I OSK 881/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-21
Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Joanna Runge – Lissowska, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiada lokal zajmowany na podstawie umowy najmu z zasobu komunalnego, który nie spełnia przysługujących mu norm zaludnienia?Ratio decidendi
Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal mieszkalny nie spełnia przysługujących norm zaludnienia i nie pochodzi z zasobów Policji, a policjantowi nie przydzielono jeszcze lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Posiadanie lokalu nieodpowiadającego normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wtedy, gdy policjantowi przydzielono już lokal z zasobu Policji.Stan faktyczny
Policjant D. T. złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, argumentując, że zajmowany przez jego czteroosobową rodzinę lokal komunalny jest zbyt mały. Organy Policji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że policjant posiada lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby na podstawie umowy najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że posiadanie lokalu nieodpowiadającego normom zaludnienia, jeśli nie został policjantowi przydzielony lokal z zasobów Policji, uprawnia do równoważnika. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.), Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 954/13 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 954/13 po rozpoznaniu skargi D. T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
W dniu [...] stycznia 2013 r. D. T., pełniący służbę w Policji od dnia [...] grudnia 2009 r. (aktualnie w KMP w P.) - mianowany w służbie stałej w dniu [...] grudnia 2012 r., złożył w KMP w P. oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości od dnia [...] grudnia 2012 r., z którego wynika, iż wraz z żoną K. T. oraz synami: A. ur. dn. [...] i K.ur. dn. [...] r. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P., na podstawie umowy najmu. Do oświadczenia załączył umowę najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. z Gminą – Miasto P. zawartą na czas nieokreślony. Lokal ten składa się z 3 izb o pow. mieszkalnej 26,54 m² i pow. użytkowej 36,09 m².
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Komendant Miejskiej Policji w P. na podstawie art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 5 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 3 i § 9 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918 ze zm.) oraz art. 107 K.p.a., odmówił D. T. przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] grudnia 2012 r. z uwagi na posiadanie w P., tj. w miejscu pełnienia służby, przez zainteresowanego wraz z żoną na umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] z zasobu komunalnego Gminy – Miasta P.
W złożonym odwołaniu policjant nie zgodził się z decyzją Komendanta Miejskiego Policji w P. i podał, że zajmowany lokal mieszkalny o pow. mieszkalnej 26,54 m² nie odpowiada przysługującym mu czterem normom zaludnienia (tj. pow. pokoi min. 7 m² x 4), co uprawnia go do przyznania wnioskowanego równoważnika.
Po rozpoznaniu odwołania D. T., [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powołując się na treść art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie przesłanką negatywną przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest fakt posiadania przez policjanta w miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy. Bezspornym jest bowiem, że D. T. uzyskał zajmowany lokal mieszkalny przed wstąpieniem do służby w Policji, we własnym zakresie i lokal ten nie pozostawał w dyspozycji organów Policji. Niespornym jest również, że rodzina policjanta liczy cztery osoby i w lokalu nr [...] przy ul. [...] 4 w P. zajmuje powierzchnię mieszkalną mniejszą od przysługującej policjantowi.
Podkreślono, że ustawa o Policji w art. 92 ust. 1, jak i przepisy § 1 wymienionego rozporządzenia regulujące szczegółowe zasady m.in. przyznania przedmiotowego świadczenia, nie uzależniają prawa do równoważnika za brak lokalu od wielkości powierzchni mieszkalnej przypadającej na 1 członka rodziny w posiadanym przez policjanta lokalu mieszkalnym. Strona, bez względu na wielkość zajmowanej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P. pow. mieszkalnej przypadającej na 1 członka w rodzinie, nie spełnia kryterium do przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, bowiem posiada w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny na umowę najmu z zasobów komunalnych Gminy Miasta P. i ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Organ zauważył, że gdyby w ramach poprawy aktualnej sytuacji mieszkaniowej zainteresowany ubiegał się o przydział lokalu mieszkalnego zgodnego z normami zaludnienia, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji lub o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego z budżetu Policji, to okoliczność ta byłaby przesłanką pozytywną i obligującą organy Policji do przyznania policjantowi docelowo lokalu mieszkalnego, zgodnego z przysługującymi mu normami zaludnienia, tj. o pow. pokoi w granicach 28-40 m² lub świadczenia w wymiarze z uwzględnieniem przysługujących mu norm zaludnienia. Uwzględniając powyższe, w ocenie organu odwoławczego, Komendant Miejski Policji w P. zasadnie odmówił przyznania D. T. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] grudnia 2012 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów art. 92 w zw. z art. 88 i 89 ustawy o Policji oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia lokali tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, poprzez niezasadne uznanie, iż posiadanie lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy P., w oparciu o umowę najmu, mimo że nie spełnia ono norm zaludnienia, wyklucza prawo skarżącego do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku uwzględniającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że z treści art. 88 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że w sytuacji, gdy policjant posiada lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej, niż określona w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), to może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale. Z tym unormowaniem prawnym koresponduje treść art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Podobnie w sytuacji, gdy zajmowane przez funkcjonariusza mieszkanie niepochodzące z zasobów mieszkaniowych Policji, czyli gdy prawo do lokalu nie zostało w istocie zrealizowane, a zajmowany lokal ma powierzchnię mniejszą od przysługującej. W ocenie Sądu policjantowi służy wówczas równoważnik za brak lokalu. Jest to bowiem zastępcza forma realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego (lokalu mieszkalnego w drodze decyzji), to należy mu przyznać i wypłacać określoną sumę pieniędzy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd podkreślił, że przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych unormowań tej ustawy dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji, a w szczególności regulacji zawartej w rozdziale 8 ustawy. Przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona, zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowościowej przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczące norm zaludnienia.
W takiej sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Posiadanie bowiem lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący uzyskał zajmowany lokal mieszkalny przed wstąpieniem do służby w Policji, we własnym zakresie i lokal ten nie pozostawał w dyspozycji organów Policji. Niespornym jest również, że rodzina policjanta liczy 4 osoby i w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. zajmuje powierzchnię mieszkalną mniejszą od przysługującej D. T.
Wprawdzie organ podnosi, że gdyby skarżący w ramach poprawy aktualnej sytuacji mieszkaniowej ubiegał się o przydział lokalu mieszkalnego zgodnego z normami zaludnienia lub o przyznanie pomocy finansowej, to okoliczność ta byłaby przesłanką pozytywną i obligującą organy Policji do przyznania policjantowi docelowo lokalu mieszkalnego, zgodnego z przysługującymi mu normami zaludnienia. Z powyższego nie wynika jednak, aby taki lokal został policjantowi zaproponowany, wówczas odmowa jego przyjęcia przez policjanta mogłaby być rozważana dla odmowy przyznania równoważnika.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] Komendant Wojewódzki Policji i zaskarżając go w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez błędną jego wykładnię przez przyjęcie, że policjantowi, który posiada lokal mieszkalny lub członkowie jego rodziny posiadają lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
W oparciu o wskazany zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie uzależnia przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od sytuacji posiadania przez policjanta lokalu zgodnego czy nie zgodnego z przysługującymi mu normami zaludnienia jak też i od sytuacji czy posiadany lokal policjant otrzymał z zasobów Policji, czy sam go pozyskał. Przepis ten jest jednoznacznie sformułowany i nie wymaga stosowania wykładni interpretacyjnych. Przesłanka posiadania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej do przyznania równoważnika pieniężnego za jego brak jest przesłanką negatywną do jego przyznania. Wydane na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o Policji rozporządzenie wykonawcze MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie wiąże również prawa policjanta do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i jego wysokości z brakiem odpowiedniego z normami zaludnienia lokalu mieszkalnego, a jedynie z brakiem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stwierdzono nadto, że w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że istota zagadnienia prawnego tkwi w tym, że prawo policjanta do przydziału lokalu mieszkalnego zostało określone jako prawo do lokalu o określonej powierzchni, natomiast prawo do równoważnika pieniężnego zostało związane z tym, że policjant/członkowie jego rodziny/ nie posiada lokalu mieszkalnego, a nie z tym jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, jednakże z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, ponadto jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W rozpoznawanej sprawie kasator oparł wniesioną skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego. W tym zakresie w petitum wniesionego środka zaskarżenia wytknięto naruszenie zaskarżonym wyrokiem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) przez błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że policjantowi lub członkom jego rodziny, którzy posiadają lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
Rozważając zasadność powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego na gruncie ustawy o Policji jest przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Dopiero w przypadku niemożności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w powyższy sposób, w grę wchodzą świadczenia pochodne w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1) lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94).
Stosownie do art. 92 ust. 1 wskazanej ustawy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast wydane na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o Policji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) w § 1 ust. 1 stanowi, że przedmiotowy równoważnik przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego, domu lub kwatery tymczasowej, określonych w pkt 1-6. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona, zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowościowej przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczące norm zaludnienia (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08; z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1146/11).
Należy zauważyć, że wskazane świadczenie, mające charakter ekwiwalentu pieniężnego, jest zastępczą formą zrealizowania potrzeb mieszkaniowych policjanta z uwagi na nieposiadanie lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik jest, więc ściśle powiązany z prawem do lokalu mieszkalnego. W przypadku, gdy funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do uzyskania przydziału lokalu w drodze decyzji administracyjnej wobec wystąpienia określonych przesłanek negatywnych określonych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, nie przyznaje się mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Jedną z takich negatywnych przesłanek jest posiadanie przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (art. 95 ust. 1 pkt 2). W sytuacji zaś, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu mu nie przydzielono, przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, o ile posiadany przez niego lub jego małżonka lokal mieszkalny nie spełnia przysługujących norm zaludnienia i nie pochodzi z zasobów określonych w art. 90 wskazanej ustawy.
W tym kontekście istotne znaczenie należy przypisać uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OPS 7/09, w której stwierdzono, że równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.). Wprawdzie uchwała ta została podjęta na tle przepisów dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej to unormowanie prawne w ustawie o Policji, odnoszące się do prawa otrzymania równoważnika pieniężnego, są analogiczne. Tak, więc zaprezentowane w tej uchwale stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do znaczenia powierzchni mieszkalnej posiadanego przez funkcjonariusza domu lub lokalu mieszkalnego, dla oceny uprawnienia do przyznania równoważnika pieniężnego, będzie miało również zastosowanie w niniejszej sprawie.
Poza sporem pozostaje, że lokal mieszkalny, niepozostający w dyspozycji organów Policji, którego najemcą jest D. T., zajmowany jest przez czteroosobową rodzinę policjanta w służbie stałej, nie spełnia norm zaludnienia przewidzianych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). W takim przypadku należy uznać, że policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji w stanie faktycznym niniejszej sprawy, do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, nie sposób uznać, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Nie można bowiem zaaprobować argumentacji skarżącego zmierzającej do wykazania, że równoważnik pieniężny przysługuje tylko w sytuacji, kiedy policjant lub członek jego rodziny nie posiada lokalu mieszkalnego w ogóle. Skoro posiadany przez D. T. lokal mieszkalny nie spełnia norm zaludnienia, to przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wobec tego policjantowi przysługuje jedynie prawo do zmiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. I OPS 3/08). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Wobec wskazanych wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło