II OSK 2388/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-01
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Teresa Kobylecka, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję stanowi podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Prawo nie może chronić sytuacji sprzecznych z prawem, a prawomocny wyrok eksmisyjny wiąże wszystkie organy państwowe i administracji publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania T. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego po przeprowadzonej eksmisji na mocy prawomocnego wyroku sądu. Organy administracji obu instancji wydały decyzje o wymeldowaniu, uznając, że eksmisja jest równoznaczna z opuszczeniem lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. S. na te decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. S. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 czerwca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1176/13 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1176/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego z lokalu numer [...] przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 3 czerwca 2013 r. na wniosek D. N. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie T. S. z pobytu stałego z wyżej wskazanego lokalu. Powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ I instancji zaznaczył, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że T. S. opuściła lokal mieszkalny położony w K. przy ul. [...] i w nim nie zamieszkuje.
Prezydent Miasta K. wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego [...] Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2011 r. orzekający o eksmisji T. S. z przedmiotowego lokalu oraz wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział II Cywilno-Okręgowy sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oddalający apelację pozwanej. W dniu 22 maja 2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] wykonał czynności eksmisyjne i lokal przy ul. [...] w K. pozostaje w dyspozycji D. N.
Organ I instancji uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdził, że czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. W sytuacji gdy osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania się. W przypadku gdy osoba nie dokona tego z własnej woli, do czego była zobowiązana, to wówczas organ gminy obowiązany jest na wniosek strony lub z urzędu wymeldować tę osobę w drodze decyzji administracyjnej. Skoro zatem T. S. opuściła lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w K. na skutek orzeczonej przez Sąd eksmisji oraz przeprowadzonych przez komornika czynności egzekucyjnych i brak jest możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu, to – zdaniem organu I instancji – spełniona została przesłanka warunkująca wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania T. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wywodził, że organ I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym przez siebie materiale dowodowym, bowiem w powyższej sprawie doszło do wyprowadzenia skarżącej z lokalu przy ul. [...] w wyniku wykonania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w K. wyroku Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. akt [...], orzekającego o eksmisji. Wojewoda podniósł, że w dniu 17 lipca 2013 r. T. S. w swoich wyjaśnieniach złożonych przed organem meldunkowym podała, że nie dokona wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w K, bowiem nie ma możliwości zameldowania się pod innym adresem. Przyznała, iż istotnie wobec niej została orzeczona eksmisja i komornik sądowy ją wykonał. Co prawda sąd przyznał jej prawo do otrzymania lokalu socjalnego, jednak lokal jaki zaoferowała jej gmina nie nadawał się do zamieszkania. Obecnie interwencyjnie została przyjęta do Przytuliska [...] w K. przy ul. [...] i na ten adres należy kierować do niej korespondencję.
Organ stwierdził, że w świetle powyższych okoliczności pozostawienie skarżącej zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby jedynie fikcją meldunkową niezgodną z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Jeżeli osoba zmienia miejsce pobytu, opuszczając lokal, w którym dotychczas przebywała, powstaje wówczas obowiązek meldunkowy polegający na zgłoszeniu organowi meldunkowemu tego faktu poprzez wymeldowanie się. Gdy osoba tego obowiązku nie dopełni z własnej woli, organ gminy obowiązany jest na wniosek strony mającej w tym interes prawny lub z urzędu wymeldować tę osobę w drodze decyzji administracyjnej. Taka sytuacja zaistniała w sprawie.
Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącą w odwołaniu zarzutu co do zasadności jej wymeldowania z przedmiotowego lokalu organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się opuszczenie tego lokalu w wyniku przymusowej eksmisji. Zatem egzekucja wyroku orzekającego eksmisję czy opróżnienie i wydanie lokalu przez daną osobę (na skutek roszczenia windykacyjnego) jest aktem równoznacznym z ustaniem jej pobytu w tym lokalu w rozumieniu przepisów art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się jej codzienne sprawy, gdzie osoba ta przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla odwołującej się nie jest lokal, z którego została eksmitowana w dniu 22 maja 2013 r. Ponadto organ administracyjny, wydając decyzję w kwestii wymeldowania, bierze pod uwagę stan faktyczny jaki istnieje w dacie jej wydania. W dacie wydania przedmiotowej decyzji skarżąca nie mieszkała z zamiarem pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w K.
T. S. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu, poddała w wątpliwość prawidłowość działania komornika. Stwierdziła, że eksmisja winna być cofnięta.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Skarżąca złożyła pisma procesowe z dnia 28 października 2013 r., 15 listopada 2013 r. i 19 grudnia 2013 r, w których podała, że nie było podstaw by ją eksmitować, ponieważ wnioskująca D. N. ma dom w R. oraz mieszkanie na os. [...]. Opisała swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. Wskazała, że kupujący mieszkanie z lokatorem winien o niego dbać, a nie dokonywać eksmisji.
Rozpatrując powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym kasacyjnie wyroku wskazał, że kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustawa ta określa pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Zgodnie z art. 5 ustawy ,osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, a w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego.
Sąd I instancji stwierdził, że bezspornym w sprawie jest fakt wykonania 22 maja 2013 r. eksmisji skarżącej z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., w wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2011 r., co skarżąca sama przyznała w pismach i wyjaśnieniach. Zatem ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że od 22 maja 2013 r. skarżąca nie przebywa w przedmiotowym lokalu, a wyżej wymieniony wyrok eksmisyjny pozbawił ją jakichkolwiek praw do tego lokalu.
Powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca w istocie nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy, lecz zarzuca wadliwe uznanie, że okoliczności te stanowią podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego oraz kwestionuje zasadność przeprowadzonej eksmisji.
Sąd zaznaczył, że decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. II OSK 824/11, LEX nr 1219265). Trafnie zatem organ odwoławczy wskazał, że przyczyną trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego było wykonanie wyroku eksmisyjnego i zasadnie podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. np. wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 526/11, LEX nr 1216746, z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 195/09, LEX nr 597453 oraz z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 579/09, LEX nr 597705).
W ocenie Sądu I instancji, słusznie organ odwoławczy stwierdził, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się jej codzienne sprawy, gdzie osoba ta przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla odwołującej się nie jest lokal, z którego została eksmitowana w dniu 22 maja 2013 r.
Odnosząc powyższe regulacje i rozważania do sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że trafnie organ odwoławczy uznał w zaskarżonej decyzji, że nie ma podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, gdyż decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Organ I instancji ustalił prawidłowo, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W opinii Sądu, fakt, że co do zasady opuszczenie powinno być dobrowolne nie oznacza, że w każdym przypadku wymeldowaniu z pobytu stałego może podlegać tylko taka osoba, która opuściła lokal dobrowolnie. Na równi z dobrowolnością należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany, jak w niniejszej sprawie, nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym nastąpiło jego zameldowanie. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. Skarżąca nie może zgodnie z prawem dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Takie rozumienie opuszczenia lokalu jest uzasadnione tym, że prawo nie może chronić tych przypadków, które byłyby z nim sprzeczne. Taka sytuacja miałaby miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca została z lokalu wyeksmitowana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w K.
Sąd podkreślił, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.
Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącej odnoszące się do wadliwości wyroku eksmisyjnego oraz przeprowadzenia jego egzekucji nie mogły przynieść zamierzonego rezultatu. W postępowaniu ewidencyjnym o wymeldowanie organy nie mogą badać prawidłowości orzeczenia sądu powszechnego, a także jego wykonania przez komornika. Zaznaczając, że wyrok Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2011 r. orzekający o eksmisji T. S. z przedmiotowego lokalu, został poddany kontroli instancyjnej i w konsekwencji Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...] apelację pozwanej oddalił, Wojewódzki Sąd Administracyjne podkreślił, że sytuacja mieszkaniowa wnioskodawcy – właściciela lokalu, również nie może być przesłanką do odmowy wymeldowania lokatorki, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca obecnie nie zamieszkuje przy ul. [...] w K., lecz w Przytulisku [...] w K. przy ul. [...].
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła T. S., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu adw. N. B.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że T. S. opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji o wymeldowaniu skarżącej z zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego.
Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że w sprawie tej nie wystąpiły wszystkie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem skarżąca kasacyjnie została zmuszona do opuszczenia zajmowanego dotychczas lokalu na mocy wyroku sądowego. Nie została więc spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu. W opinii skarżącej kasacyjnie, opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu nie można uznać za trwałe, ponieważ cały czas czyni ona starania o odzyskanie możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, kwestionowany przez nią wyrok został podjęty z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie.
Błędna wykładnia tego unormowania miała polegać na przyjęciu, że T. S. opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu, a jego niewłaściwe zastosowanie miało polegać na wydaniu decyzji o wymeldowaniu skarżącej z zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego.
Stosownie do art. 15 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni powyższego przepisu i trafnie uznał, że miał on zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowiąc podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że opuszczenie miejsca stałego pobytu co do zasady musi mieć charakter dobrowolny, jednak jeżeli opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu jest powodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa (np. w przypadku wykonania w drodze egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu), to przy ustalaniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że te działania organów najczęściej nie są zgodne z wolą osoby, która ma opuścić lokal (por. np. wyrok NSA z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1641/13).
Wykonanie orzeczenia eksmisyjnego przez komornika stanowi wyegzekwowanie przez organ państwa prawomocnego nakazu opuszczenia lokalu wydanego w związku z prawomocnym ustaleniem przez sąd powszechny, że osoba objęta eksmisją nie ma tytułu do przebywania w nim, co zastępuje dobrowolne opuszczenie lokalu.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca opuściła przedmiotowy lokal mieszkalny, bowiem wobec niej została skutecznie przeprowadzona eksmisja z tego mieszkania. O trwałości omawianego opuszczenia świadczy fakt, że z powodu eksmisji wymieniona nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały i nie jest obecnie możliwe, żeby mogła powrócić do spornego lokalu i zamieszkać w nim ponownie.
Dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostaje podejmowanie przez skarżącą starań o odzyskanie możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu. Skoro wyrok orzekający wobec skarżącej kasacyjnie eksmisję jest prawomocny, a więc zgodnie z art. 365 § 1 kpa wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, to tym samym podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności nie mogły odnieść żadnego skutku w niniejszej sprawie.
Sąd I instancji prawidłowo zatem zastosował obowiązujące w chwili rozstrzygania sprawy przepisy i nie naruszył prawa materialnego ani przez błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Wskazać jednocześnie należy, że Naczelny Sad Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. W związku z tym należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu (także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło