I SA/Gd 1029/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Romała, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2013 r., [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1029/13 UZASADNIENIE I. Skarżący S. L. złożył w dniu 15 stycznia 2013 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie nieopłaconych należności za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r., wskazując jako podstawę prawną ustawę z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551; dalej jako u.s.p.d.). II. Decyzją z [...] ZUS, na podstawie m.in. art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej u.s.u.s.) uznał wniosek strony za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu powołano art. 1 ust. 1 i 6 u.s.u.s. i stwierdzono, że analiza stanu konta płatnika wykazała, że skarżący posiada zaległości w opłaceniu składek z tytułu własnego ubezpieczenia na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 2010r. do września 2010r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2009r. do września 2010r., a także na Fundusz Pracy za czerwiec 2009r. oraz od sierpnia 2010r. do września 2010r. – jako niepodlegające umorzeniu na podstawie tej ustawy. Skarżący został pouczony o prawie wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona stronie w dniu 22 lutego 2013r.; odwołanie kierowane do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem organu złożono w ZUS w dniu 28 marca 2013 r. W odpowiedzi na odwołanie organ wniósł o jego oddalenie. Odwołanie zostało zarejestrowane w Sądzie Okręgowym [...] pod sygnaturą akt [...]; postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: III. Sąd administracyjnych w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie Sąd związany jest postanowieniem Sądu Okręgowego [...]. Zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji wszystkie wymienione jednostki muszą liczyć się z wydanym orzeczeniem, nie mogą go ani zmieniać, ani podejmować działań nie uwzględniających faktu jego wydania. IV. Z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66 – 79a u.s.u.s.) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4 u.s.u.s.). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu (por. wyrok NSA z 22 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 359/06, wyrok NSA z 9 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1197/10, wyrok SN z 8 stycznia 2010 r. sygn. akt IV CSK 280/09, wyrok WSA we Wrocławiu z 1 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 321/09). Zgodnie z art. 1 ust. 13 pkt 2 u.s.p.d., Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 123 u.s.u.s., stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję na podstawie art. 105 K.p.a. Zgodnie z art. 1 ust. 13 u.s.p.d., normującej szczególny tryb rozstrzygania wniosków o umorzenie należności Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o umorzeniu należności (ust. 1) lub decyzję o odmowie umorzenia należności (ust.2). Ustalenie w sprawie potwierdziło, że skarżący jako płatnik posiada wskazane zaległości. We wniosku oraz odwołaniu skarżący wnosi o umorzenie jego należności jako płatnika. Sąd wskazuje, że ustalenie bezprzedmiotowości postępowania nie jest prawidłowe w niniejszej sprawie. Ocena zasadności wniosku złożonego przez stronę może być dokonana na podstawie przepisów prawa materialnego. Sąd tym samym podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013r. w sprawie I SA/Gd 831/13. Sytuacja procesowa strony została ukształtowana zachowaniem zgodnym z pouczeniem zawartym w decyzji z [...]. W sytuacji związania Sądu treścią prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego (w sprawie [...]) szczególnej staranności wymaga dokonanie oceny stanu sprawy z uwzględnieniem zasady art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako p.p.s.a.) – Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Chronologia czynności procesowych w sprawie uzasadnia uznanie, że złożone przez skarżącego odwołanie wywiera skutek skargi skierowanej do sądu administracyjnego z uwagi na działanie skarżącego w zaufaniu do organu. W sprawie należy podkreślić, że środek zaskarżenia przewidziany w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. ma specyficzny charakter; rozpatrywany jest w istocie przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, co zbliża go do instytucji przewidzianej w art. 127 K.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 712/09). V. Wobec powyższego skuteczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego podlega ocenie na podstawie art. 52 § 4 p.p.s.a. W sprawie wydana została decyzja z dnia [...]. Skarżący składając pismo nazwane odwołaniem w istocie dokonał czynności zgodnie z treścią art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stronie przysługuje prawo wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. O charakterze pisma decyduje jego rzeczywista treść, a nie nazwa lub intencje organu, do którego zostało skierowane (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 445/12). Ponownie rozpoznając sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona oceny wniosku na podstawie art. 1 ust. 3 u.s.u.s. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 150 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. EK