II OSK 558/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-13

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Marzenna Linska - Wawrzon, Czesława Nowak - Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, nie odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, który mógł podważyć ustalenia faktyczne organów dotyczące stanu zdrowia skarżącego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 106 § 3 PPSA, poprzez nieodniesienie się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu. Brak analizy tego dokumentu przez Sąd I instancji uniemożliwił prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, co skutkowało uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem) u L. A. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia choroby, powołując się na opinie medyczne wskazujące na mieszany charakter niedosłuchu ucha prawego z komponentą pozapalną, co nie spełniało kryteriów choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. L. A. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, który miał podważać ustalenia dotyczące zapalenia ucha.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zasądza od Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach na rzecz L. A. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 listopada 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Czesława Nowak - Kolczyńska /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 964/12 w sprawie ze skargi L. A. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach na rzecz L. A. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 964/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi L. A. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie choroby zawodowej, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żywcu decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm., dalej: ustawa) odmówił stwierdzenia u L. A. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 , poz. 869, dalej: rozporządzenie). W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawca był zatrudniony od 1964 do 1967 r. w [...], w latach 1968-1970 w przedsiębiorstwie "[...]" w Z., a następnie od 1970 r. do dnia dzisiejszego prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "Zakład [...]" w Z. W wyniku pomiarów przeprowadzonych w należącym do niego zakładzie ustalono, że praca na stanowisku stolarza związana była z ekspozycją na hałas o natężeniu 85 dB (pomiar z 2000 r.) oraz 84,5 dB (pomiar z 2003 r.). Jednocześnie w aktach znajdują się opinie uprawnionych jednostek medycznych stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych w Katowicach z dnia [...] marca 2009 r. oraz orzeczenie wystawione przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego - Szpital w Sosnowcu z dnia [...] lipca 2009 r. Z drugiego z dokumentów wynika, iż u strony występuje niedosłuch mieszany ucha prawego oraz niedosłuch odbiorczy ucha lewego o przeważającej komponencie ślimakowej. Nadto, wykonana trzykrotnie audiometria tonalna wykazała ubytki słuchu typu mieszanego w uchu prawym, z zachowaną rezerwą ślimakową do 40 dB oraz ubytki słuchu typu odbiorczego (szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości) przy rezerwie ślimakowej wynoszącej 15 dB w uchu lewym, co wyklucza obecność komponenty przewodzeniowej. Stan narządu słuchu, jak przyjęto, nie spełnia kryteriów diagnostyczno-orzeczniczych dolegliwości wymienionej w wykazie chorób zawodowych (rozporządzenie). W ich świetle, stwierdzenie choroby zawodowej jest bowiem możliwe jedynie w przypadku ustalenia, że obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu ma charakter ślimakowy lub czuciowo-nerwowy. Decyzją z dnia [...] października 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Na skutek wniesionej przez L. A. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 813/09 uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2009 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż podstawą uchylenia były wątpliwości co do istnienia umocowania do wydawania decyzji osoby podpisanej pod decyzją pierwszoinstancyjną. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję zapadłą w I instancji z analogicznym uzasadnieniem jak wcześniejsza jego decyzja z dnia [...] października 2009 r. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż po wyroku Sądu otrzymał od PPIS w Żywcu uwierzytelniony odpis dokumentu z dnia 28 lutego 2007 r., zgodnie z którym PWIS w Katowicach powierzył z dniem 1 marca 2007 r. osobie podpisanej pod decyzją pierwszoinstancyjną pełnienie obowiązków PPIS w Żywcu oraz kierowanie Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną do czasu powołania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Żywcu. Powołanie na stanowisko tego organu nastąpiło natomiast w dniu 1 października 2009 r. na okres pięciu lat. Od tej decyzji L. A. wniósł kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/11 uchylił decyzję z dnia [...] października 2011 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał w szczególności, że jednostka chorobowa z poz. 21 uległa modyfikacji ze względu na wprowadzenie nowego typu uszkodzenia słuchu (obok uszkodzenia ślimakowego pojawiło się uszkodzenie czuciowo-nerwowe), co do którego placówki medyczne w ogóle się nie wypowiedziały. W związku z powyższym Sąd uznał za konieczne zwrócenie się do IMPiZŚ w Sosnowcu w celu wyjaśnienia, czy dotychczasowe ustalenia cech niedosłuchu pozostają aktualne również w nowym stanie prawnym oraz wskazał na potrzebę wyjaśnienia w sposób jednoznaczny charakteru poziomu niedosłuchu, a także ewentualnego wyjaśnienia co do pozazawodowych przyczyn uszkodzenia narządu słuchu. Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu orzeczeniem lekarskim z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W dniu [...] września 2012 r. organ II instancji wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia, w tym zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] sierpnia 2012 r. Podkreślił, iż jak wynika z tego orzeczenia, przeprowadzona diagnostyka audiologiczna wykazała niedosłuch mieszany ucha prawego (67,66 dB) oraz niedosłuch czuciowo nerwowy ucha lewego (53,53 dB). Wykonana audiometria tonalna (powtarzalna) wykazywała ubytki słuchu o typie mieszanym w uchu prawym – wielkość rezerwy ślimakowej (20-40dB) wskazała na obecność komponenty pozapalnej niedosłuchu w uchu prawym, która w efekcie podnosi wielkość ubytku słuchu w porównaniu z niedosłuchem odbiorczym ucha lewego. W uchu lewym ubytki słuchu występowały szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości, typowych dla zaburzeń typu odbiorczego – wielkość rezerwy ślimakowej w uchu lewym wykluczyła obecność komponenty przewodzeniowej (pozapalnej) niedosłuchu, która wskazuje na ślimakowe uszkodzenie słuchu w lewym uchu. W uchu prawym wynik badania audiologicznego potwierdził obecność zmian pozapalnych. Nadto badaniami obiektywnymi (audiometria impedancyjna) uzyskano w uchu prawym wynik potwierdzający zmiany pozapalne, a w uchu lewym wynik przemawiający za brakiem patologii ucha środkowego lewego wskazującej na czuciowo-nerwową lokalizację uszkodzenia słuchu w tym uchu. Stwierdzono, że stan narządu słuchu L. A. nie uzasadnia zmiany orzeczenia z dnia [...] lipca 2009 r. gdyż występujący u niego niedosłuch nie spełnia kryteriów diagnostycznych określonych w aktualnym wykazie chorób zawodowych rozporządzenia RM z 2009 r. Z powyższą decyzją nie zgodził L. A. składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze podniósł zarzut naruszenia: art. 10, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 153 p.p.s.a. poprzez częściowe tylko zastosowanie się do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia [...] grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/11. W uzasadnieniu skarżący powołał się na dokument wydany przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach z dnia [...] lutego 2012 r., przekazany mu w następstwie stwierdzenia pomyłki w poprzednio wydanych przez tę jednostkę dokumentach i stwierdził, że z dokumentów tych wynika, że nie jest zgodne z prawdą, iż chorował na zapalenie ucha. Natomiast ta okoliczność stanowiła w jego ocenie podstawę wydania decyzji obu organów orzekających w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, a został on oceniony wszechstronnie i na jego podstawie wyciągnięto trafne wnioski. Bezspornie skarżący w okresie zatrudnienia w latach 1964-1970 oraz w czasie prowadzenia własnego zakładu stolarskiego (od 1970 r.) pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej opisanej pod poz. 21 wykazu stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia RM. Chorobą zawodową, jak wynika z opisu, jest obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz. Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było zatem rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną i ewentualne powiązanie go z tymi warunkami pracy. Skarżący był badany w dwóch upoważnionych jednostkach medycznych i w orzeczeniach lekarskich podjętych przez uprawnionych lekarzy stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z Poradni Chorób Zawodowych przy Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach z dnia [...] marca 2009 r. oraz orzeczenie wystawione przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpital w Sosnowcu z dnia [...] lipca 2009 r.). Po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2011 skarżący był poddany kolejnym badaniom w IMPiZŚ w Sosnowcu w celu wyjaśnienia, czy dotychczasowe ustalenia wobec częściowej zmiany definicji choroby zawodowej zawartej w 21 rozporządzenia RM z 2009 r. (obok uszkodzenia ślimakowego pojawiło się uszkodzenie czuciowo-nerwowe), pozostają aktualne. Konkluzje, wynikające z tych orzeczeń, są analogiczne. Mimo podwyższonego poziomu niedosłuchu, wyrażającego się w wielkościach: dla ucha prawego - 67,66 dB, dla ucha lewego – 53 dB (wyniki badań przeprowadzonych w IMPiZŚ, podane w ostatnim orzeczeniu z 20 sierpnia 2012 r.), nie odpowiada on definicji choroby zawodowej określonej w poz. 21 rozporządzenia RM z 2009 r., z tego względu że rodzaj (typ) niedosłuchu ucha prawego ma charakter mieszany (przewodzeniowo-odbiorczy), nietypowy dla przewlekłego urazu akustycznego, wskazujący na komponentę pozapalną. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u L. A., gdyż istniejące u niego schorzenie nie odpowiada prawnym kryteriom pozwalającym na taką kwalifikację. Sąd nie podzielił zarzutu podnoszonego w skardze, odnoszącego się do błędnego przyjęcia przez jednostki medycznej, jako podstawy sporządzanych orzeczeń lekarskich w przedmiotowej sprawie okoliczności, iż L. A. chorował na zapalenie ucha. Jak wynika z tych orzeczeń oraz innych dokumentów zawartych w aktach sprawy (w tym kart wypisowych IMPiZŚ z [...] lipca 2012 r. i z [...] lipca 2009 r.), ustalenia stanowiące podstawę orzeczeń lekarskich były oparte o wyniki badań przeprowadzanych w tych jednostkach. Skargę kasacyjną wywiódł L. A., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący kasacyjnie zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 235¹ kodeksu pracy poprzez akceptację odmowy uznania za chorobę zawodową schorzenia wymienionego we właściwym wykazie, przy pewności względnie wysokim prawdopodobieństwie stwierdzenia, iż choroba skarżącego powstała w wyniku działania czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w miejscu pracy; - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.) oraz art. 133 § 1 w związku z "art. 145 § 1 pkt a i b" p.p.s.a. Jednocześnie strona zaskarżyła w całości domniemane postanowienie Sądu oddalające wniosek o przeprowadzenie dowodu z treści dokumentu – pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z dnia [...] lutego 2012 r., wnosząc o zmianę tego postanowienia, jeśli zostało wydane i przeprowadzenie postulowanego dowodu, względnie uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji. Zdaniem organu, ustalenie iż strona chorowała na zapalenie ucha skutkowało oceną, iż schorzenie ma charakter mieszany, nie tylko zawodowy. Informacja o rzekomym zapaleniu ucha pochodziła z karty wypisowej wystawionej przez Specjalistyczny Szpital Miejski w Bielsku-Białej z dnia [...] marca 1994 r., była to jednak informacja nieprawdziwa. Skarżący w toku postępowania przedstawił dokument, w którym Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził jej nieprawdziwość w dokumencie urzędowym, którego los jest niejasny. Zarówno oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu, jak i jego nierozpoznanie można uważać, zdaniem skarżącego kasacyjnie, za poważne uchybienie proceduralne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie uzasadniając ten zarzut wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie odniósł się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, a mianowicie z przedstawionego przez skarżącego pisma Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z dnia [...] lutego 2012 r. skierowanego do L. A. Z treści tego pisma wynika, iż jest ono odpowiedzią na pismo skarżącego z dnia 8 lutego 2012 r. i zawiera poprawione orzeczenie lekarskie Nr [...] wraz z przeprosinami Ośrodka za zaistniałe nieścisłości. Jednocześnie WOMP poinformował stronę, iż wyniki badań przeprowadzone w Szpitalu Specjalistycznym w Zabrzu w dniu [...].09.2011 r. były i są ujęte w treści orzeczenia lekarskiego jako badanie obiektywne słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu – ABR. Ośrodek wyjaśnił też, iż zawarte w orzeczeniu lekarskim stwierdzenie dotyczące przebytego zapalenia ucha środkowego prawego zostało sformułowane na podstawie informacji pozyskanych z karty wypisowej ze Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w Bielsku-Białej z dnia [...].03.1994 r. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, dokument wystawiony przez WOMP podważał informacje o wcześniejszym przebytym zapaleniu ucha, które to informacje stały się podstawą orzeczeń jednostek badających skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie odniósł się jednak do danych zawartych w tym dokumencie. Podzielił stanowisko organów, iż mimo podwyższonego poziomu niedosłuchu, nie można stwierdzić u skarżącego choroby zawodowej określonej pod poz. 21 rozporządzenia RM z 2009 r. ze względu na rodzaj (typ) niedosłuchu ucha prawego, który ma charakter mieszany (przewodzeniowo-odbiorczy), nietypowy dla przewlekłego urazu akustycznego, wskazujący na komponentę pozapalną. Jednocześnie sąd ten, nie podzielił zarzutu, podnoszonego w skardze, a odnoszącego się do błędnego przyjęcia przez jednostki medyczne, jako podstawy sporządzanych orzeczeń lekarskich w przedmiotowej sprawie okoliczności, iż L. A. chorował na zapalenie ucha. Sąd stwierdził, iż jak wynika z tych orzeczeń oraz innych dokumentów zawartych w aktach sprawy (w tym kart wypisowych IMPiZŚ z [...] lipca 2012 r. i z [...] lipca 2009 r.), ustalenia stanowiące podstawę orzeczeń lekarskich były oparte o wyniki badań przeprowadzanych w tych jednostkach. Dokument, na który powołuje się skarżący kasacyjnie, a który w jego ocenie kwestionuje podłoże pozapalne stwierdzonego niedosłuchu odnosi się do orzeczenia lekarskiego Nr [...] i wyniku badania przeprowadzonego w Szpitalu Specjalistycznym w Zabrzu w dniu [...] września 2011 r. W aktach sprawy nie ma tego orzeczenia, ani wskazanych wyników badań. Mimo to, sąd I instancji nie podjął próby wyjaśnienia tej kwestii i oceny, na ile miałoby to znaczenie w sprawie, a więc czy mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Co prawda sąd nie mógł dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jednakże, gdyby stwierdził, że zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. Albowiem postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Należy też zwrócić uwagę, że ograniczony zakres dowodów wynikający z art. 106 § 3 p.p.s.a. (dowody uzupełniające z dokumentów) stanowi potwierdzenie istoty tej instytucji postępowania sądowoadministracyjnego, która nie powinna być instrumentem pozwalającym sądowi, na prowadzenie samodzielnego postępowania dowodowego i zastępowanie w tym zakresie organów administracji (zob. Dauter B. (...)Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LEX 2013). | | | | | | Zwrócić uwagę należy, że w sprawie niniejszej skarżący dopiero w skardze podnosił okoliczności zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych przyjętych przez organy, kwestionując stan pozapalny ucha prawego. Dopiero przed sądem złożył dokument, który w jego ocenie kwestionuje ustalenia organu i domagał się jego analizy i oceny. Ale co istotne, to dopiero w postępowaniu przed organem odwoławczym wskazano wprost na obecność komponenty pozapalnej niedosłuchu skarżącego, co wynika z orzeczenia lekarskiego, nr [...], z [...] sierpnia 2012 r. Tak więc, skarżący mógł po raz pierwszy odnieść się do tej kwestii po zawiadomieniu go o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i uczynił to, składając pismo z dnia [...] września 2012 r., w którym powołał się na rozpoznanie lekarza prowadzącego w Instytucie Medycyny Pracy (podczas ostatniego pobytu, od [...] czerwca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r.) który wykluczył, by skarżący przebył zapalenie ucha. A po niekorzystnej dla siebie decyzji, skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którą oparł na tym właśnie zarzucie, wskazując na błędne ustalenie, że w przeszłości przebył zapalenie ucha. Powołał się przy tym na dokument, który złożył na żądanie sądu, domagając się przeprowadzenia dowodu uzupełniającego w tym zakresie. Zaznaczyć należy, że skarżący na tym etapie postępowania nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże sąd nie odniósł się do wniosku strony i złożonego przez nią dokumentu. Nie wyjaśnił, jakiego orzeczenia dotyczy pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach. Zwłaszcza, że WOMP w Katowicach był tą jednostką diagnostyczno- orzeczniczą , która wydawała w tej sprawie orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...]. Z pisma datowanego na dzień 24 lutego 20122 r. wynika, że L. A. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach również w 2011 r. Orzeczenia z tej daty nie ma w aktach sprawy. A z treści pisma WOMP wynika, że orzeczenie to dotyczy podstawy rozpoznania u L. A. niedosłuchu ucha prawego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie podzielając zarzutu skargi co do błędnego przyjęcia przez jednostki medyczne jako podstawy sporządzonych orzeczeń tego, że L. A. chorował na zapalenie ucha, pominął jednocześnie okoliczności na które powoływał się skarżący i wniosek o przeprowadzenie w tym zakresie dowodu uzupełniającego z dokumentu. Podkreślić należy, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Jak jednoznacznie stanowi przepis art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy rozstrzyganie sprawy administracyjnej co do jej meritum. Zadaniem sądu administracyjnego jest m.in. ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Tylko bowiem właściwie ustalony stan faktyczny umożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2006 r., I OSK 9/06, LEX nr 266437). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 roku, II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006/2/45). Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne wówczas, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednak zawsze należy mieć na uwadze, że nie może to prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W sprawie niniejszej, co Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł wyżej, istniały przesłanki do przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodu uzupełniającego z dokumentów, o jakich mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach obowiązany więc będzie ponownie przeprowadzić postępowanie uwzględniając kierunek wyznaczony niniejszym orzeczeniem. Mając zaś na względzie to, że usprawiedliwiona okazała się podstawa kasacyjna, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny na temat zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego. Zasadność zarzutów materialnoprawnych może być bowiem oceniona przez Sąd drugiej instancji gdy nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie ten stan nie został wyjaśniony, tak jak nie została w istocie przez Sąd pierwszej instancji przeprowadzona prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło