II OSK 779/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-27
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Barbara Adamiak, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Mazurski Park Krajobrazowy posiada legitymację procesową do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jeśli nie wykaże posiadania interesu prawnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ istniały wątpliwości co do legitymacji procesowej Mazurskiego Parku Krajobrazowego do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji ma ponownie ocenić, czy Park posiada interes prawny, który uzasadniałby jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej na obszarze Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Mazurski Park Krajobrazowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów o ochronie przyrody i planu ochrony parku. WSA oddalił skargę. Mazurski Park Krajobrazowy wniósł skargę kasacyjną do NSA, kwestionując wyrok WSA. NSA z urzędu powziął wątpliwość co do legitymacji procesowej Parku do wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 listopada 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Dorota Dąbek /spr./ Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazurskiego Parku Krajobrazowego z siedzibą w Krutyni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 856/13 w sprawie ze skargi Mazurskiego Parku Krajobrazowego z siedzibą w Krutyni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Ol 856/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Mazurskiego Parku Krajobrazowego w Krutyni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Po rozpatrzeniu wniosku L.O. o ustalenie warunków zabudowy, Burmistrz Miasta i Gminy Ruciane-Nida decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. ustalił warunki zabudowy na działce nr 1, obr. geodezyjny Iznota, gmina Ruciane-Nida dla zamierzenia związanego z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W decyzji określono intensywność zabudowy działki nie większą niż 3,3%, nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 23 m od granicy drogi wewnętrznej, szerokość elewacji frontowej budynku 17 m (z tolerancją 20%), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku od poziomu terenu do okapu 3,5 m, dach dwuspadowy, symetryczny o wysokości 8,3 m liczonej od poziomu terenu przy wejściu budynku do kalenicy. Wskazano, że działka jest położona na obszarze Mazurskiego Parku Krajobrazowego, jak również na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Piska" oraz na obszarze o znaczeniu dla Wspólnoty Natura 2000 "Ostoja Piska", a także, że przedsięwzięcie polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Po rozpoznaniu odwołań Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz Stowarzyszenia na Rzecz Utworzenia i Ochrony Mazurskiego Parku Narodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że zostały spełnione przesłanki określone w treści art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej u.p.z.p.). Przedmiotowa działka posiada dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną, wnioskodawca zamierza podłączyć budynek do sieci energetycznej, ścieki doprowadzać do szczelnego zbiornika bezodpływowego na terenie działki, a w przyszłości do gminnej kanalizacji sanitarnej, natomiast wodę będzie pobierał z ujęcia własnego. Działka objęta wnioskiem składa się z użytków oznaczonych jako R IVb, R VI, w związku z tym zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne. Granice obszaru analizowanego wyznaczono na mapie w skali 1:1000 w odległości trzykrotnej szerokości frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Z przeprowadzonej analizy wynika, że została zachowana kontynuacja funkcji istniejącej w obszarze analizowanym. Dokonano również wyliczenia wskaźników, o których mowa w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588) dla budynków, które znalazły się w obszarze analizowanym (wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, wysokość budynku, szerokość elewacji frontowej, geometria dachu). Inwestycja spełnia warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. dotyczący zabudowy co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, która pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy. W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji nie narusza przepisów odrębnych, bowiem z treści art. 20 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody nie można wywieść, że ustalenia planu ochrony parku mają moc wiążącą przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, a zatem że norma ta stanowi przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Na tę decyzję Mazurski Park Krajobrazowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją ją poprzedzającą. Skarżący zarzucił, że organy nie ustosunkowały się do argumentów Parku w kwestii gatunków chronionych występujących na terenie planowanej inwestycji. RDOŚ w swoim uzgodnieniu podał jedynie, że na podstawie informacji Mazurskiego Parku Krajobrazowego nie jest w stanie stwierdzić jaką funkcję spełnia dany teren dla wskazanych gatunków i czy zaobserwowane gatunki były na terenie planowanej inwestycji. Skarżący zarzucił też, że nie została zwrócona uwaga na Rozdział 7 § 7 Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego który przewiduje, że w przypadku braku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, ustalenia te dotyczą również decyzji o warunkach zabudowy oraz że realizacja planowanej inwestycji jest niezgodna z celami ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego i przyczyni się do znacznej degradacji walorów krajobrazowych w rejonie jeziora Bełdany. Poza tym teren planowanej inwestycji znajduje się w strefie IE, dla której w Rozdziale 7 § 7 Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego zapisano, że nie dopuszcza się wyznaczania nowych siedlisk budowlanych. Działka inwestora to teren żerowania ptaków drapieżnych, ściśle chronionych, jak również szlak migracyjny dużych ssaków i płazów. Zrealizowanie tej inwestycji uniemożliwi swobodny dostęp do wody zwierzętom dziko żyjącym, co jest sprzeczne z art. 33, art. 117 i art. 119 ustawy o ochronie przyrody.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2013r. uczestnik postępowania – L.O. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że w opinii GDOŚ wyrażonej w postanowieniu z dnia [...] lipca 2011r. nr [...], planowane przedsięwzięcia z uwagi na jego cel, charakter, a także lokalizację, nie stanowi zamierzenia, które niesie ze sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszarów Natura 2000 "Puszcza Piska" oraz Natura 2000 "Ostoja Piska". Planowana realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie narusza również obowiązującego na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego katalogu zakazów, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w oparciu o przedłożone kopie trzech ekspertyz dotyczących oddziaływania planowanej do realizacji inwestycji na stan obszaru specjalnej ochrony Natura 2000 "Puszcza Piska" oraz stan projektowanego specjalnego obszaru Natura 2000 "Ostoja Piska" stwierdził, że planowane zamierzenie przy zachowaniu odpowiednich założeń technologicznych oraz terminów wynikających z przepisów nie wpłynie negatywnie na gatunki i siedliska przyrodnicze, poprzez wykonanie prac poza okresem lęgowym. Stanowisko to zostało potwierdzone ostatecznie w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2011r. (sygn. akt II OSK 1587/10), który uchylił poprzedni wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2011r. (sygn. IV SA/Wa 1377/110) oddalił skargę Mazurskiego Parku Krajobrazowego na uzgodnienie warunków zabudowy. Zdaniem L.O. realizacja inwestycji nie uniemożliwi zatem ptakom żerowania na jego działce i działkach sąsiednich, które są już zabudowane.
Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że z nadesłanych akt sprawy oraz z przeprowadzonej analizy w zakresie funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania nowej zabudowy wynika, że planowane zamierzenie inwestycyjne odpowiada cechom zabudowy istniejącej w terenie analizowanym, jak również spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. W ocenie Sądu, poza sporem pozostaje okoliczność, że działka inwestora o nr 1 posiada dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną, budynek podłączony zostanie do sieci energetycznej, ścieki odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego na terenie działki, a w przyszłości do gminnej kanalizacji sanitarnej, natomiast woda będzie pobierana z ujęcia własnego. Nadto działka składa się z użytków oznaczonych jako R IVb, R VI, w związku z czym zgodnie z zapisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne. W granicach obszaru analizowanego, wyznaczonego na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 m (§ 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r.), znajdują się działki zabudowane o nr: 2, 3, 4 i 5, których zabudowa pozwoliła na określenie wskaźników niezbędnych dla zabudowy na działce inwestora. Kontrola tych wskaźników oraz zachowane odległości wskazują, zdaniem Sądu I instancji, że planowana zabudowa będzie stanowiła kontynuację zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym. Nadto przed wydaniem decyzji w sprawie organ uzyskał stosowne uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 i 8 u.p.z.p., bowiem postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. Starosta Piski uzgodnił w/w inwestycję w zakresie dotyczącym ochrony gruntów rolnych, zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. uzgodnił warunki zabudowy dla wskazanego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
W ocenie Sądu I Instancji przy wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy zostały zachowane przepisy odrębne, tj. spełniona została przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Nieruchomość, dla której ustalone zostały warunki zabudowy, jest położona na obszarze Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Piska" kod obszaru PLB280008, jak również obszarze o znaczeniu dla Wspólnoty Natura 2000 "Ostoja Piska" kod obszaru PLB280008. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu, że wydana decyzja narusza art. 20 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym plan ochrony parku krajobrazowego zawiera ustalenia dla studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych. Oznacza to, że uchwalony uchwałą Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 sierpnia 2012r. nr XIX/368/12 Plan Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego (opublikowany w Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2012r. poz. 2722) zawiera ustalenia wiążące jedynie dla dokumentów planistycznych, nie zaś obowiązujące przepisy przy podejmowaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy. W ocenie Sądu I instancji Plan Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego i zawiera regulacje z zakresu ochrony przyrody, nie przesądza to jednak o tym, że przepisy tego planu ochrony stanowią przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Ustanowiony uchwałą plan ochrony nie zawiera bowiem przepisów wiążących organy wydające decyzje o warunkach zabudowy, a jedynie wiążące organy w trakcie prac planistycznych w zakresie uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego czy studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, co literalnie wynika z brzmienia art. 20 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody. Zatem wskazane przez skarżący Park przepisy Planu Ochrony MPK dotyczące niedopuszczania wyznaczania nowych siedlisk budowlanych nie mogą odnosić skutku w stosunku do obywateli. Zdaniem Sądu okoliczności powyższej nie może skutecznie zanegować podnoszona przez skarżący Park zasada skuteczności planu ochrony parku krajobrazowego wynikająca z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2005r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody (Dz. U. nr 94, poz. 794).
Sąd I instancji zwrócił też uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2011r., sygn. akt II OSK 1587/10, zwierający wiążący w tej sprawie pogląd, że nie jest to przedsięwzięcie, które potencjalnie może znacząco oddziaływać na dany obszar Natura 2000, a to oznacza, że w tym przypadku nie można powoływać się na zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie środowiska. Nadto w orzeczeniu tym wskazano, że z przedłożonych przez inwestora trzech opracowań merytorycznych, tj. "Oceny wpływu na środowisko przyrodnicze, na obszarze Natura 2000 "Puszcza Piska" i projektowanym obszarze specjalnej ochrony "Ostoja Piska" planowanej inwestycji pod budowę budynku mieszkalnego", "Opinia o miejscach lęgowych i miejscach żerowania gatunków ptaków z listy Natura 2000, w tym orła bielika Haliaaetus albicilla, orlika krzykliwego Aquila pomarina i kani rudej Milvus milvus na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, z uwzględnieniem liczebności, wymagań środowiskowych i preferencji pokarmowych" oraz "Prognozy oddziaływania na środowisko dla istniejącej oraz prognozowanej zabudowy terenu części wsi Iznota-Kamień" należało przyjąć, że takie negatywne oddziaływanie nie ma miejsca w związku z planowaną inwestycją. Sąd I instancji stwierdził, że na podstawie art. 190 zdanie 1 i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna zawarta w tym wyroku była wiążąca dla WSA w Warszawie, który ponownie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1377/11) oddalił skargę Mazurskiego Parku Krajobrazowego na postanowienie GDOŚ w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przyjmując brak przesłanek do nałożenia na inwestora w trybie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "Puszcza Piska" i obszaru Natura 2000 "Ostoja Piska". Zdaniem Sądu I instancji ta ocena jest też wiążąca w rozpoznawanej sprawie, skoro w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy skarżący Park nie wykazał, że planowana inwestycja będzie negatywnie oddziaływała na chroniony obszar. Przeprowadzone przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska postępowanie poza stwierdzeniem, że na wskazanym terenie były obserwowane gatunki chronione tj. bielik, orlik krzykliwy, kania ruda i kania czarna ze wskazaniem daty oraz godziny tej obserwacji podanej przez Park nie wskazało, czy dane gatunki na tym terenie żerowały, czy jedynie przelatywały nad terenem inwestycji. Z przekazanych przez Park informacji nie można było ustalić jaką faktycznie funkcję spełniał dany teren dla w/w gatunku oraz czy zaobserwowane gatunki zostały na terenie przedmiotowej nieruchomości, czy też tylko w sąsiedztwie tej działki, a bez podania takich informacji organ uzgadniający nie miał możliwości odmowy dokonania uzgodnienia dla planowanej inwestycji, zwłaszcza jeśli na terenie tym są już zlokalizowane inne obiekty budowlane, zaś teren jest w całości ogrodzony wysokimi plotami przez ich właścicieli. Sąd I instancji uznał, że przeprowadzona kontrola legalności skarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa materialnego regulującego lokalizowanie obiektów budowlanych, w tym dla terenów objętych różnymi formami ochrony przyrody, nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Mazurski Park Krajobrazowy w Krutyni wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi WSA w Olsztynie skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.
a. art. 2, 3, 4, 33 ust. 1, 117 i 119 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r. poz. 627) w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz. 647), poprzez niezastosowanie w/w przepisów ustawy o ochronie przyrody przy ocenie wydanej decyzji o warunkach zabudowy i uznanie za prawidłowe ograniczenia badania zgodności decyzji z przepisami ustawy wyłącznie do uzyskania wymaganych przez prawo uzgodnień organów współdziałających - podczas gdy lokalizacja przedmiotowej inwestycji jest niedopuszczalna w świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz wydanego na ich podstawie Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego;
b. art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ocena zgodności decyzji z przepisami o ochronie przyrody może ograniczać się do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i oceny inwestycji przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, oraz że wobec uzgodnienia decyzji przez organ współdziałający SKO nie miało obowiązku oceny prawidłowości dokonanego uzgodnienia, ani prawa odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy;
c. art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że plan ochrony parku krajobrazowego nie zalicza się do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy, z którymi decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna oraz że zapisy planu ochrony parku o niedopuszczaniu wyznaczania nowych siedlisk budowlanych nie mogą odnosić skutku w stosunku do obywateli - podczas gdy brak jest podstaw do wykluczenia planów ochrony parków z katalogu przepisów odrębnych wiążących przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, a taka wykładnia jest sprzeczna z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska;
d. art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013r. poz. 1232), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie okoliczności, wbrew literalnej treści art. 73 ust. 1, że wydana decyzja o warunkach zabudowy nie uwzględnia ograniczeń wynikających z ustanowienia Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000;
e. art. 9 w zw. z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuwzględnienie, że decyzja o warunkach zabudowy powinna zostać zbadana pod kątem zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z orzecznictwem NSA decyzje administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy wydawane dla terenów objętych studium nie mogą być sprzeczne z jego ustaleniami;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ) mające wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo dokonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydaniu decyzji naruszeń przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1, które miały wpływ na wynik sprawy;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające wpływ na wynik sprawy, tj. nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego, wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego sprawy, w szczególności zaniechanie wyczerpującej analizy przepisów ustawy o ochronie przyrody, pominięcie zapisów Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego; nieustosunkowanie się do argumentów Mazurskiego Parku Krajobrazowego w kwestii gatunków chronionych występujących na terenie planowanej inwestycji, niezbadanie zgodności decyzji ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania; niedokonanie w ramach postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny milczącego uzgodnienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska; jak również wydanie decyzji o warunkach zabudowy z naruszeniem interesu społecznego;
4. naruszenie art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że Sąd był związany treścią wyroku NSA z dnia 8 lipca 2011r. sygn. akt II OSK 1587/10 w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, podczas gdy zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest jedynie wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego, a ponadto w sprawie od czasu wydania przedmiotowego wyroku NSA oraz wydanego w jego następstwie wyroku WSA sygn. akt IV SA/Wa 1377/11 nastąpiła zmiana stanu prawnego w postaci przyjęcia przez Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego uchwały w sprawie ustanowienia Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego;
5. naruszenie art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niewzięcie pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze oraz niezastosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów administracyjnych, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga - w szczególności niewzięcie pod uwagę w ramach kontroli decyzji przepisów ustawy Prawo o ochronie przyrody oraz zapisów Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego, jak również nieprzeprowadzenie w postępowaniu przed Sądem oceny uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, że wydając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął w ogóle pod uwagę treści art. 2, 3, 4, 33 ust. 1, 117 i 119 ustawy o ochronie przyrody, które stanowią "przepisy odrębne" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., z którymi decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna. Nieprawidłowe w ocenie skarżącego kasacyjnie jest przyjęcie, w ślad za SKO, iż uzgodnienie projektu decyzji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i ocena przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zgodności decyzji z obszarem Natura 2000, wyczerpuje obowiązek zbadania przez organ administracji decyzji pod kątem zgodności z przepisami regulującymi ochronę przyrody. W konsekwencji Sąd I instancji utrzymał w mocy decyzję SKO, mimo że wydana została ona bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz z przyjętego na podstawie tej ustawy Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Skarżący kasacyjnie uważa, że SKO miało obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem milczącego uzgodnienia decyzji dokonanego w niniejszej sprawie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a uchybienie to nie zostało również dostrzeżone przez Sąd I instancji. Skarżący kasacyjnie zarzucił także, że postanowienie uzgadniające RDOŚ dnia [...] czerwca 2013r. było wyjątkowo niestaranne, nie ustosunkowano się w nim do argumentów Mazurskiego Parku Krajobrazowego w kwestii gatunków chronionych występujących na terenie planowanej inwestycji. Ponadto postanowienie uzgadniające RDOŚ wydał już po upływie 21 dni od daty otrzymania wniosku, wskutek czego SKO uznało, że w sprawie nastąpiło milczące uzgodnienie decyzji.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie sprzeczna z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest wykładnia, że plan ochrony nie jest wiążący dla organów wydających decyzje o warunkach zabudowy. Taka wykładnia powoduje poważną lukę w stosowaniu w procesie budowlanym regulacji mających na celu ochronę przyrody, gdyż przepisy Mazurskiego Planu Ochrony Parku Krajobrazowego przyjętego w trybie przepisów ustawy o ochronie przyrody, ustanawiające m.in. zakaz zabudowy na obszarach objętych planem, stanowią właśnie "ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody parku krajobrazowego", które zgodnie z dosłowną regulacją art. 73 muszą być obligatoryjnie uwzględniane w decyzji o warunkach zabudowy.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił brak przeanalizowania projektu decyzji o warunkach zabudowy pod kątem jej zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Ruciane-Nida, uchwalonego uchwałą Nr X/52/99 Rady Miejskiej Ruciane-Nida z dnia 29 czerwca 1999 roku, co także stanowi istotne naruszenie przepisów prawa materialnego.
W ocenie skarżącego kasacyjnie już samo pominięcie przez SKO powołanych przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ochronie środowiska, jak również Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego świadczy o niezwykle powierzchownej analizie stanu prawnego i faktycznego oraz naruszeniu art. 7, art. 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 15 i art. 127 § 3 k.p.a. Ponadto organ nie ustosunkował się do argumentów Mazurskiego Parku Krajobrazowego w kwestii gatunków chronionych występujących na terenie planowanej inwestycji, nie dokonał oceny uzgodnienia decyzji dokonanego w niniejszej sprawie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie dokonał wyważenia interesu indywidualnego z interesem społecznym i automatycznie, bez wnikliwej analizy, przyznał prymat interesowi inwestora uznając, że realizacja inwestycji budowlanej jest ważniejsza niż istotny interes społeczny w postaci ochrony cennego, wspólnego dobra przyrodniczego.
Skarżący kasacyjnie zarzucił też wadliwość poglądu Sądu I instancji o związaniu treścią wyroku NSA z dnia 8 lipca 2011r. sygn. akt II OSK 1587/10 w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, gdyż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest jedynie wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego, w przedmiotowym wyroku NSA brak było natomiast elementów wykładni prawa. Nadto zaś od czasu jego wydania oraz wydania w jego następstwie wyroku WSA sygn. akt IV SA/Wa 1377/11, w sprawie nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego w postaci przyjęcia przez Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego uchwały w sprawie ustanowienia Planu Ochrony Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Okoliczność ta powinna zostać uwzględniona przy ocenie oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000, a zatem - wobec zmiany stanu prawnego sprawy - Sąd I instancji nie był również związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku sygn. akt II OSK 1587/10.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie rozważył i nie zastosował w niniejszej sprawie wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie, czym naruszył art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. i błędnie oddalił skargę, zamiast uchylić decyzję SKO o warunkach zabudowy oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną w pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania L.O. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jego zdaniem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody, zaś materiał dowodowy zgromadzony w aktach kłóci się z zarzutami skarżącego kasacyjnie. Sąd l Instancji oraz SKO w Olsztynie miały pełną podstawę uznać, że planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie w istotny sposób na gatunki chronione na wyznaczonym obszarze "Natura 2000" i nie zmieni bezpowrotnie charakteru przestrzeni i krajobrazu Parku, gdyż działka nr 1 obręb geodezyjny Iznota, gm. Ruciane – Nida znajduje się w niewielkiej odległości od zabudowy wsi, a na rzadkie gatunki ptaków odstraszająco działa bliskość zabudowań, obecność ludzi i zwierząt domowych. L.O. uważa, że skarga kasacyjna przede wszystkim kwestionuje uzgodnieniowe postanowienie, tymczasem kwestie ograniczeń wynikających z ochrony przyrodniczej terenów nie podlegają badaniu przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, lecz są przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem współdziałającym w trybie art. 106 kpa. Takie postanowienie Ministra Środowiska, wydane w trybie art. 60 ust. 1 w związku z art. art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 106 kpa stało się przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym.
Uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie nie dojdzie do naruszenia zakazów wynikających z rozporządzenia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Lokalizacja obiektu budowlanego nie spowoduje również utraty walorów krajobrazowych, gdyż przez środek działki przechodzi grzbiet wzniesienia stanowiący horyzont, od strony drogi panorama widokowa ograniczona jest przez zabudowania wioski i nie jest widoczne jezioro, z drugiej zaś strony linia horyzontu przebiegając przez grzbiet wyniesienia zasłania planowane przy drodze zabudowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody uczestnik postępowania powołał się na treść złożonych przez siebie w postępowaniu ekspertyz oraz zwrócił uwagę, że występowania wskazanych przez skarżącego kasacyjnie gatunków naturowych w obszarze objętym inwestycją nie stwierdził ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy. Samo usytuowanie działek na których planowane jest przedsięwzięcie polegające na budowie budynku mieszkalnego na obszarze Natura 2000 "Puszcza Piska" i projektowanym obszarze Natura 2000 "Ostoja Piska" nie wyklucza w świetle obowiązujących przepisów możliwości realizacji takiego przedsięwzięcia, ani nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Nie doszło zatem do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Zdaniem uczestnika postępowania, nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 kpa, gdyż dokonano koniecznych uzgodnień i przeprowadzono postępowanie wyjaśniające. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. został powołany w sposób ogólnikowy, gdyż nie wskazano, w jaki sposób wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji za nieprawidłowo sformułowany należy uznać zarzut "niewzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa", gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym zarzutami skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do doszukiwania się niepodniesionych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa. Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., gdyż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd l instancji, nie zaś - jak w rozpoznawanej sprawie - gdy skargę oddalono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych wskazanymi w niej podstawami, którymi zgodnie z art. 174 p.p.s.a. może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bierze jednak z urzędu pod uwagę przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nieważność postępowania, którą Sąd bada w fazie merytorycznego rozstrzygania skargi kasacyjnej, zachodzi m.in. wówczas, gdy droga sądowa była niedopuszczalna (art. 183 §2 pkt 1p.p.s.a.). Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny może ponadto z urzędu badać, czy skarga kasacyjna została wniesiona przez stronę, zgodnie z art. 173 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uchwale z dnia 11 kwietnia 2005r., OPS 1/04, Lex nr 151232, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skutek wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego drugiej instancji może nastąpić, jeśli skarga kasacyjna została wniesiona przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2 p.p.s.a.). Niedopełnienie tego warunku czyni skargę niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że została ona wniesiona przez podmiot, który w ogóle nie może być stroną w rozumieniu art. 12 w związku z art. 32 i 33 p.p.s.a. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy skarga kasacyjna została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, ale wcześniej dopuszczony do udziału w postępowaniu jako strona. Wówczas wymagane jest merytoryczne rozpoznanie sprawy w kontekście posiadania przez skarżącego interesu prawnego w sprawie.
Z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem Mazurski Park Krajobrazowy został potraktowany jako strona przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął jednak wątpliwość co do istnienia jego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Wywołało to konieczność rozważenia w pierwszej kolejności, czy Mazurski Park Krajobrazowy był uprawniony w rozumieniu art. 173 § 2 p.p.s.a. do wywiedzenia w tej konkretnej sprawie skargi kasacyjnej, co uzasadniałoby rozpatrzenie jego skargi kasacyjnej w granicach sformułowanych w niej zarzutów, na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a.
Art. 173 §2 p.p.s.a. przewiduje, że skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stroną w rozumieniu przytoczonego przepisu są podmioty, o których mowa w art. 32 i art. 33 p.p.s.a., tj. skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, a także uczestnik na prawach strony. Legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzależniona jest od posiadania interesu prawnego. Osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie bowiem z art. 50 p.p.s.a., podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, natomiast status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może w żadnym razie wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony (B. Dauter, B. Gruszczyński, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, punkt 8 komentarza do art.173, Lex 2013). Interes prawny musi być interesem własnym, indywidualnym i wynikającym z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której podmiot nie może poprzeć swojego zainteresowania sprawą przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999r., sygn. akt IV SA 1285/98).
Oceniając w tych kategoriach uprawnienie Mazurskiego Parku Krajobrazowego do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny powziął wątpliwość co do istnienia w tej sprawie podstaw uzasadniających legitymację skargową Mazurskiego Parku Krajobrazowego w rozumieniu art. 173 § 2 P.p.s.a. Wnoszący skargę kasacyjną Mazurski Park Krajobrazowy był traktowany jako strona w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także w postępowaniu przed Sądem administracyjnym I instancji. Z faktycznego traktowania jako strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może jednak wynikać status Mazurskiego Parku Krajobrazowego jako strony tego postępowania. Należy zauważyć, że zarówno przed Sądem I instancji, jak i we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym, nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, mającego na celu zbadanie przesłanek uzasadniających status Mazurskiego Parku Krajobrazowego jako strony postępowania. Organy administracji przyjęły, że Mazurski Park Krajobrazowy jest stroną postępowania, nie dysponując żadnymi dowodami potwierdzającymi ten status prawny, a Sąd I instancji w oparciu o akta administracyjne zaakceptował ten stan, rozpatrując merytorycznie skargę Parku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Mazurski Park Krajobrazowy nie wskazał żadnych podstaw uzasadniających jego legitymację skargową. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 listopada 2015r. działający w jego imieniu pełnomocnik nie powołał przepisów, z których skarżący kasacyjnie wywodzi swój interes prawny legitymujący go do udziału w postępowaniu dotyczącym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej przez L.O. budowy budynku mieszkalnego na działce nr 1, obręb geodezyjny Iznota, gmina Ruciane-Nida. W trakcie rozprawy pełnomocnik uczestnika L.O. podał natomiast, że siedziba Mazurskiego Parku Krajobrazowego znajduje się w niewielkiej odległości od nieruchomości, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja, a także, że Mazurski Park Krajobrazowy jest właścicielem nieruchomości leśnych znajdujących się w pobliżu planowanej inwestycji.
W tych okolicznościach istnieje wątpliwość co do legitymowania się Mazurskiego Parku Krajobrazowego interesem prawnym w niniejszej sprawie, stroną w postępowaniu dotyczącym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest bowiem właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 września 2014r. sygn. akt II OSK 1261/13), jak również podmiot wykazujący się wskazanymi prawami rzeczowymi do nieruchomości nie sąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, jeżeli nieruchomość pozostaje w zasięgu oddziaływania inwestycji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 135/11; wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009r., sygn. akt II OSK 1732/07; z dnia 22 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 551/05, z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 646/06). Ustalenie kręgu stron takiego postępowania zależy zatem od okoliczności występujących w konkretnej sprawie: charakteru planowanej inwestycji, rodzaju, stopnia, zakresu uciążliwości i zasięgu oddziaływania na otoczenie (por. np. cytowany powyżej wyrok NSA z dnia 5 marca 2014r., sygn. akt II OSK 1809/12). Przymiotu strony nie tworzą natomiast prawa obligacyjne, takie jak najem czy dzierżawa. Przymiotu strony w takim postępowaniu nie mają też osoby, które korzystają z gruntu bez tytułu prawnego. Dlatego w rozpoznawanej sprawie należy ustalić, czy planowana inwestycja oddziałuje bezpośrednio na sferę prawną skarżącego Mazurskiego Parku Krajobrazowego jako właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Dopiero takie ustalenie da podstawę do przyjęcia, że jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i administracyjnym był oparty na interesie prawnym mającym swoje źródło w normie prawa materialnego.
Kwestia istnienia interesu prawnego Mazurskiego Parku Krajobrazowego uzasadniającego jego udział jako strony w rozpoznawanej sprawie, wymaga zatem ustalenia przez Sąd I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien dokonać oceny legitymacji skargowej Mazurskiego Parku Krajobrazowego, uwzględniając powyżej zawartą ocenę prawną dotyczącą interesu prawnego jako przesłanki legitymującej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd I instancji winien ustalić, czy Mazurski Park Krajobrazowy posiada interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 1 obręb geodezyjny Iznota gmina Ruciane-Nida. W związku z brakiem wykazania legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, przedwczesna jest ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny podniesionych przez Mazurski Park Krajobrazowy w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, który winien dokonać oceny istnienia legitymacji skargowej Mazurskiego Parku Krajobrazowego zgodnie z wytycznymi wynikającymi z niniejszego wyroku.
Na podstawie art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło