II GSK 668/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-22
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Zofia Przegalińska, Piotr Pietrasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca może wykonywać transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji, jeśli zgłoszenie nastąpi w ciągu 14 dni od dnia jego użytkowania?Ratio decidendi
Przedsiębiorca nie może wykonywać transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, nawet jeśli zgłoszenie nastąpi w ciągu 14 dni. Obowiązek zgłoszenia pojazdu do licencji musi być zrealizowany przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego. Wykonywanie transportu pojazdem niezgłoszonym stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i podlega karze pieniężnej.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję nakładającą na M. M. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. WSA uznał, że kara została nałożona bez należytego wyjaśnienia, czy zgłoszenie pojazdu nastąpiło w ciągu 14 dni od jego użytkowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA i oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, oddalił skargę M. M. i zasądził od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1101/11 w sprawie ze skargi M. M. – M.-T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. M. – M.-T. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 1360 (tysiąc trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1101/11 w sprawie ze skargi M. M. "M.-T." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej: uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, ponadto zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z [...] sierpnia 2011r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z wykonywaniem transportu drogowego na M. M. (dalej: Skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M.-T." na podstawie art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.; dalej: u.t.d.).
W dniu 24 lutego 2011 r. funkcjonariusze celni z Wydziału Zwalczania Przestępczości Grupa Mobilna w K. dokonali na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. kontroli pojazdu marki [...], numer rejestracyjny [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 11000 kg i dopuszczalnej ładowności 6350 kg oraz dokumentów związanych z wykonywaniem transportu tym pojazdem. W jej wyniku zostało ustalone, że właścicielem kontrolowanego pojazdu jest Z. M., zaś przedsiębiorcą odpowiedzialnym za przewóz M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M.-T." M. M. Kierowca okazał kontrolującym prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, wypisy z wydanych dla wymienionego przedsiębiorcy licencji: nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie kierowcy w firmie "M.-T." M. M. oraz spełnienie wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym, jak też wykresówki dokumentujące czas pracy kierowcy w dniach 16, 23 oraz 24 lutego 2011 r. Kierowca nie okazał natomiast wykresówek lub świadectw działalności za pozostałe dni okresu poddanego kontroli tj. od 16 do 24 lutego 2011 r. oraz dokumentów poświadczających prawo użytkowania pojazdu.
Postanowieniem z [...] marca 2011 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowanie w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3921/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Z informacji uzyskanych przez organ od Starostwa Powiatowego w K. oraz od Głównego Inspektoratu Transportu Międzynarodowego wyniknęło, że poddany kontroli pojazd w dniu jej przeprowadzenia nie był zgłoszony do licencji posiadanych przez firmę "M.-T.". Natomiast został on zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w dniu 25 lutego 2011 r., zaś do licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w dniu 28 lutego 2011 r. Z umowy dzierżawy zawartej w dniu 27 listopada 2010 r. między dzierżawcą Z. M. a przedsiębiorcą M. M. wynikało, że M. M. użytkuje przedmiotowy samochód ciężarowy od dnia 27 listopada 2011 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z [...] czerwca 2011 r. stwierdził naruszenie przez Skarżącego art. 14 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy tj. wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i związku z tym nałożył na wyżej wymienionego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł oraz naruszenie art. 87 ust. 3 ustawy tj. wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i w związku z tym nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 500 zł.
Odwołanie od tej decyzji złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie.
Nie uznając odwołania za uzasadnione Dyrektor Izby Celnej w P. (dalej: Organ) decyzją z [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy kwestionowane nim rozstrzygnięcie.
Organ w swoim rozstrzygnięciu powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 156/08, w którym stwierdzono, iż wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą przedsiębiorca może wykonywać transport przy użyciu pojazdu niezgłoszonego organowi, a następnie dokonać zgłoszenia w ciągu 14 dni, jest nieprawidłowa, bowiem prowadziłaby do niespójności z regulacjami zawartymi w art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 11 ust. 3 i art. 87 ust. 1 ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. Skarżący zakwestionował decyzję Organu z [...] sierpnia 2011 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł zarzucając naruszenie:
- prawa materialnego tj. art. 14 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8 w zw. z art. 5, art. 87 ust. 1 i art. 92 ustawy przez błędną wykładnię w zakresie ustalenia terminu możliwości podjęcia i wykonywania transportu drogowego pojazdem wymagającym zgłoszenia do licencji w ramach obowiązku zgłoszenia zmiany danych licencyjnych;
- prawa procesowego tj. art. 135 w zw. z art. 7 i art. 10 k.p.a. przez brak rozpatrzenia przed wydaniem zaskarżonej decyzji zawartego w odwołaniu wniosku o wstrzymanie natychmiastowego wykonania rozstrzygnięcia organu I instancji, a w konsekwencji naruszenie zasady praworządności, uwzględnienia słusznego interesu strony oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że Skarżący zgłosił zmianę pojazdu wykorzystywanego w działalności transportowej po upływie 3 miesięcy od dokonania tej zmiany. Zmiana ta bowiem - jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy umowy dzierżawy - miała miejsce w dniu 27 listopada 2010 r. Ponadto wywiódł, iż wypis z licencji nie zawiera danych identyfikujących pojazd i nie jest przypisany do konkretnego pojazdu, nie zwalnia to jednak przedsiębiorcy z obowiązku zgłoszenia do licencji wszystkich pojazdów, które zamierza wykorzystywać w działalności transportowej na podstawie posiadanej licencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. (dalej: Sąd I instancji lub Sąd) uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu I instancji na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem zaskarżona decyzja zapadła w stanie faktycznym, który nie ustala istotnych dla sprawy okoliczności. Wymierzenie kary z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji wymagało nie tylko ustalenia okoliczności, które wykazały organy, ale przede wszystkim wskazania w sposób nie budzący wątpliwości, że Skarżący wykonywał transport pojazdem w warunkach naruszających treść art. 14 ust. 1 ustawy, czyli pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji, przy założeniu, że przepis ustawy nakłada na przewoźnika obowiązek zgłaszania wszelkich zmian, w tym w zakresie pojazdów, w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia. W stanie faktycznym sprawy nie budzą wątpliwości ustalenia odnoszące się do niezgłoszenia pojazdu w dniu kontroli oraz zgłoszenia w dniu 25 lutego 2011 r. w Starostwie Powiatowym w K. oraz w dniu 28 lutego 2011 r. w Biurze ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. Wątpliwą i niewyjaśnioną okolicznością jest to, czy dokonane w tych datach zgłoszenia mieszczą się w 14 dniowym terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy. Ta okoliczność, zdaniem Sądu I instancji miała dla sprawy istotne znaczenie, gdyż pozwalała określić czy doszło do naruszenia przepisów ustawy, a w konsekwencji, czy zaistniała podstawa do nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że dla istoty sprawy podstawowe znaczenie ma posiadanie przez przewoźnika licencji, bo to przesądza o legalności prowadzonego przewozu. Oczywiście licencja ma potwierdzać aktualne dane wymagane ustawą, przy czym przewoźnik ma okres 14 dni na zgłoszenie zmian zaistniałych w tym zakresie. Tylko taka wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy jest logiczna i racjonalna, co uwzględnia element elastyczności w prowadzeniu działalności przewozowej. Zdaniem Sądu treść licencji nie może być związana z konkretnym pojazdem, bo jest to uprawnienie publicznoprawne do wykonywania określonego rodzaju działalności. Rodzaj pojazdu jest elementem wniosku, a wykaz pojazdów wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu załącznikiem do wniosku. Te dane są niezbędne dla oceny zasadności przyznania licencji i oczywiście mają znaczenie dla jej istnienia. Z tego powodu art. 14 ust. 1 ustawy wprowadza obowiązek zgłaszania zmian danych w oznaczonym czasie. Zauważyć należy, że zmiany w zakresie pojazdów, którymi dysponuje przewoźnik nie prowadzą do zmian licencji, a tylko pełnią funkcję informacyjno-kontrolną dla organu licencyjnego.
Sąd podniósł przy tym, że takie rozumienie treści art. 14 ust. 1 ustawy musi prowadzić do stwierdzenia, iż w rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną dla orzekania jest ustalenie chwili, od której rozpoczął bieg 14-dniowy termin do dokonania przez Skarżącego zgłoszenia pojazdu do licencji. Jak podkreślił Sąd I instancji okoliczności tych Organ nie wyjaśnił, przyjmując jednostronnie, że wykonywanie transportu ww. pojazdem miało miejsce w chwili zawarcia umowy dzierżawy, to jest od dnia 27 listopada 2010 r. Takie ustalenie dokonane przez Organ zdaniem Sądu nie spełniło reguł wskazanych w k.p.a., gdyż zostało zakwestionowane przez Skarżącego, który wskazał podstawę do przyjęcia innej daty wykonywania przewozu skontrolowanym pojazdem. W takim stanie rzeczy organy powinny odnieść się do tych faktów i wskazać, że ich ustalenia potwierdzają określone dowody, gdyż pozostałym nie można dać wiary, przy czym należało wskazać, jakie przyczyny leżą u podstaw tak dokonanej oceny. W skarżonej decyzji organy takiego rozumowania nie przeprowadziły, przyjmując, że oświadczenia Skarżącego są niewiarygodne, bo trudne do przyjęcia, dlatego Sąd I instancji uznał, że taki sposób argumentacji nie może być podstawą do przyjęcia, iż postępowanie wyjaśniające było prowadzone poprawnie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm., dalej K.p.a.) przez zastosowanie i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie podatkowe nie było objęte wadami istotnymi, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a zatem należało na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzec o oddaleniu skargi ze względu na brak naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy;
2. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 133 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a przez zalecenie ustalenia w dalszym postępowaniu faktów już ustalonych i udokumentowanych materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy;
oraz przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt 5, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 87 ust. 1 pkt 1 oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz l.p.1.2 załącznika do ustawy w związku z art. 14 ust. 1 tej ustawy przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie jest naruszeniem ustawy wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, jeżeli transport wykonywany był przed upływem 14-dniowego terminu określonego w art. 14 ust. 1 ustawy.
W uzasadnieniu do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów Organ stwierdził, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji. Wypisy są wydawane w takiej samej liczbie, jak liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o licencję. Wypisy powinny być okazywane przez kierowcę w czasie kontroli przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego. Służą one sprawdzeniu, czy transport drogowy nie jest wykonywany przy użyciu większej liczby pojazdów.
Organ ponadto wskazał, że w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym należy zatem przyjąć, że transport drogowy powinien być wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone uprzednio przez przedsiębiorcę. Dopiero po otrzymaniu wypisu, bądź wypisów w liczbie odpowiadającej ilości pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji lub jej zmian, a co za tym idzie po uzyskaniu potwierdzenia zgłoszenia pojazdu do licencji, Skarżący mógł wykonywać transport drogowy kontrolowanym pojazdem. Oznacza to zatem, że nieuprawniona jest wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy dokonana przez Sąd I instancji, stosownie do której przedsiębiorca mógłby wykonywać transport drogowy przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji, a następnie dokonać zgłoszenia w ciągu 14 dni. Wykładnia taka prowadziłaby do niespójności z treścią przepisów art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 11 ust. 3 i art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wykładni takiej przeczy również wprowadzenie w załączniku do ustawy w pozycji l.p. 1.2. kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zgłoszenia pojazdu do licencji przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego. Obowiązek zgłaszania pojazdu do licencji winien być zrealizowany przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego. W rezultacie, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego i realizacja uprawnień wynikających z licencji przy użyciu pojazdu, który nie został zgłoszony we wniosku o jej udzielenie stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym i nie może być inaczej kwalifikowana, jak tylko wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Organ wywiódł ponadto, że warunkiem sine qua non podjęcia i wykonywania transportu drogowego jest uprzednie udzielenie licencji, obejmującej ustawowo wymagane elementy podmiotowe i przedmiotowe, tj. dotyczące zarówno konkretnego przedsiębiorcy, jak i konkretnego środka transportu wykorzystywanego do świadczenia usługi przewozu. Podstawową cechą działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest bowiem prowadzenie jej na podstawie licencji. Ponad wszelką wątpliwość więc, wykonywanie uprawnień wynikających z licencji wiąże się z korzystaniem z konkretnego pojazdu samochodowego, wymienionego we wniosku o udzielenie licencji. Licencją objęty jest bowiem pojazd zgłoszony we wniosku o jej udzielenie.
Organ wywiódł także, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób wyczerpujący i właściwie udokumentowany w trakcie kontroli oraz w postępowaniu administracyjnym przed organem celnym I instancji. Organ podkreślił, że treść umowy dzierżawy z 27 listopada 2010 r. dowodzi, że kontrolowany pojazd był użytkowany przez Skarżącego w prowadzonej przez niego działalności transportowej przez okres prawie 3 miesięcy poprzedzających kontrolę i ujawnienie naruszenia. Zapisy umowy dzierżawy wskazują jednoznacznie, iż przedsiębiorca M. M. "M.-T.", prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, przejął w płatne użytkowanie samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i że pojazd ten był zdatny do użytku.
Skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, wnioskując o jej oddalenie i zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z postanowieniami art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.
Wynikająca z art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w środku prawnym podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Należy zauważyć, że w sprawie, w której skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Niemniej jednak od tej zasady mogą występować wyjątki. Jeżeli bowiem dany przepis prawa materialnego nie ma w ogóle zastosowania sprawie albo też w wyniku jego wadliwej interpretacji został niewłaściwie zastosowany do danego stanu faktycznego, wówczas ewentualne naruszenie przepisów o postępowaniu przy ustalaniu, czy stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie nie będzie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej w P., że ten nie wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość, czy strona skarżąca zachowała czternastodniowy termin na zgłoszenie zmian w licencji, wynikający z art. 14 ust. 1 u.t.d. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis ten w wyniku niewłaściwej wykładni został przez Sąd pierwszej instancji błędnie zastosowany w niniejszej sprawie, gdyż WSA w R. w zaskarżonym wyroku niezasadnie uznał, że skarżący mógł wykonywać transport drogowy przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji, a następnie dokonać zgłoszenia w ciągu 14 dni.
Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 5 wymienionej ustawy, przedsiębiorcy udziela się licencji, m.in. jeżeli posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. Natomiast stosownie do art. 8 ust. 3 pkt 8 u.t.d., do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Na podstawie art. 11 ust. 3 cytowanej ustawy organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Według art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z licencji.
Przytoczone regulacje prawne prowadzą do wniosku, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji (por. wyrok NSA z 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 156/08). W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym należy przyjąć, że transport drogowy powinien być wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone przez przedsiębiorcę. Dopiero po otrzymaniu wypisu, bądź wypisów w liczbie odpowiadającej ilości pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji lub jej zmian, a co za tym idzie po uzyskaniu potwierdzenia zgłoszenia pojazdu do licencji, skarżąca mogła wykonywać transport drogowy kontrolowanym pojazdem (por. wyrok NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt II GSK 780/09). Wypisy powinny być okazywane przez kierowcę w czasie kontroli przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego. Służą one sprawdzaniu, czy transport drogowy nie jest wykonywany przy wykorzystaniu większej liczby pojazdów niezgłoszonych do licencji.
Nieprawidłowa jest interpretacja art. 14 ust. 1 u.t.d. dokonana przez Sąd pierwszej instancji, stosownie do której przedsiębiorca może wykonywać transport drogowy przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji, a następnie dokonać zgłoszenia w ciągu 14 dni. Taka wykładnia prowadziłaby do niespójności z treścią art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3 i art. 87 ust. 1 u.t.d., a także pozostawałaby w sprzeczności z wprowadzoną przez ustawodawcę sankcją karną, określoną w pozycji l.p. 1.2. załącznika do ustawy, przewidzianą z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1611/11).
Obowiązek zgłaszania pojazdu do licencji winien być zrealizowany przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II GSK 780/09). W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 maja 2011 r. o sygn. akt II GSK 630/10 Naczelny Sąd Administracyjny słusznie stwierdził, że nieprawidłowa jest wykładnia art. 14 ust. 1 i 2 u.t.d., zgodnie z którą możliwe jest wykonywanie nawet w sposób krótkotrwały - do 14 dni - transportu drogowego przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji. Za wykładnią zakwestionowanego przepisu dokonaną przez NSA w powyższym wyroku przemawia także wprowadzenie, w załączniku do ustawy, kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zgłoszenia pojazdu do licencji przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego. Wykonywanie bowiem transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji na wykonywanie transportu drogowego stanowi naruszenie określone w l.p. 1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, które zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 8.000 zł.
Z powyższych rozważań wynika, iż błędny jest pogląd prezentowany w zaskarżonym wyroku, co do wykładni art. 14 ust. 1 u.t.d., stosownie do której przedsiębiorca mógłby wykonywać transport drogowy przy użyciu pojazdu samochodowego w 14-dniowym terminie do zgłoszenia tegoż pojazdu do licencji. Zasadny jest zatem zawarty w skardze zarzut naruszenia tego przepisu, polegającego na jego zastosowaniu do ustalonego przez organ stanu faktycznego, a w związku z tym naruszenia art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt 5, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 87 ust. 1 pkt 1 oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz l.p.1.2 załącznika do ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., polegającego na przyjęciu, że organ winien był dokładnie ustalić moment, od którego rozpoczął bieg 14-dniowy termin do dokonania przez Skarżącego zgłoszenia pojazdu do licencji. Skoro bowiem art. 14 ust. 1 u.t.d. został niewłaściwie zastosowany, to ewentualne naruszenie przepisów postępowania w zakresie oceny prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do hipotezy normy zawartej w tym przepisie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 151 w zw. z art. 193 P.p.s.a., bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] odpowiada prawu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło