II SA/Wr 559/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-21
Skład orzekający: Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zespołu elektrowni wiatrowych, którego pierwszy etap obejmuje budowę linii kablowej SN i światłowodowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ nie ocenił prawidłowości etapowania inwestycji budowlanej zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Dopiero po stwierdzeniu zgodnego z prawem etapowania można ocenić interes prawny strony w odniesieniu do konkretnego etapu. Umorzenie postępowania bez takiej oceny stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
M. S. wniosła odwołanie od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych, zarzucając, że jako właścicielka sąsiednich działek nie brała udziału w postępowaniu. Wojewoda D. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje działek skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących ustalania stron postępowania i obszaru oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA - Halina Kremis, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody D. z dnia 26 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta Ś., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz.1623 ze zm.) decyzją z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. sp. z o. o. pozwolenia na budowę "zespołu elektrowni wiatrowych B. z etapowaniem przedsięwzięcia: etap I budowa linii kablowej SN oraz światłowodowej dla całego przedsięwzięcia.
W odwołaniu od tej decyzji M. S. podniosła, że jako właścicielka działki nr [...], która graniczy z działką nr [...] objętą obszarem oddziaływania wnioskowanej inwestycji, nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu. Odwołująca wskazała również, że jest właścicielką działki [...] obręb [...], która także znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanych elektrowni wiatrowych.
Wojewoda D. decyzją z dnia 26 czerwca 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania M. S., stwierdzając, że Starosta Ś. prawidłowo przyjął, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie obejmuje należących do odwołującej działek nr [...] oraz [...] obręb [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji przywołując na wstępie treść przepisów art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane podniósł, że inwestycja polegająca na budowie linii kablowej SN oraz światłowodowej dla całego przedsięwzięcia - zespołu elektrowni wiatrowych B. zaplanowana został na działkach znajdujących się w obrębach: [...][...][...][...][...][...][...][...] oraz [...], gmina U.. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w przypadku w ten sposób zlokalizowanej inwestycji zakres obszaru oddziaływania ogranicza się jedynie do nieruchomości, przez które będzie przebiegać. Odnosząc się do przedstawionej w odwołaniu argumentacji organ odwoławczy wskazał, że linia SN oraz światłowód poprowadzone będą przez działkę nr [...] (która jak wskazuje skarżąca graniczy z jej działką nr [...]) stanowiącą drogę oraz będą umieszczone pod powierzchnią ziemi. Tym samym realizacja inwestycji w żaden sposób nie obejmie swoim zasięgiem działek odwołującej się. Dodatkowo za istotny organ odwoławczy uznał fakt braku jakichkolwiek unormowań prawnych, z których wynikałby dla odwołującej interes prawny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Wojewody D., M. S. zarzuciła podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego: 1) art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie ma charakteru strony w postępowaniu w sytuacji, gdy ze złożonego przez inwestora wniosku oraz dokumentów wynika, że budowa planowanej inwestycji spowoduje ograniczenie w zagospodarowaniu działek ([...][...][...] - obręb [...]) stanowiących własność skarżącej, które znajdują się w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, a także nieuwzględnienie, że w stosunku do nieruchomości skarżącej nastąpią - na skutek wybudowania inwestycji - nienormowane poziomy hałasu co powoduje, że nie zostały zachowane podstawowe normy ochrony środowiska w zakresie hałasu, co będzie miało wpływ na działki skarżącej; 2) art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą jego interpretację, a tym samym błędne wyznaczenie obszaru oddziaływania nieuwzględniąjące: całości inwestycji zgodnie z przedłożonym przez wnioskodawcę projektem zagospodarowania terenu dla całego przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz wpływu emisji promieniowania elektroenergetycznego inwestycji na środowisko, którego normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883), w tym również nieprzeprowadzenie analizy przepisów odrębnych, celem ustalenia, czy planowana budowa może negatywnie wpłynąć na możliwość zagospodarowania przez stronę skarżącą należącej do niej działki zgodnie z jej przeznaczeniem; 3) art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zbadanie przez organ zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2012 r. uczestnik postępowania – A. sp. z o.o., popierając w całości przedstawione w sprawie stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Nie wszystkie jednak zarzuty skargi były zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), dalej – p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia stała się decyzja o charakterze procesowym. Prawną podstawą jej podjęcia jest art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Jedną z przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania odwoławczego jest stwierdzenie przez organ, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie posiadający przymiotu strony w danej sprawie.
O tym według jakich reguł należy ustalać krąg stron postępowania stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz.1623 ze zm.). Przepis ten ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do regulacji wynikającej z ogólnych zasad postępowania, tj. z art. 28 k.p.a. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja ustawowa "obszaru oddziaływania obiektu" zamieszczona została w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem tej regulacji było przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. 4 z 2011 r., s. 336 i nast.).
Podkreślić także należy, że na sposób rozumienia pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" nie pozostaje bez wpływu fakt, że dane przedsięwzięcie jest kwalifikowane jako znacząco oddziaływujące na środowisko, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Kwestia ta odgrywa znaczenie w przypadku dużych przedsięwzięć, których oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie jest nieporównywalne w stosunku do oddziaływania standardowego obiektu budowlanego.
Istotne znaczenie dla określenia zakresu podmiotowego niniejszego postępowania ma również okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji obejmuje pozwolenie na realizację pierwszego z etapów zamierzenia inwestycyjnego polegającego, zgodnie z wnioskiem inwestora, na budowie zespołu elektrowni wiatrowych B. Etap pierwszy obejmuje natomiast budowę linii kablowej SN oraz światłowodowej dla całego przedsięwzięcia.
Odnosząc się zatem do będącej osią podnoszonych w skardze zarzutów kwestii prawidłowości ustalenia kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę realizowanej etapami dużej inwestycji budowlanej, należy przede wszystkim zauważyć, że ocena taka pozostaje w ścisłym związku z kontrolą prawidłowości zastosowania przepisów prawa budowlanego dotyczących etapowania zamierzenia budowlanego. Tylko bowiem w przypadku prawidłowego - prawem dopuszczalnego - etapowania całości zamierzenia budowlanego, krąg stron postępowania będzie mógł być oceniany w odniesieniu do danego etapu.
Rozważając w tych kategoriach kwestię dotyczącą przymiotu strony postępowania prowadzonego w sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na budowę zamierzenia budowlanego realizowanego etapowo przyjdzie zauważyć, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego w drodze odwołania rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 28 ust. 1 oraz art. 33 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do art. 28 ust. 1 powołanej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl zaś przepisu art. 33 ust. 1 tej ustawy pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Zatem w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt budowlany, inwestor może uzyskać pozwolenie na budowę wybranych obiektów lub zespołu obiektów, o ile mogą one samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Ustawodawca zastrzegł jednak, że inwestor zobowiązany jest do takiego wniosku dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Dzięki temu rozwiązaniu organ rozpoznający wniosek o pozwolenie na budowę dotyczący określonego etapu inwestycji ma możliwość ocenić, czy wniosek dotyczy istotnie części zamierzenia inwestycyjnego i czy całość zamierzenia nie naruszy ładu przestrzennego na danym terenie. Z przedstawionej w tym miejscu analizy przepisów nie wynika jednak, że w sytuacji określonej w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przedstawiony przez inwestora projekt zagospodarowania działki lub terenu całego zamierzenia budowlanego wymaga zatwierdzenia organu (tak też NSA w wyroku z dnia 10 lutego 2006 r. II OSK 520/05). Ustawodawca dopuszcza jedynie, zgodnie z art. 34 ust. 5 Prawa budowlanego, wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, co jest odstępstwem od zasady wyrażonej w ust. 4 tego przepisu. W takiej sytuacji w przypadku etapowania inwestycji, organ zatwierdza projekt budowlany – w tym projekt zagospodarowania terenu- dla danego etapu objętego wnioskiem. Ponadto, aby całe zamierzenie budowlane w kształcie przedstawionym w projekcie zagospodarowania działki lub terenu mogło być zrealizowane, inwestor powinien przedstawić oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla wszystkich działek objętych projektem zagospodarowania terenu, czyli dla całego zamierzenia budowlanego, co stwarza realne podstawy do uzyskania pozwoleń na budowę dla pozostałych obiektów planowanych do realizacji w następnych etapach i może stanowić gwarancję realizacji tego, co zostało objęte decyzją o warunkach zabudowy. W przeciwnym razie brak by było jakichkolwiek gwarancji, że inwestor w przyszłości będzie realizował wszystkie obiekty, które były zaplanowane w decyzji o warunkach zabudowy, a nie tylko niektóre, dowolnie przez siebie wybrane. Powyższe rozumienie tego problemu wynika z wykładni art. 64 ust. 1 w związku z art. 55 u.p.z.p. i art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (A. Ostrowska [w:] Prawo budowlane. Komentarz, A. Gliniecki (red.), wyd. 1, Warszawa 2012, s. 308 – 309).
Dokonując wykładni art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane należy także zwrócić uwagę, że mowa w nim jest o zamierzeniu inwestycyjnym, a więc zamiarze inwestora. Zasadne jest więc akcentowanie woli inwestora, wyrażonej we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Inaczej mówiąc, to w świetle zamiaru inwestora należy oceniać, czy zamierzenie inwestycyjne obejmuje więcej niż jeden obiekt (wyrok NSA z dnia 21.10.2010 r. II OSK 1651/09). Nie można jednak nie zauważyć i tego, że wydanie pozwolenia na budowę na podstawie wniosku obejmującego jedynie część - niemogącą prawidłowo funkcjonować samodzielnie zgodnie z jej przeznaczeniem - zamierzenia budowlanego, stanowi naruszenie prawa materialnego, które może mieć wpływ na wynik kontrolowanej sprawy (tak m.in. wyroki WSA: z 24.05.2012 r. II SA/Lu 150/12, z 23.11.2010 r. II SA/Kr 895/10, z 30.12.2009 r. II SA/Lu 652/09, z 30.01.2009 r. II SA/Gl 860/08).
Odnosząc przedstawione uwagi do materii poddanej kontroli w niniejszym postępowaniu należy wskazać, że w badanej sprawie zamiarem inwestora była realizacja zamierzania polegającego na budowie zespołu 42 elektrowni wiatrowych o mocy od 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną w Gminie U., a nie tylko linii kablowej SN oraz linii światłowodowej. Podnieść w tym miejscu należy, że obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt. 1 lit. b). Przy przedstawionym wcześniej zamiarze inwestora, budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest więc elektrownia wiatrowa rozumiana jako całość, nie zaś jej poszczególne elementy. Racjonalne uzasadnienie dla budowy elektrowni wiatrowej ma związek z podłączeniem z tym obiektem linii kablowej SN oraz światłowodowej. W konsekwencji należy przyjąć, że poddana etapowaniu całość zamierzenia budowlanego, obejmuje budowę kilkudziesięciu obiektów budowlanych stanowiących elektrownie wiatrowe w przedstawionym wyżej znaczeniu.
Przy tak wyartykułowanym zamiarze inwestora, kwalifikacji prawnej i przeznaczenia obiektu budowlanego nie zmienia także okoliczność, że objęta pozwoleniem na budowę instalacja kablowa może ewentualnie służyć nie tylko wyłącznie dla obsługi elektrowni wiatrowej – co jednak wprost z akt sprawy nie wynika. W ocenie Sądu, nawet przyjęcie, że na pewnych odcinkach omawiana linia, może być również wykorzystana do przesyłania energii elektrycznej nie pochodzącej z elektrowni wiatrowej, jak też i to, że z planowanym zamierzeniem budowlanym związana jest przebudowa istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz relacja GPZ, nie zmienia całości kwalifikacji jako części większego zamierzenia budowlanego, która nie może prawidłowo funkcjonować samodzielnie zgodnie z jej przeznaczeniem. Wskazać w tym miejscu należy, że zrealizowanie oddzielenie ww. elementów zagospodarowania terenu stawia również pod znakiem zapytania, możliwość samodzielnego funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem wież elektrowni wiatrowych, które mają być przecież objęte kolejnymi etapami. W projekcie budowlanym zaznaczono wyraźnie, że sieci linii kablowej SN realizowane są "w celu wyprowadzenia mocy z projektowanych turbin wiatrowych do projektowanego GPZ U.", natomiast sieć światłowodowa jest siecią wewnętrzną zaprojektowaną dla "potrzeb wymiany danych pomiędzy stacją elektroenergetyczną a urządzeniami poszczególnych elektrowni wiatrowych (...) umożliwiająca transmisję wszystkich wymaganych danych".
Nie wykluczając zatem w przypadku budowy zespołu elektrowni wiatrowych – w rozpatrywanym przypadku obejmującej 42 elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą techniczną - dopuszczalności etapowania takiego zamierzenia, np. w postaci budowy kilku elektrowni wiatrowych, zauważyć jednak trzeba, że wówczas wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę powinien obejmować także niezbędną dla wydzielonej części infrastrukturę techniczną, w tym w szczególności budowę linii kablowej SN oraz światłowodowej. Za trafnością takiego stanowiska wskazuje również dotychczasowa praktyka orzecznicza w tego rodzaju sprawach (zob. zwłaszcza wyroki WSA: z dnia 21 listopada 2012 r. II SA/Gd 344/12, z dnia 12 kwietnia 2012 r. VII SA/Wa 449/11, z dnia 14 marca 2012 r. II SA/Gd 970/11, z dnia 29 lipca 2009 r. II SA/Gd 260/09). W innym przypadku ubieganie się przez inwestora o udzielenie kilku pozwoleń na budowę – odrębnych dla poszczególnych wież oraz odrębnych dla niezbędnej z punktu widzenia ich działania i obsługi infrastruktury technicznej prowadzić może do ominięcia przepisów prawa, a w konsekwencji przełożyć się na ograniczenie kręgu stron postępowania. Zauważyć bowiem należy, że w sytuacji, w której dochodzi do zgodnego z prawem etapowania przedsięwzięcia, mamy tyle odrębnych spraw o pozwolenie na budowę, ile wniosków złoży inwestor obejmując nimi kolejne etapy szerszego zamierzenia inwestycyjnego. W każdej z tych spraw organy administracji zobowiązane są do przeprowadzenia analizy kręgu podmiotów pozostających w obszarze oddziaływania obiektów budowlanych objętych danym etapem w świetle regulacji zawartych w art. 28 ust. 2 ustawy. Skoro w przypadku etapowania inwestycji, mamy do czynienia z pewnego rodzaju ograniczeniem stron postępowania (tylko dla danego etapu), to przy ocenie legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie, konieczne jest również zbadanie, czy etapowanie zgodne z wnioskiem inwestora, było dopuszczalne w świetle art. 33 Prawa budowlanego.
Skoro organ odwoławczy nie rozważył wszystkich tych okoliczności sprawy i nie ocenił, czy w sprawie mamy do czynienia z przypadkiem prawidłowego etapowania zamierzenia budowlanego, bezkrytycznie przyjmując, że jest to etap w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i dla tego etapu określając krąg stron postępowania, to uwzględniając przedstawione powyżej poglądy, należy uznać, stanowisko umarzające wobec M. S. postępowanie odwoławcze z punktu widzenia oceny istnienia jej interesu prawnego, za co najmniej przedwczesne. Tylko w przypadku prawidłowego etapowania zamierzenia budowlanego dopuszczalna jest ocenia interesu prawnego odwołującej się strony w odniesieniu do konkretnego etapu. W innym przypadku ocena istnienia interesu prawnego dokonana zostanie z naruszeniem wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zasady ochrony uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich. Ochrona taka obejmuje w szczególności ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie. Nie ma przy tym prostej korelacji pomiędzy uznaniem kogoś za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę a faktem, że planowane zamierzenie znajduje się na terenach użytkowanych rolniczo, dla których nie ma norm ograniczających użytkowanie ze względu na poziom hałasu oraz brak jest potrzeby wyznaczania obszaru ograniczonego użytkowania wokół zespołu elektrowni wiatrowych. W przypadku tego rodzaju układu przestrzennego należy przede wszystkim uwzględnić rodzaj rolniczego wykorzystania nieruchomości, w tym ewentualny wpływ planowanego zamierzenia na rodzaj i wielkość upraw. Dlatego też w przypadku terenów pozostających w rolniczym użytkowaniu prawidłowa ocena interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich w przypadku tego rodzaju zamierzeń budowlanych nie powinna być postrzegana wyłącznie przez prymat prawa zabudowy nieruchomości (zob. także wyrok WSA z dnia 29 lipca 2010 r. II SA/Gd 177/10).
Prawidłowość prezentowanego w zaskarżonej decyzji oraz w pismach procesowych składnych do akt przez inwestora poglądu opowiadającego się za tym, że działka skarżącej o nr [...], granicząca z działką drogową nr [...], na której planowane jest umieszczenie kabla linii SN oraz światłowodowego nie będzie znajdować się w obszarze oddziaływania tak określonego zamierzenia, które skutkowałoby doznawaniem ograniczeń ze względu na jego realizację, może być oceniona dopiero w przypadku zgodnego z przepisami Prawa budowlanego wydania pozwolenia na budowę. Także w przypadku drugiej z działek będących własnością skarżącej, tj. działki nr [...] obręb [...], nie można nie wykluczyć, że ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z działką na której projektowana jest realizacja jednej z projektowanych wież elektrowni wiatrowej ta działka powinna również zostać objęta obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo Budowlane. Stanowić może zatem część terenu objętego zamierzeniem budowlanym.
Kierując się przedstawionym stanowiskiem umorzenie postępowania odwoławczego i pozbawienie strony możliwości obrony jej praw stanowi naruszenie prawa procesowego (art. 7, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), a także naruszenie prawa materialnego (art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane), które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organ drugiej instancji rozpozna odwołanie, biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej ocenę prawną sądu i wyda rozstrzygniecie na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło