I SA/Sz 641/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-10-24
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zyski z lat ubiegłych przekazane na kapitał zapasowy spółki uchwałą wspólników podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym po stronie wspólników jako "zyski niepodzielone" w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową?Ratio decidendi
Zyski z lat ubiegłych, które zostały przekazane na kapitał zapasowy spółki uchwałą wspólników, nie stanowią "zysków niepodzielonych" w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każdy dozwolony przepisami Kodeksu spółek handlowych podział zysku, w tym jego przeznaczenie na kapitał zapasowy, wyklucza zastosowanie tego przepisu w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Odmienne stanowisko organu narusza zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, wspólnicy spółki z o.o., planowali przekształcenie spółki w spółkę komandytową. W poprzednich latach zyski spółki były przeznaczane na kapitał zapasowy. Wnioskodawcy pytali, czy te zyski, przekazane na kapitał zapasowy, będą podlegać opodatkowaniu jako "zyski niepodzielone" po dniu przekształcenia. Organ podatkowy uznał, że tak, co skarżący zaskarżyli do sądu, argumentując, że przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy jest formą podziału zysku.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonych interpretacji indywidualnych i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. spraw: - ze skargi B. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 10 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego, - ze skargi J. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 10 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżone interpretacje indywidualne, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
We wnioskach o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 13 lutego 2013 r. (wpływ do organu: 18 luty 2013 r.) B. K.-S. i J. S. przedstawili następujące zdarzenie przyszłe:
Każdy z wnioskodawców jest jednym z dwóch wspólników "G." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W latach ubiegłych spółka osiągała zyski, które były w całości przeznaczane na zwiększenie kapitału zapasowego spółki, zgodnie z uchwałami podejmowanymi przez Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki w trybie art. 231 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: "k.s.h."). W konsekwencji, z uwagi na zadysponowanie zyskiem w poprzednich latach w określony powyżej sposób, spółka nie wykazywała w swoich sprawozdaniach finansowych zysku z lat ubiegłych (zysku niepodzielonego). Aktualnie wspólnicy rozważają przekształcenie spółki w spółkę komandytową w trybie określonym w art. 551 i nast. k.s.h.
W związku z tak przedstawionym zdarzeniem przyszłym, zadano następujące pytanie:
Czy zyski z lat ubiegłych przekazane na kapitał zapasowy spółki uchwałą wspólników będą na dzień przekształcenia podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym po stronie wnioskodawców jako "zyski niepodzielone" w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f.")?
Przedstawiając własną ocenę prawną przywołanego zdarzenia przyszłego, wnioskodawcy wskazali, że zyski z lat ubiegłych przekazane na kapitał zapasowy spółki uchwałą wspólników nie będą na dzień przekształcenia podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym po stronie wnioskodawców jako "zyski niepodzielone" w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f.
W interpretacjach indywidualnych z dnia 10 maja 2013 r. nr [...] (dotyczy B. K.-S.) i [...] (dotyczy J. S.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając z upoważnienia Ministra Finansów, nie podzielił stanowiska wnioskodawców i stwierdził, że w przypadku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową, równowartość niepodzielonych zysków z lat ubiegłych przekazanych na kapitał zapasowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowić będą dla wnioskodawców (wspólników) dochód, o którym mowa jest w art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. Tak więc, niepodzielone zyski z lat poprzednich wypracowane przez spółkę kapitałową i zgromadzone na kapitale zapasowym na dzień przekształcenia w spółkę komandytową spowodują powstanie u wnioskodawców (wspólników) zobowiązania podatkowego w związku z przekazaniem do spółki komandytowej niepodzielonych zysków przekształcanej spółki kapitałowej. Wnioskodawcy mają obowiązek wpłacić spółce będącej płatnikiem kwotę należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych.
Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zaskarżyli ww. interpretacje indywidualne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o:
1. uchylenie zaskarżonych interpretacji w całości i uznanie, że stanowisko przedstawione przez skarżących we wnioskach z dnia 13 lutego 2013 r. jest prawidłowe, tj. potwierdzenie, że w stanie opisanym we wnioskach, zyski z lat ubiegłych przekazane na kapitał zapasowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uchwałą wspólników nie będą na dzień przekształcenia podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym po stronie skarżących;
2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonym interpretacjom zarzucono naruszenie przepisów:
a) art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię,
b) art. 24 ust. 5 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię,
c) art. 14a i art. 14e oraz art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "o.p.") przez odmowę uwzględnienia w wydaneych interpretacjach obowiązującego w obrocie orzecznictwa sądów administracyjnych i, tym samym, postępowanie naruszające zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Uzasadniając zarzuty, skarżący podkreślili, że zgodnie z art. 191 § 1 k.s.h., wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. Natomiast, art. 191 § 2 k.s.h. precyzuje, że umowa spółki może również przewidywać inny sposób podziału zysku. Jak z tego wynika, k.s.h. wprost dopuszcza również inny sposób podziału zysku, niż jego wypłacenie na rzecz wspólników, w tym np. przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy/rezerwowy w spółce. Taką wykładnię przepisów k.s.h. potwierdzają komentarze do tej ustawy: "dysponowanie zyskiem może się odbywać na rzecz wspólników albo zysk może zostać dzielony w inny sposób."(A. Kidyba: Komentarz LEX/E1. 2013, Komentarz do art. 231 k.s.h.). Podobne stanowisko zajmują również sądy administracyjne. W orzeczeniu z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 930/10, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "...skoro przepisy k.s.h. dopuszczają podział zysku na cele związane z działalnością spółki i dalszym jej rozwojem, który jednocześnie wyłącza prawo do dywidendy, zysk ten, prawidłowo rozdysponowany np. na kapitał zapasowy, nie jest już zyskiem niepodzielonym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Ustawodawca w powołanym przepisie podatkowym nie zawęził jego działania wyłącznie do zysków niepodzielonych między wspólników. Wobec tego każdy dozwolony przepisami k.s.h. podział zysku wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f., w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Zawężenie go wyłącznie do zysków niepodzielonych między wspólników prowadziłoby do rozszerzenia obowiązku podatkowego, co jest niedopuszczalne przez wzgląd na postanowienia art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Pogląd ten jest również w pełni akceptowany przez wojewódzkie sądy administracyjne (wyrok WSA we [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...]; wyrok WSA w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...]).
Według skarżących, do podobnych wniosków prowadzi analiza ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy, na kapitał własny każdego podatnika składają się m. in. kwoty uwzględniane w rubryce VII "Zysk (strata) z lat ubiegłych". W rubryce tej umieszcza się zysk z lat ubiegłych, który nie został zadysponowany przez wspólników zgodnie z zasadami określonymi w k.s.h. Jest to zatem zysk niepodzielony, który może być utożsamiany z zyskiem niepodzielonym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Podjęcie natomiast uchwał o podziale tego zysku i przeznaczenie go na np. kapitał (fundusz) zapasowy lub wypłatę dywidendy, przenosi te wartości do odrębnych części sprawozdania. Tym samym, przestaje być to zysk niepodzielony i nie można do niego stosować regulacji prawa podatkowego w zakresie powołanego przepisu.
Zdaniem skarżących, na prawidłowość stanowiska zaprezentowanego we wnioskach wskazuje również proponowana nowelizacja przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Zgodnie z nowym jego brzemieniem, w przypadku przekształcenia spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego w spółkę niebędącą podatnikiem, opodatkowana będzie wartość niepodzielonych zysków (tak jak obecnie) "oraz wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej". Tym samym, uznać należy, że ustawodawca precyzyjnie rozróżnił dwie kategorie zysków, tj. zysk niepodzielony i zysk przeznaczony na kapitały zapasowe, co z kolei prowadzi do wniosku, iż ww. kategorii zysków nie można ze sobą utożsamiać. Jeżeli ustawodawca, podobnie jak organ uznałby, iż przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy nie można uznać za podział zysku (a tym samym, że pomimo takiego przeznaczenia zysku nadal powinien on być kwalifikowany jak zysk niepodzielony), wymagałoby to innego sformułowana przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. (np. ustawodawca użyłby w miejsce spójnika "oraz" sformułowania: "w tym także", co wskazywałoby iż przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy zawiera się w pojęciu "zysków niepodzielonych").
Skarżący uznali zatem, że kwoty wchodzące w skład kapitału zapasowego spółki (spółki przekształcanej), które z dniem przekształcenia staną się majątkiem spółki komandytowej, nie są niepodzielonymi zyskami w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f.
Nadto, skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem organu, że wyliczenie zawarte w przepisie art. 24 ust. 5 u.p.d.o.f. nie stanowi "katalogu zamkniętego".
W ocenie skarżących, nie można się również zgodzić, że podstawą dla opodatkowania wspólników może być przepis art. 24 ust. 5 u.p.d.o.f., skoro bowiem regulacja ta zawiera katalog dochodów podlegających opodatkowaniu jak dochód (przychód) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, to nawet w przypadku uznania, iż katalog ten ma charakter przykładowy, nie można abstrahować od treści zamieszczonego katalogu. Skoro więc w art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. uznano, iż w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową opodatkowaniu podlega wartość zysków niepodzielonych, to poprzez wnioskowanie a contrario wartość zysków podzielonych takiemu opodatkowaniu nie podlega.
Uzasadniając zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych określonej w art. 121 § 1 o.p., zgodnie z którą postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, skarżący podnieśli, że jedną z regulacji wprowadzającą w życie tę zasadę, jest przepis art. 14e o.p., zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Regulacja powyższa nakłada również pośrednio na organy podatkowe taki sposób wydawania interpretacji podatkowych, który uwzględnia orzecznictwo dotyczące kwestii będącej przedmiotem zapytania w ramach wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, w szczególności w sytuacji, jeśli orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite. Stanowisko takie znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym (wyrok WSA w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...]).
Skarżący podkreślili, że pomimo przytoczenia we wnioskach o interpretację szeregu orzeczeń w kwestii wykładni terminu zysków niepodzielonych, użytego w art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f., jak również wskazanie na jednolitość orzecznictwa w tym zakresie, organ w żaden konkretny sposób nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił powyższych argumentów w wydanej interpretacji. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że: "jakkolwiek orzeczenia kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie faktycznym. Orzeczenia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretacją.". W opinii skarżących, ograniczenie się organu do stwierdzenia, że orzeczenia nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa w sytuacji, w której orzecznictwo w danej kwestii jest jednolite nie jest działaniem w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargi, organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych interpretacjach indywidualnych.
Na rozprawie w dniu 24 października 2013 r., sąd - na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zarządził połączenie spraw o sygnaturach akt I SA/Sz 641/12 i I SA/Sz 642/13 do łącznego rozpoznania i wspólnego rozstrzygnięcia oraz prowadzenie ich dalej pod sygnaturą I SA/Sz 641/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sporna w sprawie jest wykładnia przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe; przychód określa się na dzień przekształcenia.
Problem interpretacyjny, wynikający z zadanego przez skarżących wspólników spółki kapitałowej pytania wiąże się z wyjaśnieniem użytego w przepisie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. terminu: "niepodzielone zyski w spółkach kapitałowych". W zaskarżonych interpretacjach organ wyraził pogląd, że termin ten, w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f., to zysk niepodzielony pomiędzy wspólników.
Mając na uwadze tak zarysowaną istotę sporu, przede wszystkim należy stwierdzić, że termin: "niepodzielony zysk" nie został zdefiniowany w przepisach prawa podatkowego, dlatego jego interpretacji należy dokonać z uwzględnieniem wykładni systemowej zewnętrznej pozwalającej na uwzględnienie regulacji zawartych w k.s.h., bowiem znaczenia konkretnego przepisu prawa należy poszukiwać przy uwzględnieniu całego systemu porządku prawnego.
Zgodnie z art. 191 § 1 k.s.h., wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, z uwzględnieniem art. 195 § 1 k.s.h. Umowa spółki może przewidywać inny sposób podziału zysku, z uwzględnieniem przepisów art. 192 - art. 197 (art. 191 § 2). Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów (art. 191 § 3). Ponadto, zgodnie z art. 231 § 2 pkt 2 k.s.h., przedmiotem obrad zwyczajnego zgromadzenia wspólników powinno być powzięcie uchwały o podziale zysku albo pokryciu straty, jeżeli - zgodnie z art. 191 § 2 k.s.h. - sprawy te nie zostały wyłączone spod kompetencji zgromadzenia wspólników. Już zatem samo brzmienie przepisu art. 191 § 2 k.s.h. wskazuje, że podział zysku może nastąpić nie tylko pomiędzy wspólników. Sytuacja taka może wiązać się z wypłatą na rzecz zarządu bądź rady nadzorczej (tantiemy), utworzeniem funduszu rezerwowego, zapasowego, amortyzacyjnego, inwestycyjnego. W wyroku z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II CSK 522/08 (Lex nr 494003), Sąd Najwyższy podkreślił, że: "decyzja o przeznaczeniu zysku rocznego na cele związane z działalnością spółki i dalszym jej rozwojem, która wyłącza prawo do dywidendy, powinna uwzględniać między innymi cel jej działalności, konieczne do jego realizacji i dalszego rozwoju przedsięwzięcia oraz uwarunkowania rynkowe, jak również to, że prawo do udziału w wypracowanym zysku jest jednym z najważniejszych uprawnień wspólnika; właściwe rozważenie interesu spółki i wspólnika decyduje o pozytywnej ocenie uchwały zgromadzenia wspólników." (por. także A. Kidyba, Komentarz do art. 191 k.s.h., dostępny w systemie Lex). Prawo dysponowania zyskiem należy do zgromadzenia wspólników, jeżeli sprawy te nie zostały wyłączone spod kompetencji tego organu. Wynika to m.in. z cytowanego art. 231 § 2 pkt 2 k.s.h. Dysponowanie zyskiem może się odbywać na rzecz wspólników albo zysk może zostać podzielony w inny sposób, jeżeli umowa spółki przewiduje inny sposób podziału zysku.
Wobec tego, zgodzić się należy ze skarżącymi, że na gruncie przywołanych przepisów podział zysku oznacza nie tylko oddanie zysku do dyspozycji wspólników, ale również przeznaczenie go, mocą uchwały, np. na kapitał zapasowy.
Zyskiem niepodzielonym będzie w tej sytuacji taki zysk, który nie został podzielony ani między wspólników, ani w żaden inny sposób. W art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. ustawodawca zdecydował, że dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe. W rozumieniu tego przepisu, dochodem nie jest więc zysk podzielony. Wobec tego, każdy dozwolony podział zysku wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 930/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pomimo braku w k.s.h. definicji terminu niepodzielonych zysków, przyjąć należy, że w sytuacji gdy zysk został rozdysponowany zgodnie z umową spółki poprzez np. jego przekazanie na kapitał zapasowy czy rezerwowy, nie jest on już zaliczany do kategorii zysków niepodzielonych. W konsekwencji, przychodem podlegającym opodatkowaniu w dniu przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową będzie wyłącznie ten zysk, co do którego nie podjęto decyzji o podziale. Również w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2366/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż uprawniony jest wniosek, że zysk przeniesiony na kapitał zapasowy, bądź kapitały rezerwowe jest zyskiem podzielonym. Takie przeniesienie zysku na kapitał zapasowy, bądź kapitały rezerwowe musi być więc jednym z owych "innych sposobów podziały zysku". Gdyby bowiem było inaczej, to w art. 192 k.s.h. racjonalny ustawodawca nie wymieniałby odrębnie "niepodzielonych zysków z lat ubiegłych" oraz "kwot przeniesionych z utworzonych z zysków kapitału zapasowego i rezerwowych". Pogląd ten podziela także skład orzekający w sprawie.
Wobec tego, każdy dozwolony przepisami k.s.h. podział zysku wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Zawężenie zakresu stosowania normy prawnej wynikającej z tego przepisu wyłącznie do zysków niepodzielonych między wspólników prowadziłoby do rozszerzenia obowiązku podatkowego, co jest niedopuszczalne także na gruncie przepisu art. 217 Konstytucji RP. Podnieść należy, że ujęty w ustawie podatkowoprawny stan faktyczny zakreśla granice ingerencji państwa w sferę majątkową podmiotu opodatkowanego. Nie może być on w trakcie stosowania prawa rozszerzany poza to, co bezpośrednio wynika z ustawy podatkowej. Niedopuszczalne jest bowiem opodatkowanie na podstawie fikcyjnego stanu rzeczy, wychodzenie poza te cechy stanu faktycznego, które określa ustawa. Milczenie ustawodawcy, co do opodatkowania danego stanu faktycznego, niezależnie od tego czy zamierzone, czy wynikające z błędu, stanowi obszar wolny od opodatkowania (por. R. Mastalski, Prawo podatkowe - część ogólna, Warszawa 1998, s. 52).
Konkludując, skład orzekający w sprawie uznał za uprawnione stanowisko wnioskodawców zawarte we wnioskach o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, gdyż prawidłowo rozdysponowany zysk, w tym także zysk rozdysponowany na kapitał zapasowy, nie będzie już zyskiem niepodzielonym w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f., tym samym nie stanowi dochodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie przepisu art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.
Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie również w innych wyrokach sądów administracyjnych, m.in. w wyrokach NSA: z dnia 29 listopada
2011 r., sygn. akt II FSK 931/10; z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1935/10; z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1050/10; oraz w wyrokach WSA: z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Po 835/11; z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 718/12; z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 208/12; z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1269/11;
Należało także podzielić zasadność zarzutu naruszenia przepisów art. 14a i art. 14e § 1 oraz art. 121 o.p. przez odmowę uwzględnienia w wydanej interpretacji obowiązującego w obrocie prawnym w zasadzie jednolitego już orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii interpretacji terminu niepodzielonego zysku przyjętego w art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f.
Wprawdzie orzecznictwo sądowe nie ma w polskim systemie prawnym charakteru precedensowego, to w zakresie interpretacji podatkowych (ogólnych i indywidualnych) zyskuje ono szczególnie na znaczeniu. Skoro organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania ex oficio zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego (art. 14e § 1 o.p.), to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takowe orzecznictwo powołuje się podmiot składający wniosek o jej wydanie. Orzecznictwo to stało się istotnym miernikiem legalności wydawanych interpretacji indywidualnych, a jego nieuzasadnione pomijanie narusza wyrażoną w art. 121 § 1 o.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (vide: przywołany przez skarżących wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt I SA/Po 708/09).
Wszystkie przywołane wyroki dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany będzie rozważyć przedstawione przez skarżących zdarzenie przyszłe w świetle obowiązujących przepisów, z uwzględnieniem zaprezentowanego przez sąd znaczenia pojęcia niepodzielone zyski użytego w art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd uchylił zaskarżone interpretacje indywidualne na podstawie przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a. Postanowienie o kosztach postępowania podjęto na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło