II SA/Lu 971/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia ... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego – stolarni, zlokalizowanego na działce nr ...przy ul. S. w K. Z uzasadnienia wynika, iż podczas oględzin dokonanych w dniu 10 listopada 2008r. stwierdzono, że na przedmiotowej działce znajduje się drewniany budynek o wymiarach 5, 45 m x 5 m, wysokości ok. 3 m, zlokalizowany w odległości ok. 0,30 m od granicy działki nr .... Budynek posiada 2 - skrzydłowe drzwi o wysokości 2 m, szerokości 2,10 m, dach budynku jest jednospadowy, pokryty blachodachówką, ze spadkiem w kierunku działki nr .... Budynek został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę przez jednego ze współwłaścicieli działki - Z. K. 2006r., a obecnie jest wykorzystywany przez jego syna – A. K. który (od dnia 15 maja 2010r.) prowadzi w nim zakład stolarski, na co wskazuje decyzja Starosty z dnia .. października 2010r. określająca dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia stolarskie w tym zakładzie oraz wyniki pomiaru tego hałasu dokonane w dniu 27 września 2010r., wskazujące na przekroczenie dopuszczalnych norm. Organ ustalił, że poza inwestorem Z. K., współwłaścicielami działki nr ... są Z. O. i A. O., a także (po śmierci E. K. w dniu 27 maja 2006r.) - M. M. W., H. G. K., M. M. K., E. K. i A. K. Organ stwierdził, że wobec postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2003r., Nr VI/29/2003 (Dz.Urz. Woj. Lub. z 9 czerwca 2003r., Nr 77, poz.2137) - nie jest możliwa legalizacja tej budowy, ponieważ w tym terenie plan umożliwia tylko zabudowę w postaci usług administracji, usług kultury, usług gastronomicznych, usług handlu i budownictwa wielorodzinnego. Organ wskazał również, że legalizacja nie jest możliwa także ze względu na usytuowanie obiektu zbyt blisko granicy z działką sąsiednią (0,30 m), gdyż jest to niezgodne z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z. K. w toku postępowania wskazywał, że w istocie dokonał remontu istniejącego w tym miejscu od lat 60 - tych budynku – komórki (szopy), która znajdowała się w złym stanie i zagrażała bezpieczeństwu. Remont polegał na obiciu jej nowymi deskami, wymianie pokrycia dachowego (na blachodachówkę) oraz wykonaniu nowej posadzki betonowej wewnątrz budynku oraz na dobudowaniu nowej podmurówki do istniejącej – na zewnątrz, w związku z czym budynek został poszerzony od strony południowej i wschodniej o ok. 10 - 20 cm. Podczas ponownych oględzin w dniu 14 czerwca 2011r. Z. K. oświadczył, że od czasu poprzednich oględzin nie wykonywał przy przedmiotowym obiekcie żadnych robót budowlanych. Wyjaśnił, że nie zwiększył powierzchni dachu istniejącej komórki, a podmurówkę wykonał równo z krawędzią zewnętrzną starego dachu, przy czym od strony działki nr ... ściana nie została przesunięta, lecz na istniejącej podmurówce została wykonana nalewka, a następnie zostały na niej ustawione słupki drewniane, a pomiędzy słupkami zostało wykonane obicie z nowych desek. Wysokość budynku została zwiększona o ok. 20 cm. Organ I instancji nie podzielił stanowiska inwestora, uznając - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym analizę map z różnych okresów (1973r., 1986r. oraz odbitki z mapy obowiązującej do 1986r.) – że inwestor wykonał nowy obiekt, a nie remont istniejącej szopy i – wobec braku możliwości jego legalizacji – na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W odwołaniu K. K. w dalszym ciągu podnosił, że wykonał remont szopy, jednak organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania, stwierdzając, że została zmieniona kubatura przedmiotowego obiektu, co świadczy o tym, że inwestor dokonał budowy, a nie remontu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Z. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że organy bezpodstawnie przyjęły, że przedmiotowy budynek jest stolarnią, a nie budynkiem gospodarczym - zdaniem skarżącego, nie świadczy o tym ani przekroczenie hałasu, ani maszyny stolarskie znajdujące się w tym budynku, gdyż służą one jedynie do wykonywania prac warsztatowych na własne potrzeby i rodziny, ani też to, że pod tym adresem zarejestrowany jest zakład stolarski A. K., gdyż jego działalność polega na zakładaniu stolarki budowlanej i stolarki wykończeniowej w innych budynkach. Skarżący podniósł, że przedmiotowy budynek nie może być uznany za stolarnię także i z tego powodu, że nie zachowuje wymaganej w § 72 warunków technicznych wysokości pomieszczeń do pracy i innych celów, w których występują czynniki szkodliwe (3, 30m), gdyż jego zewnętrzna wysokość w najwyższym miejscu wynosi ok. 3 m, a w niższym ok.2, 5 m. Ponadto wskazał, że w konsekwencji przyjęcia, że przedmiotowy budynek nie jest stolarnią, lecz budynkiem gospodarczym, nie można uznać, że jego lokalizacja na działce nr ... jest niedopuszczalna, gdyż plan miejscowy nie zakazuje zabudowy gospodarczej uzupełniającej zabudowę usługową, administracji, kultury, gastronomicznych, handlu oraz budownictwa wielorodzinnego. Niezależnie od powyższego skarżący w dalszym ciągu stoi na stanowisku, że wykonał jedynie remont istniejącego budynku, a nie dokonał budowy nowego obiektu. Podkreślił, że budynek był w złym stanie technicznym – konieczne stało się więc obicie ścian zewnętrznych nowymi deskami, gdyż ściany te były słabe i nie można było do nich przymocować nowych desek, niezbędne było też mocowanie ich słupkami drewnianymi. Do tych słupków zostały następnie umocowane nowe deski, gdyż nie było możliwości mocowania ich do starej ściany bez wcześniejszego jej wzmocnienia. Natomiast, aby można było ustawić słupki drewniane na zewnątrz budynku, niezbędne było wykonanie dolewki betonowej przy fundamentach – wykonane fundamenty nie są więc nowymi fundamentami, lecz dolewką betonową pod słupy drewniane. Zdaniem skarżącego, niewielka zmiana kubatury istniejącego budynku wskutek wykonania powyższych prac nie wyklucza, że wykonano remont, a nie budowę, a do remontu obiektu budowlanego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych, w szczególności dotyczące odległości obiektu od granicy z działką sąsiednią. Skarżący podniósł ponadto, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli działki, a nie tylko do niego, jako inwestora. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawą jej wydania był przepis art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje (...), w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy prawidłowo uznały, że skarżący Z. K. wybudował na działce nr ... przy ul. S. w K. bez wymaganego pozwolenia budynek gospodarczy - stolarnię. Wbrew zarzutom skargi, w świetle zebranych materiałów dowodowych nie było podstaw do przyjęcia, że skarżący wykonał jedynie remont istniejącego budynku, nie "budowę" oraz że budynek ten nie jest stolarnią, lecz "zwykłym" budynkiem gospodarczym. Ustawa – Prawo budowlane w art. 3 pkt 6 stanowi, że budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego. Ustawa nie definiuje przy tym pojęć "odbudowa" i "rozbudowa" – w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez odbudowę rozumie się więc wykonywanie faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2010r., II SA/Bd 669/10; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2001r., II SA/Lu 892/00; wyrok NSA z dnia 29 marca 2001r., SA/Bk 852/00; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010r., II SA/Sz 283/10). Z kolei przez "rozbudowę" w orzecznictwie rozumie się zmianę, powiększenie parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2010r., II SA/Bd 161/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2010r., VII SA/Wa 1110/10; wyrok WSA z dnia 16 listopada 2010r., II SA/Bk 621/10). Przez "remont" natomiast ustawa – Prawo budowlane (art. 3 pkt 8) nakazuje rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegający na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przy remoncie najczęściej wymieniane są tylko poszczególnych elementy obiektu (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010r., II OSK 1253/09). Za remont, a nie odbudowę należy również uznać taką sytuację, gdy inwestor stwierdza wprawdzie konieczność rozebrania oraz odbudowy niektórych części (ścian) istniejącego obiektu, wykorzystując pozostałą część obiektu, nie zmieniając jednak jego obrysu, gabarytów i formy architektonicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010r., II SA/Sz 283/10). Bezspornym jest, że na przedmiotowej działce nr ...w K. istniał wcześniej drewniany budynek gospodarczy – "szopa", "komórka" i bezspornie wokół ścian tego budynku skarżący Z. K. wykonał nowe ściany z desek powiększając istniejący budynek – wynika to zarówno z oględzin, fotografii załączonych do akt sprawy, zeznań świadków, jak i wyjaśnień samego skarżącego. Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja prawna tych robót. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że inwestor dokonał budowy nowego obiektu w rozumieniu powołanego art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane, a nie remontu, skoro w istocie powstały nowe ściany przedmiotowego obiektu o innych (większych) wymiarach niż wymiary budynku dotychczas istniejącego, co wyraźnie ilustruje dokumentacja fotograficzna /przy piśmie Z. O. k.210/. Okoliczność, na którą wskazuje skarżący, iż wykonanie nowych drewnianych ścian (czyli obicie deskami ścian budynku istniejącego) wymagało uprzedniego wykonania nowych drewnianych słupów (gdyż istniejąca konstrukcja była zbyt słaba), a te z kolei wymagały wykonania nowej wylewki ("dolewki" do już istniejącego fundamentu) świadczy o tym, że wymianie uległy podstawowe elementy konstrukcyjne istniejącego budynku, a ponadto zostały wykonane nowe, dodatkowe elementy (wspierające), a zatem powstał nowy obiekt budowlany, choć podobny do poprzednio istniejącego. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna (k.215 akt amin./, na której widać wewnątrz budynku tylko nowe ściany, a nie stare i zniszczone. W związku z powyższym organy prawidłowo uznały, że skarżący zrealizował nowy budynek bez wymaganego - ze względu na rozpiętość konstrukcji przekraczającą 4, 80 m - zgodnie z art. 28 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) - Prawa budowlanego - pozwolenia na budowę. W sytuacji występującej w sprawie słusznie przy tym organy stwierdziły, że niemożliwa jest legalizacja przedmiotowego obiektu, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2003r., Nr VI/29/2003 (Dz.Urz. Woj. Lub. z 9 czerwca 2003r., Nr 77, poz.2137) nie dopuszcza w tym terenie lokalizacji stolarni – działka nr 936, na której znajduje się przedmiotowy budynek, leży bowiem w obszarze oznaczonym UA – usługi administracji, UK – usługi kultury, UG – usługi gastronomiczne, UH – usługi handlu i MW – tereny budownictwa wielorodzinnego. Budynek gospodarczy, który przeznaczony jest do wykonywania prac stolarskich, na co wskazują jednoznacznie znajdujące się w nim urządzenia stolarskie i drewno i czego skarżący nie kwestionuje – nie może być więc usytuowany w tym obszarze. Fakt prowadzenia działalności stolarskiej w przedmiotowym budynku został potwierdzony również w zaświadczeniu z dnia 12 maja 2010r. /k.26 akt admin./ o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej A. K. polegającej na "produkcji pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, zakładaniu stolarki budowlanej, wykonywaniu pozostałych robót budowlanych wykończeniowych" oraz w decyzji Starosty Powiatowego z dnia ...października 2010r. /k.173 akt amin./, określającej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska poza tym zakładem. Postępowanie zakończone wydaniem tej decyzji toczyło się w związku z informacjami o uciążliwościach na działkach sąsiednich spowodowanych hałasem i zapyleniem wynikającym z funkcjonowania zakładu – w toku postępowania przeprowadzono kontrolę, podczas której dokonano pomiaru hałasu i stwierdzono przekroczenie jego dopuszczalnego poziomu w związku z pracą specjalistycznych maszyn – wyrówniarki, grubościówki, piły krajzegi, piły ukośnicy, wiertarki stołowej i frezarki. Z powyższego bezspornie wynika więc, że wbrew stanowisku skarżącego, w przedmiotowym budynku prowadzone są prace stolarskie, co w świetle planu miejscowego na tym terenie jest niedopuszczalne - nie ma przy tym znaczenia czy prace te wykonywane są stale czy też jedynie – jak podnosi skarżący - okresowo dla potrzeb własnych, skoro powodują one uciążliwości charakterystyczne dla zakładu produkcyjnego. Wobec powyższego, nie można uznać, że przedmiotowy budynek ma charakter jedynie zabudowy uzupełniającej zabudowę mieszkaniową. Całkowicie jest natomiast chybiony zarzut skargi, iż budynku tego nie można uznać za stolarnię, gdyż nie posiada wysokości określonej w § 72 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) - o zakwalifikowaniu budynku jako stolarni decyduje bowiem wyłącznie jego przeznaczenie, nie zaś parametry techniczne – niezachowanie tych parametrów (jak wskazuje skarżący) dodatkowo świadczą o wadliwości przedmiotowego budynku. Słusznie również organy stwierdziły, że przedmiotowy budynek znajduje się zbyt blisko granicy z działka sąsiednią, co jest niezgodne z § 12 ust. 1 – 4 warunków technicznych określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu. Zgodnie z tym przepisem, zasadą jest, że budynek na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy), 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy). Możliwe jest również sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych do granicy w odległości 1, 5 m od granicy lub bezpośrednio przy niej, ale tylko wówczas, gdy wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo gdy nie jest możliwe zachowanie odległości 3 lub 4 m ze względu na rozmiary działki. Jedynie w sytuacji, gdy na sąsiedniej działce istnieją już inne budynki i są one usytuowane w odległości 1, 5 – 3 m od granicy lub bezpośrednio przy niej, to jest możliwe sytuowanie nowego budynku ścianą bez otworów w odległości mniejszej niż 3 czy 4 m od granicy, tj. odpowiednio - w takiej samej odległości, co już istniejący budynek (tj. w odległości 1,5 – 3 m) lub bezpośrednio przy granicy. Z przepisów tych wynika więc, że nowy budynek w żadnym wypadku nie może być sytuowany w odległości mniejszej niż 1,5 m nawet, jeśli na działce sąsiedniej znajduje się już budynek w takiej odległości. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy budynek został usytuowany w odległości 0,3 m od granicy z działką sąsiednią, a więc jest to niezgodne z powołanymi przepisami – także z tego powodu nie jest możliwe zalegalizowanie tej budowy: niezgodność z warunkami technicznymi stanowi bowiem bezwzględną przeszkodę utrzymania takiego stanu faktycznego i obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego – stolarni podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Nieuzasadniony jest również zarzut skargi, iż nakaz powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli działki nr ..., a nie tylko do skarżącego Z. K. Prawo budowlane w art. 52 wprost wskazuje, iż adresatami decyzji wydawanych w oparciu o art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 są - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W świetle powołanego przepisu, w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy powinien być kierowany do inwestora i dopiero, gdy nie ma inwestora – do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego – sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie, dlatego skierowanie nakazu rozbiórki wyłącznie do skarżącego, będącego inwestorem należy uznać za prawidłowe. Z tych względów skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)