IV SA/Gl 631/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-02-12
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (astma oskrzelowa) może zostać stwierdzona, jeśli narażenie na czynnik szkodliwy miało charakter jednorazowego wypadku przy pracy, a nie długotrwałego narażenia w normalnych warunkach pracy?Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem, nawet jeśli narażenie miało charakter jednorazowego zdarzenia (wypadku przy pracy), pod warunkiem spełnienia kryteriów diagnostycznych, w tym nadreaktywności oskrzelowej utrzymującej się przez co najmniej trzy miesiące po zdarzeniu. Ocena lekarska potwierdzająca chorobę zawodową, oparta na specjalistycznych badaniach, stanowi podstawę do wydania decyzji przez organ inspekcji sanitarnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy J. J. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Pracodawca kwestionował związek przyczynowy między pracą a chorobą, wskazując, że narażenie na izocyjaniany miało charakter jednorazowego wypadku przy pracy, a nie długotrwałego narażenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję organu, wskazując na brak ustaleń dotyczących warunków pracy mogących spowodować chorobę. Po ponownym postępowaniu organy sanitarne ponownie stwierdziły chorobę zawodową, opierając się na uzupełniającym orzeczeniu lekarskim i ocenie narażenia zawodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zasakrżoną decyzją z dnia [...] nr [...][ Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: Kpa), art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 891/11 – po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 marca 2013 r. zakładu pracy –A Sp. z o. o. z siedzibą w T. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...] stwierdzającej u J. J. chorobę zawodową – astmę oskrzelową wymienioną w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych – decyzję pierwszoinstancyjną utrzumał w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że decyzję wydano w oparciu o ponownie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narażenia zawodowego J. J. na czynniki o działaniu drażniącym i alergizującym - izocyjaniany w środowisku pracy oraz orzeczenie lekarskie uzupełniające Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] nr [...]
Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u J. J. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŚPWIS) przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94, ze zm., dalej: Kp). Zgodnie z nią za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Zaakcentował, że przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wykazało, że J. J. będąc zatrudniona w A Sp. z o.o. w okresie od dnia 1 maja 2008 r. do dnia 18 sierpnia 2009 r. miała kontakt z substancją chemiczną o nazwie 4,4 – Metyleno-bis (fenylocyjanian). Natomaist w pozostałym okresie zatrudnienia nie pracowała ona w kontakcie z czynnikiem szkodliwym, który wywołał rozpoznane schorzenie. Wskazał także, że dniu 18 sierpnia 2009 r. w trakcie pracy uległa ona inhalacyjnemu zatruciu oparami izocyjanianów w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy higieniczne, które to zdarzenie zakwalifikowano jako wypadek przy pracy.
W dalszej kolejności podał, że organ pierwszoinstancyjny decyzją z dnia [...] (nr[...]) stwierdził u pracownicy chorobę zawodową - astmę oskrzelową, wymienioną w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Decyzję tę, jak zaznaczył, wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (dalej: WOMP) – Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]nr[...], w którym lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu u pracownicy choroby zawodowej.
Odwołanie od tej decyzji złożył pracodawca, tj. A Sp. z o.o. kwestionując w nim ocenę narażenia zawodowego. Jego zdaniem rzeczywisty okres narażenia zawodowego wynosił 10 minut i był wynikiem wypadku przy pracy.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] w całości utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Następnie pełnomocnik A Sp. z o.o. zaskarżył decyzję drugoinstancyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/G1 891/11 uchylił decyzję ŚPWIS z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PPIS w T. z dnia [...] wskazując m.in., że błędne jest stanowisko organu, wobec poczynionych w sprawie ustaleń, że stwierdzone u J. J.schorzenie, będące następstwem zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy, można jednocześnie zakwalifikować jako chorobę zawodową. Sąd stwierdził, że tylko ustalenie, że pracownica pracowała w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące spowodować powstanie choroby - astmy oskrzelowej dawałoby podstawy do jej stwierdzenia, takich jednak ustaleń w sprawie nie dokonano.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że po wyroku WSA w Gliwicach organ pierwszoinstancyjny uzupełnił dochodzenie epidemiologiczne i uzyskał nowe uzupełniające orzeczenie lekarskie WOMP w S. z dnia [...] Nr [...], w którym lekarze specjaliści rozpoznali u J. J. chorobę zawodową - astmę oskrzelową wymienioną w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podst. art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kp. Wyjaśnił, że PPIS w karcie oceny narażenia zawodowego na izocyjaniany z dnia 13 grudnia 2012 r. nie stwierdził narażenia w trakcie zatrudnienia w latach poprzedzających zatrudnienie w Spółce. Podkreślił, że kolejny raz potwierdzono wystąpienie awarii w dniu 18 sierpnia 2009 r., doprowadzającej do wycieku izocyjanianu z koniecznością ewakuacji pracowników. Ponadto – na co zwrócił uwagę – w punkcie 15 karty oceny narażenia zawodowego stwierdzono "możliwy kontakt" J. J. z izocyjanianami również w "warunkach normalnych". Jak dalej zauważył, protokół powypadkowy jednoznacznie potwierdza narażenie J. J. na izocyjaniany w trakcie pracy w dniu 18 sierpnia 2009 r. Natomiast brak możliwości określenia ich ilościowego stężenia w powietrzu już po awarii nie może stanowić negatywnej przesłanki do rozpoznania reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych osoby poszkodowanej jako następstwo takiego zdarzenia. Astma zawodowa o typie nieimmunologicznym tj. zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych (RADS), powstaje wskutek narażenia na czynniki chemiczne o działaniu drażniącym, występujące w bardzo wysokich stężeniach. Narażenie takie występuje zwykle w warunkach awaryjnych (wypadek przy pracy).
Ponadto stwierdził, że skoro lekarze orzecznicy WOMP w S. wyjaśnili i przedstawili kryteria niezbędne do rozpoznania tej choroby, zauważając, że w przypadku J. J. zostały one spełnione, co zostało ujęte w treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] to brak jest podstaw do kwestionowania zasadności rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Mając przy tym na uwadze orzeczenie lekarskie uzupełniające WOMP w S. z dnia [...] organ odowławczy stanął na stanowisku, że organ pierwszoinstancyjny prawidłowo uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia.
Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśnił, że rozpoznana u J. J. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala uznać z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą.
Przywołując prawne regulacje przedmiotu podał, że ustawodawca w art. 2351 Kp wskazał na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego, pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Tymczasem jak skonstatował, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej Pani J. J. z okresu zatrudnienia w A Sp. z o.o. w T. na stanowisku montera potwierdza ekspozycję na izocyjaniany.
W jego ocenie organ pierwszej instancji wyjaśnił i udokumentował, w sposób pozwalający na podjęcie rozstrzygnięcia, okoliczności związane z narażeniem zawodowym J. J., która była badana w kompetentnej placówce diagnostycznej (WOMP w S.), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową - astmę oskrzelową wymienioną w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jego zdaniem nie ma podstaw ażeby kwestionować orzeczenie lekarskie, nota bene oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi. tj. dwukrotnej hospitalizacji w IMPiZŚ w S. w dniach od 19 sierpnia 2009 r. do 28 sierpnia 2009 r. oraz w dniach od 28 czerwca 2010 r. do 2 lipca 2010 r.
Z kolei odpowiadając na zarzut, że narażenie to miało charakter wypadku przy pracy – zaakcentował, że jednym z kryteriów rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia będącego przedmiotem niniejszego postępowania jest kryterium stwierdzenia nadreaktywności oskrzelowej, objawów przedmiotowych oraz podmiotowych, przez co najmniej trzy miesiące po wypadku. Kryterium to, jak również pozostałe – jak podkreślił – zostały spełnione. Toteż w jego ocenie brak jest podstaw do kwestionowania zasadności rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Podał, że w przedmiotowej sparwie wystapiły przesłanki pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że mogło ją spowodować jednorazowe narażenie na czynniki drażniące drogi oddechowe w wysokich stężeniach.
Organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik spółki zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w odwołaniu – zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania w stopniu mającym wpływ na jej treść, a to naruszenie:
1) art. 138 Kpa poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej przez Spółkę decyzji I instancji,
2) art. 77 § 1 i art. 7 Kpa w zw. z § 6 ust. 3 pkt. 3 w zw. z § 6 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez:
a) wydanie decyzji w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, sporządzoną z naruszeniem postanowień tego rozporządzenia, tj. bez dokonania ustaleń w kwestii narażenia pracownika na działanie czynników chemicznych;
b) błędne przyjecie, że zostały przekroczone dopuszczalne normy higieniczne stężenia izocyjanianów, podczas gdy żaden pomiar w tym zakresie nie został wykonany;
3) art. 80 Kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w skarżącej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u J. J. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, z ograniczeniem się do powołania na sprzeczne konkluzje zawarte w orzeczeniu, podczas gdy sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki wykonywania nie stanowią podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, a także że praca jej podczas zatrudnienia w A Sp. z o.o. na stanowisku monera potwierdza fakt ekspozycji na izocyjaniany;
4) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.) poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, określonych w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/GI 891/11, i wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, pomimo braku podstawy prawnej do jej wydania,
5) art. 235 1 Kp poprzez ustalenie przez organ II instancji, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Argumentujac strona skarżąca przytoczyła obszerne wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/GI 891/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych. Z kolei druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Autor skargi stwierdził, że aby stwierdzić chorobę zawodową niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a zatrudnieniem i warunkami pracy. Nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową nawet, jeżeli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Natomiast różnica między chorobą zawodową a wypadkiem przy pracy sprowadza się do przesłanki długotrwałości, trwania prawnie relewantnych okoliczności, będących wynikiem narażenia. W jego ocenie w przedmiotowej sprawie organ nie wykazał przesłanki długotrwałości oddziaływania czynników narażenia, albowiem – jak podał – ono nie istniało. Wręcz przeciwnie w uzasadnieniu decyzji wprost wskazał, że miało miejsce jedynie jednorazowe narażenie na czynniki drażniące drogi oddechowe w dniu 18 sierpnia 2009 r.
Podkreślił, że na stanowisku pracy J. J. w normalnych warunkach w ogóle nie występowało narażenie na izocyjaniany. Jego zdaniem nie sposób się zgodzić z twierdzeniami organu drugiej instancji, że "analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej Pani J. J. z okresu zatrudnienia w A Sp. z o.o. w T. na stanowisku montera potwierdza fakt ekspozycji na izocyjaniany."
Na zakończenie stwierdził, że postępowanie administracyjne, nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający na ocenę, że stwierdzona choroba z wysokim prawdopodobieństwem ma charakter zawodowy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów inspekcji sanitarnej jak i strony skarżącej. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy pierwszej i drugiej instancji przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 891/11. W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanym orzeczeniu sądowym WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 891/11.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w wyroku tym Sąd uznał, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 Kpa).
Jednocześnie Sąd wyraźnie zaznaczył, że tylko ustalenie, że pracownica pracowała w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące spowodować powstanie choroby zawodowej - astmy oskrzelowej, dawałoby podstawy do jej stwierdzenia.
Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie rygorom tym podporządkowały się orzekające w niej organy. Jak jednoznacznie wynika z protokołu z dnia 9 listopada 2012 r. "dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone w przypadku choroby zawodowej" – w okresie od 1 maja 2008 r. – 18 sierpnia 2009 r. w normalnych warunkach pracy możliwy był kontakt J. J. z izocyjanianami. Nadto znajduje to potwierdzenie w karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, w której PPIS w T. stwierdził, że w tym okresie występował możliwy kontakt na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej, tj. narażenia zawodowego.
W tym miejscu podkreślenia wymaga także – na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy – że WOMP w K. w uzupełniającym orzeczeniu lekarskim Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u J. J. zawarł twierdzenie, że "brak zatem podstaw do kwestionowania zasadności rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego". W ocenie Sądu zasadnie organy I i II instancji uznały to orzeczenie, za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swoich rozstrzygnięć.
Trafnie zatem powyższe wnioski orzeczeń lekarskich organy przyjęły jako podstawę ustaleń w sprawie. Wnioski przytoczonych powyżej orzeczeń były bowiem jednoznaczne, a ponadto wzajemnie spójne i zgodne ze sobą, o czym była mowa wyżej.
W konsekwencji prawidłowo również organy uznały, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wynikom oceny narażenia zawodowego i wnioskom zawartym w tych orzeczeniach lekarskich, które potwierdziły rozpoznanie u J. J. choroby zawodowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych.
Ponadto podkreślenia wymaga, że zakres ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jest wyznaczony przedmiotem tego postępowania. W związku z tym, zakresem tych ustaleń objęte jest stwierdzenie wystąpienia dwóch przesłanek:
pierwszej – rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz
drugiej – stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że – jak zasadnie podał organ odwoławczy – jednym z kryteriów rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia, objętego skargą postępowania, jest stwierdzenie nadreaktywności oskrzelowej przez co najmniej trzy miesiące po wypadku, co w przedmiotowej sprawie bezspornie wystąpiło.
Wbrew zatem zarzutom skargi, organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, nie dopuścił się naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i wykazał wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez J. J. we wskazanym okresie, a stwierdzoną u niej chorobą zawodową.
Wobec tego, wbrew zarzutom skarżącej, organ nie naruszył również reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i 77 § 1 Kpa. Ustalił bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 Kpa.
Reasumując, prawidłowo orzekające w sprawie organy uznały, że brak jest podstaw do kwestionowania zasadności rozpoznania u J. J. astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną – stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło