II GSK 383/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-25
Skład orzekający: Maria Jagielska, Wojciech Kręcisz, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi wykazać, że nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej (nie jest przedsiębiorstwem zagrożonym) na dzień złożenia wniosku, czy też na dzień wydania decyzji przez organ?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pracodawca ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi wykazać, że nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej (nie jest przedsiębiorstwem zagrożonym) na dzień złożenia wniosku. Pomoc publiczna jest udzielana na podstawie stanu faktycznego z daty złożenia wniosku, a nie z daty wydania decyzji przez organ. Pozytywna prognoza poprawy kondycji przedsiębiorcy po złożeniu wniosku nie ma znaczenia dla oceny spełnienia warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka S. w likwidacji wnioskowała o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił wypłaty dofinansowania, uznając spółkę za przedsiębiorstwo zagrożone w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z uwagi na zaległości wobec ZUS, ujemny kapitał własny i wysoki wskaźnik zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że ocena sytuacji ekonomicznej powinna uwzględniać również okres po złożeniu wniosku i że spółka uregulowała zobowiązania wobec ZUS. Minister wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalił skargę S. w B. w likwidacji i zasądził od niej na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie NSA Wojciech Kręcisz Małgorzata Rysz Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 806/13 w sprawie ze skargi S. w B. w likwidacji na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od S. w B. w likwidacji na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. o sygn. akt V SA/Wa 806/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. w B. w likwidacji (dalej jako S.) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Wnioskiem Wn-D S. wystąpiła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2012 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2012 r., odmawiającą S. wypłaty wnioskowanego dofinansowania. Minister wskazał, że pomoc ze środków PFRON nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. W ocenie Ministra z informacji przedstawionych przez S. wynikało, że w dacie składania wniosku była ona przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) [Dz. U. UE z dnia 9 sierpnia 2008 r. L 214, s. 3], dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008, gdyż nie regulowała wymagalnych zobowiązań (zaległość wobec ZUS na dzień złożenia wniosku wynosiła 134.960,44 zł), od 2009 r. wykazywała ujemny kapitał własny (na koniec kwietnia 2012 r. -1.683.949,12 zł), a wartość ogólnego wskaźnika zadłużenia na koniec kwietnia 2012 r. wyniosła 2,7, przy normie od 0,57 do 0,67. Mając na uwadze te okoliczności Minister uznał, że zagrożona niewypłacalnością S. znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej i z tego powodu odmówił udzielenia pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, podkreślając także, że sytuacja ekonomiczna S. została zbadana na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy.
Oddalając skargę S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że z art. 48a ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej: ustawa o rehabilitacji wyraźnie wynika, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą publiczną w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, a więc powinno być z nim zgodne. Rozporządzenie nie zawiera definicji trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, aczkolwiek określa kryteria uznania przedsiębiorstwa za zagrożone. Pomoc dla zagrożonego przedsiębiorstwa jest pomocą publiczną niezgodną ze wspólnym rynkiem i nie może być udzielona (art. 1 ust. 6 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008). Przedsiębiorstwem zagrożonym jest takie, które spełnia warunki opisane w art. 1 ust. 7 lit. a) – c) rozporządzenia, czyli m.in. podlega, zgodnie z prawodawstwem krajowym, zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jest średnim przedsiębiorstwem (art. 2 ust. 1 zał. I do cyt. rozporządzenia), toteż przy ocenie jej sytuacji finansowej stosuje się uproszczoną definicja przedsiębiorstwa zagrożonego.
Sąd podzielił stanowisko skarżącej S., że odmawiając udzielenia dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych organy naruszyły art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 26, art. 26a i art. 26d ustawy o rehabilitacji. Sąd uznał, że wykładnia wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że pomoc ze środków PFRON nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej i w takim przypadku Prezes Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania. Wniosek o udzielenie pomocy publicznej musi być szczegółowo udokumentowany, co wynika m.in. z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.), dalej: u.p.p.p. Organ ocenia sytuację ekonomiczną wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku i później. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w judykaturze sądów administracyjnych, w tym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt II GSK 344/12 (publik. w Internecie – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu powołanie się organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na dane bilansowe o historycznym charakterze było zabiegiem nieuprawnionym i z założenia wadliwym, ponieważ treść bilansu nie w pełni odzwierciedla wszystkie składniki majątku przedsiębiorcy, składające się na pojęcie jego majątku sensu largo. Jak podkreślił Sąd, przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki zagrożonego przedsiębiorstwa z art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 powinno się brać pod uwagę dowody w postaci zaświadczeń o niezaleganiu z płatnościami wobec ZUS i urzędu skarbowego, opinie banków co do zdolności kredytowej oraz terminowość wywiązywania się ze zobowiązań. Sąd wskazał, że S. przedstawiła organowi zaświadczenia o niezaleganiu wobec ZUS i urzędu skarbowego, natomiast za wspomnianym wyrokiem NSA Sąd przyjął, że ograniczanie analizy kondycji finansowej przedsiębiorcy jedynie do momentu złożenia wniosku może doprowadzić do wypaczenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej, a w konsekwencji doprowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania środków pomocowych.
Z wymienionych powodów WSA uznał za niezbędne dokonanie oceny sytuacji ekonomicznej S. nie tylko w momencie składania wniosku lecz i później, także w fazie orzekania. Sąd dostrzegł, że S. w październiku 2012 r. uregulowała swoje zobowiązania wobec ZUS, a na przestrzeni IV-XI 2012 r. rosła wartość sprzedaży towarów i usług S., co ma znaczenie dla określenia jej aktualnej kondycji finansowej. Co więcej, skoro S. reguluje należności publicznoprawne, to nie jest niewypłacalna. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenie miał również jej kontekst społeczny. Odmowa dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych może bowiem doprowadzić do upadłości S., co nie stanowi oczekiwanego rezultatu zbyt rygorystycznej interpretacji i stosowania przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji, a formułując wskazania co do dalszego postępowania polecił organowi dokonać oceny sytuacji ekonomicznej S. począwszy od kwietnia 2012 r. do chwili obecnej.
Skargą kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o rehabilitacji, w szczególności art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 w zw. z art. 26, 26a i 26d tej ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że wbrew stanowisku Sądu I instancji sytuacja ekonomiczna pracodawcy ubiegającego się o dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych oceniana jest na datę złożenia wniosku.
S. nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na podstawie określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a. Zarzucił mianowicie naruszenie przepisów art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 z zw. z art. 26, 26a i 26d ustawy o rehabilitacji przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii następującej. Chodzi mianowicie o odpowiedź na pytanie odnośnie do tego, która data jest miarodajna dla oceny spełnienia przez przedsiębiorcę ustawowych wymagań dla ubiegania się i przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w tym także oceny, istotnego z punktu widzenia spełniania wymienionych wymagań ustawowych, statusu przedsiębiorstwa – przedsiębiorstwo znajdujące/nieznajdujące się w trudnej sytuacji według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy publicznej (przedsiębiorstwo zagrożone/niezagrożone) – a mianowicie, czy jest to data złożenia wniosku, jak przyjął to organ administracji publicznej, czy też, jest to, jak przyjął Sąd I instancji, data podejmowania przez organ ostatecznej decyzji w sprawie z wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych obligująca do uwzględniania stanu rzeczy istniejącego w czasie podejmowania tego rozstrzygnięcia.
Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku propozycja rozstrzygnięcia wskazanej kwestii spornej, w tym również argumentacja, która legła u jej podstaw nie są prawidłowe.
Zagadnienie prawne rysujące się na tle wykładni (oraz zastosowania) przepisów ustawy o rehabilitacji, zarzut naruszenia których postawiony został w skardze kasacyjnej, stanowiło już przedmiot analizy i oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w sprawach o sygn. akt II GSK 1044/12, II GSK 1107/12, II GSK 1170/12, II GSK 2078/12, II GSK 765/12, a także w sprawie II GSK 1683/13
(wymienione wyroki dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podzielając pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony na gruncie przywołanych judykatów odnośnie do omawianej kwestii spornej stwierdzić należy, że stanowisko Sądu I instancji nie jest trafne.
W tej mierze, przede wszystkim podnieść należy, że już z treści art. 26a ust. 1 i art. 48a ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji wynika, że logika przyjętych na ich gruncie rozwiązań prawnych wskazuje na to, że udzielana na ich podstawie pomoc, po spełnieniu wymogów jej przyznania i wypłaty, udzielana jest w formie comiesięcznych transz dopłat ze środków Funduszu na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Znajduje to swoje potwierdzenie w treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Nie dość, że wprost wiązać to należy z tytułem przywołanego rozporządzenia, to również z określonym w jego § 1 przedmiotem jego regulacji. Określa ono m.in. terminy składania i wzory: a) miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję, oraz pracowników niewidomych, b) wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc, wraz z danymi i dokumentami załączanymi do wniosku (§ 1 pkt 2). Co nie mniej istotne, z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2009 r. wynika, że pracodawca składa wniosek i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą, zaś z § 10 tego rozporządzenia, że dofinansowania na warunkach i w trybie określonym w rozporządzeniu udziela się, począwszy od wynagrodzeń za miesiąc styczeń 2009 r.
Uwzględniając treść przywołanej regulacji prawnej, w tym również prezentowany na gruncie przywołanych judykatów Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd prawny odnośnie do podejścia do sposobu wykładni, a w konsekwencji również stosowania wymienionych przepisów ustawy oraz rozporządzenia, stwierdzić należy, że zarówno względy normatywne, jak i uwarunkowania gospodarcze, przemawiają za trafnością stanowiska Ministra Pracy i Polityki Społecznej, że ubiegając się o dofinansowanie do wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników, w odniesieniu do ściśle określonego miesiąca, S. zobowiązana była za ten właśnie miesiąc wykazać spełnienie ustawowych wymogów dla ubiegania się o wnioskowaną dopłatę. Decydujące znaczenie miał więc w tym względzie stan faktyczny z daty złożenia wniosku. Wprawdzie dopiero w dacie wydania decyzji, w tym także ostatecznej, organ dokonuje oceny wniosku, w szczególności zaś, czy zostały spełnione wymogi dla ubiegania się o wspomnianą pomoc za konkretny miesiąc, to jednak zawsze dla takiej oceny – co wymaga podkreślenia – miarodajny jest stan faktyczny z daty złożenia wniosku, nie zaś z daty wydania decyzji przez organ.
Z przedstawionego punktu widzenia podnieść należy, że w dacie składania wniosku o pomoc na miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, skarżąca kasacyjnie S. nie wykazała, aby nie była przedsiębiorcą zagrożonym. Nie sposób byłoby bowiem zasadnie twierdzić – a to na potrzeby spełnienia przesłanki ubiegania się o pomoc o której mowa w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji – że przedsiębiorca, który nie reguluje systematycznie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje się w dostatecznie dobrej sytuacji ekonomicznej, zwłaszcza, że znajduje się również w stanie likwidacji.
W analizowanym zakresie nie można również tracić z pola widzenia i tego, że zgodnie z art. 37 ust. 7 u.p.p.p., do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Uwzględniając szczegółową treść tego przepisu, zwłaszcza zaś to, że nie funkcjonuje on w próżni prawnej, zwrócić należy uwagę na znaczenie regulacji zawartej w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Z treści tego przepisu wywieść można bowiem, że zarówno w dacie przyznania pomocy publicznej, jak i w dacie jej wypłacenia pracodawca nie może znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę specyfikę realizacji uprawnień pracodawcy do dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, wykładnia omawianego przepisu – w relacji do przywołanego art. 37 ust. 7 u.p.p.p. – gdy chodzi o datę dokonywania oceny kondycji ekonomicznej pracodawcy, nie może pomijać treści rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Z motywu 36 przywołanego rozporządzenia unijnego wynika bowiem wprost, że zgodnie z zasadami regulującymi kwestie pomocy objętej zakresem art. 87 ust. 1 Traktatu, za datę przyznania pomocy należy uznać dzień, w którym beneficjent nabył prawo przyjęcia pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Odnosząc powyższe do przepisów ustawy o rehabilitacji przyjąć więc należy, że pracodawca nabywa prawo do dofinansowania do wynagrodzeń dla osób niepełnosprawnych z dniem złożenia kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o dofinansowanie (art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji). W związku z tym trzeba przyjąć, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy podlega badaniu na datę złożenia wniosku, z tym zastrzeżeniem, że obejmuje to datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku. Ocena zasadności przyznania pomocy następuje więc na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia. Skoro bowiem, pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy.
Tym samym, pozytywna prognoza odnośnie do poprawy kondycji przedsiębiorcy, czy też poprawa jego sytuacji ekonomicznej po dacie złożenia wniosku, nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 2078/12).
Z punktu widzenia przedstawionych argumentów nie ma więc podstaw, aby za uzasadnione można było uznać stanowisko Sądu I instancji, że miarodajną datą oceny kondycji przedsiębiorcy, wyznaczającą ramy czasowe, w których dokonywana jest ocena spełnienia ustawowych wymagań dla ubiegania się i przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest data, nie tyle złożenia wniosku o przyznanie pomocy, co data orzekania przez organ w sprawie tego wniosku. Wskazanego stanowiska, w żadnym stopniu – niezależenie od powyżej przywołanych już uwag i argumentów – nie wspiera bowiem eksponowany przez WSA w W. argument z treści art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji. Jest on nieprzydatny z tego powodu, że jakkolwiek przywołany przepis nakazuje stosowanie przepisów k.p.a., to jednak tylko w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach. Już z tego więc powodu, zwłaszcza zaś, gdy w korespondencji do wskazanego zastrzeżenia podkreślić znaczenie uregulowań, które zawarte zostały w przywoływanym już rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008, podważyć należy zasadność stanowiska Sądu I instancji. Z art. 1 ust. 6 lit. c) tego rozporządzenia wynika, że nie ma ono zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw. Z kolei "przedsiębiorstwa zagrożone" to te, o których mowa w ust. 7 tego przepisu, w tym, bez względu na ich rodzaj te, które zgodnie z prawodawstwem krajowym podlegają zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności (lit. c). Ten więc przepis i ustanowione na jego gruncie kryteria oceny ekonomicznej kondycji przedsiębiorstwa uznać należy za podstawowe z punktu widzenia oceny spełnienia ustawowych wymagań przyznania pomocy. Zwłaszcza gdy w tej mierze, w zakresie odnoszącym się do MŚP – a takim jest skarżąca kasacyjnie S. – uwzględnić również konsekwencje wypływające z motywu 15 przywołanego rozporządzenia unijnego, a także konsekwencje wynikające z jego motywu 36, który z kolei – w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji – ma istotne znaczenie z punktu widzenia określenia momentu, na który dokonywana jest ocena spełniania przez przedsiębiorcę wymagań dla ubiegania się i przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Tym samym nie ma podstaw, aby stanowisko Sądu I instancji uznać za usprawiedliwione.
Z punktu widzenia wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów, podjęta przez Sąd I instancji próba odwoływania się w rozpatrywanej sprawie do argumentów, które w istocie rzeczy bazują na Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, nie może być więc uznana za skuteczną. Tym bardziej, że również za chybiony uznać należy argument z treści określonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, wzoru formularza informacji, gdy chodzi o jego część "B". W tej mierze, Sąd I instancji nie dostrzegł bowiem, że w przywołanej części B – "Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy" – wzoru formularza zawarte zostało zastrzeżenie (odnośnik 2a), z którego wynika, że punkty od 5 do 7 tej części formularza, a więc te, na które powołał się Sąd I instancji nakazując organowi uwzględnianie rokowań, prognoz oraz potencjalnej możliwości poprawy kondycji ekonomicznej wnioskodawcy, nie dotyczą mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, o których mowa w art. 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, ubiegających się o pomoc publiczną udzielaną na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.
Również refleksja ogólnej natury, o którą pokusił się Sąd I instancji w pkt VII. uzasadnienia zaskarżonego wyroku, pozostaje bez wpływu na ocenę, że kontrolowane orzeczenie nie odpowiada prawu. W tej mierze, nie sposób nie zwrócić uwagi na to, że pomija ona ten istotny aspekt zagadnienia, który wiązać należy z ustanowionymi na poziomie konstytucyjnym zasadami polityki państwa w sferze zatrudnienia i pomocy osobom niepełnosprawnym (art. 65 ust. 5, art. 69) i adresowanym w związku z tym do ustawodawcy obowiązkiem ich kształtowania (konkretyzacji) przy uwzględnianiu ustalonej hierarchii poszczególnych zadań określonych w ustawie zasadniczej, a tym samym sposobu dysponowania środkami budżetowymi, w zależności od zmieniających się okoliczności życia społecznego, co z kolei wiąże się również z tą istotną kwestią, że zasoby, które na omawianą pomoc i wsparcie mogą być przeznaczane mają jednak ze swej natury ograniczony charakter. Stanowisko Sądu I instancji nie podważa zaś – z punktu widzenia zgodności ze wskazanymi wzorcami – ustawowych wymagań, które w kontekście zdeterminowania ich treścią regulacji unijnej, postawione zostały przedsiębiorcy ubiegającemu się o przyznanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Tym samym, próba podważenia legalności, czy też racjonalności kontrolowanej przez ten Sąd decyzji o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych – w tym również poprzez przeciwstawienie jej przywołanemu we wskazanym fragmencie uzasadnienia przykładowi, który mając tylko pozór atrakcyjności, jest jednak nieprzydatny, a przez to i chybiony – nie może być uznana za skuteczną. W tym też kontekście podnieść należy, że stanowisko Sądu I instancji, abstrahując od pominięcia określonych prawem zasad przyznawania omawianej pomocy i ograniczonego charakteru zasobów, które mogą być na nią przyznawane, pomija również rysujące się na tym tle zagadnienie obowiązku zwrotu niezasadnie przyznanej pomocy, którego konsekwencje mogą być jeszcze dalej idące, niż jej przyznanie wbrew obowiązującemu prawu.
W świetle przedstawionych argumentów postawiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych w nim przepisów ustawy o rehabilitacji uznać należało za usprawiedliwiony.
W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na jej wynik, lecz jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok Sądu I instancji, postanowił na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznać skargę, którą w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, jako niezasadną, należało oddalić.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło