I OZ 1143/16

Dnia 28 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 2199/13 odmawiające przyznania prawa pomocy M.B. w sprawie ze skargi U.T., A.K. i L.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić zażalenie. W formularzu PPF wnioskujący M.B. wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Wyjaśnił, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz ze studiującym synem (ur. 1992 r.). Środki utrzymania czerpie z alimentów w wysokości 1400 zł. Określając stałe wydatki, wnioskodawca podał, że odnoszą się one do "mediów" – 350 zł i wyżywienia – 1050 zł. Według złożonego oświadczenia wnioskodawca nie posiada oszczędności ani jakiegokolwiek majątku. W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy, pismem z dnia 1 marca 2016 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 21 marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k.550), jednakże pozostało bezskuteczne. Wnioskodawca nie odpowiedział na ww. wezwanie – nie nadesłał żądanych dokumentów ani informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Jak wskazał Sąd, osoba występująca z wnioskiem o prawo pomocy zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia we wniosku wszelkich okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji materialnej, ale także do udokumentowania tychże okoliczności. Zdaniem WSA w Warszawie, nienadesłanie przez wnioskodawcę wskazanych w wezwaniu z dnia 1 marca 2016 r. dokumentów skutkuje brakiem możliwości prawidłowego ustalenia stanu majątkowego wnioskodawcy. Wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów mających na celu ustalenie jego aktualnych możliwości finansowych oraz nie złożył oświadczeń do których został wezwany. Ponadto również w sprzeciwie wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów ani nie podał żadnych informacji. Sąd stwierdził, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została dostatecznie wyjaśniona, gdyż wątpliwości odnoszące się do wiarygodności przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie zostały przez stronę usunięte. Tym samym wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd rozpoznający wniosek powinien mieć na uwadze zasadniczo ustawowe przesłanki, których spełnienie może uprawniać do przyznania prawa pomocy. Oznacza to konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualny stan majątkowy nie pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienia wniósł M.B. Wskazał w nim, że w wnosi o uchylenie postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 194 § 3 w zw. z art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia lub zarządzenia przewodniczącego i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Uzasadnienie to jest elementem koniecznym zażalenia, a zatem pozbawione go pismo – choćby określone jako "zażalenie" czy "odwołanie od postanowienia" – podlega odrzuceniu. Analiza pisma skarżącego sformułowanego w dniu 15 czerwca 2016 r. wskazuje, że brak jest w nim uzasadnienia odnoszącego się do postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 2199/13. Rzeczone pismo skarżącego zawiera tymczasem jedynie wskazanie skarżonego postanowienia i wniosek o jego uchylenie w całości. Brak jest jakiegokolwiek bezpośredniego lub pośredniego odniesienia się do przyczyny wydania skarżonego postanowienia, tj. kwestii uchybienia niewykazania przez stronę okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku o prawo pomocy. Tymczasem podkreślić należy że uzasadnienie każdego zażalenia, aby odpowiadało dyspozycji art. 194 § 3 p.p.s.a., musi być zindywidualizowane i konkretne (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2014 r., I OZ 904/14; postanowienie NSA z dnia 11 marca 2015 r., I OZ 178/15; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., I OZ 311/15; postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2015 r., I OZ 946/15; postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1424/15; postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2016 r., I OZ 796/16; postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2016 r., I OZ 855/16). Sąd nie może się domyślać zarzutów skarżącego i ich uzasadnienia. Wskazanych wymogów materialnych nie spełnia zatem wniesione przez M.B. pismo z dnia 15 czerwca 2016 r., jakkolwiek zatytułowane jako "zażalenie", wobec czego podlegało ono odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 180 p.p.s.a.