IV SA/Po 316/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-08-21

Skład orzekający: Anna Jarosz, Izabela Bąk–Marciniak, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił stan techniczny linii energetycznej i przyłącza, które zostały wybudowane w latach 70-tych ubiegłego wieku bez pozwolenia na budowę i zgody właściciela nieruchomości, na której przebiegają, stosując przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazując wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek zamiast rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do oceny linii energetycznej i przyłącza wybudowanych w latach 70-tych, ponieważ postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Skoro nie stwierdzono przesłanek do przymusowej rozbiórki obiektu (art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.), a jedynie błędy techniczne, organ był uprawniony do nakazania wykonania niezbędnych zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.).
Stan faktyczny
Skarżący K. P. wniósł o zbadanie prawidłowości wybudowania linii energetycznej przebiegającej przez jego nieruchomość, wskazując na brak uzgodnień i niezgodność z dokumentacją. Organy ustaliły, że linia i przyłącze, wybudowane w latach 70-tych bez zgody właściciela, wymagały wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniu przez NSA wyroku WSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazały wykonanie zmian, a nie rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Izabela Bąk–Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych, oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] października 2008 r. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 17 sierpnia 2007 r. K. P. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB") o zbadanie prawidłowości wybudowania linii energetycznej, która przebiega przez jego nieruchomość. Wnioskodawca wskazał, że nie zostały przeprowadzone żadne uzgodnienia dotyczące przebudowy linii i nie jest ona zgodna z dokumentacją. W toku postępowania pracownicy organu ustalili, iż nad zabudowaną działką na długości ok. 47,20 m przebiega linia energetyczna pomiędzy dwoma słupami. Na odcinku ok. 3,00 m sporna linia przebiega nad budynkiem gospodarczym, a na odcinku ok. 11,00 m przebiega przyłącze energetyczne od słupa znajdującego się przy frontowym ogrodzeniu do budynku zlokalizowanego na sąsiedniej działce. W trakcie oględzin Skarżący oświadczył, że zarówno linia energetyczna, jak i przyłącze energetyczne zostały pobudowane w latach 70-tych ubiegłego wieku bez zgody właściciela działki, a podpory słupa znajdują się na terenie jego działki. Z uwagi na to, że właściciel spornego obiektu, "X" Sp. z o.o., nie zastosował się do nałożonego przez PINB obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej, postanowieniem z dnia 2 lipca 2008 r. organ I instancji zlecił wykonanie ekspertyzy na koszt zobowiązanego. Z opracowanej przez rzeczoznawcę, mgr inż. A. P., ekspertyzy technicznej wynikało, że aktualny stan techniczny przedmiotowej linii energetycznej nN należy uznać jako "niewystarczająco dostateczny" do dalszej bezpiecznej eksploatacji. Autor wskazał także na błędy technologiczne, których dopuszczono się przy budowie lub modernizacji linii. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. PINB w K. nakazał "X" Sp. z o.o. Oddział Dystrybucji P., Rejon Dystrybucji K. (dalej: "Operator") wykonanie w terminie 120 dni od dnia, w którym zaskarżona decyzja stanie się ostateczna, określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia linii i przyłącza energetycznego przechodzących przez posesję Skarżącego do stanu zgodnego z przepisami. W wyniku odwołania Skarżącego, który twierdził, że w obecnym stanie działka stała się bezwartościowa, a istniejąca linia energetyczna powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej: "WWINB") decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, iż odwołujący nie ma w sprawie interesu prawnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 448/09, WSA w Poznaniu uchylił decyzję organu II instancji stwierdzając, iż w sprawie zastosowanie znajduje art. 40 Prawa Budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., w świetle którego stroną postępowania może być także właściciel nieruchomości, na której inwestycję zrealizowano. Wobec powyższego WWINB decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że prawna ocena robót budowlanych winna nastąpić przy zastosowaniu przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (dalej pr.bud.1974), bowiem zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (dalej pr.bud.1994), przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. Prawo budowlane z 1974 r. Organ II instancji wskazał, iż przepis art. 40 pr.bud.1974 przewidywał legalizację samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego dopiero po wykluczeniu przesłanek przymusowej jego rozbiórki określonych w art. 37 pr.bud.1974. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym plan realizacyjny zatwierdzony dla linii energetycznej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia 21 kwietnia 1973 r. na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 7, poz. 47), pozwala wykluczyć możliwość zastosowania art. 37 ust. 1 pkt. 1 pr.bud.1974. W myśl art. 40 pr.bud.1974, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 pr.bud.1974, właściwy organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Użycie sformułowania "zmian lub przeróbek" dowodzi, że czynności legalizacyjne mogą zmierzać wyłącznie do poprawienia stanu technicznego obiektu budowlanego. W ocenie WWINB, wobec treści opracowanej przez rzeczoznawcę ekspertyzy oraz z racji tego, iż nie zachodzą podstawy do orzeczenia rozbiórki przedmiotowego przyłącza i linii energetycznej, a jedynie przesłanki do wydania decyzji nakazującej wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek, organ I instancji zobligowany był do nałożenia wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków. Wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 260/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. P. wniesioną na decyzję WWINB z dnia [...] lutego 2010 r. Na skutek skargi kasacyjnej K. P. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II OSK 317/11 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu, uznając za w pełni uzasadniony zarzut pominięcia przez sąd I instancji, jak i przez organy nadzoru budowlanego, naruszające w tym zakresie art. 77 § 1 k.p.a., ustaleń w kwestii związanej z prawidłowością lokalizacji linii energetycznej nN nad budynkiem mieszkalnym Skarżącego. NSA podkreślił, że poza sporem pozostaje fakt, iż linia energetyczna przebiegająca nad działką Skarżącego wraz z przyłączem wybudowanym w latach 70-tych ubiegłego wieku powstała bez pozwolenia na budowę oraz bez zgody właściciela nieruchomości. Wskazując na przepis art. 37 ust. 1 pr.bud.1974 w zw. z art. 103 ust. 2 pr.bud.1994, NSA zaznaczył, że samo istnienie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, a także decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 7 maja 1973 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji (linia nN) nie przesądza o zgodności zrealizowanych inwestycji z treścią tych aktów. Sąd I instancji poprzestał na stwierdzeniu istnienia ww. decyzji, natomiast zupełnie nie odniósł się do kwestii braku ustalenia przez organy administracji, czy zrealizowana w oparciu o wymienione decyzje inwestycja odpowiadała ustaleniom zawartym w tychże decyzjach, w szczególności w zakresie obejmującym ich planowany przebieg i usytuowanie w stosunku do zabudowy mieszkaniowej i gospodarskiej. Zatem nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 pr.bud.1974. W sporządzonej ekspertyzie technicznej nie została poruszona kwestia prawidłowości zlokalizowania (przebiegu) linii energetycznej nad budynkami mieszkalnymi (bądź gospodarczymi), co stanowi najważniejszy aspekt postępowania z punktu widzenia właścicieli nieruchomości. W ocenie NSA brak ustaleń faktycznych w powyższym zakresie czyni w konsekwencji zasadnym zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 480/12 uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. Sąd wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., co skutkuje koniecznością przeprowadzenia przez organ administracji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, którego zakres również został przez NSA wyraźnie nakreślony. W konsekwencji ponownie rozpoznając sprawę WWINB ustali, czy przedmiotowa inwestycja odpowiadała ustaleniom zawartym w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, a także decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji (linia nN), w szczególności w zakresie obejmującym planowany przebieg wykonanych linii i ich usytuowanie w stosunku do zabudowy mieszkaniowej i gospodarskiej. Ocenie WWINB należy przy tym pozostawić rozstrzygnięcie, czy wyjaśnienia tych okoliczności dokona organ we własnym zakresie, czy niezbędne będzie skorzystanie z wiadomości specjalnych, w szczególności poprzez wystąpienie o stosowne uzupełnienie opinii sporządzonej w tej sprawie przez mgr inż. A. P. Sąd wyjaśnił, że pozostawił w obrocie prawnym decyzję organu I instancji wyłącznie z uwagi na aktualne brzmienie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. A contrario, w przypadku gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy jest węższy, organ II instancji może i powinien dokonać niezbędnych dodatkowych ustaleń we własnym zakresie i dopiero w oparciu o nie podjąć stosowne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z wytycznymi Sądu zobowiązał PINB w K. do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Celem tego postępowania było ustalenie, czy samowolnie pobudowana linia i przyłącze energetyczne przechodzące przez działkę nr [...] położonej w K. odpowiadały ustaleniom zawartym w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny oraz czy odpowiadała decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, w szczególności w zakresie obejmującym planowany przebieg wykonanych linii i ich usytuowanie w stosunku do zabudowy mieszkaniowej i gospodarskiej. W wykonaniu zobowiązania PINB z dnia 10.12.2012 r. Operator przesłał organowi decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1973 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji linii NN, decyzję Prezydium z [...] kwietnia 1973 r. zatwierdzającej plan realizacyjny budowy linii NN oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą przebiegu linii NN i przyłącza energetycznego przechodzących przez działkę nr [...]. W dniu 11.01.2013 r. pracownicy PINB w K. przeprowadzili czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, podczas której ustalano, że pobudowana linia i przyłącze energetyczne odpowiadały ustaleniom zawartym w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1973 r., a także decyzji z dnia [...] maja 1973 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji (linia nN). Z powyższych czynności sporządzono protokół, którego podpisania odmówił K. P. Następnie pismem z dnia 28.01.2013 r. zawiadomiono strony o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ II instancji wskazał, iż z uwagi na brak dokumentów świadczących o "legalności" przyłącza ( przede wszystkim pozwolenia na budowę oraz projektu), oraz zgodnie z zebranymi w sprawie materiałami dowodowymi oraz oświadczeniem K. P., iż przedmiotowe przyłącze ,,powstało w latach 70- tych ubiegłego stulecia bez zgody właściciela działki" to prawidłowo organ I instancji wywiódł, iż prawna ocena robót budowlanych winna była nastąpić przy zastosowaniu przepisów ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.;). Zgodnie z art. 103 ust. 2 Pr. Bud. z 1974, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Przepis art. 40 Pr. Bud. z 1974 przewidywał legalizację samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego dopiero po wykluczeniu przesłanek przymusowej jego rozbiórki określonych w art. 37 tejże ustawy. Stosownie zaś do treści art. 37 ust. 1 przymusowa rozbiórka obiektu budowlanego wybudowanego pod rządami tego prawa z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie budowy musiała być orzeczona w razie stwierdzenia, że sporny obiekt budowlany, bądź jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepis ten stanowi wprost, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 właściwy organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Użycie sformułowania "zmian lub przeróbek" dowodzi, iż czynności legalizacyjne mogą zmierzać wyłącznie do poprawienia stanu technicznego obiektu budowlanego. Kierując się zatem wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 27.09.2012r. (sygn. akt IV SA/Po 480/12) organy nadzoru budowlanego ustaliły, że dla spornej linii energetycznej został zatwierdzony plan realizacyjny decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. – Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 21.04.1973r. (nr BUA-440/420/73) na podstawie obowiązującej w tym okresie ustawy o planowaniu przestrzennym z dnia 31 stycznia 1961 r. ( Dz. U. Nr 7, poz. 47), a zrealizowana inwestycja jest zgoda z ww. decyzjami, co pozwala wykluczyć przesłankę określoną w art.37 ust. 1 pkt 1 Pr. Bud. z 1974r. Z opracowanej przez rzeczoznawcę A. P. ekspertyzy jednoznacznie wynika że "aktualny stan techniczny przedmiotowej linii energetycznej nN należy uznać jako niewystarczająco dostateczny do dalszej bezpiecznej eksploatacji". Wobec powyższego oraz z racji tego, iż nie zachodzą podstawy do orzeczenia rozbiórki przedmiotowego przyłącza i linii energetycznej, a jedynie przesłanki do wydania decyzji nakazującej wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek, to organ I instancji zobligowany był do nałożenia wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji obowiązków. Skargę na decyzję WWINB z dnia [...] lutego 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. P. domagając się jej uchylenia. W ocenie Skarżącego protokół z przeprowadzonych dnia 11.01.2013 r. czynności, zawiera istotne braki w postaci nieuwzględnionych uwag i opinii Skarżącego. Skarżący w związku z nieuwzględnieniem jego zastrzeżeń odmówił podpisania niniejszego protokołu, a ponadto w pismach z dnia 13.01.2013 r. i 23.01.2013 r. poinformował organ o istniejących brakach formalnych w celu ich ewentualnego uzupełnienia. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli zarówno Naczelnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego. Wyrokiem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 480/12 WSA w Poznaniu uchylił decyzję WWINB z dnia [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji nakazał organowi II instancji ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja odpowiadała treści decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, a także decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji (linia nN), w szczególności w zakresie obejmującym planowany przebieg wykonanych linii i ich usytuowanie w stosunku do zabudowy mieszkaniowej i gospodarskiej. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie WWINB zastosował się w pełni do wytycznych zawartych w wyżej opisanym wyroku Sądu. Zgodnie z oceną prawną wyrażona w tym wyroku, organy przeprowadziły dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż, decyzja jest "niekompletna i nieobiektywna", albowiem wydając ją organ kierował się głównie protokołem, który nie zawierał w swej treści ważnych uwag i zastrzeżeń Skarżącego. Zdaniem Sądu zarzut te jest w pełni nieuzasadniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 10 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stosownie zaś do treści art. 79 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Z wykładni językowej przytoczonej regulacji prawnej wynika, że organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, zaś celem owego zawiadomienia jest zapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu. Jak wynika z akt sprawy Organ pismem z dnia 03.01.2013 r. zawiadomił Skarżącego o terminie i miejscu kontroli (k. 199 akt. adm.) Bezsprzecznym jest również, iż Skarżący wziął udział w czynnościach kontrolnych. Z protokołu nie wynika, by ktokolwiek z osób zainteresowanych obecnych przy kontroli zgłaszał jakiekolwiek uwagi. Skarżący odmówił podpisania protokołu, w którym brak jest wzmianki na temat przyczyny braku podpisu. (k.208 akt adm.). Przepis art. 68 § 2 kpa określa wiążącą kolejność dokonywania wymienionych w protokole czynności. Zgodnie z tym przepisem protokół powinien być odczytany wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w danej czynności, co należy rozumieć jako obowiązek niezwłocznego odczytania protokołu po zakończeniu danej czynności lub rozprawy. Następnie osoby obecne mogą zaznajomić się z treścią protokołu przed jego podpisaniem i mogą w tym czasie żądać jego sprostowania, zmiany lub uzupełnienia. Złożenie podpisu pod protokołem oznacza, że strona zgadza się z jego treścią i że miała możliwość zaznajomienia się z treścią protokołu. Jeżeli strona nie potrafi lub nie może się podpisać albo odmawia złożenia podpisu, wówczas w protokole należy uczynić o tym wzmiankę i podać przyczynę braku podpisu. Faktycznie w protokole z dnia 11.01.2013 r. brak jest wzmianki dotyczącej przyczyny odmowy podpisania protokołu. Należy mieć jednak na uwadze, iż Organ w odpowiedzi na pisma Skarżącego z dnia 13 i 23.01.2013 r. informował Go o możliwości zapoznania się z całym materiałem dowodowym oraz możliwości zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Nadto wskazano, iż w przypadku gdy Skarżący jest w posiadaniu dokumentów czy materiałów mogących wpłynąć na wynik sprawy, to obwiązany jest je nadesłać na adres Inspektoratu (k.17 i 27 akt adm.). Wobec powyższego skarżący miał możliwość do momentu wydania decyzji przez WWINB zgłoszenia swoich racji, czego nie uczynił. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęty jest powszechnie pogląd, wyrażony między innymi w wyroku NSA z 18 maja 2006 r. (sygn. akt IIOSK 831/05), publ. w ONSAiWSA 2006, Nr 6, poz. 157), że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wykazał, by odmowa podpisania przez Niego protokołu w jakikolwiek sposób wpłynęła na wynik postępowania, jak również, że stwierdzone naruszenie prawa skutkowało nie wyjaśnieniem okoliczności sprawy, pominięciem wniosków dowodowych czy wyjaśnień stron albo podobnym skutkiem. Reasumując, skoro organy uczyniły zadość wytycznym Sądu i prawidłowo przeprowadziły dodatkowe postępowanie wyjaśniające, to skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło