I SA/Po 441/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st.. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2013r. sprawy ze skargi "A" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...], na podstawie art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – obecnie : Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej : "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), odmówił Spółce Akcyjnej [...] (dalej: "Spółka") wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Spółka wystąpiła do Urzędu Miasta i Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o udzielonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. pomocy de minimis o wartości [...] zł ([...] EURO) - w związku z wydatkowaniem środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na zakup i instalację nowego systemu kontroli kodów kreskowych. Powołując przepisy art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) organ wyjaśnił, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] jako organ podatkowy nie udzielił wnioskodawcy pomocy publicznej. Od 2011 r. Spółka opłaca w całości podatek od nieruchomości i nie korzysta z pomocy publicznej ze strony Gminy. W zażaleniu Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, domagała się uchylenia postanowienia. Zdaniem Spółki w sprawie wystąpiły wszelkie przesłanki do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis i nie było podstaw do odmownego załatwienia wniosku. Wydatkowane środki zostały zgromadzone w okresie posiadania przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, na podstawie art. 2 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 306c Ordynacji podatkowej oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 – dalej : "rozporządzenie") utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił charakter i podstawę prawną zaświadczeń o pomocy de minimis, udzielanej zakładom pracy chronionej, a także postanowień o odmowie ich wydania. W judykaturze wyrażany jest pogląd, iż przedmiotowe zaświadczenia nie są typowymi zaświadczeniami, o jakich mowa w art. 217 k.p.a. (i w podobnie brzmiącym art. 306a Ordynacji podatkowej). Ich wydawanie uregulowane jest bowiem w przepisach szczególnych rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., które przewiduje z jednej strony obowiązek wykazania przez przedsiębiorcę, że poniesiony wydatek kwalifikował się do uznania go za pomoc de minimis, a z drugiej strony - uprawnienie organu do zbadania powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku. W kwestiach nieuregulowanych w w/w rozporządzeniu mają zastosowanie ogólne przepisy dotyczące zaświadczeń - w szczególności zasada, iż odmowa wydania zaświadczenia następuje w formie zaskarżalnego postanowienia. W sprawach, w których pomoc de minimis dotyczy podatków (w odniesieniu do zakładów pracy chronionej jest realizowana m. in. w ramach zwolnienia z podatku od nieruchomości), a zaświadczenie ma być wydane przez organ podatkowy, właściwą podstawę postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stanowi art. 306c Ordynacji podatkowej - zastosowany przez Burmistrza Miasta i Gminy [...]. W ocenie organu wniosek Spółki z dnia [...] września 2012 r. był w istocie tożsamy z informacją o dokonaniu wydatku (dołączono do niego wydruk z konta potwierdzający dokonanie przelewu w dniu [...] kwietnia 2012 r.). Nie ulega także wątpliwości, iż został on złożony z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I SA/Gl 569/10. Termin określony w § 9 ust. 2 w/w rozporządzenia ma charakter przepisu prawa materialnego, a to oznacza, że po jego upływie uprawnienie do uzyskania zaświadczenia, iż poniesiony wydatek spełniał kryterium pomocy de minimis, wygasa. Innymi słowy, przedstawienie organowi informacji o poniesionym wydatku po 30 dniach od daty dokonania wydatku, czyli niedochowanie terminu określonego ww. przepisie oznacza, że wygasła przesłanka uznania pomocy za pomoc de minimis, a to z kolei przesądza o zasadności wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści. W skardze z dnia [...] kwietnia 2013 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej w stanie sprawy wniosek o wydanie zaświadczenia odnośnie pomocy udzielonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. został złożony do Urzędu Miasta i Gminy [...] w dniu [...] maja 2012 r. Natomiast Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowieniem z [...] maja 2012 r., doręczonym [...] czerwca 2012 r., odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia i powołał się na fakt, iż Burmistrz nie udziela skarżącemu żadnej pomocy publicznej. Organ w swoim postanowieniu nie odniósł się do meritum sprawy, w tym także do kwestii zachowania bądź niezachowania terminu określonego w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Jako dowody Spółka wskazała : - wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2012 r., - postanowienie Burmistrza z dnia [...] maja 2012 r., - akta postępowania Burmistrza. W kontekście powyżej wskazanych dokumentów skarżąca podniosła, iż wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia w terminie, a poprzednie postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. było oczywiście nietrafne. W związku z tym skarżąca pismem z dnia [...] września 2012 r. zdecydowała się na wystąpienie z ponownym wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Zatem nie jest trafna ocena SKO, iż wniosek skarżącej Spółki z dnia [...] września 2012 r. był tożsamy z informacją o dokonanym wydatku. Bezsprzecznie bowiem organ był poinformowany o wydatku wcześniejszej – [...] maja 2012 r. Skarżący ponownie także zarzuca przede wszystkim, iż w sprawie nie ma podstaw do odmowy wydania zaświadczenia o pomocy do minimis .Dodatkowo organ I instancji w żaden sposób nie odnosi się w swoich ustaleniach do okoliczności wskazanej we wniosku, a dotyczącej wydatkowania pomocy de minimis w dniu [...] kwietnia 2012 r. o wartości [...] zł. Wskazana pomoc została zgromadzona w okresie posiadania przez wnioskodawcę statusu zakładu pracy chronionej i wydatkowana w dniu [...] kwietnia 2012 r. na zakup systemu kontroli jakości. Odpowiadając na skargę SKO w Poznaniu zwróciło uwagę, iż rozpatrujący zażalenie skład orzekający nie był świadomy faktu, iż załączone do skargi przez skarżącego postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. organu I instancji było drugim, wydanym w tej samej sprawie. Strona występowała już bowiem wcześniej o zaświadczenie w związku z wydatkowaniem środków na zakup wspomnianego systemu kontroli i otrzymała postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Postanowienie tego nie zawierały akta przesłane do Kolegium wraz zażaleniem. Co więcej, ani w piśmie Burmistrza przekazującym zażalenie do SKO, ani w samym zażaleniu nie zawarto nawet wzmianki o zapadłym wcześniej orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Sąd zauważa, że nie może dokonać kontroli w niniejszym postępowaniu załączonego do skargi postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. wydanego wobec skarżącej Spółki w tożsamym przedmiocie dotyczącym odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Skoro skarżąca nie zaskarżyła w/w postanowienia, to stało się ono prawomocne w administracyjnym toku instancji i może zostać wzruszone jedynie w jednym z trybów przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Przechodząc do meritum należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie niesporny jest stan faktyczny, z którego wynika, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżąca Spółka poczyniła wydatki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON). Natomiast dopiero w dniu [...] września 2012 r. (data wpływu do organu [...] września 2012 r.) skarżąca wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. Poza sporem jest zatem fakt, iż skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w § 9 ust. 2 powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Sporny jest natomiast charakter terminu wskazanego w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Zdaniem skarżącej termin określony w tym przepisie nie powinien powodować skutku odmowy wydania zaświadczenia. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia stanowi uregulowanie typowe dla prawa publicznego, które ze swojej istoty wyklucza możliwość swobodnego kształtowania treści stosunku prawnego łączącego strony. Należy zauważyć, że z treści tego przepisu nie wynika w żadnej mierze, że długość tego terminu może być przez podatnika negocjowana z organem administracji publicznej lub tym bardziej jednostronnie zmieniana. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin ten wiąże podmiot ubiegający się o wydanie zaświadczenia warunkującego uznanie pomocy jako pomocy de minimis, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że warunkiem uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia jest przedstawienie przez przedsiębiorcę informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Nie ma również wątpliwości, że wskazany termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza, iż wyznacza on czas, w którym może nastąpić ukształtowanie prawa i obowiązków jednostki w formie autorytatywnej konkretyzacji prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, 2008 r., s. 404.). Skutkiem uchybienia terminu prawa materialnego jest natomiast wygaśnięcie lub niepowstanie praw i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. W konsekwencji uchybienie terminu, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia, skutkuje wygaśnięciem prawa do uznania pomocy jako pomoc de minimis, a więc prawa o charakterze materialnym. Tym samym złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z uchybieniem terminu z § 9 ust. 2 rozporządzenia powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełnia kryterium pomocy de minimis (podobny pogląd wyrażony został także w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. akt I SA/Po 842/12, WSA w Gorzowie z dnia 6 września 2012 r. o sygn. I SA/Go 408/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r. o sygn. akt II GSK 512/10 - dostępne w bazie www. orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wobec braku uchybienia przez organy obu instancji normom prawa procesowego i materialnego, także w zakresie nieobjętym skargą - nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.