczenie co do zasady nie odpowiada prawu. Do sytuacji, gdy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy owo uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 365-366).
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem możliwa kontrola orzeczenia, którego elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. formułuje się w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny. Przy tym wada uzasadnienia musi mieć wpływ na sentencję orzeczenia (zob. wyroki NSA z: 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11; 17 lutego 2012 r., II FSK 1547/10; 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10; 10 października 2007 r., II GSK 204/07; 18 października 2011 r., II FSK 173/11; 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; 4 listopada 2008 r., II FSK 1041/07; 9 marca 2006 r., II OSK 632/05; A. Jakubowski, Konsekwencje prawotwórstwa sądów administracyjnych dla uzasadnień wydawanych przez nie orzeczeń i ich publikacji, CASUS 2013/4/51-57; M. Kiełbowski, Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, Przegląd Podatkowy 2011, nr 11, s. 51 - 55). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi już wątpliwości, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kwestię tę przesądziła uchwała siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39). Jak podkreślono w uzasadnieniu powołanej uchwały, dokonując kontroli legalności sąd administracyjny nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza, jeżeli ustalenia te są kwestionowane przez stronę postępowania. Stanowisko sądu, co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, powinno zawierać odniesienia do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie. Tak przeprowadzona ocena stanu faktycznego sprawy pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu, a w dalszej perspektywie umożliwi dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.
Przenosząc te uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sposób niewystarczający został przedstawiony stan sprawy, a przede wszystkim, w ogóle nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia na tle niniejszego, konkretnego stanu faktycznego. Uchybienia te są na tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną wyroku.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że Sąd I instancji, przywołał przepisy ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, gdy tymczasem organy podatkowe stosowały inny akt normatywny, tj. ustawę z 6 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest argumentacji wskazującej powody, dla których Sąd I instancji przyjął, że właśnie ustawa z 23 stycznia 2004 r. miała w sprawie zastosowanie, zważywszy, iż w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji była ustawa z 2008 r.
Dodatkowo, Sąd I instancji zaniechał ustosunkowania się do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze, jak również nie wyjaśnił przyczyn tego stanu rzeczy. Wprawdzie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, niemniej jednak pisemne uzasadnienie wyroku powinno być skonstruowane tak, by skarżący (w przypadku oddalenia jego skargi) mógł poznać motywy takiego rozstrzygnięcia, zważywszy, że kwestie podnoszone w skardze były relewantne w przedmiotowej sprawie i odnosiły się do jej istoty; nie były to zagadnienia poboczne czy też drugorzędne.
Sąd I instancji zaniechał wyjaśnienia tak rozumianej podstawy rozstrzygnięcia, a to zarówno uniemożliwia dokonanie jego kontroli instancyjnej, jak i wpływa na sytuację wnoszącego skargę kasacyjną pozbawiając go możliwości prawnej polemiki z poglądem Sądu o zgodności zaskarżonego aktu z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie.
Braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprawiają, że przedwczesnym jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Powyższe uchybienia świadczą o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Uchybienie to stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny z tego względu uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA w P.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonując kontroli zaskarżonej decyzji organów podatkowych.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło