II SA/Kr 1006/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-26

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na budowie budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki, organ administracji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie legalizacyjne zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, zanim wyda nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeanalizowały w pełni możliwości zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu, co wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Organy nie zbadały wystarczająco, czy budowa jest zgodna z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy, a także czy narusza przepisy techniczno-budowlane w sposób uniemożliwiający legalizację.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę, naruszającego odległość od granicy działki. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB wydał nakaz rozbiórki. MWINB utrzymał w mocy decyzję PINB, uznając, że budynek narusza przepisy techniczne i nie ma możliwości jego legalizacji. Skarżący A.P. zaskarżył decyzję MWINB, zarzucając nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie zbadały w pełni możliwości legalizacji obiektu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A.P. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne (znak sprawy:......) w sprawie budowy budynku mieszkalnego, wykonywanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr [....] położonej w U. , graniczącej z działkami o nr [....] . W związku z naruszaniem przez przedmiotowy budynek § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.) tj. usytuowaniem tegoż budynku w nieodpowiedniej odległości od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, PINB decyzją z 15 kwietnia 2009r. wydał nakaz rozbiórki bez wdrażania postępowania legalizacyjnego, uregulowanego w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2010 Nr 243, poz.1623 z późn. zm., dalej: Prbud.) ze względu na brak spełnienia przez przedmiotowy budynek przesłanki z art. 48 ust. 2 Prbud umożliwiającej doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W dniu 30 listopada 2000r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: MWINB) po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji złożonego przez A.P. , decyzją o znaku [....] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uzasadniając takie rozstrzygnięcie nieprawidłowym ustaleniem przez PINB stron przedmiotowego postępowania administracyjnego poprzez pominięcie w przedmiotowym postępowaniu właścicieli działki nr [....] , a także faktu śmierci T.A. oraz nieustalenia jego następców prawnych, które to uchybienia zostały organowi I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. wskazane, jako okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. PINB w toku ponownie prowadzonego postępowania ustalił, iż współwłaściciel działki nr [....] - E.G. jest pasierbem zmarłego T.A. i nie posiada jakiegokolwiek potwierdzenia swojego tytułu prawnego do części ułamkowej współwłasności działki [....] , która weszła w skład masy spadkowej po T.A. . W dniu 13 maja 2011r. PINB zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne powołując się na konieczność rozpatrzenia zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia następców prawnych zmarłego T.A. poza znanym organowi I instancji – E.G. , wzywając go jednocześnie do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie nabycia spadku po T.A. w terminie do 30 lipca 2011r. Wobec braku ustosunkowania się przez E.G. do w/w wezwania, PINB postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011r. podjął z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne, rozstrzygając jednocześnie w/w zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że E.G. jest jedynym spadkobiercą zmarłego T.A. PINB w dniu [....] lutego 2012r. wydał decyzję nakazującą inwestorowi - A.P. - rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 5,70 m x 6,70 m położonego na działce nr [....] w U. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył A.P. . [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] z dnia 28 maja 2013r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013r., poz. 267,) oraz art. 48 ust. 1, art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) uchylił skarżoną decyzję w całości i nakazał inwestorowi - A.P. - rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 5,70 m x 6,70 m położonego na działce nr [....] w U. , usytuowanego w odległości ok. 1 m od jej południowo-zachodniej granicy tj. granicy z działką nr [....] oraz w odległości ok. 2,10 m od jej południowo-wschodniej granicy tj. granicy z działką [....] , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. MWINB podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dn. 30 listopada 2009r., znak [....] , iż materiał dowodowy dotyczący przedmiotowego budynku, jest wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia o jego rozbiórce z powodu niemożliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego uregulowanego w art. 48 ust. 2 i 3 Prbud. Na przedmiotowej działce doszło bowiem do wzniesienia murowanego budynku dwukondygnacyjnego o przeznaczeniu mieszkalnym, nie zaś drewnianego o przeznaczeniu gospodarczym, którego dotyczyło zgłoszenie z dnia 29 października 2005r. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek wzniesiono bez pozwolenia na budowę. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, przedmiotowy budynek narusza minimalne odległości od granic z sąsiednimi działkami budowlanymi uregulowane w § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia minimalna odległość ściany budynku z otworami okiennymi zwróconej w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną od tejże granicy powinna wynosić nie mniej niż 4 m, gdy tymczasem przedmiotowy budynek został usytuowany w miejscu, w którym odległość od jego ściany z otworami okiennymi zwróconej w stronę granicy z działką nr [....] wynosi zaledwie 1 m. Natomiast ściana przedmiotowego budynku nie zawierająca otworów okiennych znajduje się w odległości 2,10 m od granicy z działką nr [....] , pomimo iż minimalna odległość zgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia powinna wynosić 3. MWINB zauważyło ponadto, iż umiejscowienie przedmiotowego budynku mieszkalnego od budynku mieszkalno-gospodarczego na sąsiedniej działce nr [....] narusza przepisy przeciwpożarowe, uregulowane w § 271 ust. 1 oraz 272 w/w rozporządzenia. MWINB stwierdził również, iż PINB podjął działania mające na celu ustalenie następców prawnych T.A. i ustalenia te znajdują oparcie w przepisach prawa w tym art. 30 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że E.G. włada całością działki [....] , której 1/2 część współwłasności weszła w skład masy spadkowej po spadku po T.A. jedynie jako posiadacz samoistny, bez tytułu potwierdzającego jego własność. Biorąc jednak pod uwagę w/w trwający proces zasiedzenia oraz współwłasność przedmiotowej działki, E.G. , zdaniem organu II instancji należy traktować jako osobę sprawującą w zakresie działki [....] faktyczny zarząd tj. jako osobę sprawującą zarząd majątkiem masy spadkowej spadku nieobjętego w rozumieniu art. 30 § 5 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dn. 21 lipca 2010r., III SA/Kr 1044/09) co obliguje organ do uznania go za stronę niniejszego postępowania administracyjnego. MWINB uznało zatem, iż wszelkie działania podjęte przez PINB pod wydaniu postanowienia z dn. 6 grudnia 2011r., kierowane do E.G. , trafiały do osoby, której należało przyznać przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. W odpowiedzi zatem na zarzuty strony w tej kwestii, zawarte w odwołaniu, MWINB w K. stwierdził, że nie mają wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Ze względu na fakt, iż materiał dowodowy jest wystarczający dla wydania nakazu rozbiórki i brak jest uchybień proceduralnych, mających wpływ na treść decyzji, w ocenie organu odwoławczego, należało ją zreformować na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zakresie doprecyzowania przedmiotu rozbiórki. Skarżący A.P. zaskarżył w całości decyzję MWINB w K. z dnia 28.05.2013r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał informację z Urzędu Gminy G. , że T.A. był bezdzietny. Zatem przyjęcie, że jedynym spadkobiercą jest E.G. . Stanowisko jest błędne, albowiem po pierwsze E.G. nie był synem T.A. , a po drugie T.A. miał rodzeństwo, które zgodnie z art. 932 § 4 k.c. należy do kręgu spadkobierców ustawowych. Niezależnie od powyższego podniósł, że organ administracji nie jest właściwy do samodzielnego ustalenia kręgu spadkobierców. Podejmując zatem postępowanie zawieszone wcześniej na zasadzie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. do czasu ustalenia przez właściwy sąd kręgu spadkobierców, organ tym samym dopuścił do sytuacji, kiedy udziału w postępowaniu zostali pozbawieni ustawowi spadkobiercy T.A. , co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w treści skargi. Kwestionowana decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), dalej cytowanej: p.p.s.a). Zarzuty skarżącego, że organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo stron przedmiotowego postępowania, pomimo wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji MWINB z dnia 30.11.2009r. dotyczących ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania – T.A. , współwłaściciela działki nr [....] w U. , sąsiadującej z nieruchomością, a na której dokonano samowoli budowlanej z naruszeniem przepisów techniczno–budowlanych, są nieuzasadnione. Wprawdzie błędnie w celu ustalenia następców prawnych po zmarłej stronie – T.A. , organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie na zasadzie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż nie jest to kwestia prejudycjalna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wątpliwa jest także możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art.97 § 1 pkt 1 k.p.a. w celu wezwania spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, gdyż jak wynika z akt sprawy (k.100 a. adm T.A. zmarł 19.08.1990r. Skoro T.A. zmarł przed wszczęciem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (ok. 18 lat wcześniej), to nie był on i nie mógł być stroną tego postępowania. W konsekwencji stwierdzenie faktu zgonu tej osoby nie mogło tamować postępowania administracyjnego (skutkować jego zawieszeniem), gdyż nie nastąpiło to w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego (po jego wszczęciu) i nie dotyczyło strony tego postępowania. Ponieważ postanowienie z zawieszeniu postępowania podlega odrębnemu zaskarżeniu a nadto postępowanie administracyjne zostało przez organ podjęte, to kwestia prawidłowości zawieszenia postępowania nie przedmiotem szerszych rozważań. Natomiast niewątpliwie organ powinien był prawidłowo ustalić krąg stron prowadzonego postępowania. Niewątpliwie organ podjął działania zmierzające do ustalenia stron niniejszego postępowania. Podkreślić przy tym należy, ze organ nie może być bezczynny i biernie oczekiwać na działania innych osób, gdyż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art.12 k.p.a.). W tym celu procedura administracyjna wyposażyła organy w odpowiednie instytucje prawne. Z taka właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro PINB w G. nie udało się ustalić aktualnych współwłaścicieli działki [....] w U. , ze względu na nieprzeprowadzone postępowanie spadkowe i nie wskazanie takowych osób przez stronny postępowania, to musiał on samodzielnie podjąć działania i ustalenia zmierzające do podjęcia zawieszonego postępowania w celu jego zakończenia. Prawidłowo też organ ten na podstawie art.30 ust. 5 k.p.a. przyjął, że E.G. (który jest współwłaścicielem działki w ½ i samoistnym posiadaczem pozostałej części) traktować jako osobę sprawującą w zakresie działki [....] faktyczny zarząd tj. jako osobę sprawującą zarząd majątkiem masy spadkowej spadku nieobjętego w rozumieniu art. 30 § 5 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dn. 21 lipca 2010r., sygn. akt III SA/Kr 1044/09). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego organy nie uznały E.G. za spadkobiercę, T.A. , lecz za osobę sprawująca zarząd majątkiem masy spadkowej. Ustalenia te obligowały organ do podjęcia postępowania. Skoro skarżący ma informacje – jak twierdzi w skardze - że zmarły T.A. miał rodzeństwo, to powinien był o tym poinformować organ prowadzący postępowanie niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia z dnia 13.05.2011r. o zawieszeniu postępowania w sprawie podając imiona nazwiska i adresy zamieszkania tych osób. Niestety nie uczynił tego ani w odwołaniu, ani w treści skargi, piszą tylko enigmatycznie o bliżej nie sprecyzowanym "rodzeństwie". Dodać także należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego właśnie dla przyjęcia tego kto jest następca prawnym zmarłego w postępowaniu administracyjnym, nie jest potrzebne oficjalne tego stwierdzenie postanowieniem o nabyciu spadku lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia (choć oczywiście jest to najwłaściwsze). W konsekwencji kwestia braku udziału określonych osób (następców prawnych zmarłych stron) w postępowaniu administracyjnym może zostać skontrolowana jedynie we wniosku o wznowienie postępowania lub w skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, do których złożenia pozostają jednak uprawnione jedynie osoby pozbawione takiego udziału (zob. wyrok NSA z 10.10.2013r., sygn. akt II OSK 1113/12). Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym T.A. - współwłaścicielu działki nr [....] nie uniemożliwia organowi prowadzenia postępowania, jeżeli wszelkimi dostępnymi sobie środkami ustalił następców prawnych bądź osobę sprawująca zarząd masą spadkową. Odpowiadając na zarzuty skargi, jeszcze raz Sąd wskazuje, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, które przyjmuje, iż skutek w postaci uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli może ono być wszczęte wyłącznie na wniosek (na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) ma miejsce wówczas, gdy zarzut ten zgłosi strona pominięta (w przedmiotowym postępowaniu – następcy prawni T. A. ), a więc nie może tego uczynić skutecznie strona uczestnicząca w postępowaniu (w niniejszej sprawie: skarżący), jak też nie uwzględnia go sąd administracyjny z urzędu (por. wyroki NSA z 28.03.2012r., sygn. akt II OSK 2328/11, z 14.11.2012r., sygn. akt l OSK 228/12, z 16.05.2012r., sygn. akt II OSK 371/11, z 9.06.2011r., sygn. akt II OSK 990/10, z 17.06.2008r., sygn. akt II OSK 665/07, z 26.01.2009r., sygn. akt II OSK 51/08). Przede wszystkim jednak, organy administracyjne orzekając nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu, w pełni nie przeanalizowały możliwości zalegalizowania ww. obiektu budowlanego, zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 i 3 ustawy prawo budowlane. W obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca uzależnił nałożenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na mocy art. 48 ust. 1 pr.bud. od wcześniejszego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy i od wyniku tego postępowania. Chodzi bowiem o stworzenie inwestorom czy właścicielom wzniesionego samowolnie obiektu budowlanego warunków do legalizacji obiektu, co jest uprawnieniem tych osób, gdy organ nadzoru budowlanego wstępnie ustali, że istnieją warunki do takiej legalizacji. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/07, LexPolonica nr 2011943 i z 23 lutego 2011 r., II OSK 348/10, Lex nr 1071270), że zgodnie z art. 48 pr.bud. nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Legalizacja samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego polega, między innymi, na zobowiązaniu podmiotów wskazanych w art. 52 pr.bud. do przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów wymienionych art. 48 ust. 3 pr.bud. W rozpoznawanej sprawie tryb ten w stosunku do skarżącego nie został w pełni zastosowany. Budzą bowiem wątpliwości Sądu ustalenia organów czy przedmiotowy budynek wybudowany został: zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której zapisy planu miejscowego bądź decyzji ustalającej warunki zabudowy mogą zawierać odrębne regulacje dotyczące lokalizacji budynków przy granicy działki budowlanej. Orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że na działce nr [....] doszło do wzniesienia murowanego budynku dwukondygnacyjnego o przeznaczeniu mieszkalnym bez pozwolenia na budowę, a więc w warunkach oczywistej samowoli budowlanej. W szczególności nie jest to obiekt, który został zgłoszony organowi architektoniczno-budowlanemu w dniu 9.11.2005r. – "garaż na narzędzia rolnicze". Zasadnie zatem organy administracyjne wszczęły i prowadziły postępowanie na podstawie art.48 prawa budowlanego (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126). W myśl tego przepis właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (pkt 2), to właściwy organ może nałożyć obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie organy wprawdzie przyjmują, że budynek będący przedmiotem postępowania jest zgodny z postanowieniami obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 29.09.2011r. (uchwała Rady Gminy U. nr XII/108/2011r.) – jest to teren MNU zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, ale jednocześnie wskazują, że plan ten "zastrzega konieczność sytuowania ścian budynków z zachowaniem odległości określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" – zapewne chodzi o zapis § 20 ust. 12 cyt. planu. Jednocześnie jednak w tym samym planie odnośnie terenów MNU § 46 ust.4 wskazano, że "utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkalno-zagrodową (w tym budynki mieszkalne, inwentarskie i gospodarcze oraz garaże) związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z dopuszczeniem modernizacji i rozbudowy." Zatem w przepisie tym prawodawca gminy nakazał zastosować status quo w stosunku do istniejącej już zabudowy (każdej zabudowy – niezależnie od tego czy została ona zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, czy też nie). "Utrzymuje" się zabudowę w miejscu jej lokalizacji, a więc o takich parametrach i w odległościach od granic działki w jakich została ona zrealizowana i istniała już w chwili wejścia w życie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym przepis ten będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż zawiera akceptację prawodawcy gminnego zawartą w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i to w przepisie bezpośrednio dotyczącym terenu, na którym zlokalizowano samowolnie obiekt, do zachowania dotychczasowej zabudowy w miejscu i w odległościach, w jakich jest ona zlokalizowana. Spełniony jest więc wymóg z art.48 ust.2 pkt 1 lit.a prawa budowlanego. Pozostaje zatem ustalić czy samowolnie zrealizowany obiekt narusza wprost przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organów brak jest możliwości legalizacji takiego obiektu. Organ I instancji powołał się przy tym na § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) uznając, że zgodnie z tym unormowaniem nie są spełnione dopuszczalne odległości w jakich można sytuować budynek na działce budowlanej w stosunku do granicy z sąsiednią działką i dlatego brak jest możliwości legalizacji tego obiektu. Tymczasem zawarte w tym przepisie zasady wskazują, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Natomiast możliwe jest sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – co jak wskazano wyżej ma miejsce w niniejszej sprawie. Innych ustaleń organ ten, odnośnie dopuszczalności lokalizacji obiektu, nie poczynił. Natomiast MWINB w K. wskazał nadto, że "umiejscowienie przedmiotowego budynku mieszkalnego (kat. ZL) od budynku mieszkalno-gospodarczego na sąsiedniej działce nr [....] (kat ZL/IN) narusza przepisy przeciwpożarowe, uregulowane w § 271 ust.1 oraz [....] w/w rozporządzenia." Oczywiście okoliczność ta, zabezpieczenia przeciwpożarowego, jest niezwykle ważna i może być istotna, wręcz decydująca dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz przy wyżej zacytowanym stanowisku organu odwoławczego brak jest pogłębionych rozważań. W szczególności brak w uzasadnieniu decyzji wskazania odpowiednich ustaleń co do odległości pomiędzy tymi budynkami, określenia jaka powinna być w świetle postanowień art. 271 zachowana odległość pomiędzy tymi budynkami (czy w świetle stanu faktycznego może być ona zmniejszona lub musi być zwiększona w stosunku do odległości określonych w ust.1) oraz jednoznacznego stwierdzenia czy istnieje możliwość doprowadzenia w tym zakresie obiektu budowlanego, w przedmiocie którego toczy się postępowanie, do stanu zgodnego z prawem, czy też jest to całkowicie niemożliwe. Kwestie te wymagają ponownego, szczegółowego przeanalizowania i zajęcia stanowiska przez organy administracji publicznej obu instancji. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 cytowanej ustawy). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło