II FZ 1622/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1728/13 w sprawie ze skargi T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 709/04 w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 marca 2004 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1998 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1728/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 709/04 w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie podatku od nieruchomości za 1998 r. Tym samym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek T. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skarga o wznowienie postępowania, w części dotyczącej T. K., w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." w zw. z art. 276 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, natomiast w części dotyczącej K. K. została wniesiona z naruszeniem art. 278 p.p.s.a. i podlegała odrzuceniu bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż T. K. nigdy nie był adresatem kontrolowanej decyzji podatkowej, ani także postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tejże sprawie, nie ulegało zatem wątpliwości, że nie posiada on legitymacji procesowej do wniesienia przedmiotowej skargi. W odniesieniu do K. K. Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana, czego skarżąca w niniejszej sprawie nie podnosiła. Sąd wskazał, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2006 r. o sygn. I SA/Wr 709/04 stało się prawomocne od dnia 23 listopada 2006 r., a zatem pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. postanowieniem upłynął w dniu 23 listopada 2011 r., zaś skarga wniesiona po tej dacie, oparta na wszelkich innych podstawach wznowieniowych, za wyjątkiem podstawy pozbawienia możności działania i braku należytej reprezentacji, jako wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a., jest niedopuszczalna. W zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy K. K. wniosła o uchylenie ww. postanowienia i "dopuszczenie do dochodzenia (...) praw przed sądem z pomocą prawną ze strony zawodowego prawnika z W.". Nadto, wnosząca zażalenie zaznaczyła, że w sprawie występuje "jedynie w swoim imieniu i nieprawdą jest, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona była przez T. K. i K. K., m. in. z tego powodu, że T. K. nie posiadał zobowiązań podatkowych za 2003 r., 1998 r. i 2004 r. za I KW". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność oddalenia przez Sąd pierwszej instancji wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wobec stwierdzenia przez ten Sąd, że wniesiona przez stronę skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego podlegała odrzuceniu. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do powołanego przez Sąd pierwszej instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wskazano w postanowieniu NSA z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 109/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA), w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352; CBOSA). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest więc dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051). W świetle powyższych rozważań należy podkreślić, że jeden z podmiotów wnoszących skargę o wznowienie postępowania (T. K.) nie posiada legitymacji procesowej, do tego zaś sama K. K. wskazuje w zażaleniu, że T. K. nie wnosił ww. skargi gdyż nie ciążą na nim zobowiązania podatkowe związane z niniejszą sprawą, co czyni powyższe twierdzenie (za WSA: "T. K. nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia przedmiotowej skargi") bezspornym. Tym, co przesądza jednak o oczywistej bezzasadności skargi, jest jej wniesienie po upływie pięcioletniego terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a., co nie jest kwestionowane przez stronę w zażaleniu. Za Sądem pierwszej instancji powtórzyć można również, że termin pięcioletni nie obowiązuje jedynie wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji, czego skarżąca w niniejszej sprawie nie podnosiła. Niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania czyni niewątpliwym, że wniosek taki nie może być uwzględniony. W sytuacji odrzucenia skargi Sąd pierwszej instancji był uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z kolei uzasadniało oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na ówczesnym etapie postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.