I SA/Bd 928/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-02-05
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może obciążyć podatkiem od nieruchomości grunt, który według ewidencji gruntów został przeklasyfikowany z użytku rolnego na tereny mieszkaniowe lub zurbanizowane niezabudowane, jeśli podatnik kwestionuje prawidłowość tej zmiany i brak jest aktualnego wypisu z ewidencji gruntów na dzień naliczenia podatku?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może obciążyć podatkiem od nieruchomości gruntu, który według ewidencji gruntów został przeklasyfikowany z użytku rolnego, jeśli podatnik kwestionuje prawidłowość tej zmiany, a w aktach sprawy brak jest aktualnego wypisu z ewidencji gruntów na dzień naliczenia podatku. W takiej sytuacji organ powinien uzupełnić materiał dowodowy o wymagany wypis, a brak ten stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. ustalającą wysokość podatku od nieruchomości na 2011 r. dla J. Z. Skarżący kwestionował opodatkowanie jego gruntów podatkiem od nieruchomości, twierdząc, że powinny być opodatkowane podatkiem rolnym. Podnosił, że zmiany w ewidencji gruntów, które doprowadziły do przeklasyfikowania jego gruntów, zostały dokonane wadliwie i bez jego udziału. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. i określono, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta T. ustalił stronie wysokość podatku od nieruchomości na 2011 r.
W złożonym odwołaniu skarżący stwierdził, że działka położona przy
ul. [...] powinna zostać opodatkowana podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż grunty należące do strony nie są klasyfikowane w sposób określony w art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.), zatem muszą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym. W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia to, z czyjej inicjatywy zmieniono zapisy ewidencyjne. W tym zakresie organ podkreślił, że duża część argumentacji zaprezentowanej przez stronę
w korespondencji z organem odwoławczym dotyczyła samego trybu uprzedniej zmiany zapisów ewidencyjnych, czego badanie wykracza poza ramy postępowania podatkowego.
W skardze strona wskazała, że przedmiotowa nieruchomość od dnia zakupu składała się z gruntów rolnych. W roku 2006 skarżący zmienił przeznaczenie jedynie części jednej ze swoich działek (nr[...] ) z rolnej na budowlaną. Stosowną informację złożył w Urzędzie Miasta T., gdzie został poinformowany, że organ przekaże stosowne informacje o zmianie m.in. do Wydziału Architektury oraz Wydziału Geodezji
i Kartografii. Do listopada 2012 r. skarżący nie składał żadnych nowych wniosków
w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów. Skarżący uważa, że skoro nie wystąpił o zmianę klasyfikacji gruntu, jak również nie wydano dla tego terenu nowego planu zagospodarowania przestrzennego, to brak jest podstaw do formułowania tezy o zmianie w 2010 r. klasy użytku rolnego na tereny mieszkaniowe oraz zurbanizowane tereny niezabudowane. Tym bardziej, że również po 2010 r. podatek za ww. zurbanizowane tereny niezabudowane naliczany był w wysokości [...] zł, czyli tak jak za użytki rolne. Mając na uwadze powyższe okoliczności, strona zarzuciła naruszenie art. 10, art. 11 oraz art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak poinformowania podatnika o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżącego, wszystkie decyzje organów podatkowych zostały wydane na podstawie zmian w ewidencji gruntów, które zostały przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym dotkniętym wadą nieważności. Na podstawie bowiem nieważnych, wprowadzonych bez udziału strony, zmian w ewidencji gruntów, naliczono nowe stawki podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2014 r. strona podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Z akt sprawy wynika, że J. Z. od dnia 11 sierpnia 1999 r. jest właścicielem nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...] ha, którą stanowi działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Według organu grunt o powierzchni [...] był sklasyfikowany jako tereny mieszkaniowe (B), zaś grunt o powierzchni [...] ha stanowił użytek rolny (R VI). Organ twierdzi, że w dniu 23 września 2010 r. dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne. Część ich powierzchni ([..] ha) zamieniono na tereny mieszkaniowe (B), a część ([...] ha) na tereny zurbanizowane niezabudowane (Bp). Zdaniem samorządowego organu podatkowego zmiana klasyfikacji gruntów będących we władaniu skarżącego spowodowała, że przestał on być w odniesieniu do części z nich podatnikiem podatku rolnego i stał się w stosunku do całej nieruchomości podatnikiem podatku od nieruchomości.
W skardze J. Z. podnosi, że w 2006 r. zmienił przeznaczenie jedynie jednej ze swoich działek (nr[...]) z rolnej na budowlaną. Żadnych innych wniosków w przedmiocie zmiany klasyfikacji swych gruntów nie składał. Stwierdził, że na temat dokonanych przez organ zmian w ewidencji gruntów i budynków nic nie wie i nie brał udziału w postępowaniu, którego celem miałoby być dokonanie tych zmian. Uważa, że dalej powinien uiszczać podatek rolny.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie obciążył skarżącego podatkiem od nieruchomości za 2011 r. w stosunku do całej nieruchomości.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia
1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l.") przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty. W myśl jednak art. 2 ust. 2, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zasadniczo nie są objęte użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Natomiast podlegają one, na mocy art. 1 ustawy
z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, obciążeniu podatkiem rolnym. Z kolei zgodnie z przepisem art. 1a ust. 3 u.p.o.l. określenie gruntu jako użytek rolny, grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych oznacza, że grunt został w ten sposób sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków.
W świetle powyższych regulacji ustalenie, że grunt nie został w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowany jako użytek rolny czy też grunt zadrzewiony
i zakrzewiony na użytkach rolnych, a także jako las, przesądza o tym, że grunt podlega podatkowi od nieruchomości pod warunkiem, iż nie jest objęty wyłączeniem wymienionym w art. 2 ust. 3 u.p.o.l. czy też zwolnieniami z art. 7 u.p.o.l. i tymi zwolnieniami, do których odsyła ustawodawca w przepisie art. 1b u.p.o.l. (por. P. Borszowski, Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, Warszawa 2011,
s. 80).
W konsekwencji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mają dane z ewidencji gruntów i budynków. Konieczność uwzględniania danych zawartych w ewidencji gruntów przy wymiarze podatków od nieruchomości i rolnego wynika także z art. 21 ust.1ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne
i kartograficzne. Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w przedmiotowej ewidencji powinny być uwzględniane przez organy podatkowe dokonujące wymiaru podatków. Pogląd odmawiający organom ustalającym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości prawa do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest szeroko prezentowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009r., sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 29 października 2009r., sygn. akt II FSK 854/08, z dnia 1 października 2009r., sygn. akt II FSK 652/08, z dnia 18 lutego 2010r., sygn. akt II FSK 1586/08, wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w Kielcach z dnia 14 października 2010r., sygn. akt I SA/Ke 461/10, WSA w Krakowie
z dnia 27 stycznia 2010r., sygn. akt I SA/Kr 955/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt III SA/Po 363/09). W wyrokach tych, które Sąd w niniejszej sprawie
w pełni akceptuje i podziela, wyrażono pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.
Ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. poz. 454). Organem ewidencyjnym jest starosta, a w miastach na prawach powiatu - prezydent miasta. Jednym
z podstawowych zadań nałożonych na starostę jako organ ewidencyjny jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w aktualnym stanie, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek określonych podmiotów (m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Wyjaśnić też należy, że podatek od nieruchomości ustala się na rok podatkowy. Oznacza to, że organ podatkowy corocznie wydaje decyzję ustalającą, powodującą powstanie zobowiązania podatkowego z chwilą doręczenia decyzji. W każdym kolejnym roku podatkowym należy wydać decyzję wymierzającą podatek na ten rok podatkowy. Podstawą wymiaru jest aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków, tj. na dzień 1 stycznia każdego roku podatkowego (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia z dnia
23 lipca 2013 r., I SA/Bd 414-418/13).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w aktach sprawy brak jest wypis z rejestru gruntów na 2011 r. Natomiast zaskarżona decyzja dotyczy podatku za okres od stycznia do grudnia 2011 r. Organ podatkowy wydał zatem decyzję pomimo braku w aktach powyższego wypisu. W ocenie Sądu, tak zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego. Kwestia oparcia rozstrzygnięcia podatkowego na wypisie z ewidencji gruntów i budynków nabiera szczególnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, że skarżący kwestionuje dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zebranie niepełnego materiału dowodowego nie prowadzi do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Organ powinien zatem uzupełnić zebrany w sprawie materiał dowodowy o wypis z ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 stycznia 2011 r.
W świetle powyższego organ podatkowy naruszył art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Natomiast podnoszona przez stronę w skardze, jak i w piśmie procesowym
z dnia 4 lutego 2014 r. kwestia pozbawienia jej możliwości udziału w postępowaniu administracyjnych dotyczącym zmian w ewidencji gruntów i budynków, nie może być rozstrzygana w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości.
Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O zwrocie kosztach sądowych nie postanowiono, gdyż nie złożono w tym przedmiocie wniosku.
L. Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło