II SA/Wr 606/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-10
Skład orzekający: Olga Białek, Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej (w tym przypadku elektrowni wiatrowych), ale są właścicielami sąsiednich nieruchomości, posiadają przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Osoby, które nie są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nawet jeśli są właścicielami sąsiednich nieruchomości. Przymiot strony wymaga wykazania, że nieruchomość znajduje się w otoczeniu obiektu budowlanego, którego realizacja, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości. Samo sąsiedztwo geograficzne nie jest wystarczające do uznania za stronę postępowania.Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych, uznając, że osoby wnoszące odwołanie nie miały przymiotu strony. Skarżąca G.Cz., właścicielka sąsiedniej działki rolnej, zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., twierdząc, że inwestycja wpłynie na jej nieruchomość i ograniczy jej zagospodarowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G.Cz. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych U. z etapowaniem przedsięwzięcia ETAP X-budowa elektrowni wiatrowej EW08 i EW09 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D. w związku z odwołaniem I.G., W.Ch., Z.Ch., A.Cz., G.Cz., H.N. i A.Ch. od decyzji Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono E.U. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych U. z etapowaniem przedsięwzięcia Etap X – budowa elektrowni wiatrowej EW08 i EW09, na działkach nr 50, 51, 52, 304, 316, 401, 405 obręb D. gmina U. (Kategoria obiektu XXIX, XXV) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, co następuje:
W dniu 29 maja 2012 r. do Starostwa Powiatowego w Ś.Ś. wpłynął wniosek E.U. Sp. z o.o. o pozwolenie na budowę w/w inwestycji.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] znak [...] Starosta Ś. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla realizacji wnioskowanego zamierzenia budowlanego.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołały się osoby, które nie brały udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją tj. I.G., W.Ch., Z.Ch., A.Cz., G.Cz., H.N. oraz A.Ch..
Skarżący w szczególności wskazują że decyzja Starosty Ś. została wydana niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z naruszeniem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe ustalenie stron postępowania.
Obecnie obowiązujące przepisy obligują organ odwoławczy do badania w pierwszej kolejności dopuszczalności odwołania. Dopuszczalność odwołania jest niezależna od złożenia odwołania przez legitymowany podmiot.
Stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W sprawach regulowanych przepisami ustawy - Prawo budowlane dla oznaczenia strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę znajduje zastosowanie, jako lex specialis, przepis art. 28 ust. 2 powołanej wyżej ustawy stanowiąc, iż stronami w takim postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Celem powyższego przepisu jest zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Czyni to stroną takiego postępowania jedynie tego, komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania jego nieruchomości.
Lokalizacje nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania.
Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z uwagi na bardzo ogólną definicję przyjmuje się, iż pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie można bowiem przyjmować, na co mogłoby wskazywać literalne brzmienie definicji z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, iż obszar oddziaływania obiektu powinien być w każdym przypadku wyznaczany na podstawie odrębnych przepisów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r. II OSK 75/06).
Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 631/08, wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych.
Przedmiotowa inwestycja, będąca częścią większego zamierzenia budowlanego, jakim jest budowa zespołu elektrowni wiatrowych U., polega na budowie elektrowni wiatrowej EW08 i EW09. Zaplanowana została na działkach nr 50, 51 (nieruchomości, na których posadowione będą wnioskowane elektrownie), działce nr 52 (nieruchomość objęta omiataniem elektrowni wiatrowej) i działkach nr 304, 316, 401, 405 (nieruchomości stanowiące drogę).
Elektrownie wiatrowe zaliczane są do odnawialnych źródeł energii, których stosowanie jest zalecane w państwach członkowskich UE (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE).
Projektowane siłownie wiatrowe składają się z fundamentu, wieży stalowej wraz z turbiną i wirnikiem, instalacji elektrycznej odprowadzającej energię, instalacji telekomunikacyjnej do łączności z siłownią instalacji uziemiającej oraz elementów zagospodarowania terenu jak droga dojazdowa i plac manewrowy.
Wysokość wieży elektrowni wiatrowej wynosi ok. 100 m, zaś średnica wirnika ok. 100 m.
Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...] r. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy od 1,5 do 3.0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną zlokalizowanych m.in. na działkach nr 50, 51 w obrębie D., którą określono wymagania wpływające na ograniczenie zagrożenia i zniszczenia środowiska. Niniejszą decyzją wskazano, iż projektowana inwestycja z uwagi na swój charakter nie wymaga utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, gdyż planowane przedsięwzięcie leży poza obszarem Natura 2000. Decyzja ta jest ostateczna i wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
W wyniku analizy akt sprawy oraz treści odwołania należy stwierdzić, iż przymiot strony odwołującym się nie przysługuje. W ocenie tutejszego organu Starosta Ś. prawidłowo przyjął, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę nie wykracza poza nieruchomości objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę. Realizacja projektowanego przedsięwzięcia nie będzie bowiem naruszać prawa własności (lub innego ograniczonego prawa rzeczowego) działek sąsiednich oraz nie będzie ograniczać dopuszczonego przepisami prawa korzystania z nich. Wnioskowane zamierzenie nie spowoduje ograniczenia w dostępie do graniczących z nim nieruchomości, możliwości korzystania z infrastruktury technicznej (wody, kanalizacji, energii elektrycznej lub cieplnej), nie wpłynie na warunki ochrony przeciwpożarowej usytuowanych na nich obiektów oraz nie pozbawi ich dostępu do światła słonecznego.
Obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają szczególnych rozwiązań odnoszących się do możliwości i sposobu lokalizacji elektrowni wiatrowych (np. normatywnych odległości od innych budynków). Obszar oddziaływania tych obiektów, dla potrzeb postępowania prowadzonego w przedmiocie pozwolenia na budowę, wyznaczać więc będą w szczególności przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem), a dokładniej § 11 i § 13. Oba te przepisy odnoszą się jednak wyłącznie do możliwości lokalizacji na nieruchomościach sąsiednich względem terenu zainwestowania, budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
Zgodnie z § 11 ust. 1 powyższego rozporządzenia budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. W myśl ust. 2 do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności:
1) szkodliwe promieniowanie i oddziaływanie pól elektromagnetycznych,
2) hałas i drgania (wibracje),
3) zanieczyszczenie powietrza,
4) zanieczyszczenie gruntu i wód,
5) powodzie i zalewanie wodami opadowymi,
6) osuwiska gruntu, lawiny skalne i śnieżne,
7) szkody spowodowane działalnością górniczą.
Stosownie natomiast do § 13 ust. 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Lokalizację elektrowni wiatrowych EW08 i EW09 przewidziano na działkach nr 50, 51 obręb D., na której obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy U. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] z dnia 11 kwietnia 2006 r. Przedmiotowa działka znajduje się na terenach nie zainwestowanych, oznaczonych w planie symbolem R/39 - tereny rolnicze, uprawy polowe.
Zgodnie z zapisami miejscowego planu, na działkach nr 50 i 51 ustala się zakaz lokalizacji wszelkich obiektów kubaturowych, dopuszcza się prowadzenie sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej, stacji transformatorowych, masztów telekomunikacyjnych i elektrowni wiatrowej zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi. Dopuszcza się prowadzenie polnych i utwardzonych dróg dojazdowych (gospodarczych).
Okoliczne (sąsiednie) nieruchomości stanowią również tereny nie zainwestowane, rolnicze o identycznych jak działki nr 50 i 51 możliwościach wykorzystania.
W świetle wyżej powiedzianego należy stwierdzić, że obowiązujący na terenie zainwestowania oraz na nieruchomościach z nim sąsiadujących miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wyklucza możliwość lokalizacji na tych gruntach budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Tym samym, dla ustalenia potencjalnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek graniczących (bezpośrednio i pośrednio) z działkami, na których planuje się lokalizację elektrowni wiatrowych nie znajdą zastosowania przepisy § 11 i § 13 rozporządzenia. Brak jest również innych unormowań, które takie ograniczenia by wprowadzały.
Istotnym jest, iż nieruchomości skarżących zlokalizowane są na terenach rolniczych (zgodnie z zapisami miejscowego planu). Ewentualny wpływ wnioskowanej inwestycji na możliwości rolniczego wykorzystywania tych terenów został oceniony na etapie ustalania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowej inwestycji.
Jak można przyjąć w raporcie z oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko w gminie U. autorstwa dr Z.C.: Etap budowy: w miejscach lokalizacji elektrowni wiatrowych i obiektów towarzyszących (droga, kable podziemny, plac manewrowy) grunty obecnie użytkowane rolniczo, głownie jako pola orne. Niewielki areał tych gruntów zostanie więc wyłączony z produkcji rolniczej - na stałe (pod fundament EW, drogą i plac manewrowy) lub czasowo (pod kabel podziemny)...
Etap funkcjonowania obiektu: (...) brak wpływu (inwestycji) na komponent środowiska - brak naturalnych zbiorowisk z jednej strony, a z drugiej strony niewielki wpływ pracy EW na warunki siedliskowe (ewentualne oddziaływanie hałasu na rośliny nie jest rozpoznane i naukowo potwierdzone).
Sposoby dotychczasowego zagospodarowania terenu: (...) nie dojdzie do istotnej fragmentacji przestrzeni; uprawa gruntów w bezpośrednim sąsiedztwie EW może nadal być prowadzona. Jak wcześniej powiedziano, funkcjonowanie EW nie spowoduje w sąsiedztwie zmian siedliskowych, które miałyby wpływ np. na obniżenie produktywności gruntów rolnych.
Na marginesie należy również zauważyć, iż skarżący nie przedstawili żadnego dowodu, który podważałby ustalenia zawarte w wyżej opisanym raporcie.
Ponadto, działki skarżących tj. działka nr: 103/2, obręb D. - własność H.N.; 198, 199, 213 obręb D. - własność A.Ch.; 48, obręb D. - własność G. i A.Cz.; 200, obręb D. - własność Z. i W.Ch.; 411/12, 411/13, 411/17, 411/18, 411/45, obręb D. - własność I.G. nie znajdują się w zasięgu omiatania wirnika planowanej siłowni wiatrowej. Przedmiotowy zakres działania wirnika, nawet przy najbardziej niekorzystnym ustawieniu jego pracy, nie przekracza granic działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Dodatkowo, inwestor do przedłożonego wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę projektu budowlanego dołączył mapę, na której przedstawił granicę strefy 500 m od elektrowni wiatrowej. Jest to strefa wyznaczona emisją dźwięku pracującej siłowni wiatrowej (dopuszczalna dla pory nocnej wielkość emisji hałasu pochodzącego od poszczególnych siłowni dla zabudowy mieszkaniowej wynosi 40dB, przy zasięgu max. 500 m).Wspomniana wartość poziomu hałasu jest dopuszczalną wartością graniczną dla terenów zabudowy mieszkaniowej [tabela nr 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826)].
Analizując przedłożoną dokumentację etapu X budowy zespołu elektrowni wiatrowych - budowy elektrowni wiatrowej EW08 i EW09 stwierdzić należy, iż wnioskowana inwestycja - elektrownia EW08 i EW09 nie obejmuje zasięgiem hałasu pochodzącego od poszczególnych pracujących siłowni, terenów przeznaczonych dla zabudowy mieszkaniowych. Dodać należy, iż sama uciążliwość polegająca na emisji hałasu (wibracji) przez projektowane elektrownie nie może stanowić o przyznaniu odwołującym się legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu. Powyższe mogło być podstawą do ich uczestnictwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie krąg stron ustalany jest na ogólnych, przewidzianych w art. 28 Kpa, zasadach. Ustawodawca, wprowadzając art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, miał bowiem na celu zawężenie katalogu podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie tutejszego organu, takich ograniczeń nie ma.
Wyjaśnić należy, co było już podnoszone na wstępie niniejszej decyzji, iż przed dokonaniem merytorycznej analizy zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy odwołanie zostało złożone przez legitymowany do tego podmiot.
Z uwagi na pojawiające się w orzecznictwie wątpliwości, co do możliwości etapowania przedmiotowej inwestycji w sposób przedstawiony przez inwestora, tutejszy organ czuje się zobligowany także do dokonania analizy obszaru oddziaływania całego zamierzenia budowlanego dla oceny legitymacji procesowej podmiotów wnoszących odwołanie.
Zauważyć należy, iż wnioskowana inwestycja jest jednym z etapów większego zamierzenia budowlanego, jakim jest budowa zespołu elektrowni wiatrowych na terenie gminy U. (wraz z linią energetyczną oraz światłowodem). Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne docelowo składać się ma z 42 elektrowni wiatrowych wraz z linią kablową SN oraz światłowodową dla całego przedsięwzięcia oraz budowy stacji elektroenergetycznej 30/110 – P., stacji elektroenergetycznej 110/220 kV GPZ M..
Analizując projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego, obejmującego wszystkie planowane do realizacji elektrownie wiatrowe (wraz z linią kablową SN i światłowodową dla całego przedsięwzięcia oraz drogami dojazdowymi), stwierdzić należy, iż żadna z projektowanych elektrowni wiatrowych, czy też linii energetycznej, światłowodowej, stacji elektroenergetycznej bądź dróg dojazdowych nie została zaprojektowana na terenach należących do skarżących.
Całe zamierzenie budowlane zaplanowano na terenach, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowią tereny rolnicze, uprawy polowe - z wykluczeniem lokalizacji wszelkich obiektów kubaturowych. Okoliczne działki graniczące (bezpośrednio i pośrednio) z działkami, na których planuje się lokalizację elektrowni wiatrowych również wyłączone są z możliwości lokalizacji obiektów kubaturowych, a podstawowym sposobem ich wykorzystania jest działalność rolnicza.
Wobec powyższego, dla ustalenia potencjalnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek graniczących (bezpośrednio i pośrednio) z działkami, na których planuje się lokalizację elektrowni wiatrowych nie znajdą zastosowania przepisy techniczno- budowlane.
Inwestor do akt sprawy przedłożył również mapy, na których naniesiono granicę strefy 500 m (wyznaczonej hałasem emitowanym przez pracujące elektrownie) od każdej z planowanych elektrowni wiatrowych. Analiza przedmiotowego dokumentu wskazuje, iż te nieruchomości skarżących, które znajdują się w zasięgu dźwięku pracujących siłowni wiatrowych, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego określone są jako tereny rolne, z wyłączeniem możliwości budowy jakichkolwiek obiektów kubaturowych.
Wobec faktu, iż dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku mierzy się dla terenów mieszkaniowych, należy stwierdzić, iż emisja hałasu także pozostaje bez wpływu dla legitymacji procesowej skarżącej.
Również, jak już wykazano wcześniej, zarówno budowa jak i eksploatacja elektrowni wiatrowych nie wpłynie na rolnicze wykorzystanie terenu, np. na wielkość czy też rodzaj upraw.
Warto dodać, że zgodnie z raportem z oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko w gminie U. autorstwa dr Z.C.: ze wzglądu na odległość pomiędzy lokalizacjami poszczególnych obiektów EW, ich oddziaływanie w zakresie emisji hałasu nie kumuluje się. Poszczególne obiekty stanowią właściwie indywidualne źródła hałasu i liczą się te, które będą usytuowane najbliżej terenów z wrażliwymi receptorami (tereny mieszkaniowe i obiekty niektórych rodzajów usług).
Znaczna odległość od siedzib ludzkich zabezpieczać też powinna przed ewentualnym uciążliwym oddziaływaniem wibracji lub negatywnym odczuwaniem monotonii dźwięku.
Dodatkowo podkreślić należy, iż brak jest innych unormowań prawnych, które wprowadzałyby ograniczenia w sposobie zagospodarowania działek skarżących.
Tym samym stwierdzić należy, iż zakres obszaru oddziaływania wnioskowanej inwestycji - bez względu czy dotyczy pojedynczej elektrowni wiatrowej czy też całego zespołu elektrowni wiatrowych nie obejmuje terenów należących do skarżących.
Tutejszy organ podziela zatem stanowisko organu pierwszej instancji o nie uznaniu skarżących za strony przedmiotowego postępowania. Obszar poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich odnosi się bowiem do podmiotów posiadających nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania obiektu.
Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny.
Stosownie do tezy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 469/08 o obszarze oddziaływania za każdym razem będą decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym. Obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub wydane na ich podstawie decyzje.
Reasumując, skoro skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...] znak [...] (oraz w stosunku do całego zamierzenia budowlanego) to tym samym nie posiadają oni także legitymacji do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie.
Dodatkowo skarżący nie przedstawili również jakiegokolwiek dowodu, poza własnymi twierdzeniami, z którego wynikałoby, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na ich zdrowie, czy też spowoduje inne negatywne skutki, co mieściłoby się w pojęciu "ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich" w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego.
Jeśli chodzi zaś o kwestię wpływu realizacji wnioskowanej inwestycji na wartości nieruchomości skarżących, wyjaśnić należy iż roszczenia z tego tytułu mają charakter cywilnoprawny i jako takie mogą być ewentualnie dochodzone przed sądem powszechnym.
W świetle zebranego materiału dowodowego i wobec braku szczególnych regulacji prawnych związanych obiektem budowlanym, jakim jest elektrownia wiatrowa, brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącym przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nieruchomości skarżących nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego.
Należy także pamiętać, iż obszaru oddziaływania inwestycji nie można utożsamiać z uciążliwościami wiążącymi się z funkcjonowaniem danej inwestycji jak np. kurz, gwar, hałas gdyż dotyczą one oddziaływania faktycznego nie zaś prawnego.
Ponadto wyjaśnić należy, że niniejsza decyzja rozstrzyga wyłącznie kwestię legitymacji procesowej wnoszących odwołanie. W takiej sytuacji polemika z argumentami zawartymi we wspomnianym środku zaskarżenia, zgłaszającymi konkretne zarzuty, co do prawidłowości zaskarżonej decyzji, jest niedopuszczalna.
Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego uzależnione jest od wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot, tj. stronę lub podmiot na prawach strony. Dopiero pozytywy wynik badania spełnienia prze sianek warunkujących możliwość wniesienia odwołania otwiera drogę organowi odwoławczemu do rozpoznania odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu G.Cz. zarzuciła przywoływanej decyzji:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie ma charakteru strony w postępowaniu w sytuacji, gdy ze złożonego przez inwestora wniosku oraz dokumentów wynika, że budowa planowanej inwestycji spowoduje ograniczenie w zagospodarowaniu działki stanowiącej własność skarżącej, która znajduje się w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, a także nieuwzględnienie, że w stosunku do nieruchomości skarżącej nastąpią - na skutek wybudowania inwestycji - nienormowane poziomy hałasu co powoduje, że nie zostały zachowane podstawowe normy ochrony środowiska w zakresie hałasu co będzie miało wpływ na działki skarżącej;
- naruszenie art. 3 pkt 20 prawa budowlanego poprzez niewłaściwą jego interpretację, a tym samym błędne wyznaczenie obszaru oddziaływania nieuwzględniające: całości inwestycji zgodnie z przedłożonym przez wnioskodawcę "projektem zagospodarowania terenu dla całego przedsięwzięcia inwestycyjnego" oraz wpływu emisji promieniowania elektroenergetycznego inwestycji na środowisko, którego normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczanych poziomów elektroenergetycznych w środowisku oraz sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883) w tym również nieprzeprowadzenie analizy przepisów odrębnych, celem ustalenia, czy planowana budowa może negatywnie wpłynąć na możliwość zagospodarowania przez stronę skarżącą należącej do niej działki zgodnie z jej przeznaczeniem;
- naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm.) poprzez niewłaściwe zbadanie przez organ zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
- naruszenie art. 33 ustawy Prawa Budowlane poprzez dokonanie niezgodnego z prawem etapowania inwestycji co w konsekwencji przyczyniło się do ograniczenia stron postępowania;
- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawa Budowlane poprze nie uwzględnienie zasad ochrony uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich.
Uzasadniając swe zarzuty skarżąca podniosła, że jej działki oznaczone są symbolem R - uprawy polowe z dopuszczeniem sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej, stacji transformatorowych, masztów telekomunikacyjnych i elektrowni wiatrowej. W wypadku zabudowania terenu planowanymi elektrowniami wiatrowymi przez spółkę E.U. z siedzibą w L., zabudowany teren będzie stanowił teren zainwestowany z normowanym poziomem dźwięku. W takim zaś przypadku działka wnioskodawcy będzie poważnie ograniczona w zabudowie, a skarżąca nie będzie mogła na niej postawić masztu telekomunikacyjnego lub elektrowni wiatrowej (mimo, że plan miejscowy umożliwia skarżącemu zagospodarowanie działki w taki sposób). Tym dojdzie do negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącej w taki sposób, że w przyszłości nie będzie ona mogła jej zagospodarować zgodnie z obowiązującymi przepisami planu miejscowego (np. poprzez jej zabudowę masztem telekomunikacyjnym bądź elektrowni wiatrowej). Tym samym uzasadnione jest dopuszczenie skarżącej do prowadzonego postępowania jako strony - właściciela nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Bezsprzecznym jest fakt, iż przedmiotowe przedsięwzięcie poprzez: hałas, wibracje, zacienienie (efekt zacienienia do 1,5 km od turbiny), strefę upadku turbiny, zasięgu upadku kawałków wirnika (w przypadku awarii turbiny), zasięgu upadku kawałków lodu oddziałuje również na nieruchomości położone powyżej 500 metrów od inwestycji. Zgodnie z raportem oddziaływania inwestycji na środowisko autorstwa Z.C.: "Konstrukcja wieży EW zainstalowana będzie na żelbetowym fundamencie o wymiarach 25x25 (625m2) usytuowanym w gruncie do 3m głębokości, każda elektrownia zostanie wyposażona w plac manewrowy utwardzony o wymiarach 25 na 25m. "co przy takiej skali inwestycji będzie miało ogromny wpływ na zaburzenie środowiska gruntowo-wodnego (dotyczy prowadzonych przez rolników upraw polowych). Ponadto w okolicach farmy wiatrowej nie będzie można siać zbóż, ozimy, aby wędrujące jesienią ptaki nie lądowały na tych terenach jak również nastąpi podniesienie temperatury w okolicach elektrowni wiatrowych o 2-3 stopnie celsjusza, co będzie doprowadzało do zmiany okresu wentylacyjnego, a zwiększenie siły wiatru przy gruncie, będzie dodatkowo osuszało teren. Na marginesie należy również zauważyć, iż organ rozpatrujący odwołania posługuje się w swojej argumentacji raportem oddziaływania na środowisko opracowanym przez osobę nie posiadającą wykształcenia rolniczego, ponadto zawartość merytoryczna raportu (pod kątem środowiskowym) została negatywnie oceniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (pismo z dnia 6 marca 2012 r. znak [...]) oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z siedzibą w W.. Po szczegółowej analizie materiałów, RDÓŚ wykazał m.in.: "brak w raporcie prawidłowych warunków realizacji przedsięwzięcia, uwzględniających ochronę ptaków i nietoperzy, opracowanych na podstawie pełnego monitoringu przyrodniczego", brak w raporcie informacji dotyczących metodyki i terminów badań na terenie planowanej farmy oraz w jej otoczeniu". Jak również podkreślił, iż analizy przedstawione w raporcie oparte są na bardzo ogólnych danych, a ocena oddziaływania na środowisko przyrodnicze, nie jest poparta analizami lub analizy te są skrótowe i lakoniczne. Natomiast Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o stwierdzenie nieważności decyzji numer nr [...] dnia [...] roku ustalającej na rzecz E.U. sp. z o.o. ul. [...], [...] L. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy od 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną. Organ negatywnie ocenił procedurę dot. wydania przez Wójta Gminy U. w/w decyzji. W treści wniosku m.in. czytamy: Wójt Gminy U. rażąco naruszył art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie nagromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego...", "organ gminy bezkrytycznie przyjął wybrane wnioski sformułowane w raporcie nie odnosząc się w żaden sposób do posiadanych informacji poddających te wnioski w wątpliwość".
Ponadto budowa w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych elektrowni wiatrowych bezsprzecznie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Choćby poprzez ekspozycję na infradźwięki, hałas oraz zacienienie. Już sama treść decyzji środowiskowej sugeruje na możliwość przekroczenia normatywnych poziomów hałasu. Np. Emisja hałasu nie powinna przekroczyć normatywnych wartościach 40 db (nocna norma dla terenów z zabudową mieszkaniową jednorodzinną). "Czyli nie wyklucza się, że może ona zostać przekroczona. W przeciwnym przypadku stwierdzenie "nie powinna przekroczyć" byłoby zastąpione "nie przekroczy". Ponadto należy tu podkreślić, iż przy inwestycji znacząco oddziaływującej na środowisko organ wydający decyzję nie powinien być związany jedynie deklaracjami inwestora, gdyż to on wstępnie określa obszar oddziaływania. Brak w dokumentach sprawy dowodów na przeprowadzenie przez organ, postępowania wyjaśniającego w jaki sposób wyznaczono obszar oddziaływania. Zdaniem wnioskodawcy naruszono tym samym zasadę poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo Budowlane (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2012 r. II SA/Wr 559/12).
Przedmiotowe przedsięwzięcie jest niezgodne z ustaleniami § 5 uchwały Rady Gminy U. z dnia 11 kwietnia 2006 nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy U..
Wspomniany § 5 planu miejscowego, stanowi że na terenach oznaczonych symbolem R- tereny rolnicze - dopuszcza się prowadzenie sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej, stacji transformatorowych, masztów telekomunikacyjnych i elektrowni wiatrowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi. Wykładnia językowa przywołanego przepisu wskazuje, że na każdym obszarze oznaczonym literą R dopuszczalna jest lokalizacja wyłącznie jednej elektrowni wiatrowej, a nie większej jej ilości.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w swej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje zatem oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej k.p.a.) organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze, gdy odwołanie zostało złożone przez podmiot do tego nie legitymowany, a zatem któremu nie przysługuje przymiot strony.
Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decydującym kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego Jednakże stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli musi być wyprowadzone z prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej. Interes prawny powinien mieć przy tym charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy też samej woli prowadzenia określonego postępowania. Odróżnić też należy interes prawny od faktycznego, który występuje wówczas gdy dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednak nie może tego poprzeć przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
W postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę strony postępowania należy ustalać uwzględniając treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, (Dz. U. z 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) będącego przepisem szczególnym w stosunku do ww. art. 28 kpa i bardziej restrykcyjnym, w związku z czym jego stosowanie nie może być interpretowane rozszerzająco (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2007 r., II OSK 339/06). Zgodnie z jego brzmieniem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy z kolei rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Zastosowanie znajdują tu zatem przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, zagospodarowania przestrzennego, jak też regulacje statuujące o konieczności poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Wyznacznikiem bowiem dla określenia kręgu stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest także art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy nakazującym poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich przy projektowaniu oraz budowie obiektu budowlanego.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje zgodnie z kryterium geograficznym - a więc z samej racji bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której miałyby być prowadzone roboty objęte pozwoleniem na budowę. Konieczne jest wykazanie, że owa nieruchomość znajduje się w otoczeniu takiego obiektu budowlanego, którego realizacja - na podstawie przepisów odrębnych - wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tejże nieruchomości (art. 3 pkt 20 Pr. bud.). Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Ustalenie przez organ okoliczności, które - na gruncie konkretnej normy prawa materialnego - mogłyby stanowić ograniczenie w możliwość zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości winno stanowić dla tych organów asumpt do objęcia właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania. Nie ulega wątpliwości iż w przypadku nieruchomości położonych w najbliższym, (bezpośrednim) sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji o wiele częściej będziemy mieli do czynienia z obszarem, na który oddziałuje planowana do realizacji inwestycja, niż w przypadku nieruchomości znacznie oddalonych od planowanego miejsca realizacji takiej inwestycji. Nie oznacza to jednak, że konkretna inwestycja nie może oddziaływać na nieruchomości położone od niej nawet w znacznej odległości, powodując prawne ograniczenia w możliwości ich zagospodarowania. Powyższe ustalenie zawsze jednak musi bazować na wskazaniu konkretnej normy prawnej będącej źródłem ewentualnego ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości" (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 720/11, CBOSA). Ustalenie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu musi następować każdorazowo, indywidualnie dla danego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru powinno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, a także oddziaływanie na środowisko. Decydują tu zatem indywidualne cechy obiektu budowlanego, powiązane z analizą jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu oraz wpływu na sąsiednie nieruchomości. Taką analizę organy w niniejszej sprawie przeprowadziły.
Planowana w realiach niniejszej sprawy inwestycja, polegająca na budowie elektrowni wiatrowej EW08 i EW09 przewidziana została na działkach nr 50, 51, 52, 304, 316, 401 i 405. Stanowi ona część większego przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z linią kablową SN i światłowodową oraz drogami dojazdowymi Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że żadna z elektrowni wiatrowych, linii energetycznej, światłowodowej, stacji elektroenergetycznej, jak też dróg dojazdowych nie zostały przewidziane do realizacji na terenach należących do skarżącej, która jest właścicielką działki nr 48 obręb D.. Okoliczności tej nie kwestionuje także G.Cz.. Ponadto objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie zaplanowane zostało na terenach, które w uchwale Rady Gminy dnia 11 kwietnia 2006 r. (Nr [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy U. stanowią tereny rolnicze i przeznaczone zostały pod uprawy polowe i wobec których wykluczono lokalizacje wszelkich obiektów kubaturowych. Możliwość lokalizacji obiektów kubaturowych wykluczono również wobec działek graniczących bezpośrednio lub pośrednio z planowaną inwestycją, przeznaczając je pod działalność rolniczą. Z tego też względu w przypadku niniejszej inwestycji nie znajdują zastosowania przepisy określające warunki techniczne lokalizacji budynków, a w szczególności postanowienia § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) regulujące wymagania co do lokalizacji na nieruchomości sąsiednich względem terenu zainwestowania budynków przeznaczonych na pobyt ludzi.
W realiach niniejszej sprawy Sąd nie miał wątpliwości, że brak jest podstaw do uznania, iż planowana inwestycja godzi w indywidualny interes prawny skarżącej oraz przepis prawa, który upoważnia ją do występowania w sprawie jako strona. Przysługujące skarżącej prawo własności działki nr 48 obręb D. nie zostanie objęte ponadnormatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. Obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie wykracza bowiem poza nieruchomości objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym możliwość wykorzystania terenów sąsiednich. Okoliczność ta została stwierdzona w decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, która jest ostateczna i której organ administracji architektoniczno-budowlanej właściwy do wydania pozwolenia na budowę nie może ignorować skoro pozostaje ona w obrocie prawnym. W jej treści wskazano, że planowana "inwestycja nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych standardów jakości środowiska - zarówno z uwagi na obecny sposób zagospodarowania terenu objętego przedsięwzięciem, jak i na rolniczy charakter sąsiednich działek". Nie spowoduje ona także przekroczenia dopuszczalnych wielkości emisji hałasu określonych dla zabudowy mieszkaniowej czy zagrodowej istniejącej poza terenami działek, na których ma być zlokalizowana, bądź sąsiadującej z tymi działkami.
Wskazać również należy, że z przedłożonych przez inwestora map wynika, iż strefa wyznaczona hałasem emitowanym przez pracujące elektrownie wynosi 500 m od każdej z planowanych elektrowni. Działka skarżącej nie znajduje się - nawet przy najbardziej niekorzystnym ustawieniu jej pracy - w zasięgu omiatania wirnika, którego średnica wynosi 100 m, co też wyklucza powodowanie uciążliwości związanych z hałasem jak i refleksami świetlnymi. Ponadto elektrownie wiatrowe, jak i kable przesyłowe nie będą wytwarzać pola elektromagnetycznego o natężeniu mającym wpływ na organizm ludzki, nie będą generowały emisji szkodliwych dla człowieka, co też podlegało ocenie przy wydawaniu decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Naruszenie interesu prawnego zachodzi tylko wtedy, gdy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na nieruchomość innych osób. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, wynikające z konkretnego przepisu prawa, dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia zaś, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do planowanej inwestycji za strony postępowania w tego typu sprawie. Osoby takie mogą mieć w takim postępowaniu wyłącznie interes faktyczny, a nie interes prawny (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2006 r., II OSK 76/06, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 12 marca 2008 r., II SA/Go 696/07).
Wobec powyższego – w ocenie Sądu - realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działek stanowiących własność skarżącej, a tym samym nie godzi w jej prawnie chroniony interes. Wyklucza to przyznanie G.Cz. praw strony. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że również sama skarżąca nie przywołała żadnej okoliczności oraz normy prawnej, z której wynikałoby, iż planowana inwestycja oddziałuje w sferę jej prawnie chronionych interesów. Dla uznania powyższego nie jest wystarczający sam fakt bycia właścicielem nieruchomości w bliskiej - zdaniem strony - odległości od planowanej inwestycji. Stwierdzony brak przymiotu strony uniemożliwia z kolei uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację, merytoryczną (por. wyroki WSA w Łodzi: z dnia 30 listopada 2010 r., II SA/Łd 437/10, z dnia 2 lutego 2011 r., II SA/Łd 1475/10).
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez skarżącą w skardze zarzut ograniczenia przez organy kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę z uwagi na etapowanie inwestycji. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem Tym samym inwestorowi przyznane zostało uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę wybranego obiektu większego zamierzenia inwestycyjnego jeżeli może funkcjonować samodzielnie zgodnie z przeznaczeniem. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Objęta zamiarem inwestycyjnym budowa elektrowni wiatrowej składająca się z fundamentu, wieży stalowej wraz z turbiną i wirnikiem, instalacji elektrycznej odprowadzającej energię, instalacji telekomunikacyjnej do łączności z siłownią, instalacji uziemiającej oraz elementów zagospodarowania terenu jak droga dojazdowa i plac manewrowy stanowi odrębna całość i może samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, a zatem w celu przetwarzania energii kinetycznej wiatru na energię elektryczną o parametrach sieci przesyłowej. Ponadto podkreślić należy, że podejmując decyzję z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. mając na względzie pojawiające się w orzecznictwie wątpliwości co do możliwości etapowania inwestycji dokonał analizy obszaru oddziaływania całego przedsięwzięcia, a nie tylko etapu X. Tym samym nie sposób przyjąć, że w realiach niniejszej sprawy etapowanie inwestycji miało wpływ na ograniczenie stron postępowania.
W tym miejscu należy także zauważyć, że podnoszenie jako argumentu za uznaniem za stronę postępowania, kwestii negatywnego oddziaływania projektowanej elektrowni wiatrowej – tzw. syndrom turbiny wiatrowej, nie może odnieść skutku, ponieważ zagadnienia syndromu turbiny wiatrowej, migotania cienia itp. pozostają wyłącznie przedmiotem zainteresowania nauki, nie stanowią one przedmiotu regulacji prawnej. Mogą być one, co najwyżej, traktowane jako postulat de lege ferenda, który kierować należy do organów ustawodawczych (tak w opracowaniu Biura Orzecznictwa NSA "Interes prawny uczestników postępowania w procesie inwestycyjnym siłowni wiatrowych i masztów telefonii komórkowej. Analiza orzecznicza". Październik 2013 r., s. 54-55).
Sąd uznał także za stosowne stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącej postanowienie planu w brzmieniu "dopuszcza się prowadzenie sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej, stacji transformatorowych, masztów telekomunikacyjnych i elektrowni wiatrowej zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi" nie oznacza, że dopuszczalna jest lokalizacja wyłącznie jednej elektrowni wiatrowej. Powyższego zapisu nie należy bowiem odczytywać w sposób literalny, a dokonując wykładni funkcjonalnej. Konieczne jest tu zatem przede wszystkim zwrócenie uwagi na cel podjętej przez lokalnego prawodawcę regulacji Wobec tego nie sposób przyjąć, że na terenach oznaczonych w planie symbolem R - obejmujących ok. 9.610 ha - Rada Gminy U. przewidywała lokalizację wyłącznie jednej elektrowni wiatrowej. W takich okolicznościach przyjąć należy, że intencją lokalnego prawodawcy było wprowadzenie możliwości wybudowania więcej niż jednej elektrowni wiatrowej, pod tym jednak warunkiem, że inwestycja taka będzie zgodna z obowiązującymi przepisami szczególnymi, co też już wyraźnie zostało zastrzeżone w treści planu.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy tez innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
PM 09.01.2013 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło